Tổng quan
Công tác Đoàn và phong trào TTN nhiệm kỳ 1997-2002

I/ Chương trình: "Giáo dục lý tưởng cho thanh niên, tham gia
xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc".
Trong nhiệm kỳ qua, trên mặt trận tư tưởng- văn hóa, Đảng, Nhà
nước đã có nhiều chủ trương quan trọng nhằm xây dựng nền văn hóa Việt
Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Nghị quyết hội nghị BCHTƯ Đảng
lần thứ V (khóa VIII) về "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam
tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc" chỉ rõ nhiệm vụ cấp bách đến năm 2000
là: " Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, đẩy
lùi hủ tục, các tệ nạn cờ bạc, ma túy, mại dâm, bạo lực, gây rối trật tự
công cộng. Cải thiện đời sống văn hóa ở những vùng đời sống văn hóa còn
thấp kém, nhất là những vùng sâu, vùng xa, vùng núi, biên giới, hải đảo,
vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, đáp ứng nhu cầu thiết yếu nhất về đời
sống văn hóa tinh thần của nhân dân". Đối với thế hệ trẻ, Nghị quyết
Trung ương V của Đảng nêu nhiệm vụ: "Quan tâm giáo dục lý tưởng, đạo
đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ. Có chính sách trọng dụng người tài".
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX một lần nữa khẳng định:
"Hướng mọi hoạt động văn hóa vào việc xây dựng con người Việt Nam
phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, thể chất, năng lực sáng
tạo, ý thức cộng đồng, lòng nhân ái khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối
sống có văn hóa, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã hội ";
"Đối với thế hệ trẻ, chăm lo giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo phát triển toàn
diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hóa, sức khỏe, nghề
nghiệp; giải quyết việc làm, phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy
vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".
Quán triệt chủ trương đường lối của Đảng, Đại hội Đoàn toàn quốc
lần thứ VII đề ra chương trình: Giáo dục lý tưởng cho thanh niên; tham gia
xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc với mục tiêu: Giáo
dục lý tưởng "Độc lập dân tộc và CNXH"; xây dựng nước Việt Nam: "Dân

Trung ương Đoàn ban hành kế hoạch học tập, quán triệt và chương trình
hành động của Đoàn thực hiện NQ Đại hội lần thứ IX của Đảng trong đoàn
viên, thanh niên; ban hành hướng dẫn đợt sinh hoạt chính trị "Tuổi trẻ Việt
Nam tiến bước dưới cờ Đảng"
Trên cơ sở nắm vững chủ trương đường lối của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước và yêu cầu của nhiệm vụ giáo dục ĐVTN trong
tình hình mới, các chủ trương của Ban Thường vụ, Ban Chấp hành TƯ
Đoàn đều được nghiên cứu, chuẩn bị kỹ, đáp ứng kịp thời yêu cầu của công
tác giáo dục chính trị tư tưởng, với tính khả thi cao, nội dung và thời gian
phù hợp, do đó hầu hết các chủ trương công tác đều xuống được cơ sở và
được ĐVTN hưởng ứng. Bên cạnh đó, các bộ Đoàn cũng đã chú trọng xây
dựng, củng cố bộ máy tổ chức, lực lượng làm công tác TT-VH - bao gồm
đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp và lực lượng cộng tác viên đông đảo (lực
lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên, trong đó có sự đóng góp tích cực
của đội ngũ cán bộ tuyên giáo của Đảng, hội viên Cựu chiến binh, giáo
viên, văn nghệ sỹ, các nhà khoa học ); chủ động tham mưu tăng cường sự
lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm, phối kết hợp của các ban, ngành, đoàn
thể, các lực lượng xã hội, hình thành được cơ chế phối hợp làm công tác
TTVH của Đoàn.
2
1. Về Công tác giáo dục chính trị: kết qủa nổi bật trong công tác
giáo dục chính trị trong nhiệm kỳ VII là việc chỉ đạo và tổ chức cho ĐVTN
học tập 5 bài học lý luận chính trị (LLCT); quán triệt các NQ của Đảng,
đặc biệt là NQ Đại hội Đảng IX; thường xuyên tuyên truyền đường lối chủ
trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ trương công
tác của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
Trong nhiệm kỳ đại hội VII, bằng nhiều hình thức và biện pháp sáng
tạo, các cấp bộ Đoàn đã thường xuyên tổ chức tốt việc học tập, quán triệt
các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,
những chủ trương công tác của Đoàn đồng thời chú trọng việc cung cấp

3
Việc tổ chức học tập 5 bài LLCT và các chỉ thị, nghị quyết của Đảng
góp phần nâng cao trình độ nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; giúp ĐVTN rèn luyện
bản lĩnh chính trị, củng cố, tăng cường niềm tin đối với Đảng và sự nghiệp
đổi mới do Đảng khởi xướng, lãnh đạo đồng thời xác định rõ trách nhiệm
của tuổi trẻ trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước; xây dựng và nâng cao
chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên của Đoàn, góp phần tích
cực nâng cao chất lượng đoàn viên và tổ chức cơ sở Đoàn.
2. Công tác giáo dục truyền thống của Đoàn tiếp tục được triển khai
sâu rộng gắn với các ngày kỷ niệm lớn, các sự kiện chính trị trọng đại của
đất nước, của mỗi địa phương, đơn vị, với nhiều loại hình hoạt động
phong phú, sáng tạo như: tổ chức mít tinh, gặp gỡ các thế hệ cán bộ Đoàn,
gặp gỡ nhân chứng lịch sử, hành hương về nguồn, tổ chức tọa đàm, trao
đổi, thi tìm hiểu, nói chuyện truyền thống, thăm bảo tàng lịch sử, bảo tàng
cách mạng, biên tập lịch sử Đoàn Trong nhiệm kỳ qua đã xuất hiện một số
hình thức giáo dục truyền thống mới hấp dẫn, thu hút đông đảo thanh thiếu
nhi tham gia và có tác dụng giáo dục tốt như: cuộc vận động "Hành trình
đến với bảo tàng" của thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh; lễ báo công và chào
cờ trước lăng Bác của thành Đoàn Hà Nội; tổ chức triển lãm ảnh về truyền
thống vẻ vang của Đoàn; giáo dục truyền thống cách mạng thông qua tổ
chức hoạt động của các nhóm TCM Nhiều cơ sở Đoàn đã phối hợp có
hiệu quả với Hội Cựu chiến binh, Quân đội, Công an và các đoàn thể xã hội
khác đồng thời phát huy vai trò, khai thác có hiệu quả các phương tiện
thông tin đại chúng trong công tác giáo dục truyền thống cho ĐVTN.

