TIỂU LUẬN:

Hạch toán tiền lương và các
khoản trích theo lương


chuyền công nghệ, mở rộng thị trường, tăng nhanh tốc độ chu chuyển của đồng vốn từ
khâu bỏ ra cho tới khâu tiêu thụ thành phẩm sao cho chi phí bỏ ra là ít nhất và thu lợi
nhuận cao nhất.
Có như vậy thì doanh nghiệp mới tồn tại và phát triển được có đủ điều kiện góp
phần làm tăng thu nhập cải thiện nâng cao đời sống cho cán bộ công nhân viên đồng
thời cũng thực hiện tốt nghĩa vụ đối với cấp trên. Mà vấn đề lao động và sử dụng lao
động cũng là một vấn đề mà các doanh nghiệp không thể không quan tâm vì công cụ
lao động (vốn) và lao động là hai yếu tố quyết định quá trình sản xuất kinh doanh .
Các doanh nghiệp phải tinh nhuệ hoá đội ngũ cán bộ sử dụng đúng người đúng
việc làm gọn nhệ bộ máy quản lý, tránh cồng kềnh lãng phí thời gian của bộ phận gián
tiếp không hiệu quả. Muốn sử dụng quản lý tốt lực lượng lao động làm cho người lao
động yên tâm phục vụ cho doanh nghiệp. Thì vấn đề tiền lương, thưởng, phụ cấp, bảo
hiểm xã hội bảo hiểm y tế phải được các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ hay nói một

cách chính xác, vấn đề hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương phải được
doanh nghiệp coi trọng.
Với thời gian 3 năm học tập tại trường cao đẳng quản trị kinh doanh được các
thầy cô giáo bồi dưỡng đào tạo trang bị cho em một vốn kiến thức trong quản lý kinh
tế tài chính, trong doanh nghiệp trên cơ sở kiến thức đã học ở trường và sau một thời
gian thực tập tai “xí nghiệp trắc địa bản đồ 202” được sự quan tâm giúp đỡ hướng dẫn
nhiệt tình của ban giám đốc, đặc biệt là các chú ở phòng kế toán tài vụ em đã xác định
rõ vai trò của công tác hạch toán tiền lương, và các khoản trích theo lương đối với
doanh nghiệp là rất quan trọng.
Nhận biết được tầm quan trọng trên nên em đã đi sâu vào nghiên cứu chuyên đề .
“Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương”
Để viết báo cáo tốt nghiệp.
Nội dung báo cáo thực tập tốt nghiệp gồm 3 phần.

Vì sản phẩm của xí nghiệp làm ra cần phải có độ chính xác rất cao do vậy nhiều
công trình hạng mục được vẽ trọng điểm của các tỉnh thành dù phải thi công đo đạc
trong điều kiện khó khăn địa hình phức tạp nhưng đội ngũ thi công nhân viên của xí
nghiệp không ngại khó khăn đã hoàn thành xuất săcs và được bạn hàng đánh giá cao.
Hiện nay xí nghiệp có khả năng đảm đương trên các lĩnh vực hoạt động như đo vẽ bản
đồ, làm bản đồ địa giới, thành lập bản đồ địa chính xã, huyện, tỉnh thành trong nước.

Với đội ngũ cán bộ công nhân viên 130 người trong đó 83% lao động trực tiếp và
17% lao động gián tiếp 50% có trình độ cao đẳng và đại học còn lại là đội ngũ công
nhân có tay nghề cao từ 4/7 - 7/7.
Bằng năng lực thực tế của mình xí nghiệp trắc địa bản đồ 202 đã tự khẳng định
được mình trong nền kinh tế đang phát triển ở nước ta hiện nay nhưng cũng đầy biến
động khó khăn và khắc nghiệt đối với các doanh nghiệp. Nếu lấy mốc từ năm 1995 để
so sánh thì sản lượng, mức lương và các khoản nộp cho cấp trên của xí nghiệp trắc địa
bản đồ 202 như sau:
I. Các khoản nộp cấp trên:
Đơn vị : (1000.000)đ
Năm Sản lượng Nộp cấp trên
1995 3.103 245
1996 3.455 270
1997 4.152 334
1998 4.653 363
1999 5.398 431
*******XNTĐBĐ 202********XNTĐBĐ 202*******
II. Quỹ lương của xí nghiệp từ năm 1995 - 1999 và mức thu nhập bình quân
của 1 CBCNV: 1 người/1 tháng.
Năm Sản lượng Mức thu nhập

