CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ
I, Khái niệm
- Chế độ tiền tệ là hình thức tổ chức lưu thông tiền tệ của một quốc gia,
được quy định bằng luật pháp. Chế độ tiền tệ bao gồm các yếu tố:
+ Bản vị tiền tệ: Tức cái gì được dùng làm cơ sở định giá đồng tiền quốc
gia.
+ Đơn vị tiền tệ: Mỗi quốc gia đều có đơn vị tiền tệ của riêng mình và được
quy định bởi pháp luật. VD: Đơn vị tiền tệ của Việt Nam là “đồng”,
kí hiệu quốc tế là “ VND”.
+ Công cụ trao đổi: Tức là công cụ được sử dụng để thực hiện mua bán
hàng hóa, dịch vụ, hoặc thanh toán các khoản nợ như tiền giấy, tiền đúc, tiền
ghi sổ…
- Nói chung trong chế độ tiền tệ yếu tố thường thay đổi là bản vị tiền tệ.
II, Các chế độ:
1, Chế độ đơn bản vị ( chế độ một bản vị - monometallism).
- Đơn bản vị là một chế độ tiền tệ lấy một thứ kim loại làm vật ngang giá
chung.
- Trong một đơn vị bản vị, vật ngang giá là vật liệu đúc tiền có thể là kẽm,
đồng, bạc hoặc vàng.
+ Nếu chế độ bản vị với kẽm hoặc đồng làm bản vị và trở thành tiền đúc,
người ta gọi đó là chế độ lưu thông tiền kém giá. Phản ánh đặc trưng của nền
kinh tế hàng hóa kém phát triển từ phương thức sản xuất trở về trước.
+ Nếu chế độ đơn bản vị với vật ngang giá là bạc hoặc vàng. Và sự xuất
hiện tiền đúc bằng bạc hoặc vàng, người ta gọi đây là chế độ lưu thông tiền
đủ giá.
2, Chế độ song bản vị ( chế độ 2 bản vị - Bimetallism).
- Là chế độ tiền tệ mà vàng và bạc đều được sử dụng với tư cách là tiền tệ.
Vàng và bạc đều là vật ngang giá đều thực hiện chức năng thước đo giá trị
và phương tiện lưu thông với quyền lực ngang nhau.
- Trong chế độ này tièn đúc bằng vàng và bạc đều đúc tự do và thanh toán
không hạn chế.

đổi ra vàng, muốn đổi ra vàng phải thông qua một ngoại tệ. Ngoại tệ đó phải
được tự do chuyển đổi ra vàng VD: Dola Mỹ, Bảng Anh, …
6, Chế độ bản vị ngọai tệ:
- Đơn vị tiền tệ quốc gia được xác định bằng đơn vị tiền tệ của nước ngoài
(ngoại tệ). Đó phải là các ngoại tệ mạng và được tự do chuyển đổi trên thị
trường quốc tế. Chế độ này sử dụng phổ biến ở những nước có ít
vàng hoặc bị lệ thuộc vào nước khác. Chế độ này từng được áp
dụng từ 1944-1971. Bắt đầu sụp đổ từ 1960.
7,Chế độ bản vị tiền giấy không chuyển đổi ra vàng:
- Dưới chế độ này, đơn vị tiền tệ của một quốc gia không được
chuyển đổi ra kim loại quý. Theo đó, vàng bị rút ra khỏi lưu thông
trong nước, tiền giấy không được đổi ra vàng và vàng chỉ được dùng
để thanh toán quốc tế. Chế đô này phổ biến vào những năm 1930.