8/17/2011
1
Chương 4:
NGÔN NGỮ TRONG VBPL.
XÂY DỰNG VÀ TRÌNH BÀY QPPL.
I. Ngôn ngữ trong VBPL
1. Khái niệm
2. Đặc điểm
3. Cách sử dụng từ ngữ và ngữ pháp
4. Câu và dấu câu
II. Xây dựng và trình bày QPPL
1. Cấu trúc QPPL
2. Cách xây dựng các bộ phận QPPL
3. Trình bày QPPL
8/17/2011
2
I. NGÔN NGỮ TRONG VBPL
1. Khái niệm.
Ngôn ngữ trong VBPL là hệ thống những
từ và quy tắc kết hợp chúng trong tiếng
Việt được Nhà nước sử dụng trong lĩnh
vực pháp luật và quản lý NN.
.
2. Đặc điểm
a.Tính chính xác
b.Tính dễ hiểu
c.Tính khách quan:
d.Tính văn hóa
e.Tính khuôn mẫu
8/17/2011
3
đợi quý vị cho biết ý kiến về vấn đề nói
trên.
UBND tận tình hướng dẫn, các cơ quan
phải thi hành quyết định này
8/17/2011
5
3. Cách sử dụng từ ngữ và ngữ pháp
Vị giáo sư luật yêu cầu một SV xuất sắc trả
lời câu hỏi tình huống:
- Nếu anh phải cho ai đó một trái cam, anh
sẽ nói thế nào?
-Người SV đáp: "Mời ngài dùng trái cam
này!".
- Giáo sư giận dữ: Không thể như vậy
được! Hãy nghĩ như một luật sư xem nào.
8/17/2011
6
- Sinh viên suy nghĩ và nói:
"Tôi, sau đây, trao và chuyển quyền sở hữu
toàn bộ và duy nhất của tôi với tất cả các
quyền lợi, nghĩa vụ của mình trong trái cam
này cho ông (T.) cùng với toàn bộ cuống, vỏ,
nước, cùi và hạt của nó, với tất cả các quyền
hợp pháp như cắn, cắt, ướp lạnh hoặc ăn nó,
quyền được trao nó cho người khác. Tất cả
những gì được đề cập trước và sau đây hoặc
những hành vi không tương thích với tuyên
bố này, trong bất kể hoàn cảnh nào, đều
không có giá trị pháp lý".
3.Cách sử dụng từ ngữ và ngữ pháp
b. Phải chính xác về nghĩa của từ
- thiếu nhi, thiếu niên, nhi đồng, trẻ em, ….
- đảo - ốc đảo
- tránh những trùng ngữ, như: đề cập đến; công bố công
khai, người đâu tiên đề xuất vấn đề, hàng xuất khẩu ra
nước ngoài,
- từ ghép không rõ ràng: điều nghiên (điều tra, nghiên
cứu), thanh kiểm tra (thanh tra, kiểm tra).
- tránh diễn tả ý bị động bằng từ bởi.
- tránh dùng cụm từ phủ định của phủ định.
8/17/2011
9
- "đình chỉ ngừng thi công”;
- “cấm không được vứt rác”;
- “cấm không được hút thuốc nơi công
cộng”;
Khi chuyển một vật cho người khác mà
không cần đền bù được gọi là: cho
Chuyển vật cho người khác với tình cảm
đặc biệt hơn: tặng
Chuyển một vật cho ông bà, cha mẹ: biếu
Tôn kính về tôn giáo: cúng
Trong ví dụ ở trên, tất cả các hành động
đó trong Bộ luật Dân sự chỉ duy nhất
được gọi tên là “Hợp đồng tặng cho”.
8/17/2011
10
Hiến pháp 1992 quy định:
- Cha mẹ có trách nhiệm nuôi dạy con
thành những công dân tốt. Con cháu có
Việt để thay thế hoặc từ có nghĩa ngắn
gọn hơn, trang trọng hơn. Ví dụ: phụ nữ,
phu nhân, công chức, sáp nhập, cáo bạch,
lưu ký.