ật

PGĐ. hành
chính

P.kế
ho
ạch
P. kỹ
thu
ật

P.tổ
ch
ứ
c
P.tài
v
ụ kế
Đội đo
đạc
công
trình

đội đo
đạc
công
trình

Đội đo

theo kiểu một cách gọn nhẹ phù hợp với yêu cầu quản lý hiện nay. Đứng đầu là ban
giám đốc, dưới là các phòng chức năng và các đội do dạc công trình hạng mục.
Ban giám đốc có 3 đồng chí:
- Ông Võ Sĩ Hoà - Giám đốc xí nghiệp: Phụ trách và chỉ đạo trực tiếp phòng tài
vụ kế toán và các đội đo đạc hạng mục công trình.
- Ông Đặng Trọng Chính - Phó giám đốc xí nghiệp: Thay mặt giám đốc khi giám
đốc đi vắng và trực tiếp chỉ đạo phòng kế hoạch vật tư và phòng kỹ thuật.
- Ông Phùng Khắc Nhinh - Phó giám đốc xí nghiệp: Thay mặt giám đốc khi giám
đốc đi vắng và trực tiếp chỉ đạo phòng tổ chức hành chính.
- Phòng tài vụ kế toán: Trực thuộc giám đốc có nhiệm vụ giúp giám đốc công tác
tài vụ kế toán, thống kê thu nhập thông tin cung cấp thông tin phục vụ cho công tác
quản lý xí nghiệp.
- Phòng kế hoạch vật tư: Trực thuộc giám đốc do đồng chí phó giám đốc trực tiếp
chỉ đạo có nhiệm vụ lập tiến độ thi công hạng mục công trình, cung cấp vật tư lập kế
hoạch thi công các công trình hạng mục.
- Phòng kỹ thuật trực thuộc giám đốc do đồng chí phó giám trực tiép chỉ đạo có
nhiệm vụ thanh quyết toán nghiệm thu các hạng mục công trình do các tổ đội làm.

- Phòng tổ chức hành chính: Trực thuộc giám đốc do đồng chí phó giám đốc phụ
trách công tác tổ chức hành chính trực tiếp chỉ đạo có nhiệm vụ giúp giám đốc về công
tác tổ chức điều hành tăng giảm nhân sự, tiền lương, các chế độ của người lao động và
điều hành các công trình, các việc khác về hành chính nhân sự của xí nghiệp.
- Các đội thi công đo đạc hạng mục công trình.
Trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thi công đo đạc hạng mục công trình do đồng chí
đội trưởng nhận nhiệm vụ dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ban giám đốc với sự phối hợp
giúp đỡ và giám sát về kỹ thuật nghiệp vụ của các phòng chức năng tạo điều kiện cho
các đội đo đạc hạng mục công trình hoàn thành nhiệm vụ được giao đạt hiệu quả cao

dõi các nghiệp vụ kinh tế phát sinh về tiền lương, BHYT, BHXH, KPCĐ và các đối
tượng có liên quan từ đó mở sổ sách kế toán cần thiết lập báo cáo về lao động tiền
lương các khoản trích theo lương thuoọc về việc của mình, tiến trình công việc của kế
toán tiền lương được hiển thị qua sơ đồ sau:
Kế toán
trư
ởng

K
ế toán tổng
h
ợp

Kế toán thu
chi
Kế toán lao
động tiền
lương

NVL chính ở các
đội, tổ đo đạc
h
ạng mục công

Sơ đồ 3: Quy trình thực hiện kế toán lao động tiền lương

Sổ chi
tiết kế
toán

Bảng kê
Báo cáo
cho kế
toán
tổng
h
ợpchứng
từ ghi
s
ổ

2

4

6

3

1
Chứng từ
ghi s
ổChứng từ
ghi s
ổChứng từ
ghi s
ổ

Báo cáo tài
chính
Ghi chú:
Ghi hàng ngày:
Ghi cuối ngày:
Ghi cuối ngày
Ghi cuối quý:
Đối chiếu kiểm
tra:

Phần II
Thực trạng tổ chức hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương của xí
nghiệp trắc địa bản đồ 202

trực thuộc theo các chỉ tiêu sau.
- Lao động định biên
- Kế hoạch doanh thu.
- Các hệ số chính sách.
Đơn vị
Đội đo đạc ông thìn
Bảng tính sản lượng sản phẩm hoàn thành
Tháng 3 năm 2000
- Sản phẩm hoàn thành trong tháng 3 năm 2000
Lập bản đồ địa chính xã hưng nhân: 1 mảnh tỉ lệ 1/10000
- Số ngày không làm việc của công nhân.
Giám đốc duyệt Phòng kỹ thuật người lập
nhiệm thu

Đơn vị
Đội đo đạc ông thìn
Bảng thanh toán lương sản phẩm
Tháng 3 năm 2000
1 Sản phẩm hoàn thành trong tháng 3 năm 200
Lập xong bản đồ địa chính xã hưng nhân tỉ lệ 1/10000
1 mảnh x 10.000.000 = 10.000.000đ
2 Tiền văn phòng phẩm 400.000đ
Cộng 10.400.000đ
Giám đốc duyệt Phòng tài vụ kế toán Người lập
Căn cứ vào tổng hợp lương của toàn đội. Đội trưởng căn cứ vào bảng chấm công
trên thực tế ngày công vượt quá mức ngày công của chế độ nhà nước ban hành (22
ngày 1 tháng) điều này do đặc điểm công việc tạo lên và cấp bậc công nhân để tính hệ

theo chế độ của nhà nước, khoản tiền này được tính như sau.
Tiền lể =
Lương tháng
22 ngày
x Số ngày được nghỉ theo chế độ
Trong đó:
Lương tháng bao gồm lương cấp bậc hay chức vụ, phụ cấp khu vực hay phụ cấp
đắt đỏ nếu có.
* Lương nghỉ phép cũng được trả cho CNV trong những ngày nghỉ chế độ phần
lương nghỉ phép này được tính như sau:
Tiền lương nghỉ phép =
lương tháng
22ngày
xsố ngày nghỉ phép thựuc tế)
* Phụ cấp làm đêm.
Do tính chất đặc thù công việc nhiều khi công nhân phải làm ca 3 thì xí nghiệp
tính phụ cấp làm ca đêm theo nghị định 197/CP ngày 31/12/1994 và thông tư hướng
dẫn số 10/LĐBT- T T ngày 19/04/1994 của Bộ lao động Thương binh Xã hội cụ thể
được tính như sau:

Phụ cấp làm đêm=
lương phụ cấp chức vụ
22 ngày'176giờ'
x Số giờ làm việc x 30%(40%)
Việc tính hệ số 30% hay 40% là do tính chất công việc thường xuyên hay không
thường xuyên.
* Phụ cấp độc hại: trả cho CNV làm việc trong điều kiện độc hại nguy hiểm có

Tổng lương cơ bản của khối gián tiếpTrong đó:
+ Lương cơ bản 1 tháng =
Lương cấp bậc chức vụ
22 ngày
x số ngày làm việc
Trong đó: Lương cấp bậc chức vụ = lương hệ số x 180.000đ/tháng
- Sau khi xác định được số lượng của cả phòng thì trưởng phòng chia lương cho
nhân viên trong phòng mình như sau:
Lương cán bộ NV = Lương cơ bản x hệ số lương
Ví dụ: Căn cứ vào bảng chấm công tháng 2 năm 2000 thì anh Đặng Văn Tâm có
lương cơ bản tháng 2 năm 2000 là:
2,81 (hệ số) x 180.000 x 19 (ngày) : 22 = 436.800đ
Lương tháng 2 của anh Tâm là: 436.800đ x 3,118 = 1.362.800
Ngoài phần lương trên cũng như khối sản xuất, cán bộ CNV có thêm các khoản
phụ cấp trách nhiệm (nếu có ) phụ cấp ca ba (ăn trưa) phụ cấp độc hại tiền lương
nghỉ phép, lương nghỉ chế độ, cách tính như (khối sản xuất).
III. Hạch toán tổng hợp
Đến kỳ trả lương cho người lao động kế toán tổng hợp các chứng từ gốc về lương
bao gồm “Bảng thanh toán lương” “Giấy đề nghị thanh toán” căn cứ vào các chứng từ
trên kế toán lập phiếu, ghi sổ chi tiết các TK 334 1,3342 quá trình hạch toán tổng hợp
có thể được khái quát như sau:
Thứ nhất: Căn cứ vào bảng thanh toán lương kế toán lập chứng từ ghi sổ

Đơn vị:

Số tiền: 167.800.000
Bằng chữ: Một trăm sáu bảy triệu tám trăm ngàn đồng chẵn
Kèm theo: . . . . . . . . . . . . . . . . . . .chứng từ gốc
Ngày 30 tháng 01 năm 2000

Thủ trưởng đơn vị Kế toán trưởng Kế toán thanh toán Người nhận

Đơn vị
Chứng từ ghi sổ Mẫu số 01 - SKT
Ngày 24/2 năm 2000 Số 177
Kèm theo . . . . . . . . . . . . . . chứng từ gốc
Trích yếu Số hiệu tài khoản Số tiền
Nợ Có Nợ Có
1 2 3 4 5
1541 112.580.900
Phân bổ tiền lương 6241 26.111.800
2413 5.890.000
Tháng 2 năm 2000 334 154.582.700
Cộng: 154.582.700 154.582.700

Kế toán trưởng Người lập

Khi nhận được giấy chứng nhận nghỉ việc do con ốm, tai nạn lao động có đầy đủ
chữ ký của Thủ trưởng đơn vi, Trưởng ban BHXH kế toán ra trợ cấp BHXH theo công
thức sau:
Trợ cấp BHXH =
Tiền lương căn cứ đóng BHXH
22 ngày
x số ngày nghỉ x 75% (100%)
ở đây tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là tiền lương cơ bản tại mỗi đơn vị mỗi
cán bộ công nhân viên đều có một quyển sổ trợ cấp BHXH ghi đầy đủ cấp bậc công
nhân viên.
Sau khi tính toán xong kế toán lập “Bảng kê chi BHXH” kế toán ghi giấy đề nghị
chi tiết và làm thủ tục chi tiền, để hiểu rõ vấn đề ta xét ví dụ cụ thể.
- Anh Đặng Văn Tâm làm việc tại phòng hành chính tháng 2 năm 2000 nghỉ con
ốm 3 ngày hưởng lương cơ bản 75%
Trợ cấp BHXH của anh Tâm =
2.81 x 180.000
22ngày
x 3 x 75% = 51.729 Kế toán lập bảng chi bảo hiểm như sau:

Đơn vị:
Bảng chi bảo hiểm tháng 02 năm 2000

1

Cộng: 153.34
6
220.00
0
373.34
6 2. Hạch toán tổng hợp:
Căn cứ vào bảng thanh toán lương kế toán tính ra BHXH, BHYT cần phải trích
nộp sau đó căn cứ vào các chứng từ nộp tiền BH kế toán lập chứng từ ghi số và phản
ánh vào các TK tương ứng.
Đơn vị
Chứng từ ghi sổ Mẫu số 01-SKT
Ngày 24/2/2000 Số 178
Kèm theo . . . . . . . . . . . . . . . . chứng từ gốc

Trích yếu Số hiệu tài khoản Số tiền
Nợ Có Nợ Có
1 2 3 4 5

6421 3.523.900
Phân bổ tiền lương 3382 317.151
3383 563.151
Tháng 2 năm 2000 3384 2.642.925

1542 1.000.000
Phân bổ tiền lương 3382 90.000
3383 160.000
Tháng 2 năm 2000 3384 750.000
Cộng: 1.000.000 1.000.000
Kế toán trưởng Người lập
(Ký họ tên) (Ký họ tên)

Căn cứ vào chứng từ ghi sổ kế toán vào sổ cái các tài khoản tương ứng
Sổ cái tài khoản 338

Chứng từ ghi sổ Diễn giải Tài khoản

Số tiền
Số Ngày đối ứng Nợ Có
338.2 Dư đầu năm
Tháng 1 năm 2000
chuyển trả kinh phí
CĐ
1121 6.532.800 1541 1.645.000
1542 45.000
642 567.000
627 203.000
338.3 Dư đầu năm 50.742.875

Tháng 1 năm 2000
phân bổ BH xây