i B GIÁO DO
I HC KINH T TP.HCM

CÔNG TRÌNH DỰ THI
GIẢI THƢỞNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN
“NHÀ KINH TẾ TRẺ – NĂM 2012”
TÊN CÔNG TRÌNH: THÂM HT KÉP TI VIT NAM: MI QUAN H NHÂN
QU GIA THÂM HT NGÂN SÁCH VÀ TÀI KHON VÃNG LAI

THUC NHÓM NGÀNH: KHOA HC KINH T
ii MC LC
1. GII THIU (INTRODUCTION) 4
2. TNG QUAN V CÁC KT QU NGHIÊN C
(LITERATURE REVIEW) 7
2.1. Lý thuyt nn tng v Thâm ht kép (Theoretical basics) 7
2.1.1 Chính sách tài khóa 7
2.1.2 Tài khon vãng lai 8
2.1.3 Thâm ht kép 9
2.2. Nhng bng chng thc nghim v thâm ht kép trên th gii 10
iv DANH MỤC BẢNG

Bng 2.1: T l thâm ht ngân sách, t l  ng GDP giai n 1990  1996
Bng 2.2: Thâm ht tài khon vãng lai Vit Nam giai n 1991-1996
Bng 2.3: Thâm ht ngân sách so vi GDP,  ng GDP  1997-2001
Bng 2.4: Tài khon vãng lai, tài khon vãng lai so vi GDP  1997-2001
Bng 2.5: T l thâm ht ngân sách so vi GDP  2002-2007
Bng 2.6: T l thâm ht tài khon vãng lai so vi GDP  2002-2007
Bng 4.1: Kt qu kim nh nghim  v ADF cho các bin
Bng 4.2: Kt qu kim nh nghim  v ADF cho sai phân bc 1 và 2
Bng 4.3: Kt qu kim nh nghim  v ADF cho phn  theo  pháp
Engle  Granger
Bng 4.4: Kt qu kim nh ng liên kt Johansen
Bng 4.5: Kt qu kim nh nhân qu Granger
Bng 4.6: Kt qu kim nh VECM
Bng 4.7: Kt qu kinh ADF ph
v
sách ca Mc  c, Thi mt vi v
 trong nhu thi thuyt thâm ht kép khng
nh rng mt s  trong thâm ht ngân sách s gây ra mt s 
trong thâm ht tài khon vãng lai và c li. Liu rng thâm ht cán cân vãng lai và
thâm ht ngân sách  Vit Nam có tn ti mt mi quan h ng qua li hay không,
nhóm chúng tôi tin hành thc hin bài nghiên cu thc nghi  kinh mi
quan h này ti Vit Nam. T t s  xut ci thin thâm ht tài khon
vãng lai.
2. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu:  và
tài kho



 , 














t kép.


 n v chính sách
tài khóa, chính sách tin t 





  s n tài khon
vãng lai.
- 





 : 














6. ng phát trin c tài:
 tài ca chúng tôi còn tn tài nhiu hn chc nhng nhân
t n thâm hn s t,
lm phát, t giá hn, sng mnh m lên tài khon
vãng lai. Phân tích v ng ca chính sách tin t lên cán cân vãng lai và kt hp
chính sách tài khóa thông qua thu chi ngân sách và chính sách tin t nhm ci thin
cán cân vãng lai Ving phát trin c tài. 4 1. GIỚI THIỆU (INTRODUCTION)
Hu ht các nhà nghiên cu u cho rng thâm ht tài khon vãng lai ln và liên tc là
nguyên nhân ca s mt cân bng trong kinh t  mô và u này có nh ng ln
n tin trình kinh t trong dài hn. Mt trong các bin pháp mà các nhà hoch nh
chính sách và chính tr gia dùng  kim soát thâm ht tài khon vãng lai là tin hành
thc hin các chính sách tài khóa. Vn  quan trng  là Chính ph nên làm gì khi
c thâm ht ngân sách và tài khon vãng lai xut hin ng thi. Hin ng trên có tên
là thâm hụt kép, xut hin ln u tiên  Hoa K vào nhng  1980,  du mt
giai n ng USD b nh giá cao và mt s thay i bt ng trong tài khon
vãng lai   thâm ht ngân sách ca M. Các c  Châu Âu  c, Thy
  i mt vi vn   t trong nhng  u thp niên chín 
khi s gia  trong thâm ht ngân sách kèm theo mt s  giá cao ng ni t 
nh ng n tài khon vãng lai (Ibrahim và Kumah,  1996). Gi thuyt thâm ht
kép khng nh rng mt s gia  trong thâm ht ngân sách s gây ra mt s gia
  t trong thâm ht tài khon vãng lai và c li. Mi liên h ca tình trng
thâm ht kép có th c xem  là khi mt quc gia tri qua mt s bùng n u 
thâm ht tài khon vãng lai có th làm cho t c hoc là gim các tài sn c
ngoài hoc là n t phn còn li ca th gii  tài tr cho vic u  mi bng

