Tp chớ Khoa hc v Phỏt trin 2011: Tp 9, s 4: 560 - 569 TRNG I HC NễNG NGHIP H NI
ĐáNH GIá KHả NĂNG SINH TRƯởNG, NĂNG SUấT, CHấT LƯợNG V CHốNG CHịU
SÂU BệNH CủA CáC GIốNG CHè NHậP NộI TạI CÔNG TY CHè ANH SƠN - NGHệ AN
Evaluate on Growth, Yield, Quality and Anti- Pestilence Capabilities of
the Import Tea Varieties at Anh Sn Tea Company, Nghe An
Nguyn ỡnh Vinh
1
, Phan Th Thu Hin
2
1
Khoa Nụng hc, Trng i hc Nụng nghip H Ni
2
Khoa Nụng Lõm nghip, i hc Vinh Ngh An
a ch email tỏc gi liờn lc:
[email protected]; [email protected]
Ngy gi ng: 25.03.2011; Ngy chp nhn: 20.07.2011
TểM TT
Mc tiờu nghiờn cu l chn to cỏc ging chố thớch ng vi iu kin sinh thỏi ca vựng i nỳi
phớa tõy Ngh An. ti ó c thc hin ti Tng i thanh niờn xung phong I, huyn Anh Sn,
tnh Ngh An trờn 9 ging chố nhp ni v chn to trong nc. Kt qu nghiờn cu thu c cho
thy: cỏc ging chố nhp ni cú kh nng sinh trng v cho nng sut thp hn so vi 2 ging i
chng PH1 v LDP1. Trong cỏc ging chố nhp ni, ging chố TRI 2024 v Keo Am Tớch cú kh nng
sinh trng tt v cú nng sut cao hn so vi cỏc ging chố nhp ni khỏc. Ging chố Keo Am Tớch
cú cht lng tt, thớch hp vi ch bin chố xanh. Cỏc ging chố nhp ni cú kh nng thớch ng
vi iu kin khớ hu Ngh An.
T khúa: Cht lng, ging chố, nng sut, sinh trng.
SUMMARY
Nine tea varieties (including introductions and domestically developed ones) were evaluated to
select superior genotypes which better adapt to ecological condition of the west mountainous area of
Nghe An province. The results showed that exotic tea varieties have poorer growth and leaf yield than
the domestic selections, PH1 and LDP1. Among the introduced tea varieties, the TRI 2024 and Keo Am

phẩm xuất khẩu chủ lực của Nghệ An. Trớc
năm 2000, bộ giống chè của Nghệ An nghèo
nn chủ yếu trồng các giống Trung du xanh,
Gay Anh Sơn, các giống ny có năng suất v
chất lợng thấp (Hồ Ngọc Sỹ, 2009). Từ năm
2002 đến năm 2005, Viện Nghiên cứu Chè
đã tiến hnh khảo nghiệm các giống chè mới
tại Nghệ An, gồm 7 giống chè chọn tạo trong
nớc v nhập nội l LDP1, LDP2, Bát Tiên,
Shan Chất Tiền, Shan Than Vè, Cù Dề
Phùng, Thúy Ngọc. Kết quả khảo nghiệm
bớc đầu cho thấy, các giống chè LDP1,
LDP2, Shan Chất Tiền có khả năng thích
nghi cao, sinh trởng tốt cho năng suất búp
cao tại vùng Anh Sơn (Nghệ An). Các giống
thích nghi kém cho năng suất búp thấp l
Shan Tham Vè, Cù Dề Phùng, Bát Tiên,
Thúy Ngọc (Đỗ Văn Ngọc, 2005). Dựa trên cơ
sở các thí nghiệm so sánh các giống chè mới
nhập nội của Tổng công ty Chè Việt Nam đã
thực hiện từ năm 2001, để tiếp tục nghiên
cứu bổ sung các thông tin đầy đủ về khả
năng thích ứng, sinh trởng, năng suất v
chất lợng của các giống chè mới, góp phần
vo công tác chọn tạo giống chè ở Nghệ An,
đề ti nghiên cứu khả năng sinh trởng,
năng suất v chất lợng của các giống chè
nhập nội tại Công ty chè Anh Sơn - Nghệ An
đã đợc tiến h
nh.

