Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu.
Một hệ thống ngân hàng hoạt động tốt phụ thuộc một phần vào sự điều
khiển của Ngân Hàng Trung Ương (NHTW) hay nói một cách khác rộng hơn
là phụ thuộc vào sự tín nhiệm của khách hàng - đó là số tiền gửi của anh ta đ-
ợc cất giữ một cách tốt nhất và nhanh chóng đợc rút tiền ra khi cần
thiết.Trách nhiệm chính của các ngân hàng là phải c xử nh những công dân
tốt trong kinh doanh:dù khả năng sinh lời vẫn đợc coi là mối quan tâm chính,
nhng đôi khi phải gác điều này lại để u tiên cho những nguyên tắc đạo đức có
tính đến lợi ích của những ngời khác những khách hàng của ngân hàng.
Để hệ thống ngân hàng hoạt động theo đúng định hớng, chínhsách,
pháp luật, giữ gìn kỉ cơng, trật tự trong quản lý, thanh tra giám sát của
NHTW là một công cụ quan trọng để thực hiện sự quản lý Nhà nớc trong
lĩnh vực hoạt động ngân hàng.
Thanh tra Ngân hàng Nhà nớc là thanh tra nhà nớc chuyên ngành về
ngân hàng,đợc tổ chức thành một hệ thống thuộc bộ máy của Ngân hàng Nhà
nớc.Thanh tra ngân hàng có nhiệm vụ quan trọng là thanh tra, giám sát việc
tổ chức thực hiện các cơ chế chính sách tiền tệ về hoạt động ngân hàng của
các tổ chức tín dụng và các tổ chức khác có hoạt động ngân hàng,nhằm duy
trì sự ổn định của giá trị đồng tiền,góp phần đảm bảo an toàn hoạt động ngân
hàng và hệ thống các tổ chức tín dụng, đảm bảo an toàn tài sản của khách
hàng, thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội theo định hớng xã hội chủ nghĩa.
Thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nớc đối với các ngân hàng th-
ơng mại là một vấn đề quan trọng nhằm góp phần đảm bảo an toàn hệ thống
các tổ chức tín dụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngời gửi tiền,
phục vụ việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Do vậy, với lợng kiến thức
còn hạn hẹp nên trong phạm vi bài tiểu luận này em chỉ đề cập đến một số
vấn đề chung nhất,cơ bản nhất về thanh tra ngân hàng đối vớicác ngân hàng
Thanh tra, giám sát của ngân hàng trung ơng đối với các ngân hàng thơng mại
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thơng mại và một số giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế trong

lớn đến các lĩnh vực khác trong hoạt động của nền kinh tế quốc dân. Bởi do
ngân hàng là chiếc cầu nốigiữa ngời gửi tiền và ngời cần vay vốn, quan hệ đó
rất quan trọng và gắn bó chặt chẽ với nhau.
Xét về phơng diện tài chính quốc gia,ngân hàng chính là một khâu
trọng yếu.Vì vậy, khi một ngân hàng mất ổn định sẽ ảnh hởng đến các khâu
khác trong toàn bộ hệ thống tài chính.
Thanh tra, giám sát của ngân hàng trung ơng đối với các ngân hàng thơng mại
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Xét về phơng diện kinh doanh, hoạt động ngân hàng có những đặc thù
riêng biệt, khác hẳn các ngành nghề khác vì đó là hoạt động chứa nhiều rủi
ro nhất.Các ngân hàng muốn kinh doanh phải có vốn, mà vốn chủ yếu trong
các ngân hàng là vốn huy động để cho vay,nếu ngời đi vay không hoàn trả đ-
ợc nợ thì ngân hàng sẽ gặp nhiều rủi ro và có thể sẽ bị vỡ nợ;khi một ngân
hàng bị vỡ nợ sẽ có thể dẫn đến sự đổ vỡ của cả hệ thống ngân hàng.
Chính vì lẽ đó mà hoạt động thanh tra ngân hàng rất quan trọng, góp
phần đảm bảo an toàn cho hệ thống các ngân hàng thơng mại, đồng thời bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngời gửi tiền, phục vụ việc thực hiện chính
sách tiền tệ quốc gia.
2.Nội dung hoạt động thanh tra của NHTƯ đối với NHTM :
Nội dung thanh tra của NHTƯ là thanh tra,kiểm soát tất cả các mặt
hoạt động của NHTM.Đó là:
- Kiểm tra và cấp giấy phép hoạt động cho các NHTM mới thành lập.
-Thanh tra,kiểm soát các NHTM đang hoạt động; tập trung chủ yếu
vào những nội dung sau:
+Vốn của bản thân các ngân hàng.
+Chất lợng tài sản có.
+Năng lực quản lý của cán bộ ngân hàng.
+Khả năng sinh lời.
+Khả năng thanh toán.
3.Ph ơng thức thanh tra của NHTƯ đối với NHTM:

thờng đợc tổ chức từ 3 đến 5 ngời gồm 1 đoàn trởng, 1 hoặc 2 phó đoàntham
Thanh tra, giám sát của ngân hàng trung ơng đối với các ngân hàng thơng mại
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
gia vào đoàn thanh tra. Đoàn thanh tra đợc sử dụng cộng tác viên trong giới hạn
qui định.
Thanh tra tại chỗ có thể đợc tiến hành định kỳ hoặc đột xuất.
Nội dung của thanh tra tại chỗ gồm:
*Thanh tra quản trị điều hành.
*Thanh tra nguồn vốn.
*Thanh tra chất lợng tín dụng.
*Thanh tra nghiệp vụ bảo lãnh.
*Thanh tra hoạt động kinh doanh ngoại tệ.
*Thanh tra góp vốn liên doanh.
*Thanh tra nghiệp vụ tài chính kế toán
Tuỳ thuộc vào việc tổ chức của mỗi lần thanh tra và yêu cầu quản lý mà
thanh tra Ngân hàng Nhà nớc tiến hành thanh tra toàn diện hoặc thanh tra
theo chuyên đề về hoạt động của các ngân hàng thơng mại.

Thanh tra, giám sát của ngân hàng trung ơng đối với các ngân hàng thơng mại
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần II.
Thực trạng hoạt động thanh tra của Ngân
hàng Nhà nớc Việt nam trong thời gian qua.
1.Thực trạng về tổ chức và hoạt động của thanh tra NHNN
đối với các NHTM quốc doanh:
Hệ thống thanh tra ngân hàng đợc xây dựng ngay sau khi thành lập
Ngân hàng Nhà nớc Việt nam. Mô hình tổ chức bộ máy của NHNN từ trung
ơng đến các chi nhánh tỉnh, thành phố đều có tổ chức thanh tra trực thuộc,
gọi chung là ban thanh tra ngân hàng. Thời kỳ này Thanh tra Ngân hàng là
thanh tra của thủ trởng đơn vị, không nằm trong hệ thống Thanh tra Nhà n-

620 ngời (riêng NHTƯ có 104 ngời); trong đó thanh tra viên cao cấp (cấp
III)có một ngời, chiếm tỉ lệ 0,16%; thanh tra viên cấp II có 120 ngời, chiếm
tỉ lệ 21%; thanh tra viên cấp I có 300 ngời, chiếm 48% trong tổng số thanh
tra, còn gần 30% cha đợc bổ nhiệm vào ngạch thanh tra viên.
Hiện tại, thanh tra Ngân hàng Trung ơng có 9 phòng, gồm:
- Văn phòng thanh tra.
- Phòng thanh tra các ngân hàng quốc doanh.
- Phòng thanh tra các ngân hàng cổ phần.
- Phòng thanh tra các ngân hàng nớc ngoài và liên doanh.
- Phòng thanh tra các tổ chức phi ngân hàng.
- Phòng thanh tra quỹ tín dụng nhân dân.
- Phòng giám sát và phân tích.
- Phòng chống tham nhũng.
- Phòng xét các khiếu tố.
Thực tế trong nhiều năm qua cho thấy, thanh tra ngân hàng đã đợc sự quan
tâm của các cấp lãnh đạo NHNN, sự phối kết hợp giữa vụ, cục trong ngành
cùng với sự nỗ lực phấn đấu, hệ thống thanh tra chuyên trách ngân hàng đã
Thanh tra, giám sát của ngân hàng trung ơng đối với các ngân hàng thơng mại
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thực sự đổi mới, nâng cao chất lợng đội ngũ cán bộ, góp phần tích cực vào
thành tích chung của ngành trong việc thực hiện các chủ trơng của Đảng và
Nhà nớc về hoạt động tiền tệ, tín dụng và ngân hàng qua các thời kì.
2.Kết quả thanh tra giám sát của NHTƯ đối với các NHTM
quốc doanh:

a-Những tồn tại và khuyết điểm trong quản lý và kiểm soát các
NHTM:
Qua thanh tra công tác tín dụng ở các NHTM quốc doanh cho thấy, các
NHTM cha chú trọng đến quản lý và phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh,
nhất là việc thu thập các thông tin về kinh doanh và tình hình tài chính của

6,08
2.NQH trung, dài
hạn
% so d nợ
120
7,18
97
5,2
142
4,98
273
7,4
248
1,9
366
2,28
662
4,17
1.352
7,12
620
2,9
1.56
4,33
Thanh tra, giám sát của ngân hàng trung ơng đối với các ngân hàng thơng mại
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
3.NQH cho vay
khác
%so d nợ
60

5,17
1.923
3,91
3.248
5,2
7.576
9,98
3.556
3,60
5.32
5,33
Nguyên nhân chủ quan dẫn đến nợ quá hạn chủ yếu là:
+Do cấp quản trị điều hành quyết định sai, hoặc không căn cứ vào hiệu
quả kinh tế (30-40%).
+Do không tổ chức kiểm tra, kiểm soát khách hàng sử dụng vốn vay(25-35%).
+Do cán bộ ngân hàng thực hiện không đầy đủ các quy chế và quy trình
nghiệp vụ(20-25%); do cán bộ ngân hàng thoái hoá, biến chất(15-20%).
Nguyên nhân khách quan thờng dẫn đến d nợ quá hạn có vấn đề và nợ
khó đòi chủ yếu là:
+ Do khách hàng vay bị phá sản, do kinh doanh thua lỗ, do cố ý lừa đảo
(60-70%)
+Do thiên tai bão lũ, do Nhà nớc thay đổi cơ chế chính sách
(30-40%).

b-Những tồn tại và khuyết điểm trong việc chấp hành các qui chế ngân
hàng:
Công tác thanh tra các NHTM quốc doanh trong những những năm qua,
cho thấy:
Thực hiện bảo lãnh L/C nhập hàng trả chậm, các NHTM quốc doanh và
doanh nghiệp đã không chấp hành đúng quy định,với mục đích và động cơ

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
+Cha thực hiện đợc việc phân loại và công bố các chỉ tiêu tài chính để
khuyến khích các NHTM quốc doanh chấp hành tốt các quy chế và kinh
doanh có hiệu quả.
+Tuy nội dung, thời gian báo cáo đã đợc thanh tra NHNN quy định và
quản lý chặt chẽ, nhng do các NHTM quốc doanh thờng gửi chậm, số liệu
thiếu hoặc không chính xác; do vậy, kết quả phân tích giám sát gặp nhiều
hạn chế, ảnh hởng đến công tác quản lý và điều hành hoạt động ngân hàng.
b)Hạn chế trong công tác thanh tra tại chỗ:
+Tuy đã thực hiện sửa chữa và bổ sung và soạn thảo tài liệu hớng dẫn các
đoàn thanh tra của NHNN tiến hành theo một trật tự song chúng ta vẫn cha
có một quy trình thanh tra thống nhất, các bộ phận vẫn làm theo cách riêng
rẽ.
+Nội dung đề cơng thanh tra rộng, không cụ thể trong khi lực lợng thanh
tra, thời gian thanh tra có hạn. Nhiều nội dung cần phải thanh tra làm rõ, xử
lý dứt điểm nhng yêu cầu thanh tra lại tập trung vào việc khác. Đồng thời
bên cạnh đó cũng có những đề cơng thanh tra với nội dung thanh tra cục bộ
khi các NHTM cấn đánh giá toàn diện, tổng thể để có kết luận,định hớng
kinh doanh đúng, có hiệu quả phù hợp với pháp luật.
+Lực lợng trong các đoàn thanh tra ít, trong đoàn có 5 thành viên thì chỉ 1-
2 thành viên là thanh tra viên, còn lại là chuyên viên thanh tra hoặc chuyên
viên các phòng hay ban nghiệp vụ khác đợc trng dụng.
+Phơng pháp thanh tra, tiếp cận đối tợng thanh tra cha khoa học, thiếu tính
thực tiễn; cán bộ thanh tra cha có kinh nghiệm, trình độ nghiệp vụ chuyên môn
thấp.
+Kết luận thanh tra mang tính chung chung,thiếu trách nhiệm; xử lý, quy
trách nhiệm không đúng ngời, đúng việc, không xác định rõ dợc nguyên
nhân; kết quả những kiến nghị sau thanh tra cha chú trọng đúng mức
Thanh tra, giám sát của ngân hàng trung ơng đối với các ngân hàng thơng mại