Đồ án
Xử lý nước cấp cho khu
dân cư 5000 dân sử dụng
từ nguồn nước mặt
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
LỜI NÓI ĐẦU
Đồ án xử lý nước cấp được làm với mục đích đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu
cở sở lý thuyết và thu thập các phương án xử lý nước cấp hiện nay.
Đồ án gồm 4 chương:
Chương I: Tổng quan về nước cấp
Chương II: Tổng quan về các phương án xử lý nước cấp
Chương III: Lựa chọn các phương án xử lý nước cấp tính toán công trình đơn vị
Chương IV: Kết luận và kiến nghị
Nội dung của đồ án chủ yếu cung cấp các phương án xử lý nước cấp sử dụng từ nguồn
nước mặt, các phương án thiết kế, tính toán các công trình đơn vị và trạm xử lý nước.
Trong quá trình làm đồ án, không tránh khỏi có những sai sót. Rất mong có sự đóng
góp ý kiến của giáo viên hướng dẫn và các thầy cô.
Ý kiến xin gửi về địa chỉ email:
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Hữu Danh
MỤC LỤC
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
2
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
Lời nói đầu: 1
CHƯƠNG I : TỔNG QUAN VỀ NƯỚC CẤP 4
I. GIỚI THIỆU CHUNG 4
I.1. Nước mặt 4

Hình 3.1 Bể lắng đứng 23
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1 đặc tính của nước mặt và nước ngầm .8
Bảng 3.1 Thông số nước thải đầu vào và chỉ tiêu chất lượng nước 19
Bảng 4.1 Thông số thiết kế bể bể trộn cơ khí 26
Bảng 4.2 Thông số ống nhựa HDPE của công ty Thuận Phát 30
Bảng 4.3 Thống số thiết kế bể lắng đứng 32
Bảng 4.4 Thông số thiết kế bể lọc nhanh 41
TÀI LIỆU THAM KHẢO 45
CHƯƠNG I:
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
4
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
TỔNG QUAN VỀ NƯỚC CẤP.
I. GIỚI THIỆU CHUNG.
Việt Nam là một nước nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, thuộc phía Đông của
bán đảo ĐÔNG DƯƠNG, do chịu ảnh hưởng của nhiệt đới gió mùa nên Viêt Nam có
lượng mưa khá cao. Lượng mưa này, ngoài phần bốc hơi sẽ là nguồn cung cấp cho
nước ngầm và hình thành dòng chảy bề mặt của các sông, suối…
Nước trong tự nhiên thường được chia thành bốn nhóm:
- Nước mưa
- Nước mặt
- Nước ngầm
- Nước trong không khí, đá, đất và các sinh vật sống
I.1 Nước mặt.
• Hiện trạng nước mặt Việt Nam:
Tài nguyên nước mặt của nước ta tương đối phong phú, chiếm khoảng 2% tổng
lượng dòng chảy của các sông trên thế giới, trong khi đó diện tích đất liền nước ta chỉ