Giống chè LDP1
LDP1 l giống lai giữa giống Đại Bạch
Tr v giống PH1. Giống LDP1 có diện tích lá
to trung bình, hình bầu dục, chóp lá nhọn
vừa, răng ca nông v không đều; thân gỗ
nhỡ, góc độ phân cnh lớn, cây sinh trởng
khỏe, tán rộng; búp có mu xanh, mật độ búp
dy; cho năng suất cao; búp của giống LDP1
thích hợp chế biến chè xanh v chè đen.
Giống đang đợc trồng phổ biến ở Nghệ An.
Giống Phú Thọ 10
Giống Phú Thọ 10 l giống chọn tạo theo
phơng pháp vô tính, nhập nội từ Trung
Quốc. Giống Phú Thọ 10 thuộc loại thân gỗ
nhỏ, phân cnh nhiều, lá to, mọc đứng, lá
thuôn hình thuyền, thịt lá mềm, lá mu
xanh; cây ra búp sớm, búp to, khối lợng búp
170 g/100 búp, trên búp có nhiều lông tuyết;
giống có khả năng chống hạn, chống rét v
chống bệnh tốt; dễ giâm cnh; sản lợng cao;
nguyên liệu búp rất thích hợp cho chế biến
chè đen theo công nghệ CTC.
561
Nguyn ỡnh Vinh, Phan Th Thu Hin
Giống Hùng Đỉnh Bạch
Giống Hùng Đỉnh Bạch đợc chọn tạo
theo phơng pháp vô tính từ huyện Phúc
Đỉnh, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Giống có
đặc điểm thân gỗ nhỏ, tán trung bình, phân
cnh cao; lá to trung bình, lá nằm ngang,

tuyết, búp nhỏ (59 g/100 búp); khả năng
chịu rét tốt; dễ giâm cnh. Búp của giống
Hoa Nhật Kim thích hợp để chế biến chè O
long có chất lợng đặc biệt, chế biến chè
xanh, chè đen có chất lợng tốt.
Giống TRI 2024
Giống đợc Viện Nghiên cứu Chè
Srilanka chọn tạo theo phơng pháp vô tính.
Giống đợc nhập nội từ Indonexia vo Việt
Nam năm 2000. Giống TRI 2024 có đặc điểm
dạng thân gỗ; kích thớc lá trung bình, lá
hình elip; búp nhỏ, khối lợng búp 75 g/100
búp, búp có tuyết trung bình, năng suất đạt
2,5 tấn chè khô/ha. Búp của giống chè TRI
2024 thích hợp cho chế biến chè đen theo
công nghệ CTC v Orthodox.
Giống Cinya 143
Giống đợc chọn tạo theo phơng pháp
vô tính, có nguồn gốc ở phía Tây Java
Indonexia. Đặc điểm của giống Cinya: lá
bầu dục di; búp to (98 g/100 búp), búp có
nhiều lông tuyết; năng suất cao 3 tấn
khô/ha, thích hợp cho chế biến chè đen theo
công nghệ Orthodox, CTC, chống chịu đợc
bệnh phồng lá.
Giống Kiara 8
Giống đợc chọn tạo theo phơng pháp
vô tính. Nguồn gốc giống ở phía Tây Java -
Indonexia. Giống có kích thớc lá trung
bình; búp to, khối lợng búp 95 g/100 búp,