Cùng với các nhiệm vụ trên, trong nhiệm kỳ qua, các cấp bộ Đoàn
cũng đã chú ý đầu tư cho công tác tuyên truyền giáo dục và phổ biến pháp
luật, giáo dục lối sống, nếp sống văn hóa trong TTN thông qua việc tổ chức

chức các cuộc thi tìm hiểu, thi đàn và hát dân ca; các hoạt động giao lưu
quốc tế góp phần định hướng giá trị thẩm mỹ cho lớp trẻ, gìn giữ những giá
trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam đồng thời tiếp thu
những tinh hoa văn hóa nhân loại.
Cùng với việc duy trì thường xuyên các hoạt động văn hóa văn nghệ
ở cơ sở thông qua phong trào ca hát tập thể, các cuộc hội diễn, liên hoan
văn nghệ, nét mới trong giáo dục, định hướng thẩm mỹ âm nhạc cho giới
trẻ là việc tổ chức bình chọn những ca khúc hay được bạn trẻ yêu thích,
bình chọn 21 ca khúc cách mạng gắn với sự kiện chuyển giao thế kỷ, xây
dựng các nhóm Tuyên truyền ca khúc cách mạng (TCM). Đặc biệt là việc
tổ chức cho các nhóm TCM đến với đồng bào miền núi, vùng sâu, vùng xa,
lực lượng thi công trên các công trình trọng điểm quốc gia, kết hợp tổ chức
biểu diễn văn nghệ với việc tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước. Hiện nay, cả nước có trên 6.500 nhóm
TCM thường xuyên hoạt động phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa văn
nghệ của thanh thiếu nhi và đông đảo nhân dân. Các hoạt động tham gia
giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc được các cấp bộ Đoàn tập trung chỉ đạo và
được đông đảo đoàn viên, TTN tham gia, tiêu biểu là các cuộc thi cồng
chiêng, thi tìm hiểu và hát dân ca, lễ hội văn hóa tuổi trẻ các dân tộc Tây
Nguyên
Bên cạnh việc thường xuyên tổ chức cho ĐVTN học tập Luật Nghĩa
vụ quân sự, vận động thanh niên trong độ tuổi tham gia khám tuyển nghĩa
vụ quân sự, các cấp bộ Đoàn đã chú ý việc cung cấp thông tin, tiến hành
thường xuyên các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức
5
cho đoàn viên, thanh thiếu niên về tình hình nhiệm vụ mới, chỉ rõ âm mưu
và hoạt động chống phá cách mạng của các thế lực thù địch (đặc biệt là tại
các tỉnh thuộc khu vực Tây Nguyên, Tây Bắc và Tây Nam bộ); tham gia
xây dựng lực lượng vũ trang, thường xuyên làm tốt công tác hậu phương
quân đội .

phòng chống tội phạm và TNXH trong thanh thiếu niên cấp phát cho cơ sở.
Nhiều hoạt động tuyên tuyền phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội trong
thanh thiếu niên được triển khai như tổ chức các buổi mít tinh, các điểm
tuyên truyền xung kích, văn phòng tư vấn lưu động giúp đỡ người nghiện,
phối hợp tổ chức cai nghiện tại cộng đồng, tổ chức các "Hòm thư" phát
hiện và tố giác tội phạm Các tỉnh, thành Đoàn, Đoàn trực thuộc đã tổ chức
6
tuyên truyền giáo dục về Luật Phòng chống ma tuý, Luật Hình sự, Luật An
toàn giao thông, Luật Hôn nhân gia đình cho hàng chục ngàn lượt đoàn
viên, thanh niên bằng nhiều hình thức đa dạng phong phú thông qua các
buổi sinh hoạt Đoàn, Hội, Đội, các câu lạc bộ, các hoạt động văn hóa văn
nghệ, các buổi diễu hành, tuyên truyền qua các tờ rơi, tài liệu sinh hoạt
Đoàn, tổ chức các cuộc hội trại, thi tìm hiểu về pháp luật, luật lệ an toàn
giao thông, tìm hiểu về tác hại của ma túy và HIV/AIDS. Các cuộc thi
"Thanh niên với chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm", "Đội tuyên
truyền thanh niên phòng chống ma tuý, mại dâm, HIV/AIDS, "Tìm hiểu
luật Phòng, chống ma tuý"; liên hoan "Các tiểu phẩm phòng chống tội
phạm và các tệ nạn xã hội", tổ chức "Tháng cao điểm phòng chống ma tuý
trong thanh thiếu niên" với nhiều nội dung thiết thực, hiệu quả
Tích cực tuyên truyền và triển khai chương trình phối hợp hành động
về "Giữ gìn trật tự an toàn giao thông, phòng chống đua xe trái phép" ở 4
thành phố lớn là Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh" và cuộc
vận động "Thanh thiếu niên tham gia bảo đảm trật tự an toàn giao thông".
Đã xuất hiện nhiều mô hình mới, các làm hay như các mô hình: "500 ngõ
phố do thanh niên đảm nhận" của thành Đoàn Hải Phòng; "Ngõ phố an
toàn-văn minh-sạch đẹp-nghĩa tình" của thành Đoàn TP. hồ Chí Minh;
"Đoạn đường thanh niên tự quản" của thành Đoàn Hà Nội

