PHAT
TRI^N
TH! TRl/ONG
H0\
B\k
VIET
NAM
TRONG
D\iU
KIEN
HQI
NHAP KINH
Ji QU6C
T^
Nguyen Ba Dung*
1.
Gidi
thi^u
chung
Thi trffdng npi dia cd vai tro het sffe
quan trpng trong phat trien kinh te, dn
dinh chinh tri xa hdi, phat trien kinh te
thi trffdng va thuc day hpi nhap kinh te
qud'c te. Chinh vi vay, phat trien thi
trffdng npi dia la mdt trong nhffng dinh
hffdng chien
IffPc
cua Dang
v^
Chinh phu
Viet Nam trong qua trinh md cffa, hdi

Thtfc
trang phat trien thi
trvfdng
npi dia trong
nhi/ng
nam qua
Trong nhffng nam Ddi mdi kinh te,
nhd nhffng chu trffong dung dan cua
Dang
va
Chinh phu, thi trffdng npi dia
nffdc ta da cd bffdc phat trien
tich
cffc,
ddng gdp vao qua trinh chuyen nen kinh
te tap trung sang kinh te thi trffdng, giai
phdng nang
Iffc
san xuat, thuc day tang
trffdng kinh te, dn dinh kinh te vi md va
giai quyet cac
vSn
de xa hpi. Dieu nay
the hien thdng qua mpt so' chi tieu nhff
tdng mffc tang trffdng lffu chuyen hang
hda va dich vu xa hpi (LCHHDVXH)
trong nhffng nam gan d mffc cao, khoang
20%
trong giai doan 2001-2008. Do cd
mffc tang

$6 35(8+9/2010)
QUAN LY KINH
TE ^
troi
KINH NGHIEM
•
THUC TIEN
PHAT
TRIEN
THI
TRUONG
NOI
0!A
VIET NAM TRONG
DlgU
KIEN
HOI
NHAP KINH
TE
QUOC
TE
11,7%,
mffc
cao so vdi
nhffng
nam
trffde
dd.
Nam
2009,

trffdng
ban
le
Viet
Nam nam
2009
vin
dat 60,9
diem phan tram,
cao hon
nhieu
so vdi
mffc trung binh
cua cac
nffdc trong
khu
vffc chau
A,
Thai Binh Dffong
(40
diem
phan tram).
Bieu
do 1. Cff cau
tdng
miic
lffu chuyen hang
hoa
phan theo loai hinh kinh
te

cffc trong viec
cai
thien chat Iffpng hang
hda
san
xuat trong nffdc
va
dich
vu
phuc
vu ngffdi tieu dung.
Do vay,
tren
thi
trffdng
npi dia,
chung loai bang
hda da
kha phong
phu. Dae
biet, hang
hda san
xuat trong nffdc
da
dffpc tieu
thu mpt
each
thuan
lpi, vdi
mffc eung

trd chi dao
dung
dan,
quyet liet
cua
Chinh
phu
trong
dn
dinh kinh
td vi md va
sff dieu hanh ddng
bp, sff
phd'i
hpp
chat
che giffa
cac Bp,
nganh
va cac dia
phffpng.
Cac
Bd/nganh
va Uy ban
nhan
dan
mpt sd
tinh, thanh
phd ldn da chi
dao

md
cffa
thi
trffdng
ban le
theo
cam
ket gia
nhap
WTO (ke tff
ngay
1/1/2009)
da
khdng
anh
hffdng dang
ke
den
sff dn
dinh
va
phat trien
cua khu
vffc
kinh
te
trong nffdc trong
linh
vffc phan
phd'i.