phơng pháp thông dụng tại Phòng Phân tích
đất v Chất lợng nông sản (Viện Khoa học
kỹ thuật Nông Lâm nghiệp miền núi phía
Bắc). Điểm thử nếm cảm quan mẫu chè xanh
đợc đánh giá bằng các chỉ tiêu: ngoại hình,
mu nớc pha, mùi, vị của chè thnh phẩm.
Số liệu thí nghiệm đợc xử lý trên phần
mềm IRRISTAT 4.0 v Excel 2003.
3. KếT QUả NGHIÊN CứU V THảO
LUậN
3.1. Đặc điểm hình thái của các giống
chè thí nghiệm
3.1.1. Đặc điểm hình thái lá của các
giống chè
Kết quả theo dõi hình thái lá chè trởng
thnh cho thấy (Bảng 1), các giống chè có kích
thớc lá lớn l TRI 2024, Phú Thọ 10, Cinya
143, Kiara 8, PH1. Các giống có kích thớc lá
nhỏ l Keo Am Tích, Hùng Đỉnh Bạch v Hoa
Nhật Kim. Về hình dạng lá của các giống cho
thấy, lá 2 giống PH1, LDP1 có hình trứng, lá
giống Cinya 143 hình thuôn di, lá các giống
chè nhập nội khác có dạng hình trứng thuôn.
Lá giống chè PH1 có mu xanh đậm, lá giống
chè Keo Am Tích v Kiara 8 có mu xanh
nhạt, các giống chè còn lại lá có mu xanh
vng. Nh vậy, dựa vo các kết quả nghiên
cứu trớc đây về kích thớc v mu sắc lá để
đánh giá theo Nguyễn Văn Niệm (1988),
Nguyễn Văn Ton, Trịnh Văn Loan (1994)

Chiu rng lỏ
(cm)
H s
Di/Rng
Din tớch lỏ
(cm
2
)
Hỡnh dng lỏ Mu sc lỏ
PH1 9,310,28 4,660,32 2,00 30,37 Trng Xanh m
TRI 2024 11,430,53 4,410,20 2,59 35,28 Trng thuụn Xanh vng
Cinya 143 11,380,36 3,750,18 3,03 29,02 Thuụn di Xanh vng
Kiara 8 10,430,30 3,640,16 2,87 26,58 Trng thuụn Xanh nht
LDP1 8,870,28 4,320,22 2,05 26,82 Trng Xanh vng
Hựng nh Bch 8,300,30 3,200,11 2,59 18,59 Trng thuụn Xanh vng
Keo Am Tớch 8,200,33 3,180,14 2,58 18,25 Trng thuụn Xanh nht
Hoa Nht Kim 8,390,41 3,290,15 2,55 19,32 Trng thuụn Xanh vng
Phỳ Th 10 11,040,52 4,230,21 2,61 32,69 Trng thuụn Xanh vng
563
Nguyn ỡnh Vinh, Phan Th Thu Hin
Bảng 2. Hình thái búp chè 1 tôm + 2 lá của các giống chè
Tờn ging
Di bỳp
(cm)
Khi lng bỳp
(g/bỳp)
Mu sc
bỳp
Mc
lụng tuyt

Keo Am Tớch 3,49
c
0,56
de
Pht tớm Nhiu tuyt
Hoa Nht Kim 3,67
c
0,53
e
Xanh vng Tuyt khỏ
Phỳ Th 10 4,41
a
0,87
a
Hi pht tớm Nhiu tuyt
LSD
0,05
0,27 0,03
CV (%) 3,8 5,0
Ghi chỳ: Cỏc giỏ tr trong cựng mt ct khụng mang ký t ging nhau thỡ sai khỏc
cú ý ngha thng kờ (P<0,05)
3.2. Khả năng sinh trởng của các
giống chè
Kết quả tại bảng 3 cho thấy, chiều cao
cây của các giống chè không có sự sai khác ở
mức ý nghĩa = 0,05 do các cây chè đợc
đốn vo vụ đông ở cùng một mức đốn.
Các giống khác nhau có chiều rộng tán
v diện tích tán khác nhau. Điều ny cho
thấy trong điều kiện sinh thái của vùng Anh

LDP1 có mật độ búp cao nhất, tiếp đến l
giống PH1. Các giống chè nhập nội có mật độ
búp thấp hơn so với 2 giống PH1 v LDP1.
Trong các giống nhập nội, giống chè Keo Am
Tích v TRI 2024 có mật độ búp cao hơn so
với các giống chè nhập nội khác. Giống Kiara
8 v giống Hoa Nhật Kim, Phú Thọ 10 có
mật độ búp thấp nhất, chỉ đạt 1700 - 1938
búp/m
2
/năm (Bảng 4). Theo các ti liệu đã
công bố, mật độ búp v khối lợng búp trên
tán chè l các chỉ tiêu có tơng quan chặt với
năng suất búp (Baxtatze, 1971; Nguyễn
Ngọc Kính, 1979).
564
ỏnh giỏ kh nng sinh trng, nng sut, cht lng v chng chu sõu bnh ca cỏc ging chố
Bảng 3. Một số chỉ tiêu sinh trởng của các giống chè
Tờn ging Chiu cao cõy (cm) Chiu rng tỏn (cm) Din tớch tỏn (m
2
/cõy) ng kớnh thõn (cm)
PH1 72,23 111,07
a
0,31
a
4,83
a
TRI 2024 77,23 100,03
b
0,28

bc
3,97
c
Hoa Nht Kim 69,97 83,00
c
0,23
d
4,82
a
Phỳ Th 10 71,73 86,13
c
0,24
cd
4,49
b
LSD
0.05
7,15 10,79 0,03 0,27
CV (%) 5,7 6,7 6,7 8,3
Ghi chỳ: Cỏc giỏ tr trong cựng mt ct khụng mang ký t ging nhau thỡ sai khỏc cú ý ngha thng kờ (P<0,05)
Bảng 4. Mật độ búp của các giống chè thí nghiệm (búp/m
2
)
Ging T 8 T 9 T10 T11 T12 T3 T 5 T7 Tng s
PH1 370
b
394
b
325
b

285
d
265
c
235
d
155
d
200
e
232
e
251
d
1883
Kiara 8
250
d
270
e
240
d
225
d
150
d
150
f
205
f

b
208
d
250
d
262
c
1980
Keo Am Tớch
310
c
320
c
285
c
270
b
195
a
230
d
289
b
290
c
2189
Hoa Nht Kim
275
c
310

d
1938
LSD
0,05
37,7 26,7 23,6 31,2 22,1 24,6 34,4 29,0
CV (%) 7,1 4,7 4,8 6,9 7,4 6,1 7,4 5,8
Ghi chỳ: Cỏc giỏ tr trong cựng mt ct khụng mang ký t ging nhau thỡ sai khỏc cú ý ngha thng kờ (P<0,05)
3.3.2. Năng suất búp thực thu của các giống
chè thí nghiệm
Năng suất búp thực thu của các giống
tại các thời điểm theo dõi l khác nhau.
Trong đó tháng 7, 8, 9 l các tháng cho năng
suất cao, tháng 9 năng suất búp của các
giống đạt cao nhất từ 490,4 - 1350,2 kg/ha.
Năng suất thực thu trong tháng 12 thấp
nhất chỉ đạt từ 262,3 - 570,4 kg/ha. Do điều
kiện khí hậu của vùng Anh Sơn (Nghệ An),
các tháng có lợng ma v nhiệt độ khác
nhau nên đã ảnh hởng đến diễn biến năng
suất của các giống trong các tháng. Từ tháng
7 đến tháng 10, khí hậu thuận lợi, nhiệt độ
không khí thích hợp với sự sinh trởng của
cây chè v lợng ma đầy đủ nên năng suất
búp chè cao hơn so với các tháng khác. Các
tháng 11, 12, tháng 3, nhiệt độ không khí
thấp kết hợp với lợng ma trong tháng rất
thấp nên chè sinh trởng kém, cho búp ít.
Tháng 4 v tháng 6, nhiệt độ không khí tăng
cao, nắng nóng v gió Tây Nam lm cho búp
chè sinh trởng chậm.