mùa cạn tương ứng với tần suất 75%. Vào khoảng năm 2010, tổng lượng nước cần
dùng trong mùa cạn có thể tới 90 km
3
, chiếm khoảng 54% tổng lượng nước có thể
cung cấp hay 65% tổng lượng dòng chảy trong mùa cạn tương ứng với tần suất 75%.
Đặc biệt, ở không ít vùng và lưu vực sông, lượng nước cần dùng có thể gấp vài
lần tổng lượng nước có thể cung cấp, tức là chẳng những vượt quá xa ngưỡng lượng
nước cần có để duy trì sinh thái mà còn không có nguồn nước tại chỗ để cung cấp cho
sinh hoạt và sản xuất.
Sự gia tăng dân số và các hoạt động của con người sẽ ngày càng tác động mạnh
mẽ đến môi trường tự nhiên nói chung và môi trường nước nói riêng. Những hoạt
động tự phát, không có quy hoạch của con người như chặt phá rừng bừa bãi, canh tác
nông lâm nghiệp không hợp lý và thải chất thải bừa bãi vào các thuỷ vực đã và sẽ
gây nên những hậu quả rất nghiêm trọng, làm cho nguồn nước bị cạn kiệt, bị ô nhiễm,
hạn hán có khả năng càng khốc liệt. Nguy cơ thiếu nước sạch càng trầm trọng, nhất là
vào mùa cạn ở các vùng mưa ít.
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
6
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
Hình 1.2 : tình trạng thiếu nước
Vì vậy, cần có các giải pháp quản lý, khai thác và bảo vệ tốt tài nguyên nước.
Trước hết, cần phải củng cố, bổ sung mạng lưới điều tra quan trắc tài nguyên nước,
bao gồm cả nước mặt và nước dưới đất, cả lượng và chất, hình thành mạng lưới quan
trắc điều tra tài nguyên nước thống nhất trong phạm vi cả nước, tiến hành kiểm kê
đánh giá tài nguyên nước trong các lưu vực sông, các vùng và toàn lãnh thổ. Trên cơ
sở kiểm kê đánh giá tài nguyên nước và cân bằng kinh tế nước mà xây dựng chiến
lược, chính sách phát triển bền vững tài nguyên nước quốc gia nói chung và cho các
lưu vực nói riêng. Cần thực hiện nghiêm chỉnh Luật Tài nguyên Nước và đẩy mạnh

, Fe
2+
, Mn
2+
, các hợp chất nitơ, các hợp chất axit cacbonic
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
7
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
 Chỉ tiêu vi sinh: số vi trùng gây bệnh E.coli, các loại rong tảo, virut .
I.2 Nước ngầm.
Việt Nam là quốc gia có nguồn nước ngầm khá phong phú về trữ lượng và khá
tốt về chất lượng. Nước ngầm tồn tại trong các lỗ hỏng và các khe nứt của đất đá, được
tạo thành trong giai đoạn trầm tích hoặc do thẩm thấu, thấm của nguồn nước mặt, nước
mưa… nước ngầm có thể tồn tại cách mặt đất vài trăm mét.
Các nguồn nước ngầm hầu như không chứa rong tảo, một trong những nguyên
nhân gây ô nhiễm nguồn nước. Thành phần đáng quan tâm trong nước ngầm là các tạp
chất hòa tan do ảnh hưởng của điều kiện địa tầng, thời tiết, nắng mưa, các quá trình
phong hóa và sinh hóa trong khu vực. Ở những vùng có điều kiện phong hóa tốt, có
nhiều chất bẩn và lượng mưa lớn thì chất lượng nước ngầm dễ bị ô nhiễm bởi các tạp
chất hữu cơ.
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
8
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
So sánh đặc tính nước mặt và nước ngầm:
Bảng 1.1: Đặc tính của nước mặt và nước ngầm
STT ĐẶC TÍNH NƯỚC MẶT NƯỚC NGẦM

