ĐỀ TÀI
HOẠT ĐỘNG THANH TRA GIÁM SÁT CỦA
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VÀ TÁC ĐỘNG
CỦA NÓ TỚI ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNHMỞ ĐẦU
iện nay thị trường tài chính Việt Nam đang phát triển rất nhanh chóng với sự
gia tăng mạnh mẽ của thị trường chứng khoán và dịch vụ ngân hàng. Sự phát
triển này ngày càng trở nên mạnh mẽ khi Việt Nam thực hiện mở cửa thị
trường tài chính theo các cam kết gia nhập WTO với sự hiện diện thương mại của các
tập đoàn tài chính quốc tế.
H
Thị trường tài chính càng phát triển thì sự đan xen trong hoạt động giữa hệ thống
ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm càng sâu, rộng, trong đó các ngân hàng thương
mại lớn trở thành nòng cốt thông qua việc đầu tư vào các công ty chứng khoán, bảo
hiểm. Để thị trường hoạt động ổn định bền vững thì phải có một hệ thống thanh tra
giám sát tài chính hoạt động hiệu quả bảo đảm cho sự ổn định của thị trường tài
chính.
A – LÝ THUYẾT
PHẦN I : TỔNG QUAN VỀ THANH TRA NGÂN HÀNG
1.Khái niệm
Hoạt động thanh tra là chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý Nhà nước, là
một trông ba yếu tố cấu thành nên sự lãnh đạo, quản lý đó là: Ban hành quyết định, tổ
chức thực hiện quyết định, và thanh tra kiểm tra việc thực hiện quyết định
Theo luật ngân hàng nhà nước Việt Nam: thanh tra ngân hàng là thanh tra nhà
nước chuyên ngành về ngân hàng, được tổ chức thành hệ thống thuộc bọ máy NHNN.
Mục đích của thanh tra ngân hàng là nhắm góp phần đảm bảo an toàn hệ thống các
TCTD, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, phục vụ việc thực thi
chính sách tiền tệ quốc gia.
2.Nội dung của hoạt động thanh tra

Cộng hoà Séc, Tây Ban Nha, trách nhiệm điều hành hàng ngày hoạt động GSNH trực
tiếp thuộc về NHTW. ở một số nước châu Âu khác như Áo, Na Uy, Bộ Tài chính chịu
trách nhiệm về GSNH. Tình hình dường như phức tạp hơn ở các nước như Bỉ, Pháp,
Đức và Anh, nơi mà cơ quan chịu trách nhiệm GSNH là độc lập về vị thế, đôi chỗ còn
có cả bộ máy nhân sự riêng. Tuy nhiên, dù có vị trí pháp lý độc lập, các cơ quan này
thường được liên kết chặt chẽ với: hoặc là NHTW, hoặc là Bộ Tài chính.
Nhóm 2_Lớp ngân hàng 46qn3
4.Các chuẩn mực quốc tế về thanh tra, giám sát tài chính – ngân hàng
Xuất phát từ những yếu kém trong hệ thống ngân hàng, các quốc gia nhóm G10
thuộc OECD đã đề ra yêu cầu về an toàn vốn điều chỉnh theo rủi ro và được Uỷ ban
quản lý ngân hàng thuộc Ngân hàng thanh toán Quốc tế ban hành lần đầu vào năm
1988, gọi là quy định BASEL. Năm 1998, nhóm các nước G10 và Quỹ Tiền tệ quốc
tế, Ngân hàng thế giới, Ngân hàng thanh toán quốc tế đã đưa ra 25 nguyên tắc cơ bản
về giám sát ngân hàng hiệu quả, đây là những nguyên tắc tối thiểu và là tài liệu cơ sở
để tham khảo cho các nhà quản lý và thanh tra ngân hàng. Việc áp dụng đồng nhất
nguyên tắc BASLE tại mỗi nước sẽ là một bước đi quan trọng trong việc nâng cao
tính ổn định tài chính của mỗi quốc gia và toàn cầu.
4.1. Các nguyên tắc BASLE
a) Nguyên tắc 1: Các tiền đề để giám sát ngân hàng hiệu quả
Nguyên tắc này quy định, một hệ thống giám sát nghiệp vụ ngân hàng có hiệu
quả phải phân định trách nhiệm và mục tiêu rõ ràng đối với từng cơ quan tham gia
giám sát ngân hàng, có một khung pháp lý phù hợp cho việc giám sát nghiệp vụ ngân
hàng.
b) Các nguyên tắc 2-5: Cấp phép và cơ cấu
Xác định rõ các hoạt động mà tổ chức tài chính được phép thực hiện và chịu sự
giám sát, cơ quan cấp phép có quyền đưa ra các tiêu chí và bác bỏ đơn xin thành lập
nếu không đạt yêu cầu. Chuyên gia giám sát nghiệp vụ ngân hàng có quyền rà soát và
từ chối bất kỳ đề xuất nào đối với việc chuyển quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát
ngân hàng hiện tại cho những bên khác, có quyền thiết lập các tiêu chí để rà soát việc
bổ sung và đầu tư của ngân hàng.

