Phần I .
chất lợng sản phẩm và vai trò của chất lợng sản phẩm trong hội nhập kinh tế
khu vực và thế giới .
1. Các khái niệm về chất lợng sản phẩm.
Trên thế giới, khái niệm về chất lợng sản phẩm đã từ lâu luân gây ra những
tranh cãi phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là các khái niệm về
chất lợng nói chung và chất lợng sản phẩm nói riêng đợc nêu ra dới các góc độ
khác nhau của mỗi cách tiếp cận, mỗi cách nhìn nhận riêng biệt.
Theo quan điểm triết học, chất lợng là tính xác định bản chất nào đó của sự
vật, hiện tợng, tính chất mà nó khẳng định nó chính là cái đó chứ không phải là
cái khác hoặc cũng nhờ nó mà nó tạo ra một sự khác biệt với một khách thể
khác. Chất lợng của khách thể không quy về những tính chất riêng biệt của nó
mà gắn chặt với khách thể nh một khối thống nhất bao chùm toàn bộ khách thể.
Theo quan điểm này thì chất lợng đã mang trong nó một ý nghĩa hết sức trừu t-
ợng, nó không phù hợp với thực tế đang đòi hỏi
Một khái niệm về chất lợng vừa mang tính đơn giản vừa dễ hiểu và có tính chất
quảng bá rộng dãi đối với tất cả mọi ngời, đặc biêt là với ngời tiêu dùng, với
các tổ chức, hoạt động sản xuất kinh doanh và cung cấp dịch vụ cũng nh với các
phơng pháp quản trị chất lợng trong các tổ chức các doanh nghiệp;
Một quan điểm khác về chất lợng cũng mang một tính chất trừu tợng. Chất l-
ợng theo quan điểm này đợc định nghĩanh là một sự đạt một mức độ hoàn hảo
mang tính chất tuyệt đối. Chất lợng là một cái gì đó mà làm cho mọi ngời mỗi
khi nghe thấy đều nghĩ ngay một sự hoàn mỹ tốt nhất cao nhất. Nh vậy theo
Nguyễn Dơng Tùng QTCL- K41
nghĩa này thì chất lợng Vẫn cha thoát khỏi sự trừu tợng của nó. Đây là một khái
niệm còn mang nặng tính chất chủ quan, cục bộ và quan trọng hơn, khái niệm
này về chất lợng vẫn cha cho phép ta có thể định lợng đợc chất lợng. Vì vậy, nó
chỉ mang một ý nghĩa nghiên cứu lý thuyết mà không có khả năng áp dụng
trong kinh doanh.
Một quan điểm thứ 3 về chất lợng theo định nghĩa của W. A. Shemart. Là một
nhà quản lý ngời mỹ, là ngời khởi xớng và đạo diễn cho quan điểm này đối với
không phải do các nhà sản xuất nhận xét dựa trên một số cơ sở không đầy đủ
và thiếu tính thuyết phục, đó là công nghệ sản xuất của họ, Th hai, câu hỏi đặt
ra cho các nhà sản xuất là họ lấy gì để đảm bảo rằng quá trình sản xuất đợc
thực hiện trên công nghệ của họ không gặp một chở ngại hay rắc rối nào trong
xuốt quá trình sản xuất và một điều nữa, liệu công nghệ của họ có còn thích hợp
với nhu cầu về các loại sản phẩm cả sản phẩm cùng loại và sản phẩm thay thế
trên thị trờng hay không.
Nh vậy, theo khái niệm về chất lợng này các nhà sản xuất không tính đến những
tác động luôn luôn thay đổi và thay đổi một cách liên tục của môi trờng kinh
doanh và hệ quả tất yếu của nó, trong khi họ đang say xa với những sản phẩm
chất lợng cao của họ thì cũng là lúc nhu cầu của ngời tiêu dùng đã chuyển sang
một hớng khác, một cấp độ cao hơn.