2
Có ở nồng độ trung bình Thường có ở nồng độ cao
11 NO
3-
Thường rất thấp Có ở nồng độ cao, do bị
nhiễm bởi phân
bón hoá học
CHƯƠNG II
TỔNG QUAN VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ NƯỚC
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
9
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
I. CÔNG TRÌNH THU VÀ VẬN CHUYỂN NƯỚC:
Công trình thu nước có nhiệm vụ thu nước từ nguồn nước. Công trình thu nước
mặt có các dạng kết hợp hoặc phân ly, thu nước sát bờ bằng cửa thu hoặc thu nước
giữa dòng bằng ống tự chảy, xiphông. Công trình thu nước ngầm thường là giếng
khoan, thu nước từ nguồn nước ngầm mạch sâu có áp. Chọn vị trí công trình thu nước
dựa trên cơ sở đảm bảo lưu lượng, chất lượng, độ ổn định, tuổi thọ công trình và thuận
tiện cho việc bảo vệ vệ sinh nguồn nước
Công trình vận chuyển: Trạm bơm cấp I có nhiệm vụ đưa nước thô từ công
trình thu lên trạm xử lý nước. Trạm bơm cấp I thường đặt riêng biệt bên ngoài trạm xử
lý nước, có trường hợp lấy nước từ xa, khoảng cách đến trạm xử lý có thể tới vài
kilomet thậm chí hàng chục kilomet. Trường hợp sử dụng nguồn nước mặt, trạm bơm
cấp I có thể kết hợp với công trình thu hoặc xây dựng riêng biệt. Công trình thu nước
sông hoặc hồ có thể dùng cửa thu và ống tự chảy, ống xiphông hoặc cá biệt có trường
hợp chỉ dùng cửa thu và ống tự chảy đến trạm xử lý khi mức nước ở nguồn nước cao
hơn cao độ ở trạm xử lý. Khi sử dụng nước ngầm, trạm bơm cấp I thường là các máy
bơm chìm có áp lực cao, bơm nước từ giếng khoan đến trạm xử lýs

vào yêu cầu đối với chất lượng nước của các đối tượng dùng nước. Quá trình lọc nước
là cho nước đi qua lớp vật liệu lọc với một chiều dày nhất định đủ để giữ lại trên bề
mặt hoặc giữa các khe hở của lớp vật liệu lọc các hạt cặn và vi trùng có trong nước.
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
11
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
II.2. Biện pháp hóa học:
 Làm thoáng
Bản chất của quá trình làm thoáng là hòa tan oxy từ không khí vào nước để oxy
hóa sắt hóa trị II, mangan hóa trị II thành sắt hóa trị III, mangan hóa trị IV tạo thành
các hợp chất hydroxyl sắt hóa trị III và hydroxyl mangan hóa trị IV Mn(OH)
4
kết tủa
dễ lắng đọng để khử ra khỏi nước bằng lắng, lọc.
Có hai phương pháp làm thoáng:
– Đưa nước vào trong không khí: cho nước phun thành tia hay thành màng mỏng
chảy trong không khí ở các dàn làm thoáng tự nhiên, hay cho nước phun thành tia và
màng mỏng trong các thùng kín rồi thổi không khí vào thùng như ở các dàn làm
thoáng cưỡng bức.
– Đưa không khí vào nước: dẫn và phân phối không khí nén thành các bọt nhỏ theo
dàn phân phối đặt ở đáy bể chứa nước, các bọt khí nổi lên, nước được làm thoáng.
– Hỗn hợp hai phương pháp trên: làm thoáng bằng máng tràn nhiều bậc và phun trên
mặt nước.
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
12
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt

2
.yH
2
O). Các chất trợ keo tụ tổng hợp thường
dùng là polyacrylamit (CH
2
CHCONH
2
)
n.
 Khử trùng:
Khử trùng nước là khâu bắt buộc trong quá trình xử lý nước ăn uống sinh hoạt.
Trong nước thiên nhiên chứa rất nhiều vi sinh vật và khử trùng. Sau các quá trình xử
lý cơ học, nhất là nước sau khi qua bể lọc, phần lớn các vi trùng đã bị giữ lại. Song để
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
13
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
tiêu diệt hoàn toàn các vi trùng gây bệnh, cần phải tiến hành khử trùng nước. Hiện nay
có nhiều biện pháp khử trùng có hiệu quả như: khử trùng bằng các chất oxy hóa mạnh,
các tia vật lý, siêu âm, phương pháp nhiệt, ion kim loại nặng,…
– Khử trùng bằng Clo và các hợp chất của Clo:
Clo là một chất oxy hóa mạnh ở bất cứ dạng nào. Khi Clo tác dụng với nước tạo
thành axit hypoclorit (HOCl) có tác dụng diệt trùng mạnh. Khi cho Clo vào nước, chất
diệt trùng sẽ khuếch tán xuyên qua vỏ tế bào vi sinh vật và gây phản ứng với men bên
trong của tế bào, làm phá hoại quá trình trao đổi chất dẫn đến vi sinh vật bị tiêu diệt.
Khi cho Clo vào nước, phản ứng diễn ra như sau:
Cl
2