Hoạt động của hệ thống báo chí, xuất bản của Đoàn có nhiều khởi
sắc, góp phần quan trọng vào nhiệm vụ tuyên truyền giáo dục. Trong

ca khúc cách mạng", xây dựng và hình thành hệ thống sách nghiệp vụ công
tác Đoàn, Hội, Đội và sách chính trị (NXB Thanh niên)
Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí, xuất bản của Trung ương Đoàn
cũng đã tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, hoạt động xã hội, nhân
đạo từ thiện; xây dựng các quỹ, các giải thưởng dành cho học sinh, sinh
viên, thanh thiếu nhi nghèo, thiếu nhi đặc biệt khó khăn và cho các đối
tượng chính sách như: học bổng Nguyễn Thái Bình (Báo Thanh niên); học
bổng Vừ A Dính, Lê Văn Tám, giải thưởng Kim Đồng (Báo Thiếu niên tiền
phong); giải thưởng Lý Tự Trọng, Sao Tháng Giêng (Báo Sinh viên Việt
Nam và Hoa học trò); quỹ Hỗ trợ thanh niên xung phong (Báo Tiền
phong); quĩ Đôremon (Nhà xuất bản Kim Đồng); tổ chức giải Việt dã,
Cuộc thi Hoa hậu toàn quốc (Báo Tiền phong), giải Bóng đá U21, các
chương trình Duyên dáng Việt Nam (Báo Thanh Niên), giải bóng đá Thiếu
niên, nhi đồng toàn quốc (Báo Nhi Đồng), giải bóng đá U15 (Báo Thiếu
niên tiền phong)
Việc thực hiện Chỉ thị 02 của Ban Bí thư Trung ương Đoàn về việc
"Mua, đọc và tham gia viết tin bài cho báo của Đoàn" đạt được một số kết quả
đáng khích lệ. Hiện nay Trung ương Đoàn đang quản lý 9 cơ quan báo chí (Báo
Tiền Phong, Thanh Niên, Sinh viên Việt Nam và Hoa học trò, Thiếu niên tiền
phong, Nhi Đồng, Thời trang trẻ, Tạp chí Thanh niên, Chương trình Truyền
hình thanh niên và Phát thanh thanh thiếu nhi), 2 nhà xuất bản (Kim Đồng,
Thanh Niên), cùng với Báo Tuổi trẻ Thủ đô, Tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh và 53
bản tin thanh niên (do các tỉnh, thành Đoàn, Đoàn trực thuộc quản lý).
Mặc dù đạt được nhiều kết quả, song đứng trước yêu cầu của nhiệm
vụ công tác Đoàn và phong trào TTN trong giai đoạn mới, hệ thống báo
chí, xuất bản của Đoàn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế: chưa huy động
được đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia viết tin, bài cho báo; tỷ lệ
phát hành tới cơ sở, nhất là các khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu,
vùng xa, biên giới, hải đảo còn thấp. Một số báo, tạp chí, NXB của Đoàn
8

phát huy khả năng to lớn của hệ thống nhà văn hóa thanh niên trong nhiệm
vụ giáo dục, phát hiện bồi dưỡng tài năng trẻ cũng như nghiên cứu, thử
nghiệm mô hình hoạt động của Đoàn, Hội.
Hoạt động của hệ thống báo cáo viên - tuyên truyền viên: Thực hiện
chủ trương củng cố và xây dựng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên
các cấp của Đoàn, từ năm 1999 đến nay, định kỳ hàng năm Trung ương
Đoàn đều tổ chức hội nghị báo cáo viên, cùng với nhiều cuộc thi và các
hoạt động khác nhằm cung cấp thông tin và bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội
ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên của các tỉnh, thành Đoàn. Nhiều tỉnh,
thành Đoàn, Đoàn trực thuộc đã tích cực đầu tư chỉ đạo, hướng dẫn và duy
trì hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, bước đầu hình
9
thành lực lượng báo cáo viên của Đoàn tham gia tuyên truyền chủ trương
đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cũng như các chủ
trương công tác của Đoàn. Theo báo cáo của các tỉnh, thành Đoàn, Đoàn
trực thuộc, hiện nay cả nước có 670 báo cáo viên cấp tỉnh, 8.519 báo cáo
viên cấp huyện và 33.425 báo cáo viên cấp cơ sở, cùng với 42 đội tuyên
truyền viên cấp tỉnh, 123 đội cấp huyện, 2.472 đội cấp cơ sở. Nếu tính cả
số lượng các đội, nhóm tuyên truyền ca khúc cách mạng thì toàn Đoàn hiện
có 8.900 báo cáo viên các cấp, gần 10.000 đội tuyên truyền viên các cấp.
Cùng với việc thường xuyên tham gia tuyên truyền các chủ trương, đường
lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đội ngũ báo cáo viên
còn tích cực tham gia triển khai 5 bài học lý luận chính trị, các nghị quyết
của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, tích
cực tham gia tuyên truyền luật Nghĩa vụ quân sự, đấu tranh phòng chống
tội phạm và tệ nạn xã hội, tuyên truyền về dân số - sức khỏe - môi trường,
về an toàn giao thông Hình thức tuyên truyền cũng có nhiều đổi mới theo
hướng hấp dẫn, thiết thực, đảm bảo hiệu quả giáo dục. Nhiều nội dung
tuyên truyền được lồng ghép với các hoạt động của TN tạo sức thu hút lớn.
Tuy nhiên việc duy trì hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên

qua, công tác tư tưởng- văn hóa đã được toàn Đoàn coi trọng, có sự tập
trung cchỉ đạo, đầu tư đúng mức (cả về chủ trương, bộ máy cán bộ, cơ sở
vật chất và nguồn lực). Nhận thức của đội ngũ cán bộ nhất là cán bộ chủ
chốt các cấp về nhiệm vụ giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ được nâng lên một
bước. Chính vì vậy, các cấp bộ Đoàn đã xây dựng được hệ thống chủ
trương, giải pháp đúng đắn bám sát Nghị quyết Đại hội Đoàn VII và sự
định hướng của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ tham mưu và trực tiếp tổ
chức các hoạt động giáo dục vừa nhiệt tình, tâm huyết, vừa có trình độ
nghiệp vụ và kỹ năng làm công tác tư tưởng-văn hóa; tăng cường nguồn
lực, điều kiện, cơ sở vật chất đầu tư cho các hoạt động giáo dục của Đoàn.
Các nội dung cơ bản của công tác giáo dục được triển khai đồng bộ,
có trọng tâm, trọng điểm giúp cho ĐVTN tiếp cận thường xuyên và sâu
hơn với những chủ trương lớn và quan trọng của Đảng, Nhà nước (Nghị
quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII; IX; NQ TƯ5, TƯ6 (khóa VIII),
TƯ5 (khóa IX) ; tổ chức tốt các hoạt động giáo dục truyền thống; học tập
5 bài lý luận chính trị cho ĐVTN; các hoạt động chào thế kỷ mới; xây dựng
và phát triển nhóm TCM; củng cố và phát triển đội ngũ báo cáo viên, tuyên
truyền viên Trong chỉ đạo đã tạo được sự cân đối cần thiết giữa cong tác
giáo dục chính trị với các hoạt động văn hóa, văn nghệ.
Với phương châm "Hướng về cơ sở, tạo thuận lợi cho cơ sở", hầu hết
các chủ trương lớn trong nhiệm kỳ đều được nghiên cứu kỹ, tổ chức chỉ
đạo điểm trước khi nhân ra diện rộng; chú ý việc tạo cơ chế phối hợp; biên
soạn và cung cấp tài liệu; tăng cường công tác kiểm tra, sơ, tổng kết rút
kinh nghiệm. Thông tin báo cáo trong hệ thống được duy trì thường xuyên
và ngày càng nâng cao chất lượng. Lực lượng cộng tác viên được tăng
cường đáng kể, đặc biệt là sau khi các cấp bộ Đoàn tổ chức học 5 bài lý
luận chính trị và tổ chức học tập nghiên cứu Nghị quyết Đại hội Đảng toàn
quốc lần thứ IX.
Phương thức tuyên truyền, giáo dục phong phú, có nhiều sáng tạo và
hiệu qủa hơn. Kết qủa của đợt sinh hoạt chính trị “Tuổi trẻ Việt Nam tiến

học vào dịch vụ bưu điện miễn phí tạo thuận lợi cho việc truy cập; Đắc
Lắc, Gia Lai biên soạn thành tiếng Bana, Êđê; Hà Giang biên soạn băng
cassette tiếng Mông ), song nhìn chung các nội dung giáo dục vẫn chưa
quan tâm nhiều tới các đối tượng đoàn viên, thanh niên đặc thù (thanh niên
dân tộc, tôn giáo, thanh niên chậm tiến, thanh niên trong các cơ sở giáo
dưỡng, các trại cải tạo ).
- Công tác nắm bắt tình hình tư tưởng thanh niên chưa được tiến
hành thường xuyên, rộng khắp. Còn có biểu hiện qua loa, đại khái dẫn tới
tình trạng bị động, thậm trí trả giá đắt trước những vấn đề phát sinh ở cơ
sở.
12
- Ơ một số chủ trương chưa chú ý việc sơ, tổng kết rút kinh nghiệm,
thiếu kiểm tra đôn đốc dẫn tới hiệu quả thấp như việc triển khai thực hiện
Chỉ thị 02 về việc "Mua, đọc và tham gia viết tin, bài cho báo chí của
Đoàn"; Kế hoạch 47 về cuộc vận động "Tuổi trẻ sống đẹp"; phong trào
"Khỏe để lập nghiệp, giữ nước"; hướng dẫn số 08 về nắm tình hình tư
tưởng các đối tượng thanh niên
- Việc phát huy sức mạnh của hệ thống báo chí, xuất bản, bản tin
chưa đạt hiệu quả như mong muốn; hệ thống công cụ của công tác giáo dục
ở cơ sở còn yếu và chưa phát huy được tác dụng thường xuyên (báo cáo
viên, tuyên truyền viên, đội tuyên truyền thanh niên, nhóm TCM, câu lạc
bộ thanh niên ).
Một số bài học bài học kinh nghiệm:
- Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, xây dựng và ổn định bộ
máy cán bộ chuyên trách, mở rộng lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền
viên làm công tác tư tưởng- văn hóa; chú ý việc cung cấp thông tin, tăng
cường kinh phí và các phương tiện phục vụ các hoạt động giáo dục của
Đoàn.
- Lựa chọn nội dung trọng tâm, kịp thời ban hành chủ trương phù
hợp với yêu cầu nhiệm vụ và thực tế tình hình cơ sở. Thực tế trong nhiệm

