Pháp luật doanh nghiệp Việt Nam Những vấn đề cần hoàn thiện tạp chí luật học số
9/2010
3

Ths. Nguyễn Thị Vân Anh *
1. Thc tin gii quyt cỏc tranh chp
phỏt sinh trong quỏ trỡnh thc hin Lut
doanh nghip
Trong cỏc hỡnh thc t chc kinh doanh
thỡ cụng ti (tr cụng ti trỏch nhim hu hn
mt thnh viờn) c hỡnh thnh trờn c s s
liờn kt gúp vn ca hai hay nhiu thnh viờn.
Th tc gúp vn c thc hin trờn c s
nh giỏ ti sn gúp vn v chuyn quyn s
hu ti sn gúp vn. Nguyờn tc c bn ca
vic gúp vn thnh lp cụng ti l: nht trớ,
khụng c rỳt vn trc tip v thc hin y
th tc theo quy nh ca Lut doanh nghip.
Tuy nhiờn, trờn thc t cỏc cụng ti cú
th ny sinh hin tng gúp vn thc t
nhng khụng cú t cỏch thnh viờn cụng ti
v trng hp thnh viờn cụng ti gúp vn

V ỏn th nht: Tranh chp hp ng
mua bỏn c phn do To ỏn nhõn dõn tnh H.
gii quyt nh sau: Ngy 18/2/2005, cụng ti
c phn L.X v ụng Nguyn Hong S. ó
tho thun v vic ụng S. np tin vo cụng
ti mua 1.700 c phn ca cụng ti vi giỏ
300.000 ng/c phn. Tng cng l
510.000.000 ng. ễng S. ó np tin vn
mua c phn vo cụng ti v cụng ti ó xut
* Ging viờn Hc vin t phỏp Pháp luật doanh nghiệp Việt Nam Những vấn đề cần hoàn thiện 4

tạp ch
í luật học số
9/2010

phiu thu s 51/2 ngy 18/2/2005. Sau ú,
cụng ti c phn L.X khụng chu lm th tc
cụng nhn ụng S. l c ụng ca cụng ti, c
th l khụng ghi tờn ụng vo s ng kớ c
ụng. Do bt ng v quan im hp tỏc,
cui nm 2005, ụng S. ó yờu cu cụng ti
hon tr s tin l 510.000.000 ng ó gúp
vo cụng ti. Cụng ti c phn L.X ó tr cho
ụng S. l 30.000.000 ng tng ng vi

phi tr tin lói phỏt sinh do chm tr tin l
480.000.000 ng k t ngy cụng ti c phn
L.X chp nhn tr li tin gúp vn n ngy
xột x theo mc lói sut c bn hin hnh
theo khon 2 iu 305 B lut dõn s.
V ỏn trờn ó t ra mt s vn cn
phi suy ngh nh sau:
Mt l thc t ụng S. ó gúp vn vo
cụng ti v ó thc hin y cỏc ngha v
ca c ụng cụng ti.
Hai l quy nh phi ghi tờn vo s ng
kớ c ụng ch l vn th tc (tng t
nh vy, ng kớ ti c quan ng kớ kinh
doanh ch l th tc v l hỡnh thc cụng
nhn t phớa Nh nc i vi cụng ti trỏch
nhim hu hn). Vic cụng ti cha ghi tờn
vo s ng kớ c ụng khụng cú ngha l
ph nhn hnh vi gúp vn ca ụng S. v
khụng lm tho thun gúp vn b vụ hiu.
Ba l nguyờn nhõn ca tỡnh trng ny l
do quy nh ca phỏp lut mang tớnh hỡnh
thc, cng nhc. Quy nh ny ó khụng
khuyn khớch c cỏ nhõn, t chc gúp vn
vo kinh doanh. Cỏc quyn li m ngi gúp
vn c hng vi danh ngha l c ụng
ca cụng ti nh c tc, giỏ tr tng lờn ca c
phn (theo giỏ th trng) cú th cú ó khụng
c bo m.
Bn l khi cụng ti c phn L.X khụng
ghi tờn ụng S. vo s ng kớ c ụng thỡ

Thc hin hp ng, anh Hong ó
thanh toỏn tin cho anh Long. Tuy nhiờn,
anh Long khụng thc hin vic ng kớ
chuyn nhng cho anh Hong khi Ngõn
hng c phn .A cht danh sỏch c ụng.
Sau ú, Ngõn hng c phn .A tng vn
t 2 v chia c tc. Vi 5000 c phiu ó mua,
ngi s hu c quyn mua thờm 4000 c
phiu u ói v c chia c tc l 2000 c
phiu. Nhng anh Long ó khụng bỏo vic
ny cho anh Hong m lm th tc hng
quyn li ny. Gia cỏc bờn phỏt sinh tranh
chp. Anh Hong ó lm n khi kin anh
Long ra tũa vi yờu cu: 1) Yờu cu anh
Long hon tr 5000 c phiu anh Hong ó
mua m anh Long cha lm th tc chuyn
nhng; 2) c hng quyn mua thờm
4000 c phiu u ói v 2000 c phiu thng.
(2)

To ỏn ó nhn nh nh sau: Do anh
Long cha lm th tc ng kớ tờn anh
Hong vo danh sỏch c ụng khi ngõn hng
c phn .A cht danh sỏch c ụng nờn anh
Long vn l c ụng ca cụng ti theo khon
5 iu 88 v khon 4 iu 91 Lut doanh
nghip. Cỏc quyn li phỏt sinh i kốm vi
c phiu nh quyn mua thờm c phn mi,
quyn c chia c tc thuc s hu ca anh
Hong. Tuy nhiờn, ln u tiờn mt phỏn

vn theo cam kt cú th cú hai trng hp:
Pháp luật doanh nghiệp Việt Nam Những vấn đề cần hoàn thiện 6

tạp ch
í luật học số
9/2010

trng hp th nht l ch cho mn danh
ngha, khụng gúp mt ng vn no; trng
hp th hai l thnh viờn khụng thc hin
c ngha v gúp vn nh ó cam kt. õy
l hin tng din ra rt ph bin trong thc
tin thi hnh lut doanh nghip.
- Trng hp mn danh ngha ngi
khỏc hon tt th tc ng kớ kinh doanh
ti c quan nh nc cú thm quyn: Nhng
ngi c mn danh ngha cú th l bn
bố thõn thit hoc nhng ngi cựng gia
ỡnh. Thnh viờn ny c cho hoc thuờ
ng tờn danh ngha vi t l gúp vn khụng
ỏng k. H qu ca vic lm ny l ó gõy
ra mt s mõu thun, tranh chp gia cụng ti
v thnh viờn danh ngha, gia thnh viờn
thc t v thnh viờn danh ngha liờn quan
n vn chia li nhun, qun lớ, chia ti sn
ca cụng ti khi cụng ti gii th hoc phỏ sn.
V ỏn th nht: thnh lp cụng ti c

chng minh c ó np tin vo cụng ti, c
th khụng xut trỡnh c phiu thu tin ca
cụng ti, cha cú tờn trong s ng kớ c
ụng. To ỏn ó ra quyt nh: xỏc nhn ụng
Hựng l c ụng ca cụng ti v cha thc
hin ngha v gúp vn v buc ụng Hựng
phi thc hin ngha v ca c ụng.
(3)

V ỏn th hai: Theo n khi kin ca
ụng Phm Thiờn L. thỡ nm 2003, ụng cú
thnh lp cụng ti TNHH T.H. Thnh viờn
cụng ti gm cú ụng Phm Thiờn L. v con
trai ụng l Phm Quc T. Vn iu l ca
cụng ti l 500.000.000 ng, ụng L. gúp
440.000.000 ng, ụng T. gúp 60.000.000
ng. n thỏng 5/2006, cụng ti tng vn
iu l lờn 16.260.000.000 ng. Theo biờn
bn hp hi ng thnh viờn v vic tng
vn iu l v giy chng nhn ng kớ kinh
doanh ó c thay i thỡ ụng L. gúp
14.308.800.000 ng (chim 88%) v ụng T.
gúp 1.951.200.000 ng (chim 12%). Nhng
trờn thc t, ton b s tin vn l do ụng L.
b ra. Do cú bt ng v gii quyt cỏc cụng
vic, ụng L. ó lm n khi kin ụng T. n
to ỏn nhõn dõn tnh B. vi yờu cu:
Pháp luật doanh nghiệp Việt Nam Những vấn đề cần hoàn thiện
chng t k toỏn, phiu thu tin gúp vn,
giy chng nhn vn gúp chng minh
ụng T. ó thc t gúp vo cụng ti l
1.951.000.000 ng (Ln u l 60.000.000
ng v ln 2 l 1.891.200.000 ng). ễng
L. cho rng, do vic quy nh ca phỏp lut,
cụng ti phi cú 2 thnh viờn tr lờn nờn ụng
ó ghi tờn v phn vn gúp ca ụng T - l
con trai ụng nhm mc ớch chớnh l hp
thc hoỏ th tc thnh lp cụng ti v thay i
vn iu l. Xột li khai ny ca ụng L. l cú
cn c bi vỡ k t khi thnh lp n nay,
ụng T. khụng c cụng ti cp biờn lai phiu
thu tin gúp vn, giy chng nhn gúp vn
v khụng c chia li nhun.
To ỏn phỳc thm tuyờn x: Chp nhn
mt phn yờu cu khi kin ca ụng Phm
Thiờn L., xỏc nh ụng Phm Quc T. khụng
cú phn vn gúp l 1.951.000.000 ng. Vic
xoỏ tờn ụng Phm Quc T. trong danh sỏch
thnh viờn cụng ti s do cụng ti TNHH T.H
gii quyt theo quy nh ca Lut doanh nghip.
Nh vy, qua 2 vớ d thc t trờn thỡ
nhng ngi cho mn danh ngha gúp vn
thc cht khụng gúp vn vo cụng ti nhng
li cú t cỏch thnh viờn cụng ti theo quy
nh v hỡnh thc - ó ng kớ kinh doanh
vi c quan nh nc cú thm quyn v c
s tha nhn ca phỏp lut. Vy khi gii quyt
tranh chp gia thnh viờn thc t v thnh

9/2010

- Trng hp thnh viờn gúp vn khụng
theo cam kt trong iu l hoc trong biờn
bn gúp vn: õy cng l trng hp thng
xy ra trờn thc t. iu 39 Lut doanh
nghip cho phộp thnh viờn cụng ti trỏch
nhim hu hn c gúp vn theo cam kt,
s vn cha gúp c coi l n ca thnh
viờn i vi cụng ti. C ụng sỏng lp ca
cụng ti c phn phi thanh toỏn s c
phn ng kớ mua trong thi hn 90 ngy k
t ngy cụng ti c cp giy chng nhn
ng kớ kinh doanh.
V ỏn th nht: Thc t ó phỏt sinh tranh
chp liờn quan n hin tng ny nh sau:
ễng S. l thnh viờn cụng ti TNHH Phong
Sn. Theo giy chng nhn ng kớ kinh
doanh thỡ ụng Sn cú s vn gúp l
1.000.000.000 ng, chim 25% vn iu l
ca cụng ti. Nhng ụng S. trờn thc t mi
gúp c 200.000.000 ng, s tin cũn li
c coi l khon n ca ụng S. i vi cụng
ti. Cụng ti kinh doanh cú lói v tin hnh chia
li nhun. ễng S. c Hi ng thnh viờn
cụng ti quyt nh chia li nhun trờn s vn
gúp ng kớ l 1.000.000.000 ng. Mt
thnh viờn khỏc ca cụng ti khụng ng ý
vi quyt nh trờn ó khi kin ra to ỏn vỡ
cho rng ụng S. ch c chia li nhun trờn

ụng ú gúp vn khụng hoc buc h
phi chuyn nhng cho cỏc thnh viờn cũn
li trong cụng ti hay to ỏn tr li n kin,
khụng th lớ vỡ cho rng õy l vic trong ni
b ca doanh nghip t x lớ? Cú c thụng
bỏo vi c quan ng kớ kinh doanh x lớ
khụng? Theo quy nh phỏp lut hin hnh
thỡ c ch thc hin nhng vn ny hon
ton khụng cú.
2. Mt s xut, kin ngh
Th nht, vi quy nh ca Lut doanh
nghip nh hin nay l ch tha nhn vic gúp
vn theo ng kớ ti c quan ng kớ kinh
doanh hoc s ng kớ c ụng. Quy nh ny
dn n h qu l buụng lng hnh vi khai
khng vn ca cỏc doanh nghip v trong
nhiu trng hp khụng bo v c quyn
li ca cỏc thnh viờn, c ụng thc t.
Pháp luật doanh nghiệp Việt Nam Những vấn đề cần hoàn thiện tạp chí luật học số
9/2010
9

Theo tụi, phỏp lut doanh nghip phi tha
nhn vic gúp vn thc t. Bi vỡ vic cha
ng kớ ti c quan ng kớ kinh doanh hoc
ghi tờn vo s ng kớ c ụng khụng lm cho
hp ng gúp vn gia cỏc bờn b vụ hiu

cụng ti rng buc trỏch nhim ca h.
Vic cỏ nhõn ú cha gúp vn thỡ cụng ti t
x lớ theo Lut doanh nghip bi xột cho
cựng tho thun gúp vn thnh lp cụng ti l
tho thun dõn s. Khi cụng ti khụng t x lớ
c v cú thit hi xy ra thỡ cú quyn yờu
cu to ỏn gii quyt.
Th ba, i vi trng hp vi phm
ngha v gúp vn ca thnh viờn, c ụng,
c th l khụng gúp vn nh cam kt, khụng
gúp vn ỳng tin thỡ Lut doanh nghip
phi cú ch ti mnh ngn nga hnh
vi vi phm ny. Ngi vi phm ngha v gúp
vn cú c hng quyn v ngha v ca
thnh viờn cụng ti khụng? Lut doanh nghip
nờn cú quy nh thnh viờn, c ụng trong
cụng ti vi phm ngha v gúp vn thỡ khụng
c hng cỏc quyn ca thnh viờn cụng
ti tng ng vi phn vn gúp. Lut doanh
nghip cn cú quy nh b sung ch ti x
lớ cỏc tỡnh hung tng t giỳp to ỏn cú c
s phỏp lớ vng chc khi a ra cỏc quyt
nh gii quyt v ỏn.
Gii quyt cỏc tranh chp liờn quan n
vic thc hin Lut doanh nghip mt cỏch
tho ỏng gúp phn to ra mụi trng kinh
doanh lnh mnh, thỳc y hot ng u t,
sn xut kinh doanh. Vic gii quyt tranh
chp phi da trờn c s phỏp lut vng chc
l Lut doanh nghip. Thc tin gii quyt