- Sử dụng chính xác: yếu điểm, điểm yếu,
khuyến mại – khuyến mãi
8/17/2011
12
e. Hạn chế sử dụng từ nước ngoài:
- logistics, L/C, quota, Internet, karaoke,
jackpot, casino, massage, website ….
- building, festival,
- cà phê, li-xăng, vi rút, băng rôn, panô,…
- Từ viết tắt: GDP, WTO, CPI…
- Các nhà lập pháp và quan chức
Malaysia có thể bị phạt tiền nếu sử dụng
tiếng Anh trong quốc hội và các hoạt
động khác của chính phủ.
- Trung Quốc: yêu cầu không sử dụng một
số từ viết tắt tiếng Anh nhất định trong
các chương trình truyền hình của TQ.
8/17/2011
13
Công văn 319/TTg - KTTH ngày
03/03/2008 về chống lạm phát quy định:
“Có tiến trình cổ phần hóa và IPO các
DNNN, nhất là các tổng công ty và các
doanh nghiệp lớn; không nên chỉ lấy việc
bán cổ phiếu vì giá cao nhất làm chuẩn
để IPO”. (Initial Public Offering)
2. Hỏa hoạn;
3. Sự thay đổi chính sách pháp luật của NN;
4. Và các sự kiện khác có bản chất tương
tự.
4. Câu và dấu câu
- Câu: Chỉ sử dụng câu tường thuật
- Dấu câu: sử dụng 7 loại, không sử
dụng 2 loại (! ?), hạn chế sử dụng 1
(…)
8/17/2011
16
QĐ 200/2004/QĐ-UBND (18.8.2004) quy
định không cấp phép: ngành tẩy, nhuộm,
hồ, in trên các sản phẩm vải sợi, dệt,
may, đan.
Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng kéo
dài từ năm 40 đến năm 43 sau Công
nguyên.
Nhà Lý dời đô đến Thăng Long năm
1010 sau Công nguyên
8/17/2011
17
Chuyển từ câu hỏi sang câu tường
thuật:
- Yêu cầu: Phòng LĐTBXH cho biết: tổng
số người lao động đang làm việc trên địa
bàn là bao nhiêu? Số người lao động
đơn phương chấm dứt HĐ là bao nhiêu?
Phòng đã chỉ đạo biện pháp gì để hạn
chế tình trạng đình công?
II. XÂY DỰNG VÀ TRÌNH BÀY QPPL
1. Cấu trúc QPPL
- Giả định
- Quy định
- Chế tài
2. Cách xây dựng các bộ phận
Giả định:
- Dự kiến đến mức cao nhất các khả năng có
thể xảy ra
- Khi nêu các giả định trong VB thì nên dùng
các cụm từ thể hiện khả năng chứ không dùng
các từ hoặc cụm từ biểu đạt một sự khẳng
định tuyệt đối.
- Các từ, ngữ thích hợp nhất và được dùng
phổ biến nhất là : Nếu, Khi, Trong trường hợp,
Hoặc, Hay…
8/17/2011
20
Quy định:
- Khi quy định những xử sự mà chủ thể có
nghĩa vụ phải thực hiện hoặc không được
thực hiện thì dùng: Phải, có nghĩa vụ, cấm,
không được.
- Khi quy định những xử sự mà chủ thể có
thể lựa chọn thực hiện hay không thực hiện
thì dùng: Có quyền, được, được phép.
Ví dụ: Điều 5 Luật xuất bản
Công dân, tổ chức có quyền phổ biến
tác phẩm dưới hình thức xuất bản phẩm
thông qua nhà xuất bản.
a) Điều khiển xe không có một trong các thiết bị
sau: đèn chiếu sáng, đèn soi biển số, đèn báo
hãm, đèn tín hiệu, cần gạt nước, gương chiếu
hậu, đồng hồ báo áp lực hơi, đồng hồ báo tốc độ
của xe; hoặc có một trong các thiết bị đó nhưng
không có tác dụng, không đúng tiêu chuẩn thiết
kế (nếu có quy định phải có những thiết bị đó);
hoặc lắp thêm đèn chiếu sáng về phía sau xe;
b)…