Tiểu luận Triết Nguy cơ sói lở và nạn ô
nhiễm
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ TÀI: Mối quan hệ biện chứng giữa khả
năng và hiện thực
1
Tiểu luận Triết Nguy cơ sói lở và nạn ô
nhiễm
MỤC LỤC
PH N M UẦ ỞĐẦ 3
N I DUNG CH NHỘ Í 4
I. Lý lu n chung v c p ph m trù kh n ng - hi n th cậ ề ặ ạ ả ă ệ ự 4
1. Khái ni mệ 4
2. M i quan h bi n ch ng gi a kh n ng v hi n th cố ệ ệ ứ ữ ả ă à ệ ự 4
3. Vai trò c a các i u ki n khách quan, ch quan c a s chuy n bi n ủ đ ề ệ ủ ủ ự ể ế
kh n ng - hi n th c.ả ă ệ ự 5
II. V n d ng c p ph m trù kh n ng hi n th c phân tích v nguy c ậ ụ ặ ạ ả ă ệ ự để ề ơ
xói l v n n ô nhi m sông S i Gòn v sông ng Nai.ở à ạ ễ ở à à Đồ 6
1. Hi n tr ng c a 2 con sôngệ ạ ủ 6
2. Nh ng thách th c m 2 con sông ang ph i i m tữ ứ à đ ả đố ặ 7
3. Các gi i pháp tránh nguy c xói l v ô nhi m cho 2 con sông S i ả để ơ ở à ễ à
Gòn - ng NaiĐồ 8
K T LU NẾ Ậ 10
T I LI U THAM KH OÀ Ệ Ả 11
L I CAM OAN C A SINH VIÊNỜ Đ Ủ 13
2
Tiểu luận Triết Nguy cơ sói lở và nạn ô
nhiễm
PHẦN MỞ ĐẦU
Môi trường đã và đang là vấn đề được nhiều người quan tâm, bảo vệ môi
trường không chr là ý thức và trách nhiệm của riêng ai mà nó là của toàn xã

Khả năng và hiện thực luôn tồn tại trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau,
không tách rời, luôn luôn chuyển hoá và thúc đẩy lẫn nhau. Hiện thứch chuẩn
bị cho một khả năng mới sẽ xảy ra, còn khả năng thì có xu hướng trở thành
hiện thực. Trong thực tế cuộc sống của chúng ta, quá trình phát triển chính là
quá trình mà trong đó khả năng biến thành hiện thực, còn hiện thực thì vì quá
trình phát triển mà nảy sinh những khả năng mới. Khả năng và hiện thực luôn
song song và phát triển cùng nhau theo một quy luật nhất định.
VD: Một công ty có sản phẩm với chất lượng tốt mẫu mã đẹp - đáp ứng
nhu cầu của người tiêu dùng thì sản phẩm sẽ được tiêu thụ rất nhanh chóng trên
thị trường.
Bên cạnh đó, cùng trong những điều kiện nhất định ở cùng một sự vật sẽ
có thể tồn tại một số khả năng khác nhau chứ không phải chỉ có một khả năng.
VD: Một sinh viên chăm chỉ học tập thì đi thi sẽ đạt kết quả cao nhưng
có thể vì một lí do nào đó mà lại bị kết quả thấp - điều đó có thể xảy ra.
Ngoài một số khả năng vốn sẵn có sự vật trong những điều kiện đã có
nào đó, khi có thêm những điều kiện mới bổ sung thì sự vật sẽ xuất hiện thêm
những khả năng mới. Với những sự bổ sung điều kiện mới về thực chất, một
hiện thực mới phức tạp hơn xuất hiện được sự tác động qua lại của hiện thực cũ
với điều kiện vừa mới được bổ sung. Bên cạnh đó thực chất ngay bản thân mỗi
khả năng cũng không phải là không thay đổi nhưng tăng hoặc giảm đi là tuỳ
4
Tiểu luận Triết Nguy cơ sói lở và nạn ô
nhiễm
thuộc vào sự biến đổi của sự vật trong những điều kiện cu thể. Để một khả
năng nào đó biến thành hiện thực thì không chỉ cần một điều kiện mà cũng cần
có tập hợp những điều kiện nhất định và cần thiết.
3. Vai trò của các điều kiện khách quan, chủ quan của sự chuyển biến
khả năng - hiện thực.
Trong giới tự nhiên, quan hệ khả năng - hiện thực chủ yếu là quá trình
khách quan. Ta có thể phân ra thành 3 trường hợp cụ thể.