87,7%
tdng mffc
ban le
(1.049,9
ty
ddng). Hang
hda san
xuat
tai
Viet
Nam da cd chd
dffng
kha
vffng chae
tren
thi
trffdng
ndi dia. Tai
nhieu sieu
thi
ldn, hang Viet
Nam
chiem
tdi 70%.
Thanh tffu
dat
dffpc
cd
phan quan trpng
la

linh
vffc
phan phd'i cung
da gd
lan
tao ra ke't
m
QUAN LY KINH TE
$6
35(8+9/2010)
g^£igffJ^^gLfQNG_NOI
DjA VIET NAM TRONG DlgU KIEN HOI NHAP KINH TE QUOC
T£
KINH NGHIEM
-
THlfC TlJN [J
j||i|j
qua tich cffc ndi tren.
Thi trffdng ndi dia ngay cang md rdng,
dap ffng ngay cang td't hon nhu cau ngay
cang cao nhu cau san xuat va tieu dung
cua nhan dan. Doanh nghiep va ngffdi
tieu dung dffpc tiep can vdi dich vu va
hang hda ngay cang td't hon va re hon.
Md cffa hpi nhap da nang cao kha nang
canh tranh cua cac doanh nghiep phan
phdi nffdc ta. Tai cac thanh phd ldn da
xuat hien mpt loat cac cffa hang mang
thffpng bieu "Made in Viet Nam" va nhieu
loai bang ban d cho dffpc cac hp kinh

hang phan phdi nffdc ngoai nhff HAPRO,
SAIGON COP, FIVIMART, INIMEX
Thi trffdng ban le ciia Viet Nam dffpc
danh gia la mdt trong nhffng thi trffdng
hap
din
nhat khu vffc, nhd dd, nhieu tap
doan phan phdi ldn nffdc ngoai da tham
nhap thi trffdng nffdc ta nhff BIG C,
METRO.
Tuy nhien, trinh dp phat trien thi
trffdng ndi dia
vin
cdn d mffc thap so vdi
nhieu nffdc trong khu vffc va the gidi.
Dieu nay dffpc the bien d tinh chat hien
dai va quy md ciia thi trffdng. Den nay,
Viet Nam van chffa cd nhieu nha phan
phd'i ldn, ma phd bien
vin
la cac nha ban
le nho, thieu kinh nghiem trong kinh
doanh va kha nang hprp tac, lien ket. Day
cd the ndi la khd khan ldn nhat cua Viet
Nam khi md cua thi trffdng phan phd'i.
Yeu kem ve cP sd ha tang cung la nguyen
nhan ban che sff phat trien cua thi
trffdng npi dia nhff he thd'ng giao thdng,
CO sd kinh doanh, mang Iffdi thdng tin,
dich vu van tai Tam ly kinh doanh nhd

cd nguyen nhan tff khung hoang tai chinh
the gidi, can thiet phai quan triet mdt so'
quan diem phat trien thi trffdng ndi dia
trong bdi canh hpi nhap kinh te qud'c te
nhff sau:
Thd nhdt, xay dffng va phat trien thi
trffdng npi dia la
mdt
nhiem vu quan
trpng trong qua trinh xay dffng nen kinh
te dat nffdc trong dieu kien hdi nhap kinh
te qud'c te ngay cang sau va rdng hon.
Trong bdi canh kinh te the gidi cd nhieu
bidn ddng phffc tap, khd dff bao, phat
trien thi trffdng ndi dia la cp sd de duy tri
dn dinh kinh te
vi
md, dn dinh chinh tri
- xa hpi. Chang han, trong dieu kien
khung hoang tai chinh va suy thoai kinh
$635(8+9/2010)
QUAN
LY KINH
TE
piTmil
KINH
NGHIEM
-
THlfC
TIIN

dich.
Md rdng
thi
trffdng
npi dia,
tang cffdng
npi tieu
(ca san
xuat
va
tieu dung) khdng
chi
la yeu cau cap
bach trong
bdi
canh
thi
trffdng xuat khau
hi thu hep, ma
phai
la
hffdng phat trien quan trpng trong
qua
trinh toan
cau hda va hpi
nhap kinh
te
qud'c
te.
Thd

cd thu
nhap binh quan
dau
ngffdi
khoang
17
trieu ddng/nam
la mpt thi
trffdng
kha ldn,
dffpc
cac
doanh nghiep
nffdc ngoai, trong
dd cd
nhieu
tap
doan
xuyen qud'c
gia,
dang
rat
quan
tam
khai
thac,
nhat
la tff dau nam
2009
khi

