LờI Mở ĐầU
Trong quá trình phát triển kinh tế thị trờng ở Việt Nam, thị trờng cho thuê tài
chính (CTTC) ra đời nh một tất yếu khách quan tạo nên một kênh dẫn vốn mới cho
nền kinh tế, đánh dấu một bớc phát và hoàn thiện của thị trờng tài chính Việt
Nam. Thị trờng CTTC là một bộ phận của thị trờng tài chính, là nơi giao lu các
dòng vốn trung, dài hạn giữa các chủ thể thông qua một loại dịch vụ tài chính đặc
thù - CTTC
Đặc biệt trong vài năm trở lại đây chúng ta đã chứng kiến sự phát triển khá
mạnh mẽ của dịch vụ thuê tài chính ở Việt Nam.Theo số liệu thống kê thì d nợ
thuê tài chính đã tăng từ khoảng 300 tỷ năm 1998 (năm bắt đầu có dịch vụ thuê tài
chính) lên 4000 tỷ đồng năm 2003 và chiếm khoảng 1,4% d nợ tín dụng của toàn
nền kinh tế. Không những thế, thuê tài chính đã ngày càng chứng tỏ là một hình
thức tài trợ hiệu quả cho các doanh nghiệp bên cạnh dịch vụ tín dụng ngân hàng
truyền thống.
Vì vậy, tiếp theo 4 chuẩn mực kế toán Việt Nam ban hành đợt 1, ngày
31/12/2002 Bộ tài chính đã ban hành 6 chuẩn mực kế toán Việt Nam đợt 2 theo
quyết định số 165/2002/QĐ - BTC, trong đó có chuẩn mực số 06-Thuê tài sản.Với
việc ban hành chuẩn mực kế toán (CMKT) số 06-Thuê tài sản, đã có những hớng
dẫn chung về nguyên tắc và phơng pháp kế toán đối với các nghiệp vụ thuê tài sản
cho cả bên thuê và bên cho thuê. Trên thực tế, phơng pháp kế toán các nghiệp vụ
thuê tài sản bao gồm thuê tài chính và thuê hoạt động đã có sự hớng dẫn trong các
văn bản chế độ kế toán trớc đây. Tuy nhiên xét ở góc độ lý luận và thực tiễn việc
vận dụng chuẩn mực CM06 - Thuê tài sản còn nhiều bất cập và vớng mắc. Trong
phạm vi đề án xin đợc trao đổi và đa ra Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện kế
toán tài sản thuê hoạt động theo nội dung quy định của chuẩn mực 06 - Thuê
tài sản.
Trong quá trình thực hiện đề án em đã đợc sự hớng dẫn tận tình của Thạc sỹ
Nguyễn Thu Liên. Tuy nhiên do trình độ cũng nh thời gian có hạn không tránh
khỏi những sai sót. Vì vậy, em rất mong nhận đợc sự đóng góp để hoàn thiện đề
án một cách tốt nhất.
Em xin chân thành cảm ơn!

tiền thuê tôí thiểu chiếm phần lớn (tơng đơng) giá trị hợp lý của tài sản
thuê.
e) Tài sản thuê thuộc loại chuyên dùng mà chỉ bên thuê có khả năng sử dụng
không cần có sự thay đổi, sửa chữa lớn nào.
- Hợp đồng thuê tài sản cũng đợc coi là hợp đồng thuê tài chính nếu hợp
đồng thoả mãn ít nhất một trong ba (3) trờng hợp sau:
+Nếu bên thuê huỷ hợp đồng và đền bù tổn thất phát sinh liên quan đến việc
huỷ hợp đồng cho bên thuê cho thuê;
+Thu nhập hoặc tổn thất do sự thay đổi giá trị hợp lý của giá trị còn lại của
tài sản thuê gắn với bên thuê;
+Bên thuê có khả năng tiếp tục thuê tài sản sau khi hết hạn hợp đồng
thuê với tiền thuê thấp hơn giá thuê thị trờng.
Trong khi đó thuê tài sản là Thuê hoạt động khi:
- Thuê tài sản đợc phân loại là thuê hoạt động nếu nội dung của hợp đồng
thuê tài sản không có sự chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền
sở hữu tài sản.
- Thuê tài sản là quyền sử dụng đất thờng đợc phân loại là thuê hoạt động
vì quyền sử dụng đất thờng có thời gian sử dụng kinh tế vô hạn và quyền sở hữu sẽ
không chuyển giao cho bên thuê khi hết thời hạn thuê.
2. Tính giá tài sản thuê tài chính:
2.1. Nguyên giá tài sản Thuê tài chính đợc tính bằng giá trị hợp lý của nó
và các phí tổn trớc khi dùng (nếu có).
Giá trị hợp lý: Là giá trị tài sản có thể đợc trao đổi giữa các bên có đầy đủ
hiểu biết trong sự trao đổi ngang giá.
Giá trị hợp lý hoặc giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu ghi
nhận giá trị TSCĐ thuê tài chính là giá cha có thuế GTGT (kể cả trờng hợp TSCĐ
thuê tài chính dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thuộc
đối tợng không chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế GTGT tính theo phơng pháp trực
tiếp).
Tại thời điểm nhận tài sản thuê, bên thuê ghi nhận giá trị tài sản thuê tài