phát trin kinh t và u tit nn kinh t  mô. Liu rng thâm ht cán cân vãng lai và
thâm ht ngân sách  Vit Nam có tn ti mt mi quan h tác ng qua li hay không,
nhóm chúng tôi tin hành thc hin bài nghiên cu thc nghim  kim nh mi
quan h này ti Vit Nam, thu thp d liu v thâm ht tài khon vãng lai, thâm ht
ngân sách, lãi sut ngn hn và t giá hi  USD/VND theo quý, t quý 1  2000
n quý 3  2011. Phn 2 ca bài nghiên cu này trình bày v  s lý thuyt ca
gi thuyt  ht , các kt qu nghiên cu thc nghim c   các quc
gia trên th gii và thc trng thâm ht kép ti Vit Nam trong nh. Phn 3
trình bày mô hình và  pháp c ng, chúng tôi s dng kim nh tính dng
(unit root test) ADF (Augmented Dickey  Fuller), kim nh ng liên kt bng
 pháp Engle-Granger và  pháp Johasen, tip n thc hin kim nh
mi quan h nhân qu Granger và cui cùng là dùng kim nh VECM. Phn 4  ra
6 các kt qu kim nh và phân tích kt qu kim nh. Phn cui bài nghiên cu s kt
lun v mi quan h gia thâm ht tài khon vãng lai và thâm ht ngân sách ti Vit
Nam.

T) thông qua chi tiêu Chính ph  hoc gim bt ngun thu t thu hoc kt
hp c hai. Vic này s dn n thâm ht ngân sách nng n  hoc thng 
ngân sách ít  nu c  có ngân sách cân bng.
- c li, khi nn kinh t  tình trng lm phát và có hin ng nóng,
Nhà c có th s dng chính sách tài khóa thu hp, trong  chi tiêu ca
Chính ph ít  thông qua vic  thu t thu hoc gim chi tiêu hoc kt hp
8 c hai. Vic này s dn n thâm ht ngân sách ít  hoc thng  ngân sách
ln  so vi c  hoc thng  nu c  có ngân sách cân bng.
2.1.2 Tài khon vãng lai
Tài khon vãng lai (còn gi là cán cân vãng lai) trong cán cân thanh toán ca mt quc
gia ghi chép nhng giao dch v hàng hóa, dch v và thu nhp gia i  trú trong
c vi i  trú ngoài c. Nhng giao dch dn ti s thanh toán ca i 
trú trong c cho i  trú ngoài c c ghi vào bên "n". Còn nhng giao
dch dn ti s thanh toán ca i  trú ngoài c cho i  trú trong c
c ghi vào bên "có". Thng  tài khon vãng lai xy ra khi bên có ln  bên n.
Cán cân tài khon vãng lai bao gm:
- Cán cân  mi hàng hóa: ghi li các giao dch v xut khu và nhp
khu hàng hóa ca mt quc gia. i vi phn ln các quc gia thì cán cân
 mi là thành phn quan trng nht trong tài khon vãng lai. Tuy nhiên,
i vi mt s quc gia có phn tài sn hay tiêu sn  c ngoài ln thì thu
nhp ròng t các khon cho vay hay u  có th chim t l ln. Vì cán cân
 mi là thành phn chính ca tài khon vãng lai, và xut khu ròng thì
bng chênh lch gia tit kim trong c và u  trong c, nên tài khon
vãng lai còn c th hin bng chênh lch này.
- Cán cân dch v: ghi chép li các giao dch v vn ti, du lch, và các
dch v khác ca mt quc gia.
- Cán cân thu nhp: ghi chép nhng khon thu nhp ca i lao ng

