TÓM LƯỢC
Trong thế kỷ 21 cùng với sự bùng nổ về công nghệ thông tin, sự cạnh
tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường kinh doanh. Thương mại điện tử ngày
càng phát triển nó lan rộng ra toàn cầu chứ không giới hạn trong phạm vi nước
Mỹ. Tỷ trọng về kinh doanh Thương mại điện tử ngày càng gia tăng trên toàn
thế giới, các hình thức kinh doanh ngày càng phong phú về mặt hàng, cách thức
tiến hành.
Sự phát triển ngày càng nhanh của Internet tạo điều kiện thuận lợi cho sự
phát triển của Thương mại điện tử. Ở Việt Nam tuy Thương mại điện tử mới
phát triển trong thời gian ngắn nhưng đã gặt hái được những thành công nhất
định. Với việc phát triển Thương mại điện tử thỡ cỏc doanh nghiệp cũng nên
chú trọng đến phát triển Logistics Thương mại điện tử, đây là một yếu tố khá
quan trọng quyết định tới thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Điều này đã
được Công ty Cổ phần Thời Đại Mới đặc biệt quan tâm trong hai ba năm trở lại
đây. Sau một thời gian thực tập tại Thời Đại Mới, tác giả nhận thấy vấn đề lớn
nhất mà công ty gặp phải đó là nguồn nhân lực có trình độ về Logistics thương
mại điện tử, chi phí đầu tư cho Logistics thương mại điện tử và hệ thống kho bãi
vận chuyển, nội dung đề tài xoay quanh việc giải quyết vấn đề trên. Qua việc
nghiên cứu có thể thấy được cách giải quyết những vấn đề trên là việc Thời Đại
Mới đầu tư vào nguồn nhân lực, hoàn thiện hệ thống phần mềm ứng dụng vào
kinh doanh và xây dựng hệ thống kho bãi và vận chuyển nhằm tạo sự ổn kinh về
nguồn hành trong kinh doanh.
Vấn đề mà tác giả nghiên cứu đã một phần giải quyết những vấn đề mà
doanh nghiệp gặp phải về ứng dụng mô hình Logistics thương mại điện tử.
LỜI CẢM ƠN
Luận văn này được hình thành qua quá trình tích lũy kiến thức, kỹ năng,
phương pháp sau bốn năm học tập và nghiên cứu trên giảng đường và thực tế tại
doanh nghiệp. Đây không chỉ là thành quả công sức của một mình tác giả mà
cũn cú sự giúp đỡ của các thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè.
Trước hết tác giả xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô ở Trường Đại học
Thương Mại nói chung và các thầy cô trong bộ môn Logistics Kinh doanh nói
Hình 3.4. Số lượng áp dụng mô hình TMĐT trong Logistics đầu vào
Hình 3.5. Tỷ trọng doanh thu bán hàng qua mạng
Hình 3.6. Tỷ trọng chi phí mua hàng qua mạng
Hình 3.7. Tỷ trọng hàng hóa được xử lý bằng công cụ TMĐT
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TMĐTThương mại điện tử Thương mại điện tử
E_LogisticsLogistics Thương mại điện tử Logistics
Thương mại điện tử
Thời Đại MớiCụng ty cổ phần đầu tư và phát triển công nghệ Thời Đại Mới
Công ty cổ phần đầu tư và phát triển công
nghệ Thời Đại Mới
TPThành phố Thành phố
E_fulfilmenteLogistics đầu ra TMĐT Logistics đầu ra TMĐT
E_procurementLogistics đầu vào TMĐT Logistics đầu vào
TMĐT
Reverse LogisticsLogistics ngược Logistics ngược
CNTTCụng nghệ thông tin Công nghệ thông tin
CBCNVCỏn bộ công nhân viên Cán bộ công nhân viên
CRMPhần mềm quản trị mối quan hệ khách hàng
Phần mềm quản trị mối quan hệ khách hàng
ScMHệ thống quản lý chuỗi cung cấp Hệ thống
quản lý chuỗi cung cấp
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài
Ngày nay khi cạnh tranh mang tính chất toàn cầu, nhất là khi Việt Nam trở
thành thành viên của tổ chức kinh tế thế giới WTO thì việc đạt được lợi thế trong
cạnh tranh của các công ty ngày càng trở nên khó khăn thậm chí có đạt được
cũng không lâu dài. Với cùng một trình độ công nghệ hiện đại, chất lượng hàng
hoá của các công ty là như nhau, do đó để có thể tồn tại trong điều kiện cạnh
tranh như vậy đòi hỏi các công ty phải nỗ lực hết mình.
E-logicstic ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý mua hàng của người tiêu dùng.
Muốn thay đổi thói quen mua sắm của người dân, tạo điều kiện cho TMĐT Việt
Nam thực sự cất cánh, thì ngoài việc hoàn thiện môi trường chính sách từ phía
nhà nước, còn phụ thuộc vào ý thức của DN khi tham gia vào TMĐT.
1.2. Xác lập và tuyên bố vấn đề nghiên cứu của đề tài.
Công ty cổ phần đầu tư và phát triển công nghệ Thời Đại Mới là doanh
nghiệp chuyên cung cấp (với tư cách là nhà phân phối và đại lý chính thức) các
loại mặt hàng bao gồm: Lĩnh vực tin học và máy móc văn phòng, Thiết bị giải
pháp ngân hàng và siêu thị, Lĩnh vực viễn thông, Tích hợp hệ thống, Tư vấn giải
pháp. Mỗi sản phẩm đều có lợi thế cạnh tranh nhất định và có chỗ đứng trên thị
trường.
Do tầm quan trọng của logistics như vậy, lại là doanh nghiệp TMĐT nên
Công ty cổ phần đầu tư phát triển công nghệ Thời Đại Mới đã bắt đầu thực hiện
những hoạt động logistics với mục tiêu tăng cường chất lượng dịch vụ khách
hàng và giảm chi phí và bước đầu đã đạt được những hiệu quả nhất định. Hằng
năm, lượng khách hàng của công ty không ngừng tăng lên, doanh thu, lợi nhuận
từ đó cũng tăng lên đáng kể. Tuy nhiên do chưa có chiến lược logistics cụ thể và
chi tiết nên hoạt động quản trị logistics của công ty vẫn còn bộc lộ nhiều hạn
chế, các hoạt động chưa được phối hợp lại với nhau theo một quá trình quản trị
dẫn tới việc chi phí cho hoạt động logistics vẫn còn cao. Các hoạt động logistics
đã được công ty thực hiện còn đơn giản chưa đạt được độ tối ưu của nó. Chính
vì vậy mà logistics chưa phát huy hết được vai trò và hiệu quả to lớn của nó
trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Vì thế tụi đó lựa chọn đề tài để
làm luận văn tốt nghiệp cho mình đó là: “Một số giải pháp phát triển mô hình
Logistics thương mại điện tử tại công ty cổ phần đầu tư phát triển công nghệ
Thời Đại Mới”
1.3. Các mục tiêu nghiên cứu
Luận văn tốt nghiệp đại học là một sản phẩm khoa học khá hoàn chỉnh do
chính bản thân em chủ động thực hiện dưới sự hướng dẫn theo một quy trình
thống nhất của giáo viên hướng dẫn. Thông qua nghiên cứu mục tiêu của bản
• Thời gian nghiên cứu: Hoạt động E-logistics của công ty trong ba năm gần
đây.
1.5. Kết cấu luận văn tốt nghiệp
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn được kết cấu qua 4
chương:
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài
Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về Logistics TMĐT
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và thực trạng mô hình hoạt động
E_Logistics tại công ty cổ phần đầu tư và phát triển công nghệ Thời Đại
Mới
Thông qua quá trình phân tích các điểm mạnh, điểm yếu và phân tích cá dữ
liệu liên quan đến quá trình triển khai mô hình logistics TMĐT để nhận ra
những kết quả mà công ty đã đạt được và những hạn chế còn tồn tại, những vấn
đề công ty cần giải quyết. Nội dung phần này dựa vào khoảng thời gian thực tập
và làm việc tại công ty, kết hợp với các mô hình phân tích kinh tế, tác giả so
sánh, đối chiếu thực trạng hoạt động của công ty trên quan điểm phương pháp
của các lý luận về các mô hình Logistics TMĐT
Chương 4: Hoàn thiện mô hình Logistics TMĐT tại công ty cổ phần
Thời Đại Mới
Dựa trên các phân tích để rút ra các kết luận đồng thời đưa ra những giải pháp
dựa trên lý luận cơ bản về vấn đề nhằm phát triển mô hình logistics TMĐT của
công ty Thời Đại Mới.
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ LOGISTICS TMĐT
2.1 Khái niệm cơ bản
2.1.1 Tổng quan về quản trị Logistics
2.1.1.1. Khái niệm và mục tiêu của Logistics
* Định nghĩa Logistics kinh doanh
Quá trình tối ưu hoá về vị trí, vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên
từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối
cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế
Gia cỏc loi chi phớ logistics cú mi quan h tng h, tỏc ng qua li v
nh hng ln nhau, chi phớ n rng buc hu c vi chi phớ kia th hin qua
hỡnh 2.1.
CF Dịch vụ KH
CF Dịch vụ KH
CF Xử lí đđh & ttin
CF Xử lí đđh & ttin
CF Kho b iã
CF Kho b iãCF Dự trữ
CF Dự trữ
CF Mua hàng
CF Mua hàngCF Vận tải
CF Vận tải
Hình 2.1.Mối quan hệ giữa các loại chi phí logistics Mối quan hệ giữa các
loại chi phí logistics
2.1.1.2. Nội dung và phân loại Logistics kinh doanh
* Nội dung Logistics kinh doanh
Quản trị dịch vụ khách hàng: Trong hoạt động logistics, dịch vụ khách
hàng được hiểu là toàn bộ kết quả đầu ra, là thước đo chất lượng của toàn bộ hệ
thống. Do đó muốn phát triển logistics phải có sự quan tâm thích đáng đến dịch
vụ khách hàng.Theo quan điểm này, dịch vụ khách hàng là quá trình diễn ra giữa
người mua và người bán và bên thứ ba là nhà thầu phụ. Kết quả của quá trình
này tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm hay dịch vụ được trao đổi, được đo bằng
hiệu số giá trị đầu ra và giá trị đầu vào của một loạt các hoạt động kinh tế có
Logistics thông thường: Quá trình tối ưu hoá về vị trí, vận chuyển và dự
trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến tay
người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế
Logistics Thương mại điện tử: Logistics thương mại điện tử là quá trình
hoạch định chiến lược, thiết kế và thực thi tất cả các yếu tố cần thiết của hệ
thống, quy trình, cơ cấu tổ chức và tác nghiệp Logistics để hiện thực hóa và vật
chất hóa cho hoạt động thương mại điện tử.
2.1.2. E_Logistics
2.1.2.1. Khái niệm
Logistics thương mại điện tử là quá trình hoạch định chiến lược, thiết kế và
thực thi tất cả các yếu tố cần thiết của hệ thống, quy trình, cơ cấu tổ chức và tác
nghiệp Logistics để hiện thực hóa và vật chất hóa cho hoạt động thương mại
điện tử.
2.1.2.2. Vai trò và vị trí của Logistics thương mại điện tử
Ngành logistics có vị trí ngày càng quan trọng trong các nền kinh tế hiện
đại và có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển của các quốc gia và toàn cầu. Phần
giá trị gia tăng do ngành Logistics tạo ra ngày càng lớn và tác động của nó thể
hiện rõ ở các khía cạnh mà nó tham gia.
* Trong chuỗi cung ứng tổng thể
Dòng sản phẩm: Con đường dịch chuyển của hàng hóa và dịch vụ từ nhà
cung cấp tới khách hàng, đảm bảo đúng đủ về số lượng và chất lượng
Dòng thông tin: Dòng giao và nhận của các đơn đặt hàng, theo dõi quá trình
dịch chuyển của hàng hóa và chứng từ giữa người gửi và người nhận
Dòng tiền tệ: Thể hiện sự thanh toán của khách hàng đối với nhà cung cấp
thể hiện hiệu quả kinh doanh
Trong TMĐT dòng thông tin có vai trò cực kỳ quan trọng, đây là yếu tố
duy nhất có tiềm năng vừa góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ logistics vừa
đồng thời giảm tổng chi phí trong toàn chuỗi cung ứng.
* Trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp: Đem lại giá trị cao nhất cho khách
hàng
Logistics đầu ra, từ đó có thể dẫn đến tăng chất lượng dịch vụ, tiềm ẩn khả năng
mất khách hàng khi thông tin được chia sẻ giữa các đối tác và các đối tác có thể
trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp.
Những căn cứ cơ bản giúp doanh nghiệp xác định được Logistics đầu ra:
Quy mô thị trường và doanh số bán hàng, đặc điểm bán hàng và đặc điểm mạng
lưới cung ứng, quy mô cũng như điều kiện đáp ứng đơn hàng nhỏ của nhà sản
xuất cũng như bán buôn, đặc điểm cầu thị trường cũng như mặt hàng kinh
doanh.
Trong toàn bộ Logistics đầu ra của doanh nghiệp thương mại điện tử thì
quy trình xử lý đơn hàng là quan trọng nhất, nó là bước quan trọng đối với bất
kỳ doanh nghiệp nào dù cho sản phẩm kinh doanh có khác nhau. Từ khi nhận
đơn hàng đến khi giao hàng cũng như kiểm soát tình trạng đơn hàng đều phải
được thực hiện chính xác nó ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của công ty,
thời gian đáp ứng đơn hàng.
Quy trình xử lý đơn hàng trong Logistics đầu ra có thể khái quát qua sơ đồ:
Hình 2.5. Quy trình xử lý đơn đặt hàng trong Logistics đầu ra
2.2.2. Logistics đầu vào TMĐT (e-procurement)
2.2.2.1. Khái niệm
Logistics đầu vào trong thương mại điện tử bao gồm quá trình mua hàng từ
nhà cung ứng các vấn đề bao bì sản phẩm cũng như dự trữ bảo quản hàng hóa.
2.2.2.2. Mục tiêu
Quản trị Logistics đầu ra giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn hàng
cũng như chất lượng hàng hóa, sản phẩm cung ứng. Mục tiêu chính của
Logistics đầu vào là đáp ứng đủ đơn hàng cũng như đảm bảo số lượng và chất
lượng hàng hóa.
2.2.2.3. Đặc điểm
Bất kỳ Doanh nghiệp nào khi tiến hành kinh doanh đều cần quan tâm đến
Logistics đầu vào của công ty, quản trị Logistics đầu vào tốt tức là phải thực
hiện chính xác từng khâu của quản trị Logistics đầu vào.
Quản trị mua hàng: Quá trinh mua hàng phải dựa trên nhiều nguyên tắc về
nhỏ, tiềm lực tài chính yếu, nguồn nhân lực còn hạn chế nhiều mặt, thiếu kinh
nghiệm thương trường
Một trong những điều kiện then chốt để các doanh nghiệp phát triển mô
hình Logistics thương mại điện tử đó là hạ tầng cơ sở của Logistics thương mại
điện tử. Một doanh nghiệp có hạ tầng cơ sở tốt sẽ như một cây cổ thụ có một cái
gốc tốt không sợ mưa bão, thiên tai.
Điều kiện then chốt thứ hai đó là nguồn nhân lực được đào tạo về Thương
mại điện tử và Logistics thương mại điện tử để vận hành quá trình Logistics
thương mại điện tử. Hiện nay tại Việt Nam nguồn nhân lực có trình độ cao về
lĩnh vực này là vô cùng thiếu thốn.
2.3 Tổng quan tình hình nghiên cứu của những công trình năm trước
Vượt qua thời kỳ khó khăn đầu những năm 2000, đi sau các nước chừng
10 năm về TMĐT, trong những năm qua, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam
đã bước vào thời kỳ phát triển thực sự: từ hành lang pháp lý, hạ tầng kỹ thuật,
giải pháp thanh toán đến dịch vụ, sản phẩm trên Internet đã sẵn sàng. Việt Nam
đã có nhiều nỗ lực trong xây dựng hành lang pháp lý, đẩy mạnh đào tạo, nâng
cao nhận thức cho nguời dõn. Cỏc hoạt động TMĐT đã có nhiều khởi sắc, đặc
biệt là sự phát triển của các loại hình dịch vụ trực tuyến như mua bán qua mạng,
game online, dịch vụ giải trí trực tuyến…
Bên cạnh sự phát triển của CNTT và TMĐT ở Việt Nam trong những
năm qua, có rất nhiều cuộc hội thảo về CNTT được tổ chức. Cùng với đó là các
công trình khoa học, đề tài nghiên cứu khoa hoc, các dự án về TMĐT cũng đã
được công bố như: chính sách và hạ tầng phát triển TMĐT tại Việt Nam, đánh
giá về tiềm năng TMĐT tại Việt Nam…. Tuy vậy, các nghiên cứu về E-logistics
lại tương đối ít và tỏ ra còn nhiều hạn chế do chưa hoàn toàn gắn với thực tế.
Các nghiên cứu này chỉ tập trung nghiên cứu về chuỗi cung ứng ở tầm vĩ mô,
chứ chưa nghiên cứu về một chiến lược E-logistics hoàn chỉnh trong một doanh
nghiệp cụ thể.
Một trong số các nghiên cứu khoa học về Logistics mà em đã tìm hiểu và
sưu tầm được đó là: “Kỷ yếu hội thảo nghiên cứu khoa học 2006 - Đại Học
Do hiện nay việc khách hàng đặt hàng của công ty diễn ra với nhiều hình
thức nên việc thống nhất trong quy trình xử lý đơn hàng là khá khó khăn đòi hỏi
doanh nghiệp phải có giải pháp điều chỉnh hợp lý.
2.4.1.2. Quản trị vận chuyển hàng hóa
Đây là khâu cuối cùng mà sản phẩm đến tay người tiêu dùng có hai hình
thức: Một là doanh nghiệp tự vận chuyển và hai là thuê đơn vị vận chuyển ngoài
Hiện nay megabuy.vn áp dụng hình thức chủ yếu là tự vận chuyển, điều
này giúp doanh nghiệp chủ động trong thời gian giao hàng cũng như khách
hàng, quá trình kiểm soát giao hàng diễn ra chặt chẽ hơn. Nhưng việc vận
chuyển của doanh nghiệp cũng có nhiều vấn đề về tính chuyên nghiệp và chi phí
khi vận chuyển xa.
Quá trình quản trị vận chuyển đòi hỏi doanh nghiệp quản trị từ đối tượng
tham gia vận chuyển đến phương tiện vận chuyển. Đối với mỗi một mặt hàng
kinh doanh thì lại có một cách thức vận chuyển phù hợp, sự phối hợp giữa các
hình thức vận tải tính chuyên nghiệp trong giao vận
Bài toán đối với bất kỳ doanh nghiệp nào là tìm ra phương thức vận
chuyển tối ưu nhất: Thời gian vận chuyển và chi phí vận chuyển.
2.4.2. Nghiên cứu một số nội dung của E_Logistics đầu vào
2.4.2.1. Quản trị mua hàng từ nhà cung ứng của Thời Đại Mới
Số lượng nhà cung ứng: Hiện nay các mặt hàng và lĩnh vực kinh doanh
của công ty Thời Đại Mới do rất nhiều nhà cung ứng cung cấp với nhiều chủng
loại và mẫu mã đa dạng.
Quá trình kiểm tra về chất lượng cũng như số lượng hàng hóa cung ứng
được doanh nghiệp sử dụng phần mềm quản lý chuyên nghiệp và được kiểm
soát ngay tại nhà máy của nhà cung cấp.
Do sản phẩm của Thời Đại Mới kinh doanh qua mạng là những sản phẩm
tin học văn phòng và đồ gia dụng do đó chính sách giá được công ty ưu tiên
hàng đầu. Website megabuy.vn của công ty là một trong những website bán
hàng uy tín và có mức giá cạnh tranh nhất cho khách hàng lựa chọn.
Kiểm soát nhà cung cấp: Thuận lợi ở đây là việc kiểm soát nhà cung cấp
chính đặt tại số 17 ngõ 178 Thái Hà Đống Đa Hà Nội và có 3 kho hàng đặt tại
các địa điểm ở Hà Nội.
Vấn đề bao bì sản phẩm: Giống như đối với thương mại truyền thống
cũng có những quy định về mẫu mã, chủng loại bao bì. Điều quan trọng mà
chúng ta cần nghiên cứu ở đây là vấn đề điều chỉnh phù hợp giữa số lượng bao
bì và khối lượng hàng hóa cho phù hợp không xảy ra tình trạng thừa hoặc thiếu
bao bì sản phẩm.