Iffc
la
mdt trong nhffng
yeu td
mang tinh quyet
dinh
de
phat trien
thi
trffdng
ndi dia
nffdc
ta trong dieu kien
hpi
nhap kinh
te
qud'c
te.
Quan diem
chi dao la
vffa
tao
thuan
loi
cho
doanh nghiep trong nffdc phat
trien vffa khuyen khich nffdc ngoai
dau tff
vao
linh

la rat can
thidt. Trong nhffng
nam
vffa
qua, vdi sff
7^
QUAN LY KINH
TE
xuat hien
cua cac nha
phan phd'i
nffffc
ngoai,
thi
trffdng trong nffdc
trd nen sdi
dpng
ban, ap
Iffc
canh tranh budc
cac
doanh nghiep trong nffdc phai
vffffn
len
va
da cd
nhieu doanh nghiep kinh doanh
ban
le bat dau cd ten
tudi

dung.
Can
khac phuc
tam ly lo so,
mudn
dffpc
bao hp va
thieu
hpp tac
trong
qua
trinh
md
cffa
thi
trffdng phan phd'i.
Thd
tu,
nang
cao vai trd
quan
ly nha
nffdc trong phat trien
thi
trffdng
npi dia
trong
qua
trinh
hpi

hoan
thien khung
khd
phap
ly, tao mdi
trffdng
kinh doanh binh dang
cho cac
thanh
phan kinh
te
tham
gia
phat trien
thi
trffdng
npi dia, han che dpc
quyen
va
khac phuc tinh trang
tff
phat
cua thi
thffdng.
Ben
canh
dd, can
tang cffdng
sff
phd'i

cua cae nha
phan phd'i trong
nffdc
va
ngffdi
dan
trong trffdng
hpp
bien
ddng
bat
thffdng
cua thi
trffdng.
Thd
nam,
phat trien
thi
trffdng
ndi dia
phai
gdp
phan thffc hien dinh hu'dng
xa
hdi
chu
nghia trong phat trien kinh
te d
nffdc
ta.

KINH NGHIEM
•
THlfC
TIJN
[|jjiI\\
ngheo.
Tren
co sd cac
quan diem phat trien
thi trffdng
npi dia,
trong thdi
tdi, can
thffc hien ddng
bp mdt sd
giai phap
sau
day:
Tdng budc gidm
dgc
quyin trong
linh
vUc phdn phdi.
De
nhanh chdng dffa
doanh nghiep boat ddng trong linh vffc
phan phd'i
vao mdi
trffdng canh tranh
sau

nhffng bien ddng ciia
thi
trffdng
the
gidi. Hien nay, viec phan phd'i
nhieu
mat
hang
d
Viet
Nam cdn do Nha
nffdc
nam
giff nhff xang
dau, hoa
chat,
dffpc pham, phan
bdn,
dien,
thep
Mac
dau
day la
nhffng
mat
hang nhay
cam,
trong
mdt sd
giai doan nhat dinh,

thi
trffdng phan
phdi
sau khi gia
nhap WTO,
cac nha
phan
phdi nffdc ngoai
se
chiem
ffu the
trong
linh
vffc
nay va cd
nguy
cP cac
doanh
nghiep trong nffdc
se mat dan thi
phan
phan phdi. Theo chung tdi,
sff cd mat eua
cac
nha
phan phd'i nffdc ngoai
se gdp
phan hien
dai hoa
linh vffc phan phd'i