Để khắc phục những hạn chế tồn tại và những khuyết tật trung khái niệm trên
buộc các nhà quản lý, các tổ chức, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải đa ra
một khái niệm bao quát hơn, hoàn chỉnh hơn về chất lợng sản phẩm. khái niệm
này một mặt phải đảm bảo đợc tính khách quan mặt khác phải phản ánh đợc
vấn đề hiệu quả của sản xuất kinh doanh mà chất lợng của sản phẩm chất lợng
cao sẽ mang lại cho doanh nghiệp, cho tổ chức. Cụ thể hơn, khái niệm về chất l-
ợng sản phẩm này phải thực sự xuất phát từ hớng ngời tiêu dùng. Theo quan
điểm nay thì: chất l ợng là sự phù hợp một cách tốt nhất với các yêu cầu và
mục đích của ngời tiêu dùng , với khái niệm trên về chất l ợng thì bớc đầu tiên
Đề án Quản trị chất lợng
3
Nguyễn Dơng Tùng QTCL- K41
của quá trình sản xuất kinh doanh phải là việc nghiên cứu và tìm hiểu nhu cầu
của ngời tiêu dùng về các loại sản phẩm hàng hoá hoặc dịch vụ mà doanh
nghiệp định cung cấp trên thị trờng. Các nhu cầu của thị trờng và ngời tiêu
dùng luôn luôn thay đổi đòi hỏi các tổ chức, các doanh nghiệp tham gia sản
xuất kinh doanh phải liên tục đổi mới cải tiến chất lợng, đáp ứng kịp thời
những thay đổi của nhu cầu cũng nh của các hoàn cảnh các điều kiện sản xuất
Nh vậy, chất lợng sản phẩm dù đợc hiểu theo nhiều cách khác nhau dựa trên
những cách tiếp cận khác nhau đều có một điểm chung nhất. Đó là sự phù hợp
với yêu cầu. Yêu cầu này bao gồm cả các yêu câu của khách hàng mong muốn
thoả mãn những nhu cầu của mình và cả các yêu cầu mang tính kỹ thuật, kinh
tế và các tính chất pháp lý khác. Với nhiều các khái niệm dựa trên các quan
điểm khác nhau nh trên, dovậy trong quá trình quản trị chất lợng cần phải xem
chất lợng sản phẩm trong một thể thống nhất. Các khái niệm trên mặc dù có
phần khác nhau nhng không loại trừ mà bổ xung cho nhau. Cần phải hiểu khái
niệm về chất lợng một cách có hệ thống mới đảm bảo hiểu đợc một cách đầy đủ
nhất và hoàn thiện nhất về chất lợng. Có nh vậy, việc tạo ra các quyết định
trong quá trình quản lý nói chung và quá trình quản trị chất lợng noí riêng mới
đảm bảo đạt đợc hiêụ quả cho cả quá trình sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp hay tổ chức.
2. Mối quan hệ giữa Chất lợng sản phẩm với các yếu tố khác của sản xuất kinh
doanh.
a. . Chất lợng sản phẩm với hiệu quả -sản xuất kinh doanh. - Năng xuất và chất
lợng
Đề án Quản trị chất lợng
5
Nguyễn Dơng Tùng QTCL- K41
Hiệu quả kinh doanh luôn luôn là vấn đề đợc các Doanh nghiệp quan tâm hàng
đầu. để đạt đợc hiệu quả kinh doanh, các DN luôn dành mọi chỉ tiêu, mọi nguần
lực vào một nỗ lực chung đem lại tính hiệu quả cao trong các hoạt động về
quản lý hay các hoạt động về tác nghiệp có liên quan mật thiết đến các hoạt
động sản xuất và kinh doanh, quá trình sản xuất các giá trị đặc biệt là giá trị
gia tăng. Khi xem xét các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh, ngoài
các chỉ tiêu thông thờng nh tỷ xuất lợi nhuận, trên vốn, lợi nhuận trớc thuế lãi
thuần v. . v. . Doanh nghiệp còn chú ý đến mặt hiện vật của vấn đề hiệu quả, đó
chính là năng xuất lao động. Năng xuất lao động ở đây đợc gọi chung cho nhiều
loại năng xuất khác nhau. Đó có thể là năng xuất lao động và hiệu quả lao động.
khi ta tăng chất lợng sản phẩm thì năng suất cũng tăng theo nhng điều ngợc lại
thì cha chắc đã đúng.
Ngoài ra khi xem xét vấn đề năng suất chất l ợng, ngời ta còn sử dụng tới tỷ số
năng suất chất l ợng. Nó là một chỉ số bao gồm năng xuất và chỉ số chất lợng.
Chỉ số chất lợng năng xuất tăng nếu chi phí qua công giảm hoặc chi phí làm lại
giảm hoặc cả hai chi phí này cùng giảm. Chi phí này đánh giá sự gia tăng và
cho biết sự phụ thuộc của năng xuất, chi phí và chất lợng qua đó cho thấy tầm
quan trọng của chất lợng đối với sản xuất kinh doanh
Tỷ số chất lợng năng xuất đ ợc tính bằng công thức sau:
Các chi tiết đạt chất lợng
PQR = * 100%
( SL
Đầu vào
* CP
Chế tạo
+SP
Sai sót
* CP
Làm lại
)
Đề án Quản trị chất lợng
7
Nguyễn Dơng Tùng QTCL- K41
ý nghĩa của tỷ số này chính là ở chỗ: khi năng xuất chất lợng tăng lên thì tỷ số
này tăng lên và ngợc lại. Đây chính là chỉ số cho phép các nhà quản lý, Đặc biệt
là các nhà quản lý chất lợng có thể lợng hoá đợc những ảnh hởng của năng xuất
chất l ợng tới hiệu quả sản xuất kinh doanh từ đó có những biện pháp phù hợp
khắc phục những khuyết tật phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh có
xuất xứ từ vấn đề chất lợng năng suất tới hiệu quả chung của toàn bộ hoạt
c. . Chất lợng sản phẩm với vấn đề về nhân lực lao động .
Là một yếu tố quan trọng không thể thiếu trong các yếu tố đầu vào của sản
xuất, yếu tố về lao động đã chứng tỏ vai trò quan trọng của mình đối với không
chỉ hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp các tổ chức mà còn đối với từng
lĩnh vực hoạt động từng khâu tác nghiệp trong suốt hệ thống các quá trính sản
xuất kinh doanh, trong đó vấn đề chất lợng các sản phẩm loại hàng dịch vụ đầu
ra.
Là một yếu tố trong các yếu tố đầu vào cơ bản nhất của sản xuất và cung ứng
dịch vụ yếu tố lao động khác với các yếu tố đầu vào khác là bị hạn chế về số l-
ợng và khả năng khai thác. yếu tố con ngời (mà biểu hiện cụ thể của nólà yếu tố
lao động cả lao động tác nghiệp và các dạng lao động trong quản lý khác) là
một sự vô tận mà việc khai thác hiệu quả các yếu tố này sẽ mang lại một lợi ích
rất lớn. Chính vì những khả năng cũng nh có lợi chứa đựng trong yếu tố con ng-
ời lao động đang là một h ớng tập chung chú ý khai thác trong các hoạt động
sản xuất kinh doanh. Nền kinh tế hiện nay là một nền kinh tế trí thức, đó là một
quan niệm hết sức đúng đắn trong bối cảnh hiện nay và vấn đề về trí thức lại
không thể và không bao giờ tách ra khỏi yếu tố con ngời yếu tố lao động.
Chất lợng sản phẩm là một đặc tính cố hữu của sản phẩm và không bao giờ
tách rời với sản phẩm hay các đầu ra của hoạt động cung ứng dịch vụ. Là một
đặc tính của sản, phẩm chất lợng cũng chịu ảnh hởng trực tiếp của các yếu tố
Đề án Quản trị chất lợng
9
Nguyễn Dơng Tùng QTCL- K41
lao động, bao gồm cả lao động quản lý và các lao động khác trong suốt quá
trình sản xuất và bảo quản sản phẩm. Không thể hy vọng sản phẩm của doanh
nghiệp sẽ đạt chất lợng cao nếu nh đội ngũ lao động với trình độ không đảm bảo
một mức độ theo yêu cầu. Ngợc lại trình độ quản lý tốt với đội ngũ công nhân
lành nghề kết hợp với một số yếu tố khác sẽ tạo ra một khả năng nâng cao chất
lợng sản phẩm của doanh nghiệp và tổ chức.
d. Chất lợng với các vấn đề khác.
bản nhất cho xu hớng này có thể thấy ngay ở các tổ chức, các hiệp hội kinh tế
hay thơng mại nh uỷ ban Châu Âu EEC tiền thân của EU, hiệp hội các quốc
gia Đông Nam á ASEAN với khu mậu dịch tự do AFTA. hiệp ớc chung về thuế
quan và thơng mại GATT tiền thân của tổ chức thơng mại thế giới WTO. Ngoài
ra còn có một số các tổ chức và các diễn đàn hợp tác kinh tế khác nh WP, IMF,
OPEC, APEC, NAFTA . Mặc dù các tổ chức hay các hiệp ớc kinh tế này đợc
lập ra với các mục đích có thể không hoàn toàn giống nhau nhng chúng cùng có
một điểm chung đó là dựa trên nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi và mục đích
chính là để thúc đẩy và phát triển kinh tế của nền kinh tế quốc dân bằng cách
triệt để khai thác các lợi thế so sánh và tranh thủ các nguần lực từ bên ngoài
hay đẩy mạnh thu hút và khai thác các nguồn lực nội sinh.
Có thể nói nguyên nhân cơ bản của tiến trình toàn cầu hoá nói chung và xu
hớng hội nhập hợp tác nói riêng đó là sự phát triển với trình độ ngày càng cao
của phân công lao động xã hội. Là quá trình quốc tế hoá lực l ợng sản xuất dới
tác động mạnh mẽ của cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ. Toàn cầu
hoá là xu thế tất yếu, là tiến trình lịch sử. Nó đang và sẽ cuốn hút hầu hết các n-
ớc trên thế giới vào guồng máy của nó .
2. 2 Giới thiệu chung về AFTA
* Các nguyên tắc và đòi hỏi khi tham gia vào AFTA.
Đề án Quản trị chất lợng
11
Nguyễn Dơng Tùng QTCL- K41
Trong bối cảnh đa dạng và phức tạp của thế giới sau chiến tranh đặc biệt la sau
chiến tranh lạnh, xuất hiện nhiều những tổ chức hợp tác, liên minh và liên kết
kinh tế khu vực và thế giới thu hút sự tham gia của nhiều quốc gia, vùng lãnh
thổ các nền kinh tế khác nhau, trong số những tổ chức, những liên minh về kinh
tế đợc ra đời trong xu hớng chung của thời đại ấy phải kể đến Tổ chức thơng
mại thế giới WTO ra đời trên cơ sở hiệp định chung về thuế quan và th ơng
mại GATT, Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu á - Thái Bình Dơng APEC khu vực
mậu dịch tự do bắc mỹ NAFTA tổ chức hợp tác A-ÂU ASEM Và hiệp ớc các
pháp tình thế vừa là một bớc đi chiến lợc nhằm tạo ra một khối thống nhất về
thơng mại mạnh hơn rộng hơn trong môi trờng thế giới mới.
Với việc thành lập AFTA, mục đích chính của các nớc thành viên là nhằm thúc
đẩy sự hợp tác kinh tế, trao đổi buôn bán trong khu vực, tạo sức cạnh tranh cao
trên thị trờng thế giới. Từ đó, thu hút vốn đầu t trực tiếp của nớc ngoài, nâng
cao năng lực sản xuất hàng hoá và bổ xung nguần lực giữa nền kinh tế của các
nớc thành viên, nâng cao khả năng thích ứng một cách chủ động với những thay
đổi về điều kiện chung của tình hình thế giới nói chung và tình hình thơng mại
nói riêng, thúc đẩy sự phát triển của ASEAN và các nớc thành viên. Để đạt đợc
điều đó, các nớc thành viên ASEAN cần phải tiến hành giải quyết các vấn đề
chủ yếu mang tính nguyên tắc và kỹ thuật. Đó là việc cắt giảm các loại thuế
nhập khẩu, loại bỏ hàng rào phi thuế quan và hài hoà các thủ tục hải quan
trong nội bộ khối.
Để xây dựng thành công AFTA cũng nh thực thi hiệp định CEPT . Các thành
viên tham gia AFTA phải thực hiện một số quy định mang tính chất nguyên
tắc nh sau:
Cam kết cắt giảm các loại thuế nhập khẩu cho hàng hoá nội bộ ASEAN đạt
mức thuế xuất từ 0 5% sau 15nămTheo điều khoản trên của nguyên tắc khi
tham gia AFTA , từ tháng 1-1993 đến tháng 2-2008. hiệp định CEPT đợc áp
dụng cho tất cả các loại hàng hoá có xuất xứ từ các nớc thành viên ASEAN nằm
Đề án Quản trị chất lợng
13
Nguyễn Dơng Tùng QTCL- K41
trong danh mục cắt giảm thuế của cả nớc nhập khẩu và nớc xuất khẩu có thuế
xuất bằng hoặc dới 20%.
Tháng 9 1995. Hội nghị th ợng đỉnh lần thứ 5 đã quyết định đẩy nhanh tiến
độ thực hiện và xây dựng AFTA, đạt thuế xuất xuống mức 0 5% sau 10 năm
từ tháng 1-1993 đến tháng 1-2003 và quết tâm đa thuế xuất dự kiến đến năm
2015 là 0%.
Trong quá trình thực hiện các nguyên tắc trên các chủng thuế của 6 nớc thành
đảm bảo thúc đẩy tự do thơng mại, và kinh tế vừa là những căn cứ vững chắc
trong việc kiểm soát các hoạt động kinh tế nói chung và các hoạt động thơng
mại nói riêng.
Khẩn trơng tiến hành việc cắt giảm các loại thuế xuất nhập khẩu tiến tới huỷ bỏ
hoàn toàn các cản thơng mại trong hệ thống về thuế. Việc thực hiện yêu cầu này
chính là bớc khởi động đầu tiên trong tiến trình qua nhập AFTA của nớc ta và
cũng là của xu hớng hội nhập kinh tế xu h ớng chủ đạo trong phát triển và
thúc đẩy tăng trởng kinh tế hiện đại.
Trên đây là hai đòi hỏi và yêu cầu đối cới sự quản lý vĩ mô nền kinh tế của nhà
nớc trong quá trình tham gia vào AFTA và quá trình hội nhập kinh tế thế giới.
Đối với các Doanh nghiệp, tổ chức sản xuất kinh doanh của Việt Nam, việc ra
nhập AFTA có thể là một cơ hội lớn cho sự phát triển, mở rộng quy mô sản xuất
kinh doanh, mở rộng thị phần sản phẩm ra ngoài biên giới quốc gia, đẩy mạnh
tiêu thụ hành hoá, ra tăng doanh thu và lợi nhuận Doanh nghiệp cũng còn phải
thực hiện một số yêu cầu và đáp ứng các đòi hỏi cụ thể là:
Tìm hiểu kỹ pháp luật và tập quán thơng mại quốc tế, tìm tòi và nghiên cứu các
nhu cầu của thị trờng, đặc biệt là thị trờng cuối năm trong các nớc thành viên
của ASEAN AFTA. Việc này có một ý nghĩa rất quan trọng bởi vì tự do th ơng
mại Tự do thơng mại sẽ không có ý nghĩa gì nếu nh Doanh nghiệp không hiểu
biết gì về luật pháp quốc tế, đặc biệt là các bộ luật về thơng mại hay các tập
Đề án Quản trị chất lợng
15
Copyright: Tài liệu đại học ©