Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
1
Tiểu luận
Liên Hiệp Quốc và các khá cạnh pháp lý
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
2
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 5
VẤN ĐỀ IRAN 7
I. KHÁI QUÁT CHUNG 7
1. Khái quát về Iran 7
a. Phản ứng của các nước khác 24
b. Phản ứng của Iran 26
4. Đánh giá 26
E. NGHỊ QUYẾT 1835 28
1. Hoàn cảnh ra đời: 28
2. Nội dung chính của Nghị quyết 1835 28
3. Phản ứng của các quốc gia 29
a. Phản ứng của các quốc gia khác 29
b. Phản ứng của Iran 29
4. Đánh giá, phân tích nghị quyết 30
VẤN ĐỀ BẮC TRIỀU TIÊN 31
I. KHÁI QUÁT CHUNG 31
1. Khái quát về Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên 31
2. Vấn đề hạt nhân của Triều Tiên 31
II. CÁC NGHỊ QUYẾT CỦA HĐBA VỀ VẤN ĐỀ BẮC TRIỀU TIÊN 32
A. NGHỊ QUYẾT 825 (11/5/1993) 32
1. Hoàn cảnh ra đời nghị quyết 32
2. Nội dung của nghị quyết 32
a. Cơ sở pháp lý của nghị quyết 32
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
4
b. Nội dung chính của nghị quyết 33
3. Phản ứng của các quốc gia 34
a. Phản ứng của các quốc gia khác 34
b. Phản ứng của Bắc Triều Tiên 34
4. Đánh giá về nghị quyết và phản ứng của các quốc gia 34
B. NGHỊ QUYẾT 1540 (28/4/2004) 35
1. Hoàn cảnh ra đời của nghị quyết 35
2. Nội dung nghị quyết 36
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
6
MỞ ĐẦU
Vấn đề hạt nhân đã và đang là mối quan tâm lớn của toàn thế giới. Thực tế các công
nghệ hạt nhân đang được đưa vào sử dụng ngày càng nhiều trong các công trình phục
vụ mục đích dân sự; tuy nhiên, cuộc chạy đua vũ trang – sản xuất vũ khí hạt nhân
cũng ngày càng diễn ra với cường độ mạnh mẽ không kém. Hai thực tiễn sử dụng này
khiến cho quan hệ quốc tế bị ảnh hưởng khá lớn: vấn đề làm thế nào để phân biệt hay
cụ thể là đảm bảo các nước chỉ xây dựng các chương trình hạt nhân vì mục đích hòa
bình (trừ một số nước theo qui đinh của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân).
Trong số các quốc gia đang sở hữu công nghệ này, Iran và Bắc Triều Tiên hiện là
những vấn đề nổi bật nhất trong quan hệ quốc tế, và thậm chí được cho là có thể phá
hoại hòa bình và an ninh quốc tế.
Trước lo ngại trên, Liên hợp quốc đã có những biện pháp liên tục nhằm xoa dịu những
nguy cơ hạt nhân thực hiện trách nhiệm được đa số các quốc gia giao cho theo qui
định tại Điều 1 của Hiến chương LHQ. Cụ thể:
“Liên Hợp Quốc theo đuổi những mục đích sau:
Duy trì hoà bình và an ninh quốc tế, và để đạt được mục đích đó, thi hành
những biện pháp tập thể có hiệu quả để phòng ngừa và loại trừ các mối đe doạ
hoà bình, cấm mọi hành vi xâm lược và phá hoại hoà bình khác; điều chỉnh
hoặc giải quyết các vụ tranh chấp hoặc những tình thế có tính chất quốc tế có
thể đưa đến sự phá hoại hoà bình, bằng phương pháp hoà bình theo đúng
nguyên tắc của công lý và pháp luật quốc tế;”
Trong thực tiễn hoạt động, để tiến hành những bước giải quyết vấn đề hạt nhân này,
LHQ mà cụ thể là Hội đồng bảo an hoạt động tích cực sôi nổi và đã thông qua rất
nhiều nghị quyết để yêu cầu Iran và Bắc Triều Tiên hợp tác tái duy trì hòa bình và an
biểu vào tháng 7 năm 2006 rằng Iran sẽ không bao giờ sản xuất vũ khí huỷ diệt hàng
loạt. Cũng vào lúc đó, lãnh đạo tối cao ở Iran Ali Khamanei khẳng định rằng Iran sẽ
không bao giờ từ bỏ chương trình làm giàu Uranium. Chương trình làm giàu uranium
có thể được dùng cho cả mục tiêu quân sự lẫn dân sự. Tuy nhiên, hai thập kỷ làm giàu
uranium trong bí mật của Iran đã làm cho thế giới nghi ngờ về ý định thật sự của Iran
đối với chương trình hạt nhân này.
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
8
II. CÁC NGHỊ QUYẾT CỦA HỘI ĐỒNG BẢO AN VỀ VẤN ĐỀ IRAN
A. NGHI QUYẾT 1696 CỦA HĐBA LHQ
1. Hoàn cảnh ra đời:
• Tháng 2/2006, Iran khôi phục chương trình làm giàu theo sau nghị quyết ngày
04/12 của IAEA báo cáo lên HĐBA và đe dọa sẽ rút khỏi Hiệp ước cấm phổ
biến.
• Ngày 29/3/2006 HĐBA kêu gọi Iran ngừng chương trình hạt nhân nhưng Iran
từ chối thông báo này và tái khẳng định Iran có quyền đối với công nghệ làm
giàu uranium vì mục đích dân sự. Hơn nữa, Iran xác nhận dự định không ngừng
bất kì hoạt động hạt nhân nào.
• 5 thành viên thường trực và Đức cho rằng Iran đã không thực hiện các bước
cần thiết cho phép bắt đầu đàm phán và do vậy không còn cách nào khác là đưa
lại vấn đề cho HĐBA. Họ bắt đầu thảo luận về bản dự thảo nghị quyết cứng rắn
hơn đối với Iran.
2. Nội dung chính của nghị quyết 1696:
Nghị quyết 1696 được thông qua ngày 31/7/2006, nghị quyết khẳng định Hội đồng
Bảo an sẽ xem xét áp dụng "các biện pháp thích hợp" theo điều 40, Chương 7 của
Hiến chương LHQ, liên quan đến trừng phạt kinh tế nếu Iran không tuân thủ thời hạn
chót vào ngày 31/8 để ngừng làm giàu uranium và mở cửa cho các cơ quan thanh sát
quốc tế.
3. Phản ứng của các nước
a. Phản ứng của các quốc gia khác
Quata:
Quata là quốc gia Arập duy nhất trong HĐBA lúc này, và cũng là thành viên duy nhất
bỏ phiếu chống đối với nghị quyết 1696. Mặc dù quốc gia này vẫn lo ngoại về tham
vọng hạt nhân của Iran, cũng như vị trí địa lý của Quatar là ở gần các nhà máy năng
lượng hạt nhân đang xây dựng tại Bushehr của Iran, nhưng đại sứ Quata khẳng định
rằng ông không đồng ý với nghị quyết này của HĐBA. Ông cho rằng nhẽ ra hội đồng
nên đợi thêm một vài ngày nữa để xem xét thiện chí của Iran trong việc hợp tác, nhất
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
10
là khi Iran không phản đối đề xuất ngày 6 tháng 6 của 5 thành viên thường trực cộng
Đức.
Mỹ:
Phát ngôn viên của Mỹ bày tỏ sự đồng ý và hài lòng đối với hành động rõ ràng và
quyết liệt của HĐBA khi thông qua nghị quyết 1696. Chương trình hạt nhân của Iran
là một mối đe doạ trực tiếp đến hoà bình và an ninh quốc tế. Mỹ còn gửi thông điệp
đến Iran qua lời phát biểu của phát ngôn viên là Mỹ và các nước khác sẽ hành động
nhân danh LHQ nếu như Iran không tuân thủ nghị quyết này bằng các biện pháp như
cấm vận hoặc sử dụng các biện pháp theo điều 41 của HCLHQ
Pháp:
Phát ngôn viên bộ ngoại giao của Pháp nói: Pháp với tư cách là đồng soạn thảo nghị
quyết, tán thành với nghị quyết này, thể hiện một bước tiếp quan trọng trong việc giải
quyết đa phương vấn đề hạt nhân của Iran và cho thấy sự quan tâm lớn của cộng đồng
quốc tế. Pháp nhấn mạnh rằng nghị quyết đã cho Iran một thời hạn (deadline) để lựa
chọn giữa việc đối thoại hay bị cô lập. Đồng thời, Pháp cũng nhấn mạnh thêm rằng
những đề xuất của P5+1 vẫn còn hiệu lực nếu như Iran chấp nhận từ bỏ chương trình
hạt nhân của mình thay vào đó là chương trình hạt nhân vì mục đích dân sự với sự
Iran là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân (NPT) song nước
này nói rõ rằng họ có quyền theo đuổi việc sản xuất điện hạt nhân trong phạm vi các
điều khoản của hiệp ước này. Cơ chế mà NPT thiết lập ra đưa lại quyền lợi chính đáng
cho các thành viên của nó và đồng thời nó cũng cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ.
Iran cho rằng không công bằng khi những kẻ coi thường NPT, đặc biệt là thủ phạm
của những vụ tàn sát gần đây tại Lebanon và Palestine lại được hưởng những thoả
thuận rộng lượng về hợp tác hạt nhân " Đây là bước tụt lùi để đảm bảo NPT và đảm
bảo tính toàn cầu của nó."
4. Đánh giá, phân tích nghị quyết
- Vấn đề nổi bật gây nhiều tranh cãi nhất đối với nghị quyết 1696 liên quan đến việc
HĐBA áp dụng chương VII của Hiến chương LHQ. Nghị quyết 1696 viết HĐBA
hành động "theo điều 40 chương VII của hiến chương LHQ nhằm làm cho việc đình
chỉ được yêu cầu bởi IAEA trở thành bắt buộc. Điều 40 qui định về các biện pháp tạm
thời nhằm ngăn tình trạng trầm trọng thêm của một tình hình mà HĐBA đã xác định là
đe doạ hoà bình và an ninh quốc tế theo điều 39. Nhưng nghị quyết 1696 dường như
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
12
đi ngược lại so với nguyên tắc truyền thống này. Trong nghị quyết 1696 không hề có
sự khẳng định chương trình hạt nhân của Iran là đe doạ hoà bình và an ninh thế giới,
chỉ có 1 đoạn nói đến nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân của Iran như sau : "Concerned
by the proliferation risks presented by the Iranian nuclear programme, mindful of its
primary responsibility under the Charter of the United Nations for the maintenance of
international peace and security, and being determined to prevent an aggravation of
the situation"
- Như vậy có thế nói là HĐBA đã chỉ sử dụng điều 40 để làm cho những yêu cầu của
HĐ đối với Iran mang tính ràng buộc mà không cần phải thực hiện việc xác định đe
doạ hoà bình an ninh quốc tế qua điều 39 nữa. Và có thể đây sẽ là kiểu mẫu chứng tỏ
HĐBA có thể có rất nhiều cách thực hiện ý định làm cho 1 nghị quyết trở nên ràng
B. NGHỊ QUYẾT 1737
1. Hoàn cảnh ra đời:
• Nhấn mạnh tầm quan trọng của những nỗ lực ngoại giao và chính trị để tìm ra
giải pháp đảm bảo rằng chương trình hạt nhân của Iran là thực sự vì mục đích
hoà bình.