thi
trffdng.
Van de la d chd, Nha
nffdc
can cd
chinh sach khuyen khich
hpp ly va
doanh
nghiep
can cd sff
chuan
hi ky
Iffdng,
xay
dffng chien Iffpc kinh doanh
dai han,
tang
cffdng
cac md'i
lien
ket, hop tac.
ThUc hien
cdc
chinh sdch khuyen
khich phdt trien
he
thdng phdn phdi.
Dieu chinh phffpng thffc quan
ly
hanh

cua cac
loai hinh
phan phd'i hang
boa
hien
dai
thdng
qua
viec
quy
hoach
va dau tff xay
dffng
ket
cau
ha
tang
(xay
dffng
he
thd'ng thdng
tin
viln thdng, dffdng
xa, ben
cang ). Tang
cffdng cdng
tac dao tao,
thdng
tin,
trao

tham
gia
rdng
rai
cua
cac nha
phan phd'i
tff
nhan.
Khi lam
an
cd
hieu
qua, Nha
nffdc tffng bffdc
cd
phan
boa cac
doanh nghiep
nay.
Nghien
cffu,
xuc
tien thanh
lap
Hiep
hpi Cac nha
kinh doanh sieu
thi
nham tang cffdng

lien hiep.
Day
nhanh
viec
xay
dffng
cac
trung
tam
thffong
mai,
sieu
thi
mang tinh
xa hdi boa.
Tdng cUdng dieu tiet gida
cdc ca
quan
Chinh
phd
lien quan
tdi
qudn
ly
liogt
dgng phdn phoi. Quan
ly
phan phd'i lien
quan
den

xay dffng mdi cac quy dinh va tieu chuan
ve bang hda va dieu kien kinh doanh, dd'i
vdi phan nganh dich vu ban budn va dich
vu ban le dffpc thffc hien chu yeu theo
phffpng thffc hien dien thffpng mai. Do dd,
cac rao can cd the ap dung cdng khai
trong thffpng mai dd'i vdi hai phan nganh
nay bao gdm: 1) Dffa ra cac ban che ve
quyen sd hffu nffdc ngoai trong chinh sach
thu hut dau tff; 2) Quy dinh cac hinh thffc
cu the thffc the phap ly; 3) Quy dinh ve
quyen sd hffu dat dai; 4) Quy dinh ve
pham vi boat ddng vdi cac ban che ve so'
Iffpng cffa hang; va 5) Quy dinh ban che
ve di chuyen the nhan thdng qua chinh
sach nhap cff, cap visa,
Chinh sdch hgn
die
nhdng bdt cap
trong viec md cda thi trUdng phdn phdi:
Thiet lap mdt he thd'ng kiem soat de kiem
seat gia ca hffu hieu, chdng ddc quyen va
canh tranh bat binh dang, thiet lap mdt
he thd'ng an sinh xa hdi rdng khap de bao
ve nhffng nhdm dan cff dl hi tdn thffpng
trong qua trinh md cffa thi trffdng ndi
chung va thi trffdng phan phd'i ndi rieng.
Ndng cao ndng
lUc
cgnh tranh cda nen

bien phap quyet dinh phat trien thi
trffdng npi dia trong dieu kien mdi cua
dat nffdc.
1
MUc dong gop cua tieu dung theo ty le % vao tong
cau ben canh cac yeu to' khac nhU dau tu va xuat
khau rong: nam 2002: 75,24%;
2003:
77,87%; 2004:
66,52%;
2005: 62,64%; 2006: 72,4%; 2007: 80,2%.
Nguon: Kinh te Viet Nam cac nam
tU
2002-2007,
Vien Nghien
cUu
Quan ly kinh te Trung
Uong.
TAI LIEU THAM KHAO
. Dinh Van Thanh (2005), Danh gid
thUc
trgng vd dinh hudng to chiic cdc kenh phdn
phoi mot sd mat hdng chu yeu cua nUdc ta
thdi ky den 2015, De tai khoa hoc cap Bo,
Bg Thuong mai.
• Le Danh
Vinh
(2006), Hai mUai nam doi
mdi ca che chinh sdch thuang mgi Viet
Nam: