Nghiên cứu - tra0 đổi
tạp chí luật học - đặc san phụ nữ 63
m bo quyn cho ph n núi chung v
lao ng n núi riờng l vn c c
cng ng quc t quan tõm v ú l mt
trong nhng tiờu chun ỏnh giỏ trỡnh
vn minh v tin b ca xó hi, ca nhõn loi.
Ngay t khi mi thnh lp, T chc lao ng
quc t (ILO) ó dnh nhng cụng c u
tiờn m bo quyn cho lao ng n (Cụng
c s 3 v s 4 nm 1919). Vit Nam l mt
trong nhng nc sm nhn thc c iu
ú v luụn c ỏnh giỏ l nc tiờn tin
trong vic m bo cỏc quyn cho ph n v
tr em. Phỏp lut hin hnh ca nc ta ó
chỳ trng n quyn ca lao ng n trờn tt
c cỏc phng din:
- Bỡnh ng v vic lm, o to ngh,
trong tuyn dng v tr cụng lao ng;
- m bo iu kin lm vic, ch lm
vic phự hp vi sc kho v chc nng gia
ỡnh ca lao ng n;
- Bo him xó hi khi thai sn, nuụi con

cỏc vn sau:
1. Cỏc cụng c v vic lm ờm ca
lao ng n
Hin nay, ILO cú 4 cụng c v vn
lm ờm ca ph n. ú l Cụng c s 4
(nm 1919) v cỏc Cụng c xột li s 41
(nm 1934), s 89 (nm 1948), s 121 (nm
1964). Trong cỏc cụng c ny thỡ Cụng
c s 89 c thụng qua ngy 17/6/1948
ti San Franxisco l rừ rng v gn gi vi


* Ging viờn chớnh Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc lut H Ni
T
h
S. Nguyễn Thị Kim PHụng
* Nghiên cứu - tra0 đổi
64 tạp chí luật học -
đặc san phụ nữ
Vit Nam nht. Ni dung ch yu ca Cụng
c ny quy nh: Khụng c s dng ph
n, dự tui no, lm vic ban ờm trong
mi c s cụng nghip, cụng cng hoc t
nhõn, k c trong mi b phn thuc nhng
c s y, tr trong nhng c s ch s dng
nhng thnh viờn ca cựng mt gia ỡnh

mc cao hn iu kin thc t thỡ s gõy
ra hu qu ngc li, ú l: Nu ngi s
dng lao ng khụng th b trớ cụng vic
hon ton vo ban ngy thỡ s khụng tuyn lao
ng n lm nhng cụng vic ú v nhng c
may v vic lm ca lao ng n b thu hp
hn; ngi lao ng n cha cú vic lm nu
cú nhu cu lm vic, k c lm ờm cng
khụng cú iu kin ỏp ng Mt khỏc,
nhng quy nh nh vy cũn cú kh nng to
ra nhng nguyờn c t chi tuyn hoc cho
thụi vic i vi lao ng n m Nh nc
hay i din ca ngi lao ng cng khú cú
th qun lớ, giỏm sỏt. Trong iu kin ca
mỡnh, Nh nc Vit Nam ch bo v lao
ng n mc quy nh: Ngi s dng
lao ng khụng c s dng ngi lao ng
n cú thai t thỏng th by hoc ang nuụi
con di 12 thỏng tui lm thờm gi, lm vic
ban ờm v i cụng tỏc xa (khon 1 iu 115
BLL). Quy nh ny ó ỏp ng c yờu
cu bo v lao ng n mc phự hp vi
iu kin kinh t xó hi Vit Nam núi chung
v nhu cu ca lao ng n núi riờng nờn c
chp nhn v thc hin tng i y . Vỡ
vy, vic cha phờ chun Cụng c s 89 v
lm vic ban ờm ca ph n l phự hp vi
iu kin thc ti Vit Nam. Thc t, Cụng
c ny ch yu cng ch c phờ chun
nhng nc cú nn kinh t, xó hi phỏt trin.

gian ca ngy lm vic (do phỏp lut quc gia
quy nh) nhng vn hng lng (iu 5);
- Trong thi gian ngh thai sn, nu ngi
s dng lao ng cho ngi lao ng n thụi
vic hoc cho thụi vic vo lỳc m thi hn
bỏo trc s ht trong thi gian ngh thỡ vic
cho thụi vic ú l bt hp phỏp (iu 7).
Nhng quy nh trờn cng ó c th
hin y trong phỏp lut Vit Nam. V
nhng ni dung ny, phỏp lut nc ta quy
nh: Thi gian ngh thai sn ca lao ng n
ti thiu l 4 thỏng, c bo him 100%
lng, thi gian ngh cho con bỳ hng
nguyờn lng 1h/ngy cho n khi con nh
12 thỏng tui; ngi s dng lao ng
khụng c n phng chm dt hp ng
lao ng khi lao ng n ang mang thai hoc
ang nuụi con nh di 12 thỏng tui. Ngoi
ra, phỏp lut nc ta cũn quy nh nhiu
quyn khỏc cho lao ng n trong thi gian
ny nh c khỏm thai, nu ang lm cụng
vic nng nhc c chuyn lm cụng vic
nh
(2)
Nh vy, cú th thy rng phỏp lut
nc ta cũn m bo quyn cho lao ng n
mc cao hn mc c quy nh trong
Cụng c s 103.
Tuy nhiờn, cng cú mt vi im nh ca
Cụng c s 103 cha c th hin hoc


iu ú s l u vit
nu vic qun lớ giy xỏc nhn trong ngnh y
t m bo khỏch quan, cụng bng, ỳng tỡnh
trng thc t ca ngi bnh. Trong iu kin
hin nay, cú th ỏnh giỏ l cha t c Nghiên cứu - tra0 đổi
66 tạp chí luật học -
đặc san phụ nữ
iu kin ú nờn cng cha thc s cn thit
phi sa i phỏp lut trong trng hp phờ
chun Cụng c s 103.
Mt ni dung khỏc ca Cụng c s 103
cha c th hin trong phỏp lut Vit Nam
l ch tr giỳp y t cho lao ng n trong
thi kỡ thai sn. Theo Cụng c s 103 thỡ lao
ng n cú quyn c t do la chn thy
thuc v t do la chn bnh vin cụng cng
hay t nhõn (khon 3 iu 4). Vit Nam,
lao ng n cng cú quyn c tr giỳp y t
thụng qua h thng bo him y t nhng hot
ng ca bo him y t khụng theo nguyờn
tc trờn. Nờn chng, Vit Nam cng cn xỳc
tin xem xột, quy nh v vn ny trong
Lut bo him xó hi to ra tớnh cnh tranh
trong ngnh y t nhm phc v tt hn cho
cỏc lao ng n. iu ú cng cú ngha l tt
cho cỏc gia ỡnh v ton xó hi núi chung.

u c thc thi quyn lm vic ca mỡnh
m khụng b phõn bit i x v trong chng
mc cú th, khụng mõu thun gia trỏch
nhim ngh nghip v trỏch nhim gia ỡnh
ca h. Cụng c s 156 cũn quy nh cỏc
quc gia thnh viờn phi ỏp dng cỏc bin
phỏp thớch hp vi iu kin v kh nng ca
mỡnh, k c cỏc bin phỏp giỏo dc cụng chỳng,
nh hng d lun, hng nghip v dy
ngh to iu kin cho nhng ngi cú
trỏch nhim gia ỡnh c ho nhp vo lc
lng lao ng, cng nh c tr li lm vic
sau mt thi gian vng mt vỡ nhng trỏch
nhim ú (iu 6 v iu 7). Nhng trỏch
nhim gia ỡnh cng khụng c ly lm cn c
hp phỏp chm dt quan h lao ng (iu
8) Cú th thy cỏc quy nh trờn trong Cụng
c s 156 ó c th hin trong phỏp lut ca
Vit Nam, c th trong cỏc quy nh v m
bo quyn ca lao ng n, ch bo him
cho trng hp chm súc con nh m au
(4)

Ngoi ra, Cụng c s 156 cũn cp c
iu kin bo m s bỡnh ng cho cỏc lao
ng cú trỏch nhim gia ỡnh trong vic thc
hin an sinh xó hi v h tr bng cỏc dch v
cng ng xó hi (iu 4 v iu 5). khớa
cnh ny, Vit Nam cng ang xõy dng Lut


khớch gia ỡnh ớt con. im tin b nht trong
Cụng c s 156 l i tng bo v khụng
ch l lao ng n m bao gm c lao ng
nam v lao ng n: nhng ngi cú trỏch
nhim gia ỡnh. Chớnh t tng ny ó gúp
phn gii phúng ph n mt cỏch trit nht
vỡ nú l mt trong nhng yu t to ra nhn
thc v s bỡnh ng: Trỏch nhim gia ỡnh
khụng ch thuc v lao ng n. iu ú rt
cn thit i vi vic thay i tõm lớ ca
ngi Vit Nam nhng cng khụng cũn l
hon ton xa l trong phỏp lut nc ta. Nú ó
bc u c th hin trong ch bo
him chm súc con nh m au: trng hp
con m m cú c b v m u tham gia bo
him xó hi thỡ ch mt ngi c hng tr
cp bo him trong thi gian ngh vic
chm súc con m au (khon 2 iu 8
BLL). im ny, Vit Nam cng ó th
hin nhn thc v vic chm súc con nh
khụng ch l trỏch nhim ca ngi m. Nu
phờ chun Cụng c ny v chuyn hoỏ y
vo h thng phỏp lut quc gia (khụng ch u
ói hay to iu kin cho lao ng n m ỏp
dng chung i vi cỏc lao ng cú trỏch
nhim gia ỡnh) thỡ t tng tin b ú s cú
tỏc dng tớch cc trong i sng xó hi. ú l
nhng lớ do chỳng tụi cho rng Nh nc
nờn sm xem xột v xỳc tin hon thin cỏc
iu kin phờ chun Cụng c ny.