sản có, chất lượng quản lý và hoạt động, thu nhập, tính thanh khoản, độ nhạy với rủi
ro. Theo tiêu chuẩn Camels, các ngân hàng được phân thành 5 loại.
Nhóm 2_Lớp ngân hàng 46qn5
PHẦN II: HOẠT ĐỘNG THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC
VIỆT NAM
1. Đối tượng của thanh tra NHNN
- Hoạt động của các tổ chức tín dụng
- Hoạt động ngân hàng của các tổ chức không phải tổ chức tín dụng được NHNN
cấp phép
- Các cơ quan nhà nước, các tổ chức kinh tế-xã hội và các nhân trong việc thực
hiện các quy định của pháp luật về tiền tệ, tín dụng và hoạt đọng ngân hàng.
2. Tổ chức của hệ thống thanh tra ngân hàng nhà nước hiện nay.
- Hiện nay theo quy định của Chính phủ, Thanh tra Ngân hàng được tổ chức hệ
thống từ Trung ương đến địa phương. Tại Trung ương có Thanh tra NHNN; tại 64
tỉnh, thành phố có Thanh tra chi nhánh NHNN, trực thuộc chi nhánh NHNN tỉnh,
thành phố. Thanh tra chi nhánh NHNN chịu trách nhiệm quản lý, chỉ đạo hoạt động
thanh tra của giám đốc chi nhánh NHNN trên địa bàn, đồng thời chịu sự chỉ đạo về
mặt nghiệp vụ của thanh tra NHNN (Thanh tra Trung ương).
- Tính đến nay, toàn hệ thống Thanh tra Ngân hàng có khoảng 700 cán bộ.
Nhóm 2_Lớp ngân hàng 46qn6
Thống đốc
NHNN
Tổng thanh tra
nhà nước
Các vụ,
cục chức
năng
Chánh thanh
tra NHNN
Văn

các
TCTD
cổ phần
Phòng
thanh
tra xét
khiếu
tồ
Phòng
giám
sát và
phan
tích
Chi nhánh
NHNN tỉnh,
thành phố
Các
phòng
chuyên
môn
Thanh
tra chi
nhánh
NHNN

Ghi chú: Quan hệ điều hành
Quan hệ nghiệp vụ
Sơ đồ tổ chức hệ thống thanh tra NHNN
Nhóm 2_Lớp ngân hàng 46qn7
3.Phương thức thanh tra

lai. Đối với những ngân hàng này cần phải tiến hành tranh tra chặt chẽ.
 Loại 5: không thoả mãn ( thể hiện rõ ràng về khả năng không thanh toán
được nợ). là những ngân hàng đã thể hiện mức độ ruit ro cao, có thể áp dụng
lệnh đống cửa và ngừng hoạt động. Đối với loại này phải thanh tra liên tục
( có thể cử 1 thanh tra viên có mặt liên tục tại ngân hàng)
3.2.Thanh tra tại chỗ
a) Khái niệm
Thanh tra tại chỗ là phương thức thanh tra truyền thống, là việc thanh tra được
tổ chức tại nơi làm việc của đối tượng thanh tra và tại các tổ chức kinh tế, cá nhân là
khách hàng của ngân hàng trên cơ sở kiểm tra, xem xét các văn bản, thông tư chỉ đạo,
hướng dẫn thực hiện cơ chế của ngành; các báo cáo kế toán, thống kê, các chứng từ,
tài liệu, sổ sách, hợp đồng…có liên quan đến hoạt động huy động vốn - sử dụng vốn
và công tác kế toán – tài chính của đối tượng được thanh tra.
b) Nội dung
 Đối với các tổ chức tín dụng
- Xem xét các công tác kiểm toán nội bộ
- Kiểm kê tồn quỹ tiền mặt, kim khí quý, đá quý…và các loại tài sản có giá khác
- Xác định tính chính xác của các báo cáo cân đối và các báo biểu thống kê khác
gửi thanh tra.
- Kiểm kê các khoản thư lãi và trả lãi.
- Kiểm tra tài sản bất động sản.
- Kiểm tra các tỷ lệ an toàn theo quy định trong các pháp lệnh và quy chế của
NHNN
- Kiểm tra hồ sơ cho vay và phân tích kết quả đối với những khoản cho vay lớn
về các mặt.
- Việc trả nợ và trả lãi.
- Tài sản thế chấp.
- Vốn thực có.
- Tư cách người vay.
Nhóm 2_Lớp ngân hàng 46qn9