g
Keo Am Tớch 612,3 634,2 560,0 527,7 386,1 448,1 575,8 580,0 4324,2
e
Hoa Nht Kim 435,5 490,4 428,2 368,7 262,3 304,3 332,0 415,0 3036,4
h
Phỳ Th 10 764,2 788,2 717,7 645,0 432,1 514,3 642,7 712,1 5216,3
d
LSD
0,05
369,3
CV (%) 4,2

Từ các kết quả nghiên cứu thu đợc v
tham khảo năng suất thực tế của các giống
nghiên cứu trong các năm trớc, năng suất
của các giống chè thí nghiệm đợc sắp xếp
theo thứ tự giảm dần nh sau: Giống PH1 >
LDP1 > TRI 2024 > Phú Thọ 10 > Keo Am
Tích > Cinya 143 > Hùng Đỉnh Bạch, Kiara
8 > Hoa Nhật Kim.
3.4. Đánh giá chất lợng của các giống chè
3.4.1. Một số chỉ tiêu sinh hóa của các giống
chè (búp chè 1 tôm 2 lá)
Kết quả phân tích búp chè trong bảng 6
cho thấy, hm lợng chất hòa tan của các
giống chè thay đổi từ 40,21% đến 44,27%.
Trong đó, giống TRI 2024 có hm lợng chất
hòa tan cao nhất đạt 44,27%, tiếp đến giống
chè Keo Am Tích, PH1. Giống Hùng Đỉnh
Bạch có hm lợng chất hòa tan thấp nhất

dịu không chát gắt, thích hợp với chế biến
sản phẩm chè xanh, chè ô long chất lợng
cao. Giống có hm lợng tanin cao thích hợp
cho chế biến sản phẩm chè đen. Giống có
hm lợng tanin, axit amin, đờng, chất hòa
tan cng cao sẽ cho sản phẩm chè có chất
lợng thơm ngon. Phân tích thnh phần sinh
hóa của các giống, có thể đánh giá: các giống
chè LDP1, Keo Am Tích có thể sản xuất
nguyên liệu để chế biến đợc các sản phẩm
chè xanh có chất lợng cao hơn so với các
giống khác. Giống chè TRI 2024, PH1 có
hm lợng tanin cao, chất hòa tan cao thích
hợp với chế biến chè đen.
566
ỏnh giỏ kh nng sinh trng, nng sut, cht lng v chng chu sõu bnh ca cỏc ging chố
Bảng 6. Thnh phần sinh hóa các giống chè thí nghiệm
Ging
Tanin
(%)
Cht hũa tan
(%)
Axit amin
(%)
Cafein
(%)
ng kh
(%)
PH1 33,57 41,94 1,88 3,18 2,00
TRI2024 34,20 44,27 2,00 2,22 2,95

3,12 10,82 Kộm
TRI 2024
Xon,
ớt tuyt
4,20 Xanh vng 2,50 Thm kộm 3,53 Chỏt du 4,25 14,48 t
Cinya 143
Xon,
ớt tuyt
3,52 Xanh vng 2,00
Thoỏng
hng
3,85 Chỏt du 4,20 13,57 t
Kiara 8
Xon,
ớt tuyt
4,12 Xanh vng 2,31 Thm nh 4,10 m du 4,72 15,25 Khỏ
LDP1
Xon u,
cú tuyt
4,20
Xanh vng
sỏng
2,52
Thm
t nhiờn
4,50 m du 4,80 16,02 Khỏ
Hựng nh
Bch
Xon u,
cú tuyt

tuyt
4,00 Xanh vng 2,48
Hng
t nhiờn
4,32 m du 4,50 15,30 Khỏ

3.4.2. Đánh giá chất lợng của các giống
bằng phơng pháp cảm quan
Với mục tiêu xác định các giống chè
thích hợp để sản xuất nguyên liệu cho chế
biến chè xanh chất lợng cao tại vùng Anh
Sơn, búp của các giống chè đã đợc thu
hoạch, chế biến v đánh giá chất lợng sản
phẩm chè xanh.
Kết quả đánh giá chất lợng sản phẩm
chè xanh cho thấy, các giống chè Keo Am
Tích, LDP1, Hoa Nhật Kim có tổng số điểm
thử nếm chè xanh cao nhất (16,02 - 17,12
điểm). Nớc chè có mu pha sáng, mùi thơm
đặc trng v có vị đậm dịu. Đây l các giống
chè có thể bổ sung vo cơ cấu giống chè của
Nghệ An để sản xuất nguyên liệu cho chế
biến chè xanh chất lợng cao. Búp của các
giống PH1, TRI 2024, Cinya 143 không thích
hợp cho chế biến chè xanh chất lợng cao.
(Bảng 7).
567
Nguyn ỡnh Vinh, Phan Th Thu Hin
3.5. Đánh giá khả năng chống chịu sâu
bệnh của các giống chè

v Phú Thọ 10 có kích thớc lá v búp lớn.
Các giống chè Keo Am Tích, Hùng Đỉnh
Bạch, Hoa Nhật Kim có kích thớc lá v búp
nhỏ hơn so với các giống chè chọn tạo trong
nớc (PH1, LDP1).
Các giống chè nhập nội có khả năng sinh
trởng kém hơn hai giống chè PH1 v LDP1.
Trong các giống nhập nội, giống TRI 2024 có
khả năng sinh trởng mạnh nhất, giống Keo
Am Tích có khả năng sinh trởng khá. Giống
Kiara 8 sinh trởng kém, mật độ búp tha.
Trên vờn chè tuổi 9, giống chè PH1 có
năng suất búp đạt cao nhất (8548,1 kg/ha),
tiếp đến l giống LDP1 (7380,1 kg/ha). Các
giống chè nhập nội có năng suất thấp hơn so
với các giống chọn tạo trong nớc. Trong các
giống nhập nội, giống TRI 2024 có năng suất
búp cao nhất, tiếp đến l giống Phú Thọ 10,
Keo Am Tích. Giống Hoa Nhật Kim có năng
suất búp thấp nhất.
Các giống chè nhập từ Trung Quốc có
hm lợng tanin thấp, hm lợng đờng v
hơng thơm tự nhiên cao, vị dịu thích hợp
chế biến chè xanh chất lợng cao. Trong đó
giống chè Keo Am Tích có chất lợng tốt
thích hợp chế biến chè xanh chất lợng cao.
Giống Hoa Nhật Kim, Hùng Đỉnh Bạch, Phú
Thọ 10, Kiara 8 thích hợp chế biến chè xanh.
Giống TRI 2024, Cinya 143 có hm lợng
tanin cao, đờng v

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp, Trờng Đại
học Nông nghiệp H Nội.
Nguyễn Ngọc Kính (1979). Giáo trình cây
chè, NXB. Nông nghiệp H Nội.
Nguyễn Hữu La (2009). Các giống chè mới
chọn tạo giai đoạn 2006 -2010, Diễn đn
khuyến nông v công nghệ, Phú Thọ,
tháng 9 năm 2009.
Đỗ Văn Ngọc (2006). Kết quả nghiên cứu các
giải pháp khoa học công nghệ v kinh tế
xã hội phát triển chè Nghệ An phục vụ
xuất khẩu v tiêu dùng nội địa 2002-2005.
Nguyễn Văn Niệm v cs. (1988). Những kết
quả nghiên cứu về giống chè từ năm 1961
- 1988, Tuyển tập các công trình nghiên
cứu cây công nghiệp, cây ăn quả 1968 - 1988,
nghệ về cây chè, NXB. Nông nghiệp, H
Nội, tr 21-24.
569