– Tác dụng tốt hơn ở nhiệt độ thấp;
– Có khoảng giá trị pH tối ưu của môi trường rộng hơn;
– Có thể khử mùi H
2
S.
Tuy nhiên, các muối sắt cũng có nhược điểm là tạo thành phức hòa tan có màu
do phản ứng của ion sắt với các hợp chất hữu cơ. Quá trình keo tụ sử dụng muối sắt
xảy ra do các phản ứng sau:
FeCl
3
+ 3H
2
O Fe(OH)
3
= HCl+Fe
2
(SO
4
)
3
+ 6H
2
O+Fe(OH)
3
+ 3H
2
SO
4
Trong điều kiện kiềm hóa:
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền

 Khử trùng bằng tia cực tím (UV)
Tia cực tím là tia bức xạ điện từ có bước sóng khoảng 4 – 400 nm, có tác dụng
diệt trùng rất mạnh. Dùng các đèn bức xạ tử ngoại, đặt trong dòng chảy của nước. Các
tia cực tím phát ra sẽ tác dụng lên các phân tử protit của tế bào vi sinh vật, phá vỡ cấu
trúc và mất khả năng trao đổi chất, vì thể chúng sẽ bị tiêu diệt. Hiệu quả khử trùng chỉ
đạt được triệt để khi trong nước không có các chất hữu cơ và cặn lơ lửng. Sát trùng
bằng tia cực tím không làm thay đổi mùi, vị của nước.
 Khử trùng bằng siêu âm
Dòng siêu âm với cường độ tác dụng không nhỏ hơn 2W/cm2 trong khoảng
thời gian trên 5 phút có khả năng tiêu diệt toàn bộ vi sinh vật trơ.
 Khử trùng bằng ion bạc
Ion bạc có thể tiêu diệt phần lớn vi trùng có trong nước. Với hàm lượng 2 – 10
ion g/l đã có tác dụng diệt trùng. Tuy nhiên, hạn chế của phương pháp này là: nếu
trong nước có độ màu cao, có chất hữu cơ, có nhiều loại muối,…thì ion bạc không
phát huy được khả năng diệt trùng.
 Ngoài ra còn có một số phương án xử lý đặc biệt:
– Khử mùi bằng làm thoáng :dựa trên nguyên tắc các công trình làm thoáng có thể
làm bay hơi các loại khí gây mùi cho nước và đồng thời ôxi hóa các chất có nguồn gốc
hữu cơ và vô cơ gây mùi. Các công trình làm thoáng khử mùi cũng tương tự như các
công trình làm thoáng để khử sắt như: dàn mưa, phun mưa, bể làm thoáng cưỡng
bức…
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
15
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
– Khử Flo trong nước : trong nước ăn uống sinh hoạt, nếu hàm lượng Flo lớn hơn
giới hạn cho phép, sẽ gây ra hỏng men răng. Vì vậy phải khử bớt Flo trong nước.
Phương pháp này áp dụng khi nước có hàm lượng cặn trước khi đi vào bể lọc
≤

nước sạch
Từ trạm bơm
cấp I
Hóa chất keo tụ
Bể
lắng
Chất khử trùng
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
( theo Trường ĐH Kiến Trúc Hà Nội, Ts. Nguyễn Ngọc Dung )
 Thuyết minh sơ đồ công nghệ :
- Sơ đồ 1: Nước mặt từ nguồn ( sông, suối, ao, hồ….) được trạm bơm cấp I, đưa qua
bể trộn để hòa tan hóa chất keo tụ, sau đó được đưa sang bể phản ứng nắm trong bể
lắng để hoàn thành quá trình keo tụ tạo điều kiện thuận lợi cho bể lắng thực hiện quá
trình lắng, tiếp đến nước được đưa sang bể lọc nhanh để làm trong triệt để và cuối
cùng chuyển sang bể chứa nước sạnh trên đường đi đến bể chứa nước sạch là giai đoạn
khử trùng.
- Sơ đồ 2 : Nước mặt từ nguồn ( sông, suối, ao, hồ….) được trạm bơm cấp I, đưa qua
bể trộn để hòa tan hóa chất keo tụ, sau đó được đưa sang bể lắng trong có lớp cặn lơ
lững tại đây thực hiện quá trình lắng cà cuối giai đoạn làm trong triệt để là quá trình
lọc tại bể lọc tiếp xúc trước khi, được khử trùng và đưa đến bể chứa nước sạch.
 Phạm vi sử dụng của mỗi loại sơ đồ dây chuyền công nghệ trình bày trên đây
lấy theo tiêu chuẩnTCXD 33: 2006. Căn cứ vào chỉ tiêu chất lượng của từng loại
nguồn nước, có thể có biện pháp xử lý hóa học khác nhau, kết hợp với biện pháp xử
lý cơ học để có thể tạo nên một sở đồ dây chuyền xử lý nước cho phù hợp. Thành phần
các công trình trong dây chuyền công nghệ xử lý nước có thể lấy theo tiêu chuẩn
TCXD 33: 2006.
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
17

Dựa vào các số liệu đã có, so sánh chất lượng nước thô và chất lượng nước sau
xử lí để quyết định cần tách gì ra khỏi nước, chọn thông số chính về chất lượng nước
và đưa ra kỹ thuật xử lí cụ thể, chọn hóa chất và liệu lượng hóa chất cần dùng, tối ưu
hóa các điều kiện vận hành cho từng bước xử lí và sắp xếp các bước cho thật hợp lí.
II. ĐỀ XUẤT CÔNG NGHỆ XỬ LÝ
 Giả sử, thiết kế hệ thống xử lý nước cấp sử dụng nguồn nước mặt cho khu dân
cư trong đô thị loại I khoảng 5000 dân.
Tính theo tiêu chuẩn cấp nước sinh hoạt TCXD 33 : 2006
3
ngày.tb
. .
Q ( / ày)
1000
tc
q N f
D m ng
= +
Trong đó: q
tc
: tiêu chuẩn cấp nước sinh hoạt lấy theo TCXD 33:2006 ( 200 L/người)
N: số dân tính toán ứng với tiêu chuẩn cấp nước
f: tỷ lệ dân được cấp nước lấy theo TCXD 33:2006 ( 100% )
D : Lượng nước tưới cây, rữa đường, dịch vụ đô thị, khu công nghiệp, thất
thoát, nước cho bản thân nhà máy xử lý nước được tính theo bảng 3.1 trong tiêu chuẩn
TCXD 33: 2006 và lượng nước dự phòng cho phát triển công nghiệp, dân cư và các
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
18
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt

3
15%( ) 180( / ày)
sh cc dv cn
q q q q q m ng
tt
= + + + =
Lượng nước dùng cho nhà máy xử lý nước:
3
.
8%( ) 110,4( / ày)
nh maynuoc sh cc dv cn tt
q q q q q q m ng
= + + + + =
Lưu lượng nước dự phòng :
3
10%. 100( / ày)
dp sh
q q m ng
= =
3
.
590,4( / ày)
CC DV CN tt nh may dp
D q q q q q q m ng
= + + + + + =
Vậy lưu lượng nước ngày trung bình :
3
ngày.tb
. .
1590,4( / ày)

STT CHỈ TIÊU ĐƠN VỊ Giá trị QCVN01:2009/BYT
1 pH - 6,7 6,5-8,5
2 Chất rắn lơ lững(SS) mg/L 230 -
3 Độ đục NTU 250 2
4 Độ màu Pt- co 150 15
5 Độ kiềm mg CaCO
3
/L 60 -
6 Sắt tổng cộng mg/L 0,05 0,3
7 Độ cứng tính theo
CaCO
3
mg/L 103 300
8 Colifom tổng số Vi khuẩn/100ml 6 0
 Nhận xét với chất lượng nguồn nước mặt như trên ta thấy: thì hệ thống xử lý chủ
yếu là chất rắn lơ lững, độ đục, độ màu, và colifom tổng số. Công nghệ được đề xuất
sẽ được quan tâm : lắng – lọc – khử trùng
 Lắng – lọc : tức là quá trình làm trong nước bằng cách khử màu, khử đục, được
thực hiện trong bể lắng và bể lọc. Trong thực tế để tăng nhanh và nâng cao hiệu quả
làm trong nước, người ta thường cho them vào nước chất phản ứng ( phèn nhôm, phèn
sắt). Khi đó dây chuyền công nghệ xử lý nước mặt có them các công trình như bể trộn
và bể phản ứng.
 Khử trùng : chất khử trùng được sử dụng phổ biến hiện nay là các hợp chất clo :
clorua vôi, nước javen, clo lỏng được đưa vào đường ống dẫn nước từ bể lọc sang bể
chứa hơặc đưa trực tiếp vào bể chứa. Để khử trùng có hiệu quả phải đảm bảo thời gian
tiếp xúc giữa clo và nước tối thiểu là 30 phút. Ngoài ra có thể dùng ôzon, các tia vật lý
( tia tử ngoại), sóng siêu âm để diệt trùng.
II.1. Phương án 1
Nước nguồn – song chắn rác – trạm bơm cấp I – bể trộn cơ khí – bể phản ứng
và bể lắng ( bể phản ứng xoáy hình trụ nằm trong bể lắng) – bể lọc nhanh (có hệ thống

hình trụ
Bể trộn cơ
khí
Bể chứa nước
sạch
Chất kiềm
hóa
Khử trùng
Nước
nguồn
Song chắn rác
Bể
lắng
đứng
Chất keo tụ
Bể lọc nhanh
Chất keo tụ
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt

 Thuyết minh công nghệ:
Nước từ nguồn đi qua sau khi đưa qua song chắn rác để loại bỏ các vật gây hại
cho các công trình phía sau, thì được trạm bơm cấp I đưa đến bể trộn cơ khí tại đây
hóa chất phản ứng sẽ được hòa tan với nước, sau đó nước được đưa đến bể lắng trong
có lớp cặn lơ lững tại đây các hạt cặn tự nhiên có trong nước sẽ va chạm và kết dính
với các hạt cặn lơ lững và được giữ lại và cuối cùng nước sẽ được làm trong triệt để
tại bể lọc nhanh, trên đường đưa nước đến bể chứa nước sạch thì cho hóa chất khử
trùng vào để loại bỏ vi sinh vật gây bệnh.
III. PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN CÔNG NGHỆ XỬ LÝ
III.1 Đánh giá ưu, nhược điểm của hai phương án

Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
Bể trộn cơ khí: Dùng năng lượng của cánh khấy để tạo ra dòng chảy rối. Việc
khuấy trộn thường được tiến hành trong các bể trộn hình vuông hoặc hình tròn với tỉ lệ
giữa chiều cao và chiều rộng là 2 :1.
– Ưu điểm:
 Có thể điều chỉnh cường độ khuấy trộn theo ý muốn
 Thời gian khuấy trộn ngắn
 Dung tích bể nhỏ nên tiết kiệm diện tích, vật liệu xây dựng
– Nhược điểm :
 Phải có máy khuấy trộn và các thiết bị cơ khí
 Đòi hỏi người quản lý vận hành phải có trình độ nhất định
Bể lọc nhanh: bao gồm 1 lớp vật liệu lọc hoặc hai hay nhiều lớp vật liệu lọc,
vật liệu lọc có thể là cát thạch anh. Thông thường được xử dụng cho dây chuyền xử lý
nước mặt có dung chất keo tụ hay trong dây chuyền khử sắt của nước ngầm.
– Ưu điểm :
 Tốc độ lọc lớn, nên thời gian lọc nhanh
 Diện tích xây dựng nhỏ
 Tận dụng được toàn bộ chiều cao lớp lọc
 Kỹ thuật đơn giãn
– Nhược điểm:
 Hiệu quả lọc không cao
 Tốc độ nước đi qua lớp vật liệu tương đối lơn nên sức dính kết của nhiều hạt
cặn không đủ sức giữ chúng lại
Bể lắng đứng: Nước chuyển động theo phương thẳng đứng từ dưới lên trên,
còn các hạt cặn rơi chiều ngược lại với chiều chuyển động của dòng nước. Hiệu quả
xử lý ngoài phụ thuộc vào chất keo tụ, thì còn phụ thuộc vào sự phân bố của dòng
nước đi lên và chiều cao vùng lắng phải đủ lớn thì các hạt cặn mới kết dính với nhau
được. Bể lắng đứng thường được bố trí kết hợp với bể phản ứng xoáy trụ ( hay còn gọi
là ống trung tâm).
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền

lơ lững của bể lắng. Hiệu quả xử lý cao hơn các bể lắng khác và tốn ít diện tích xây
dựng hơn.
– Nhưng nó có nhược điểm có kết cấu phức tạp, chế độ quản lý chặt chẽ, đòi hỏi
công trình làm việc liên tục suốt ngày đêm và rất nhạy cảm với sự dao động lưu lượng
và nhiệt độ của nước. Hiện nay, theo tiêu chuẩn TCXD 33: 2006, bể lắng trong chỉ nên
áp dụng cho các trạm xử lý có công suất đến 3000 m
3
/ ngày đêm.
 Nhận xét :
Qua 2 phương án trên thì ta thấy :
– Hiệu quả lắng 2 phương án trên chênh lệch không cao
– Diện tích xây dựng phương án 2 hơn so với phương án 1 .Chi phí xây dựng ban
đầu thấp hơn. Nhưng khả năng ứng dụng vào thực tế không cao, vì chi phí và khả năng
vận hành cao, khó khăn.
– Phương án 1 tuy chiếm diện tích xây dựng nhưng không đáng kể
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
24
Đồ án xử lý nước cấp
Xử lý nước cấp cho khu dân cư 5000 dân sử dụng từ nguồn nước mặt
– Khả năng vận hành của phương án 1 dễ dàng và ứng dụng thực tế cao
Vì vậy ta sẽ chọn phương án 1 để thiết kế và tính toán.
IV. TÍNH TOÁN THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH ĐƠN VỊ VÀ THIẾT BỊ
Các công trình được tính toán :
– Bể trộn cơ khí
– Bể lắng đứng ( có bể phản ứng xoáy hình trụ )
– Bể lọc nhanh.
– Và một số thiết bị khác
• Thông số dùng để tính toán các công trình đơn vị:
- Tổng chất rắn lơ lững ( TSS ) : 230 mg/L

Ống dẫn nước vào đặt ở phía trên của thành bể trộn, ống dẫn phèn đặt ngay cử ống dẫn
vào bể, trước miệng dẫn nước. Nước đi từ trên xuống dưới qua ống dẫn nước ra để qua
ngăn phản ứng tạo bông.
Dùng máy khuấy tuabin 4 cánh hướng xuống dưới để đưa nước từ phía trên xuống.
Đường kính máy khuấy ≤ chiều rộng bể.
Chọn đường kính D = chiều rộng bể = × 0.9 = 0,45 m = 450 mm.
GVHD : Nguyễn Thị Thu Hiền
SVTH : Nguyễn Hữu Danh MSSV: 0410040030
25