TRUNG ƯƠNG ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
VI N NGHIÊN C U THANH NIÊNỆ Ứ

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
Báo cáo giải trình đánh giá thực trạng, xác định nội dung, hình
thức, kế hoạch và biện pháp thực hiện phổ biến giáo dục pháp
luật đối với các đối tượng là thanh thiếu nhi
Phần mở đầu:
Tóm tắt nội dung các phát hiện và khuyến nghị chính
(PGS TS Đặng Cảnh Khanh, Viện trưởng Viện NC Thanh niên)
Phần thứ nhất:
Đánh giá thực trạng tình hình thực hiện công tác phổ biến giáo dục
pháp luật đối với thanh thiếu nhi.
I. ý nghĩa của công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho TTN.
1- Trong quản lý xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của TTN.
2- Trực tiếp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, quản lý xã
hội, nâng cao tính tích cực công dân cho TTN.
1
II. Khái quát thực trạng tình hình phổ biến giáo dục pháp luật
cho TTN.
1- Thực trạng nhận thức pháp luật của các đối tượng là TTN và những
nhu cầu phổ biến giáo dục pháp luật cho TTN.
1.1 Đáng giá thông qua kết quả điều tra khảo sát thực tế về sự hiểu
biết pháp luật của TTN do dự án VIE/98/001 thực hiện năm 1999. Kết
quả điều tra nhận thức pháp luật của thiếu nhi Hà Nội và Thừa Thiên-
Huế (1998); kết quả điều tra nhu cầu tư vấn pháp luật cho thanh niên
của Viện NCTN (1998).
1.2 Những nhu cầu phổ biến giáo dục pháp luật cho các đối tượng là
thanh thiếu nhi.
Nhu cầu phổ biến giáo dục pháp luật cho các đối tượng là TTN rất đa
dạng phong phú, từ những yêu cầu tối thiểu về những tri thức pháp

để giúp các em tự bảo vệ mình khi bị xâm hại hoặc nhận thức được
thế nào là hành vi hợp pháp, thế nào là phạm pháp.
2. Kiến thức cơ bản về Nhà nước và pháp luật;
Cần quan tâm đến các nội dung: Khái niệm Nhà nước, cơ quan Nhà
nước; nguyên tắc cơ bản về tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước
từ trung ương đến địa phương. Khái niệm pháp luật; vai trò và ý nghĩa
3
của pháp luật trong đời sống; phân biệt pháp luật với tập quán, quy
ước, hương ước.
Những kiến thức cơ bản về Nhà nước và pháp luật sẽ giúp thanh
thiếu nhi bước đầu nắm được những khái niệm về Nhà nước, về tổ
chức, hoạt động của bộ máy Nhà nước, mối quan hệ giữa Nhà nước và
pháp luật. Từ đó hình thành trong thanh thiếu nhi ý thức của người
công dân sống trong một xã hội pháp quyền, đồng thời tạo điều kiện
thuận lợi cho việc thừa nhận và tiếp thu những kiến thức về pháp luật
sau này.
3. Pháp luật về giáo dục và đào tạo;
Đây là nội dung liên quan trực tiếp nhất đến thanh thiếu nhi. Vì vậy
cần được quan tâm biên soạn và tuyên truyền giáo dục sâu rộng. Yêu
cầu cao nhất của vấn đề này là phải làm cho thanh thiếu nhi hiểu và
nắm vững những quy định về lĩnh vực giáo dục đào tạo liên quan đến
đối tượng của mình, đến cá nhân mình, đặng giúp họ vận dụng đúng
đắn các quy định pháp luật để thực hiện quyền và nghĩa vụ cuả mình.
4. Luật nghĩa vụ quân sự;
Các quy định pháp luật về nghĩa vụ quân sự của công dân được quy
định khá chi tiết và ổn định từ nhiều năm nay. Vấn đề này có một lợi
thế là thường xuyên được phổ biến, tuyên truyền trên các phương tiện
thông tin đại chúng. Tuy nhiên đây là lĩnh vực quan trọng liên quan
đến quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân nhất là thanh niên. Vì thế
cần có sự quan tâm tuyên truyền, giáo dục thích đáng.

sự thiếu hiểu biết tác hại của ma tuý, tệ nạn xã hội và các quy định
pháp luật xử lý các hành vi nghiện hút ma tuý và tệ nạn xã hội trong
lứa tuổi trẻ.
5
Tuyên truyền giáo dục pháp luật về phòng chống ma tuý và tệ nạn
xã hội bao gồm hai vấn đề chủ yếu: thứ nhất, trang bị cho thanh thiếu
nhi những kiến thức pháp luật cần thiết về phòng chống ma tuý và tệ
nạn xã hội. Thứ hai là giáo dục ý thức tuân thủ pháp luật về phòng
chống ma tuý và tệ nạn xã hội cho thanh thiếu nhi để giúp các đối
tượng này tránh xa hiểm hoạ đồng thời tích cực giúp các cơ quan hữu
quan phát hiện, ngăn ngừa kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về
lĩnh vực ma tuý và tệ nạn xã hội.
9. Pháp luật về dân sự, hình sự, kinh tế, hành chính, đối với người
thành niên và vị thành niên;
Đây là một nội dung quan trọng có liên quan đến đời sống hàng
ngày của nhân dân và là những lĩnh vực rất phong phú được rất nhiều
các văn bản pháp luật quy định. Tuy nhiên để phân biệt hành chính
với hình sự, dân sự với kinh tế là vấn đề nhiều khi rất khó khăn với
người dân nhất là với đối tượng thanh thiếu nhi. Phổ biến, giáo dục
pháp luật về dân sự, hình sự, kinh tế, hành chính cho thanh thiếu nhi
nhằm giúp họ có nhận thức cơ về những quy định của mỗi ngành luật
đồng thời biết bảo vệ mình khi quyền lợi hợp pháp bị xâm hại.
10. Pháp luật về hợp đồng lao động.
Hợp đồng lao động là vấn đề quan tâm của đông đảo các tầng lớp
thanh niên. Hiểu biết các quy định về hợp đồng lao động sẽ giúp cho
thanh niên chủ động trong các giao kết, đảm bảo tính bình đẳng, hợp
pháp khi giao kết hợp đồng. Trong thực tế có nhiều người do thiếu
hiểu biết pháp luật về hợp đồng, vì những lý do bức bách về công ăn
việc làm đã ký những hợp đồng lao động rất không bình đẳng, không
thoả đáng dẫn đến bị bóc lột sức lao động, bị đối xử thiếu công bằng

1.2.1 Xây dựng các trung tâm tư vấn, dịch vụ pháp luật cho thanh
thiếu nhi;
1.2.2 Xây dựng các tổ hoà giải của thanh thiếu nhi.
1.3 Thông qua các tài liệu tuyên truyền về pháp luật, xây dựng tủ sách
pháp luật cho thanh thiếu nhi ở cơ sở.
II.Kế hoạch ngắn hạn và dài hạn thực hiện phổ biến giáo dục
pháp luật cho các đối tượng là thanh thiếu nhi.
1. Kế hoạch ngắn hạn.
2. Kế hoạch dài hạn.
III. Các biện pháp nhằm tăng cường công tác phổ biến giáo dục
pháp luật cho các đối tượng là TTN.
3.1 Biên soạn sách, tài liệu về các nội dung chủ đề pháp luật được
nêu trên.
Các loại sách, tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh
thiếu nhi phải được biên tập với hình thức đẹp, ngắn gọn, sinh động có
minh hoạ bằng hình ảnh. Nội dung mỗi vấn đề phải do các chuyên gia
pháp lý biên tập và được thẩm định bởi một hội đồng các nhà khoa
học.
3.2 Tổ chức tập huấn cho các tuyên truyền viên pháp luật, các cán bộ
Đoàn, Hội, Đội phụ trách mảng giáo dục pháp luật cho thanh thiếu
nhi trong hệ thống tuyên truyền của Đoàn, Hội.
Sử dụng mạng lưới tuyên truyền viên pháp luật, các cán bộ
Đoàn, Hội, Đội vào công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật là một
trong những hình thức phổ biến hiện nay và có nhiều tác dụng rất tốt.
8
Tuy nhiên mạng lưới tuyên truyền viên pháp luật ở nhiều địa phương
còn rất mỏng. Vì thế cần xử dụng triệt để các cán bộ Đoàn, Hội, Đội
có khả năng, có tâm huyết vào việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến
giáo dục pháp luật cho thanh thiếu nhi bằng nhiều hình thức kể cả trực
tiếp, kể cả thông qua các phương tiện tuyên truyền trong hệ thống

được triển khai thực hiện, chúng tôi tin rằng sẽ góp một phần nhỏ
nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho thanh thiếu nhi và đây chính
là một sự đầu tư đúng hướng cho đất nước nhằm tạo ra những tiền đề
thuận lợi để thế hệ trẻ vững bước tiến vào thiên niên kỷ mới.
10