TSCĐ thuê tài chính của doanh nghiệp.
Hạch toán TK 212 - TSCĐ thuê tài chính cần tôn trọng các quy định sau:
Tài khoản này dùng cho doanh nghiệp thuê hạch toán nguyên giá của TSCĐ
đi thuê tài chính. Đây là những TSCĐ cha thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp
nhng doanh nghiệp có nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý quản lý và sử dụng nh tài
sản của doanh nghiệp.
Nguyên giá của TSCĐ đi thuê tài chính không bao gồm số thuế GTGT bên
cho thuê đã trả khi mua TSCĐ để cho thuê (kể cả trờng hợp TSCĐ thuê tài chính
dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tợng chịu
thuế GTGT tính theo phơng pháp khấu trừ thuế và trờng hợp TSCĐ thuê tài chính
dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tợng không
chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế GTGT tính theo phơng pháp trực tiếp).
Không phản ánh vào tài khoản này giá trị của các TSCĐ đi thuê hoạt động.
Tài khoản 212 đợc mở chi tiết theo dõi từng loại, từng TSCĐ đi thuê.
Việc ghi nhận nguyên giá của TSCĐ thuê tài chính tại thời điểm khởi đầu
thuê đợc thực hiện theo quy định của chuẩn mực kế toán số 06 - Thuê tài sản. Sau
thời điểm đó, kế toán TSCĐ thuê tài chính trên TK 212 đợc thực hiện theo quy
định của chuẩn mực kế toán số 03 "TSCĐ hữu hình".
Số thuế GTGT bên thuê phải trả cho bên thuê theo quy định ký nhận đợc hoá
đơn thanh toán tiền thuê tài chính đợc hạch toán nh sau:
-Trờng hợp TSCĐ thuê tài chính dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh
hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tợng chịu thuế GTGT tính theo phơng pháp khấu trừ
thuế thì số thuế GTGT phải trả từng kì đợc ghi vào bên nợ TK133 -Thuế GTGT đ-
ợc khấu trừ (1332);
-Trờng hợp TSCĐ thuê tài chính dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh
hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tợng không chịu thuế GTGT phải trả từng kì đợc ghi
vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kì.
Kết cấu và nội dung phản ánh của
Tài khoản TK 212- TSCĐ thuê tài chính.
Bên Nợ:

Nợ TK 315- Nợ dài hạn đến hạn trả
(Nợ gốc trả kỳ này)
Nợ TK 133 - Thuế GTGT đợc khấu trừ (1332
(Thuế GTGT của TSCĐ cho thuê)
Có TK 111,112
d.Định kỳ kế toán trích khấu hao TSCĐ thuê tài chính vào chi phí sản xuất,
kinh doanh hoặc vốn hoá vào giá trị tài sản dở dang, ghi:
Nợ các TK 623,627,641,642,241
Có TK 214 - Hao mòn TSCĐ
thuê tài chính (2142)
Đồng thời ghi đơn bên Nợ TK009 - Nguồn vốn khấu hao TSC
e. Trờng hợp trong hợp đồng thuê tài sản quy định bên đi thuê chỉ thuê hết
phần giá trị tài sản, sau đó mua lại thi khi nhận chuyển giao quyền sở hữu tài sản,
kế toán ghi giảm TSCĐ thuê tài chính và ghi tăng TSCĐ hữu hình thuộc sở hữu
của doanh nghiệp:
- Khi chuyển từ tài sản thuê tài sản sang tài sản thuộc sở hữu, ghi:
Nợ TK 211- TSCĐ hữu hình
Có TK 212- TCSĐ thuê tài chính
- Số tiền trả khi mua lại TSCĐ thuê tài chính, ghi:
Nợ TK 211- TSCĐ hữu hình
Có TK 111,112
Đồng thời chuyển giá trị hao mòn, ghi:
Nợ TK 2142-Hao mòn TSCĐ thuê tài chính
Có TK 2141- Hao mòn TSCĐ hữu hình
- Tuỳ theo nguồn vốn hình thành TSCĐ để kết chuyển nguồn
Nợ TK 414 - Quỹ đầu t phát triển
Nợ TK 441 - Nguồn vốn đầu t xây dựng cơ bản
Nợ TK 4312 - Quỹ phúc lợi
Có TK 411 - Nguồn vốn kinh doanh
3.2.2 Trờng hợp 2: Số nợ gốc thuê tài chính là số nợ có thuế GTGT