kinh t  không có  mi quc t, tit kim (S) bng u  (I) (S = I). Tuy
nhiên, trong mt nn kinh t m c có th c nh  là:
S = I + CA (3)
T  trình (3), chúng ta bit rng trong mt nn kinh t m, mt quc gia có th
tìm kim qu u  c trong c và quc t   thu nhp trong  lai. Tit
10 kim quc gia có th c chia thành các thành phn  nhân và Chính ph. Tit kim
 nhân, ký hiu là Sp trong khi tit kim Chính ph, ký hiu là V
n
:
S
p
= Y - T - C (4)
Và
V
n
= T - G (5)
trong  T là thu thu ca Chính ph. Sau  chúng ta có th s dng các  trình
(4) và (5)  thay th vào  trình (3) và s có c kt qu:
S
p
= I + CA  V
n
(6)
Hay
S
p
= I + CA + (G - T) (7)

relationship between twin deficit)

Nguồn: Jui-Chuan Chang và Zao-Zhou Hsu (2009)
Đầu tiên, lý thuyt gii thích quan h gia BD và CAD là mô hình Mundell-Fleming.
Mô hình Mundell - Fleming cho rng s gia  trong BD gây ra mt áp lc lên lãi
sut, và lãi sut s tác ng n dòng vn chy vào, làm  t giá hi  cui cùng
12 dn n s gia  trong CAD. Lý thuyt th hai gii thích mi liên kt gia trng
thâm ht kép là lý thuyt hp th Keynes, cho thy rng s gia  trong BD s gây ra
s hp th trong c và do   nhp khu, gây ra s gia  hoc làm xu 
trng thái thâm ht tài khon vãng lai. C hai mô hình Mundell-Fleming và lý thuyt
Keynes u h tr các mi quan h gián tip BD ti CAD (BD  CAD).
Laney (1984) tìm thy mi quan h mt chiu t thâm ht ngân sách ti thâm ht tài
khon vãng lai khi ông nghiên cu mi quan h gia ng  la M c nh giá quá
cao, thâm ht ngân sách và thâm ht tài khon vãng lai ln ca M và các c phát
trin   các c  phát trin khác. S dng  pháp bình  bé
nht (OLS), kt qu cho thy rng cân bng tài khóa là mt yu t quyt nh s cân
bng bên ngoài, có ý  thng kê  chú ý  các c  phát trin  là các
c công nghip. Trong khi  Ahmed (1986) báo cáo rng mt s thay i rõ ràng
và tm thi trong chi tiêu Chính ph s dn n thâm ht tài khon vãng lai thông qua
cu gim. Các nghiên cu khác ng h các  xut ca Keynes, trong  s gia 
thâm ht ngân sách dn n tài khon vãng lai tr nên thâm ht  bao gm Abell
(1990), Zietz và Pemberto (1990), Bachman (1992), Rosensweig và Tallman (1993),
Dibooglu (1997), Vomvoukas (1997), Piersanti (2000), Akbostanci và Tunc (2001), và
Leachman và Francis (2002).
Trong bài nghiên cu xem xét li gi thuyt thâm ht kép, u tra tác ng ca vic
cng c tài khóa lên tài khon vãng lai ca tác gi John Bluedorn và Daniel Leigh. D
liu c ly t  1978-2009 ca 16-17 quc gia. Kim nh bng mô hình hi quy