công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước giai đoạn 2001-2005. Để triển khai
thực hiện mục tiêu trên, Trung ương Đoàn đã xây dựng và triển khai
chương trình hành động "Tuổi trẻ Việt Nam xung kích, sáng tạo thực hiện
NQTƯ2 về định hướng chiến lược phát triển giáo dục, đào tạo và khoa học
công nghệ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa" (Chương trình số
194CT/TƯĐTN, ngày 23/4/1997 của BCH TƯ Đoàn) đồng thời xây dựng
và triển khai Kế hoạch học tập và ứng dụng công nghệ thông tin trong
thanh thiếu nhi giai đoạn 2001-2005 (Kế hoạch số 180 KH/TƯĐTN, ngày
6/7/2001) nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, ĐVTN về yêu cầu cấp
thiết đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin trong tiến trình
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tạo ra phong trào thi đua học tập,
ứng dụng công nghệ thông tin rộng rãi, mạnh mẽ trong thanh thiếu nhi.
Ngày 24/8/2001, Ban Bí thư Trung ương Đoàn tiếp tục ban hành chương
trình Thanh niên ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, công nghệ phát
triển nông nghiệp, nông thôn (Chương trình số 186CT/TƯĐTN) với mục
tiêu: tạo ra phong trào thanh niên thi đua ứng dụng, chuyển giao tiến bộ kỹ
thuật, công nghệ, đặc biệt là công nghệ sinh học vào lĩnh vực nông nghiệp,
nông thôn, góp phần nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông
sản hàng hóa, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và bảo vệ môi trường.
Chương trình công tác Đoàn và phong trào TTN năm 2001 xác định nhiệm
vụ vận động thanh niên tiến quân vào khoa học công nghệ, đặc biệt là công
nghệ thông tin và công nghệ sinh học là một trong các trọng tâm công tác.
Nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp đồng thời tạo cơ chế cho việc thực hiện
chương trình, Trung ương Đoàn đã ký nghị quyết liên tịch với các bộ,
ngành (Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn,
Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, Bộ Khoa học- Công nghệ và Môi
trường ) tạo điều kiện hỗ trợ thanh niên học tập, tiến quân vào khoa học,
công nghệ. Riêng đối với lực lượng học sinh, sinh viên, Trung ương Đoàn
cùng với Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng chương trình phối hợp định kỳ
hàng năm nhằm định hướng và tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, sinh

tổ chức và động viên lực lượng giảng viên trẻ tham gia hướng dẫn sinh viên
nghiên cứu khoa học. Nhiều hoạt động bổ trợ cho công tác nghiên cứu khoa
học được tổ chức như các cuộc hội thảo phương pháp học tốt, hội nghị
nghiên cứu khoa học, hội thi olympic các môn học, các câu lạc bộ học
thuật Nếu như năm 1997 các cấp bộ Đoàn thành lập và duy trì hoạt động
được 6.923 CLB học thuật, năm 1998 có 16.220 CLB học thuật và CLB sở
thích với gần 200.000 HSSV tham gia, thì đến năm 2001, số CLB học thuật
là 23.996 CLB, thu hút 872.682 lượt HSSV. Hầu hết các trường đại học,
cao đẳng đều tổ chức hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học, nhiều đề tài
nghiên cứu khoa học trong sinh viên đạt giải thưởng cao. Chỉ tính riêng
trong năm học 1999-2000, thành phố Hà Nội đã có 195 đề tài sinh viên
15
NCKH đạt giải thưởng cấp bộ. Hội nghị khoa học công nghệ tuổi trẻ các
trường Đại học Y - Dược lần thứ 10 được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh với
sự tham gia của 88 đề tài khoa học sinh viên; hội nghị khoa học tuổi trẻ các
trường đại học Sư phạm lần thứ nhất được tổ chức tại trường Đại học Sư
phạm Hà Nội với 99 đề tài khoa học sinh viên; cuộc thi Dynamic 2000 sinh
viên - Nhà doanh nghiệp trẻ tương lai của Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí
Minh lần thứ 5 thu hút 3.500 sinh viên các trường đại học, cao đẳng khu
vực phía Nam tham gia. Năm học 2000-2001, quỹ Hỗ trợ sáng tạo Việt
Nam (Vifotec) đã trao giải thưởng cho 296 công trình đạt giải sinh viên
nghiên cứu khoa học. Trong nhiệm kỳ, thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh đã tổ
chức 130 hội nghị nghiên cứu khoa học, tập hợp gần 20.000 sinh viên tham
gia nghiên cứu với 1.042 đề tài (có 555 đề tài cấp thành phố và 01 đề tài
cấp bộ). Thành Đoàn Hà Nội có gần 6.000 đề tài nghiên cứu khoa học của
7.164 sinh viên được nghiệm thu. Trung ương Đoàn phối hợp tổ chức định
kỳ hàng năm hội thi Tin học trẻ không chuyên các cấp và hội thi toàn quốc,
thi olympic các môn Mác - Lênin, vật lý, toán học, cơ học thu hút hàng
ngàn NSSV tham gia. Việc động viên, tôn vinh các gương điển hình tiên
tiến nhằm thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học trong HSSV được chú

hiện, tuyển lựa tài năng (các lớp năng khiếu của các nhà thiếu nhi, các
trung tâm văn hóa các trường chuyên, lớp chọn ) được mở rộng. Hiện nay,
tỷ lệ HSSV đạt khá giỏi, số học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi quốc gia,
quốc tế ngày càng tăng; phong trào học thêm ngoại ngữ, tin học trong
HSSV ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhiều sinh viên học 2-3 trường cùng
một thời gian, nhiều sinh viên thông thạo hai, ba ngoại ngữ Năm học
2000-2001, học sinh khối THPT tham dự các kỳ thi Olimpic quốc tế các
môn tiếng Nga, Vật lý, Toán, Sinh học, Hóa học đã đạt 5 huy chương vàng,
2 huy chương bạc và 12 huy chương đồng
Trong lĩnh vực hoạt động này đã xuất hiện một số mô hình mới, đó
là "Trung tâm hỗ trợ sinh viên" của Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh với kết
quả giới thiệu 5.921 việc làm và 19.359 chỗ ở trọ cho sinh viên; mô hình
"Hợp tác xã trong trường học" của trường Đại học kinh tế quốc dân; mô
hình "Quản lý sinh viên ngoài ký túc xá" của trường Cao đẳng Sư phạm Đà
Lạt; mô hình "Ngân hàng thanh niên", "Quỹ tín dụng sinh viên" Đặc biệt,
từ năm 2000, hoạt động "Tư vấn mùa thi", "Tiếp bước mùa thi" của thanh
niên, học sinh, sinh viên trong các chiến dịch hè tình nguyện trở thành hoạt
động có sức thu hút lớn, được dư luận đánh giá cao.
Điểm nhấn trong hoạt động của học sinh, sinh viên khối trường học
là sự phát triển sâu rộng phong trào Tình nguyện, góp phần tích cực vào
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tạo môi trường, cơ hội cho đoàn viên,
thanh niên học sinh rèn luyện cống hiến và trưởng thành. Các hoạt động
tình nguyện xung kích tham gia phòng chống thiên tai, cứu trợ, cứu nạn,
bảo vệ môi trường sinh thái; tình nguyện giúp dân vùng sâu, vùng xa xóa
đói giảm nghèo, xóa mù chữ, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân
dân, chi viện cho các công trình trọng điểm quốc gia đã thu hút đông đảo
HSSV tham gia với tinh thần tình nguyện và ý thức tự giác cao. Trong 4
năm, thanh niên, học sinh, sinh viên tình nguyện cả nước đã tổ chức được
34.536 lớp học, giúp xóa mù chữ cho 517.048 người (chủ yếu là đối tượng
thanh thiếu nhi). Đặc biệt là chiến dịch “Thanh niên, học sinh, sinh viên

khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư thanh niên Trong 4 năm từ năm
1998-2001, các cấp bộ Đoàn trong cả nước đã tổ chức được 46.700 lớp tập
huấn khuyến nông, khuyến lâm, IPM, tập huấn về tham gia xóa đói giảm
nghèo cho gần 2,5 triệu lượt ĐVTN, giúp cho thanh niên có kiến thức và
biết ứng dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Trung ương Đoàn phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
biên tập tờ tin Khuyến nông thanh niên phát hành đến các Đoàn cơ sở trong
cả nước.
Để cổ vũ, động viên đông đảo thanh niên nông thôn tham gia áp
dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nhiều hoạt động đã được tổ chức
như các hội nghị đầu bờ, các hội thi, các buổi trình diễn kỹ thuật, liên hoan
thanh niên tiên tiến, thanh niên giỏi nghề nông Tiêu biểu như: Liên hoan
thanh niên tiên tiến giỏi nghề nông khu vực miền Đông và miền Tây Nam
bộ năm 1999; hội thi CLB khuyến nông thanh niên các tỉnh Đồng bằng
sông Hồng năm 2000 Hoạt động của các CLB, điểm trình diễn kỹ thuật
cũng có nhiều khởi sắc. Tính đến hết năm 2001, Đoàn thanh niên các cấp
18
đã thành lập và duy trì hoạt động trên 3.500 "CLB khoa học kỹ thuật trẻ",
thu hút trên 100.000 thanh niên nông thôn tham gia. Tiếp tục triển khai và
nhân rộng mô hình "CLB khuyến nông" gắn với Tủ sách thanh niên ở cơ sở
nhằm đưa nhanh những tiến bộ KHKT vào sản xuất. Trong 4 năm qua, các
cấp bộ Đoàn đã xây dựng được 20.609 "Điểm trình diễn kỹ thuật" về giống
cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lương cao, thu hút 653.456 ĐVTN
tham gia. Đây là loại hình hoạt động có hiệu quả tích cực đang được nhiều
địa phương áp dụng với mục đích giúp thanh niên nông thôn từng bước tiếp
cận với kiến thức KHKT mới.
Trong thanh niên công nhân, viên chức, đô thị: đứng trước yêu cầu
của thời kỳ CNH-HĐH và thử thách của cơ chế thị trường, lực lượng thanh
niên công nhân viên chức đã tích cực, tự giác học tập, nâng cao trình độ,
nhanh chóng nắm bắt công nghệ mới, kỹ thuật hiện đại, rèn luyện nâng cao

thành một lớp công nhân - lao động trẻ có kiến thức KHKT, có năng lực
quản lý, có tay nghề giỏi tham gia tích cực vào quá trình sản xuất, kinh
doanh.
Trong lĩnh vực hướng nghiệp, dạy nghề cho thanh niên, hệ thống cơ
sở dạy nghề của Đoàn, Hội đã tập trung phát triển và mở rộng các hình
thức đào tạo, tư vấn việc làm cho thanh niên, gắn các hoạt động dạy nghề
với việc chuyển giao tiến bộ KHKT, công nghệ mới; dạy nghề gắn với giải
quyết việc làm tại chỗ và tham gia xuất khẩu lao động; quan tâm đào tạo
nghề miễn phí và giới thiệu việc làm cho bộ đội xuất ngũ, các đối tượng
chính sách, thanh niên nông thôn, miền núi, trẻ em đặc biệt khó khăn. Tăng
cường các hoạt động tư vấn nghề nghiệp cho thanh niên đường phố và
trường học, mở rộng các hình thức đào tạo nghề tại địa phương (gắn với
việc phát triển các làng nghề truyền thống), đào tạo nghề theo địa chỉ
Hiện nay, cả nước có 121 trung tâm dạy nghề và giới thiệu việc làm, 86 văn
phòng giao dịch việc làm do Đoàn thanh niên và Hội LHTN các cấp quản
lý. Trong 5 năm (từ 1997-2001), hệ thống trung tâm dạy nghề và dịch vụ
việc làm đã tổ chức dạy nghề cho 768.088 thanh niên, giải quyết việc làm
cho 362.741 thanh niên. Riêng 23 trung tâm dạy nghề và giới thiệu việc
làm do Trung ương Đoàn và tỉnh, thành Đoàn quản lý đã dạy nghề cho
103.037 thanh niên, trong đó có 67% sau học nghề tìm được việc làm. Các
văn phòng giao dịch việc làm đã giới thiệu và tạo việc làm ổn định cho
154.368 người. Ngoài việc dạy nghề tại chỗ, các trung tâm còn mở rộng
các hình thức đào tạo nghề theo địa chỉ, cung cấp lao động cho các doanh
nghiệp, các khu công nghiệp, các đơn vị liên doanh với nước ngoài; chủ
động liên kết với các trường đại học mở các lớp ngoại ngữ, tin học Tiêu
biểu như Trung tâm Dạy nghề và dịch vụ việc làm Sông Hồng, Trung tâm
Dạy nghề và dịch vụ việc làm Trung ương Đoàn, Trung tâm Dạy nghề và
dịch vụ việc làm các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Hà Nội, TP. Hồ Chí
Minh Một số trung tâm còn tham gia xuất khẩu lao động ra nước ngoài
đạt hiệu quả cao, trở thành địa chỉ tin cậy đối với thanh niên nói riêng và

chức trao 4 giải thưởng khoa học và 16 giải thưởng về giải pháp kỹ thuật
cho những công trình nghiên cứu xuất sắc; phối hợp với Công ty VINET
thực hiện chương trình đào tạo công nghệ thông tin tiêu chuẩn quốc tế theo
chương trình của hệ thống cao đẳng cộng đồng HOUSTON Hoa Kỳ; tổ
chức trao hoạc bổng công nghệ thông tin cho nữ sinh suất sắc toàn quốc;
phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức các hội thi
"Thanh niên nông thôn với chương trình IPM", "Liên hoan thanh niên sản
xuất, kinh doanh giải", "Câu lạc bộ khuyến nông trẻ"
Tóm lại, Chương trình "Thanh niên học tập, sáng tạo làm chủ khoa
học, công nghệ" đã được các cấp bộ Đoàn tập trung chỉ đạo, bước đầu đem
lại hiệu quả thiết thực, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của ĐVTN
trong học tập, nghiên cứu, áp dụng những thành tựu của khoa học công
nghệ vào thực tiễn đời sống, góp phần bồi dưỡng và xây dựng nguồn nhân
lực trẻ vừa hồng, vừa chuyên đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; tạo ra những phương thức mới
trong đoàn kết tập hợp thanh niên và xây dựng Đoàn, Hội vững mạnh.
Tuy nhiên, những kết quả của chương trình "Thanh niên học tập,
sáng tạo làm chủ khoa học, công nghệ" mới chỉ là bước khởi đầu cho một
nhiệm vụ vừa cấp bách vừa lâu dài. Trong các trọng tâm công tác của Đoàn
(được xác định rõ trong năm 2001) thì đây là trọng tâm chưa được quan
tâm đầu tư đúng mức. Ơ một số địa phương, cơ sở chương trình chậm được
21
triển khai và thiếu những giải pháp đồng bộ. Hoạt động khoa học công
nghệ của các cấp bộ Đoàn chưa có tính bứt phá, chưa thực sự tạo thành
phong trào rộng lớn có sức cuốn hút đông đảo ĐVTN tham gia. Việc triển
khai thực hiện Kế hoạch học tập và ứng dụng công nghệ thông tin trong
thanh thiếu nhi và Chương trình thanh niên ứng dụng và chuyển giao tiến
bộ kỹ thuật, công nghệ phát triển nông nghiệp nông thôn nhìn chung còn
lúng túng, thậm trí có nơi chưa triển khai đến cơ sở. Công tác phát hiện, bồi
dưỡng và chăm sóc tài năng trẻ chưa được coi trọng đúng mức. Việc khai

dựng, củng cố tổ chức Đoàn, Hội, Đội.
22
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban thường vụ TƯ Đoàn, căn cứ tình
hình thực tiễn của mỗi địa phương, đơn vị, các cấp bộ Đoàn đã chủ động,
tích cực tổ chức và huy động đông đảo thanh niên tham gia vào chương
trình quốc gia giải quyết việc làm; chương trình 327 (sau này là chương
chình 5 triệu ha rừng) phủ xanh đất trống, đồi núi trọc; xóa đói giảm nghèo;
chương trình 135 dành cho các xã đặc biệt khó khăn; khai thác, phát triển
kinh tế biển; các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia
Triển khai thực hiện chương trình 327 (5 triệu ha rừng), từ năm 1998
đến năm 2001, theo báo cáo 22 đơn vị tham gia dự án, các cấp bộ Đoàn đã
lập 857 dự án vay 39.704 triệu đồng từ nguồn vốn 327, huy động 24.614
thanh niên tham gia. Đặc biệt trong Năm Thanh niên, Trung ương Đoàn đã
đề xuất với Thủ tướng Chính phủ triển khai, thực hiện 5 dự án lớn xây
dựng các khu kinh tế thanh niên xung phong - khu vực rừng phòng hộ hồ
Ngòi Là - Tuyên Quang; làng lâm nghiệp TNXP Mê Linh - Vĩnh Phúc; khu
kinh tế TNXP Quỳ Hợp - Nghệ An; dự án trồng rừng phòng hộ trên đảo
Thanh niên Bạch Long Vỹ và dự án trồng rừng phòng hộ hồ Ao Châu - Phú
Thọ. Riêng trong năm 2000, lực lượng TNXP đã trồng mới 460 ha rừng
(đạt 100% kế hoạchđề ra), chăm sóc 1.105 ha, bảo vệ 4.630 ha rừng, xây
dựng cơ sở hạ tầng trị giá 380 triệu đồng, giải quyết việc làm cho 2.000
thanh niên vùng dự án. Năm 2001, triển khai thực hiện chương trình "5
triệu ha rừng", lực lượng TNXP tham gia dự án đã trồng mới 458 ha, chăm
sóc 939 ha, bảo vệ 5.000 ha và khoanh nuôi 100 ha rừng, xây dựng cơ sở
vật chất trị giá 280 triệu đồng, giải quyết việc làm cho trên 1.000 thanh
niên.
Nhằm khai thác, phát huy vai trò của ĐVTN tham gia phát triển kinh
tế biển, Ban Thường vụ Trung ương Đoàn đã ký nghị quyết liên tịch
(NQLT) với Bộ Thủy sản "Về việc phát huy vai trò của thanh niên trong sự
nghiệp phát triển kinh tế thủy sản". Thực hiện NQLT, trong 4 năm (1998 -

hội của địa phương, cơ sở, giải quyết việc làm cho hàng ngàn lượt ĐVTN.
Tiêu biểu là công trình xây dựng 1.000 phòng học, trị giá 70 tỷ đồng của
Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh; công trình 10 nghìn địa chỉ giúp gia đình
chính sách và giúp đỡ 1.000 đội TNTP của Đoàn TN Quân đội; công trình
đại tu đường sắt từ Km 1263 đến km 1264 trên tuyến đường sắt Thống
Nhất, trị giá 1,3 tỷ đồng của Đoàn TN Đường Sắt Việt Nam; công trình 50
phòng học (4 ngôi trường hoàn chỉnh) tặng thiếu nhi vùng sâu, vùng xa của
tỉnh Đoàn Thanh Hóa, trị giá trên 1,5 tỷ đồng
Cùng với các hoạt động trên, các cấp bộ Đoàn và tuổi trẻ cả nước đã
tích cực tham gia các hoạt động chi viện cho các công trình trọng điểm
như: Thủy điện Yaly, xây dựng đường dây 500 KV Bắc Nam, xây dựng
đường Hồ Chí Minh, xóa cầu khỉ, xây dựng cầu nông thôn mới ở Đồng
bằng sông Cửu Long, xây dựng đảo Thanh niên Bạch Long Vỹ và đảo
Thanh niên Cồn Cỏ
Đặc biệt trong năm 2000 - Năm Thanh niên, trên cơ sở đề xuất của
Ban Bí thư Trung ương Đoàn, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý để Đoàn
TNCS Hồ Chí Minh tham gia thực hiện một số chương trình, dự án trọng
điểm quốc quốc gia. Sau hơn hai năm triển khai thực hiện, các chương
trình, dự án đều đảm bảo tiến độ, chất lượng và hiệu quả. Kết quả cụ thể
như sau:

1- Dự án Trí thức trẻ tình nguyện tham gia phát triển nông thôn,
miền núi: thực hiện quyết định số 354/QĐ-TTg ngày 28/4/2000 của Thủ
tướng Chính phủ về việc tổ chức các đội trí thức trẻ tình nguyện tham gia
24
phát triển nông thôn miền núi tại 125 xã nghèo, đặc biệt khó khăn thuộc 10
tỉnh: Lạng Sơn, Hòa Bình, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Lâm Đồng,
Đắc Lắc, Bình Phước, Sóc Trăng và Cà Mau, trong năm 2000 - 2001, các
tỉnh, thành Đoàn đã đưa 500 đội viên đến nhận nhiệm vụ tại các xã đặc biệt
khó khăn. Hoạt động của các đội viên tri thức trẻ tình nguyện tập trung chủ

khó khăn lớn nhất của nhân dân các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long là vấn
đề giao thông nông thôn, phá bỏ những chiếc cầu khỉ từng tồn tại bao đời,
góp phần kích cầu, phát triển sản xuất, cải thiện đời sống nhân dân đồng
thời góp phần xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn, Hội, Đội trên địa bàn dân
cư, mở rộng mặt trận đoàn kết tập thanh niên. Nhằm thực hiện các mục tiêu
trên, Trung ương Đoàn đã phát động phong trào thi đua: "Xóa cầu khỉ, xây
25