nhiễm nghiêm trọng. Như chúng ta đã biết nguồn nước đã bị ô nhiễm thì khó
lòng cứu chữa được vì nước là tài sản vô giá.
Trên hạ lưu của sông Sài Gòn hiện đã có khaỏng 33km bị xói lở mạnh
kéo dài xã Vĩnh Phú (huyện Thuận An tỉnh Bình Dương) đến mũi Đèn Đỏ
thuộc huyện Nhà Bè thành phố Hồ Chí Minh. Trong đó đoạn từ tỉnh Vĩnh Phú
đến chân cầu Sài Gòn dài khoảng 20km đang bị xói lở rất nghiêm trọng kéo dài
liên tục trong 3 năm từ 2000 - 2002. Những điểm nóng về xói lở trên đoạn này
là địa phận huyện Thuận An (Bình Dương), khu bán đảo Bình Quới - Thanh Đa
quận Thủ Đức, quận 2 và quận 12. Theo khảo sát của tiến sĩ Nguyễn Bá Hoằng
thuộc Liên đoàn địa chất thuỷ văn - địa chất công trình Việt Nam thì cách cầu
Bình Phước 1,5km về phía thượng lưu bờ trái, từ năm 2000 đến nay đã xói lở
dài khoảng 300m, sâu vào bờ 15m. Người dân ở đây hết sức bàng hoảng khi
một đoạn bờ dài 100m, sâu vào bờ 15m tại Hiệp Phước (quận 12) bỗng nhiên
sụp xuống sông mang theo một dãy nhà kho chứa vôi Tấn Phát hồi tháng 5-
2001. Hay vụ xói lở làm mất khu đất rộng gần 200m
2
cùng dãy nhà của nhà
hàng Hoàng Ty ở Thanh Đa quận Bình Thạnh hồi tháng 7-2001. Và gần hơn
nữa là 7-2002, vụ sụt lở một đoạn bờ sông dài trên 200m tại phường 25, quận
Bình Thạnhkhiến công ty than Miền Nam thiệt hại mất trên 4000 tấn than…
Chỉ trong vòng có hơn 1 năm mà đã có 3 vụ sụt lở nghiêm trọng, làm thiệt hại
rất nhiều về của cải vật chất. Đó là chưa kể tới những đoạn sụt lở nhỏ.
6
Tiểu luận Triết Nguy cơ sói lở và nạn ô
nhiễm
Trong khi đó, hiện trạng sụt lở ở sông Đồng Nai cũng đang trong tình
trạng báo động. Đoạn từ cầu Đồng Nai tới mũi Nhà Bè những năm gần đây
theo báo cáo của Tiến sĩ Hoằng - bờ bị lở mỗi năm trên 2m. Đoạn từ đập Trị
An đến cầu Đồng Nai có nhiều công trình xây dựng và hoạt động kinh tế diễn
ra khá mạnh, đặc biệt là nạn khai thác cát bừa bãi khiến quá trình xói lở trong

Trên sông Sài Gòn, đoạn bờ trải dài khoảng 250m, cách cầu Bình Phước
khoảng 100m về phía thượng lưu và đoạn bờ trái dài khoảng 300m cách cầu
Bình Phước về phía thượng lưu có nguy cơ sụt lở mạnh. Cùng đó là đoạn bờ
dài trên 1km trên bán đảo Bình Quới Thanh Đa thuộc phường 27, 28 quận Bình
Thạnh là nơi tiềm ẩn nguy cơ xói lở nghiêm trọng. Thêm nữa là những nguy cơ
xói lở trong thời gian tới ở khu vực đối diện nhà máy xi măng Hà Tiên, nhà
máy Fatumi, bán đảo Bình Quới - Thanh Đa thuộc phường 25 - 26 quận Bình
Thạnh, kênh Vân Thuật, ngã ba sông Nhà Bè, Phú Xuân.
Hai con sông Sài Gòn - Đồng Nai đang đứng trước những nguy cơ thử
thách vô cùng to lớn nhưng việc khai thác cát bừa bãi, việc làm ô nhiễm nguồn
nước lại chưa được ngăn chặn triệt để. Với những thách thức như hiện nay thì
nhà nước cũng như các cấp, ngành cần quan trâm và có những giải pháp cụ thể
nhằm cứu vãn tình trạng hiện thời của 2 con sông Sài Gòn - Đồng Nai.
3. Các giải pháp để tránh nguy cơ xói lở và ô nhiễm cho 2 con sông Sài
Gòn - Đồng Nai
Trước tình hình hiện nay của 2 con sông thì cần có những giải pháp cụ
thể như sau:
Một là (chủ động) tác động trực tiếp vào dòng chảy, làm thay đổi hướng
dòng chảy, giảm cường độ dòng chảy tác động vào lòng dẫn như kè bờ…
Hai là (bị động), tác động vào lòng dẫn làm tăng khả năng bảo vệ của
lòng dẫn, trong đó gia cố lòng dẫn như kè áp mái hộ bờ bằng đá xây, lồng đá,
rọ đá, bê tông. Trồng cây để giữ bờ, giảm tác động lên bờ bằng cách di dời các
công trình, các cơ sở kinh doanh, cơ sowr sản xuất ra xa bờ sông.
Ba là, làm thay đổi dòng chảy của sông để đưa lượng phù sa về sông
nhiều hơn nhằm bồi đắp cho sông.
8
Tiểu luận Triết Nguy cơ sói lở và nạn ô
nhiễm
Mặc dù thế, điều cần làm trước tiên và cấp thiết nhất hiện nay là hạn chế
tới mức tối đa việc khai thác cát và lượng nước thải ra sông. Có làm tốt hai việc

12
Tiểu luận Triết Nguy cơ sói lở và nạn ô
nhiễm
LỜI CAM ĐOAN CỦA SINH VIÊN
- Bài tiểu luận này là do chính bản thân em tự tìm tài liệu, suy nghĩ và viết
ra, không sao chép và không nhờ viết hộ.
- Ở bài này chỉ có một phần nhỏ là phần sáng tạo và ý kiến riêng của cá
nhân em là ở các giải pháp để tránh nguy cơ thiệt hại cho 2 con sông. Em hy
vọng rằng đó cũng chính là ý kiến chung của tất cả mọi nưgời và cũng là
mong ước và quyết tâm của toàn xã hội.
13