mô hình truyn thng Mundell  Fleming) hay chu s tác ng ca s tái phân b gia
chi tiêu dùng và u    nhn mnh trong gi thuyt cân bng Ricardo). S
dng kim nh VECM bao gm 3 vecto ng tích hp và  tr b sung ca bin ni
sinh là 4, tác gi tính toán  sai sai s d báo ca bin tài khon vãng lai và phn
ng y. S dng d liu theo quý t  1976 n  1997, các bin bao gm GDP
là c  thu nhp,  sut ni a, và mt c  cho  sut c ngoài, chi
tiêu Chính ph; thng  ngân sách và tài khon vãng lai th hin i dng phn 
trên GDP. Các bin tài chính bao gm lãi sut dài hn và u khon  mi. Bin
14  sut là sn phm công nghip bình quân trên s lao ng, u khon  mi
là t l giá xut khu/giá nhp khu. Tính toán  sai sai s d báo  ra kt qu
là: trong dài hn,  sut ni a và u khon  mi chim 65% sai s d
 Lãi sut ko có ý   k, thâm ht ngân sách là 14%, trong khi chi tiêu
Chính ph ch chim khong gn 5%  sai sai s d  Mc dù bng chng
này không mâu thun vi gi thuyt thâm ht kép, song  sai sai s d báo 
cho thy rng lãi sut ch gii thích mt phn nh ca sai s ca tài khon vãng lai. Tác
gi lp lun rng lãi sut là mt bin quan trng trong mô hình Mundell-Fleming, do 
có th xem   là bng chng chng li s liên kt gia thâm ht ngân sách và
thâm ht tài khon vãng lai.
Trong bài nghiên cu v cú sc sn ng, thâm ht ngân sách và tài khon vãng lai
ca Matthieu Busiere, Marcel Fratzscher và Gernot J.Muller (2005), tác gi s dng
mu gm 21 quc gia thuc OECD vi d liu thi gian t  1960 n 2003. Tác
gi  xem xét rt nhiu bin tài chính tác ng n tài khon vãng lai  sn ng,
tit kim, u  ngân sách Chính ph. Kt qu kim nh v tác ng ca ngân sách
Chính ph lên tài khon vãng lai cho thy rng tác ng này rt thp. i vi các quc
gia G7 thì mô hình hi quy không có ý  còn i vi c mu trong OECD, h s
là 0.07. Trong khi  yu t cú sc sn ng ca mi quc gia thì có ý   hu
ht các quc gia.

có th tham gia vào các kích thích tài chính  gim bt hu qu kinh t và tài khóa do
s thâm ht  mi ln. Nn kinh t  ng chm do thâm ht tài khon vãng
lai ln hin nay không nhng làm  chi tiêu ca Chính ph mà còn gim doanh thu
thu.
Trong bài nghiên cu ca ông Carlos Fonseca Marinheiro (2007), nghiên cu v tính
hp lý ca gi thuyt thâm ht kép  Ai Cp. S dng d liu v CAD và BD theo t l
phn  ca GDP trong giai n t  1974 n  2004. u tiên, ông kim
nh gi thuyt cân bng Ricardo liu rng thâm ht ngân sách và thâm ht tài khon
vãng lai có quan h vi nhau hay không, mt s gia  trong thâm ht có c bù
p bng mt s gia  trong tit kim  nhân hay không. Kt qu thc nghim 
16 bác b tính hp l ca gi thuyt này i vi ng hp ca Ai Cp: ch có s cân
bng mt phn, tc là tiêu dùng  nhân ch bù p c mt phn  c mt
na) thu hoán i n công trong  lai. Tip tc nghiên cu v gi thuyt thâm ht
kép, ông   thc s tìm thy bng chng (yu) ng h mi quan h dài hn gia
thâm ht ngân sách và thâm ht tài khon vãng lai.
CAD
t
= 0.308*BDEF
t

Trong thc t, nu  là mt vector ng tích hp, nó s cho thy mt mi  quan
tích cc gia thâm ht ngân sách và thâm ht tài khon vãng lai. Tuy nhiên, vic phát
hin mt mi  quan tích cc không ch ra quan h nhân qu rng: liu thâm ht
ngân sách là nguyên nhân gây thâm ht bên ngoài, hay là chiu c li. Ông tip tc
kim nh mô hình nhân qu Granger trong mô hình VECM và mô hình quan h nhân
qu Granger truyn thng, và kt qu ch ra rng: có mi quan h nhân qu Granger
chy t thâm ht tài khon vãng lai ti thâm ht ngân sách:

nghim  v (unit root test). Tt c các d liu s  tài khon vãng lai, ngân sách
Chính ph và t giá hi  thc c ly t y ban châu Âu AMECO (Annual
Macro-Economic Data), t IMF và d liu ca OECD. Tác gi chia thành bn nhóm
quc gia khác nhau: EU15, EU25, Cgroup21, và Cgroup26  d dàng trong vic kim
nh. Tác gi xây dng kim nh mi quan h nhân qu Granger da trên 
pháp tip cn ca Konya (2006) trên hai bin (tài khon vãng lao, (CA), ngân sách
Chính ph, (BUD)) hoc ba bin (CA, BUD và t giá hi  thc, (REX)) trong giai
n 1970-2007, cho mt s c EU và các nhóm c OECD. Tác gi s dng các
 pháp tip cn ca Konya (2006), da trên h thng SUR và kim nh Wald.
Tác gi xây dng mô hình có mt s li th. Th nht, nó không gi nh rng các d
liu bng là ng nht, do  có th kim tra quan h nhân qu Granger trên mi bng
riêng bit. Tuy nhiên, bi mi  quan c chp nhn qua các c, làm cho có
th khai thác thêm các thông tin c cung cp bi các d liu bng. Th hai, cách tip
cn này không yêu cu kim nh nghim  v và kim nh ng liên kt, mc dù
nó vn còn  hi các c m k thut ca cu trúc  tr.  là mt tính 
quan trng bi vì kim nh nghim  v và ng liên kt nói chung là kh 
thp, và các kim nh khác nhau ng dn n kt qu trái c. Th ba, 
18 pháp tip cn quan h nhân qu Granger cho phép các nhà nghiên cu phát hin cho
bao nhiêu và cho bin nào ca d liu tn ti mt quan h nhân qu, quan h nhân qu
hai chiu hoc không có quan h nhân qu Granger. i vi thit lp da trên hai bin
thâm ht ngân sách và thâm ht tài khon vãng lai, tác gi kim nh c s tn ti
ca mi quan h nhân qu Granger trc tip mt chiu t ngân sách Chính ph n tài
khon vãng lai (BD  CAD) ti  quc gia châu Âu: Bulgaria, Cng hòa Séc, Phn
Lan, Lithuania, và Xlô-va-ki-a, Phn Lan không phi là mt c thành viên
mi (NMS) ca EU. Khi t giá hi  thc c  vào mô hình, kim nh còn cho
thy tn ti mi quan h nhân qu mt chiu t ngân sách Chính ph n tài khon
vãng lai  Estonia, Hungary, Ba Lan, Pháp và Italy. V s tn ti ca mi quan h nhân

NX = (S-I) + (G-T)
Chia  trình trên cho GDP




 =

CBD


t

+ t
Các bin c s dng bao gm tng sn phm quc ni (GDP), xut khu (không tính
xut khu du), nhp khu (M), chi tiêu Chính ph(G) và thu (T), tt c c tính 
mc giá không i   1997, ngun ly t Ngân hàng Trung  Iran trong
khong thi gian t  1959-2007. S dng mô hình hiu chnh sai s (ECM), h s
ca sai s hiu chnh (EET) âm và  mc ý  5%, u này chng minh cho s tn
ti ca mt mi quan h lâu dài n nh gia các bin s. H s EET t giá tr khong
-0,25, ng ý rng mt  lch t trng thái cân bng c u chnh t trng thái cân
bng khong 25% sau mi   cho bt k s mt cân bng trong tài khon vãng lai
ca Iran phi mt bn   t c trng thái cân bng mi. Kim nh quan h
nhân qu Granger gia thâm ht ngân sách và thâm ht tài khon vãng lai, kt qu cho
thy có mi quan h ngu nhiên hai chiu gia thâm ht ngân sách và thâm ht tài
khon vãng lai  mc  tin cy 90%. Phát hin này tái khng nh gi thuyt trng
thái thâm ht kép, chng li gi thuyt   vi Ricardo.
Trong mt cuc u tra thc nghim cho gi thuyt thâm ht kép cho 6 c mi ni
là Brazil, cng hòa Séc, Nam Phi, Colombia, Mexico và Th  K ca Sadullah
Ceck và Pinar Deniz, s dng d liu hàng quý t  1996 n  2006. Các quc

vi quan m thông ng, trong  nhn mnh rng mi quan h nhân qu chy t
thâm ht ngân sách n thâm ht tài khon vãng lai và không th là c li. Kim

Trích đoạn Kiểm định đồng liên kết Khuyến nghị giải pháp

---