e. Đồng thời ghi đơn bên nợ TK 009 - Nguồn vốn khấu hao TSCĐ
Nếu trả lại TSCĐ về bên cho thuê kế toán, ghi:
Nợ TK 2142 - Hao mòn TSCĐ thuê tài chính
Có TK 212 - TSCĐ thuê tài chính
Nếu mua lại thì khi nhận chuyển giao quyền sở hữu tài sản, kế toán ghi
giảm TSCĐ thuê tài chính và ghi tăng TSCĐ hữu hình thuộc sở hữu của
doanh nghiệp:
- Khi chuyển từ tài sản thuê tài sản sang tài sản thuộc sở hữu, ghi:
Nợ TK 211- TSCĐ hữu hình
Có TK 212- TCSĐ thuê tài chính
- Số tiền trả khi mua lại TSCĐ thuê tài chính, ghi:
Nợ TK 211- TSCĐ hữu hình
Có TK 111,112
Đồng thời chuyển giá trị hao mòn, ghi:
Nợ TK 2142-Hao mòn TSCĐ thuê tài chính
Có TK 2141- Hao mòn TSCĐ hữu hình
- Tuỳ theo nguồn vốn hình thành TSCĐ để kết chuyển nguồn
Nợ TK 414 - Quỹ đầu t phát triển
Nợ TK 441 - Nguồn vốn đầu t xây dựng cơ bản
Nợ TK 4312 - Quỹ phúc lợi
Có TK 411 - Nguồn vốn kinh doanh
4. So sánh giữa CMKT Việt Nam (VAS 6) và CMKT quốc tế (IAS 17)
về thuê tài chính
Do Việt Nam vẫn đang tiếp tục chuyển mình tiến tới nền kinh tế thị trờng
nên hệ thống kế toán Việt Nam vẫn đang tiếp tục thay đổi và điều chỉnh cho
phù hợp với tình hình mới. Những thông tin tài chính chính xác và toàn diện
có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp cho các nhà đầu t đa ra quyết định
đúng đắn, góp phần thu hút vốn đầu t nớc ngoài, đây là vấn đề rất cần thiết.
Tiến gần tới chuẩn mực kế toán Quốc tế, Việt Nam sẽ tiến những bớc xa hơn
trên con đờng hiện đại hoá nền kinh tế mang tính thị trờng theo sự chỉ đạo

Khấu hao tài sản thuê nhanh và những lợi ích về thuế;
Không ảnh hởng đến hạn mức tín dụng;
Tái cơ cấu nguồn vốn (trong trờng hợp bán và thuê lại tài sản thuê)
Tuy nhiên khi so sánh các u thế này với tín dụng ngân hàng và gắn với các
điều kiện thực tế cụ thể ở Việt Nam thì có một số u thế không rõ ràng hoặc không
thể phát huy tác dụng.
1.1 Không cần bảo đảm bằng tài sản:
Theo các quy định hiện hành về thuê tài chính, bên thuê không cần bảo đảm
bằng tài sản.Điều này có ý nghĩa là bên thuê có thể đợc thuê tài chính mà không
cần có bảo lãnh của bên thứ ba hoặc cầm cố, thế chấp bất kỳ tài sản nào. Tuy
nhiên, công ty CTTC có quyền yêu cầu bên thuê đặt tiền trớc hoặc có ngời bảo
lãnh thực hiện hợp đồng cho nếu thấy cần thiết (Điều 23.6 Nghị định 16 của Chính
phủ về tổ chức và hoạt động của công ty CTTC ). Quy định này xuất phát từ thực
tế là công ty CTTC là ngời nắm giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời gian thuê,
trong trờng hợp đồng xảy ra rủi ro, công ty CTTC có thể thu hồi tài sản thuê ngay
lập tức. Nói cách khác, tài sản thuê chính là tài sản bảo đảm trong giao dịch thuê
tài chính.