• HĐBA quyết định đưa ra những biện pháp phù hợp để buộc Iran phải tuân theo
Nghị quyết 1696 và yêu cầu của IAEA. Do những nguy cơ phổ biến vũ khí hạt
nhân trong chương trình hạt nhân của Iran, cộng với sự khăng khăng không
tuân thủ yêu cầu của IAEA, HĐBA lưu ý đến trách nhiệm cơ bản của mình
theo Hiến chương của LHQ là bảo vệ hoà bình và an ninh quốc tế.
• Ngày 23 tháng 12 năm 2006, HĐBA đã thông qua lệnh cấm vận để ngừng
chương trình phát triển hạt nhân của Iran. Nghị quyết này được chuẩn bị bởi
Đức và 5 thành viên thường trực của HĐBA, biểu hiện qua nhiều tháng đàm
phán để đưa ra những lệnh cấm vận hoàn chỉnh đáp trả lại việc không tuân thủ
yêu cầu của HĐBA của Iran.
2. Nội dung chính:
1- Nghị quyết 1737 theo điều 41 của chương VII Hiến chương, HĐBA quyết định
rằng Iran nên ngay lập tức ngừng các hoạt động phổ biến hạt nhân như sau: tất cả các
hoạt động liên quan đến làm giàu và xử lí lại, bao gồm nghiên cứu và phát triển; và
việc nghiên cứu tất cả các dự án liên quan đến nước nặng, bao gồm việc xây dựng một
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
14
lò phản ứng nghiên cứu vận hàng bởi nước nặng. Việc dừng các hoạt động này sẽ
được xác nhận bởi IAEA.
2- Đặc biệt, HĐBA quyết định rằng tất cả các quốc gia nên ngăn việc cung cấp, bán
hoặc vận chuyển thiết bị hoặc công nghệ có liên quan vì lí do sử dụng hoặc đem lại lợí
ích cho Iran, nếu quốc gia thấy những yếu tố đó sẽ góp phần vào hoạt động làm giàu,
xử lí lại hay có liên quan đến nước nặng, hoặc góp phần vào sự phát triển hệ thống
liên tục SC. Ông ta hy vọng nghị quyết này sẽ thuyết phục Iran rằng cách tốt nhất để
đảm bảo an ninh và chấm dứt bị cô lập là dừng chương trình vũ khí hạt nhân và tiến
hành những bước được vạch ra trong văn bản và ông ta hy vọng vào sự đáp lại không
điều kiện và ngay lập tức. Văn bản đã được đưa ra với một nền tảng quan trọng cho
hành động và cấm các thành viên phải từ chối các thiết bị, công nghệ và sự trợ giúp kĩ
thuật và tài chính để phục vụ các hoạt động hạt nhân của Iran. Với thái độ không ủng
hộ Iran, US sẽ đưa ra trước SC những hành động xa hơn nữa.
Anh
Đại diện của Anh cho rằng việc thông qua nghị quyết của Hội đồng bảo an vào ngày
31 tháng 7 yêu cầu Iran đình chỉ những hoạt động được đề cập ở trên và rằng quốc gia
này đã hoàn toàn coi thường và không tuân thủ luật pháp quốc tế. Nếu Iran không thay
đổi cách hành xử này, hội đồng sẽ tiến hành những biện pháp tăng cường, trong văn
bản ngày hôm nay. Do đó, Iran đối mặt 1 sự lựa chọn và sự ủng hộ ngày hôm nay đã
chỉ ra tính nghiêm trọng của lựa chọn đó. Ông hy vọng Iran sẽ lưu ý đến quyết định
của hội đồng và quay trở lại đàm phán để giải quyết hồ sơ hạt nhân và rằng lần lượt sẽ
mở đường cho liên minh châu âu và iran bắt đầu một mối quan hệ nới ra rộng hơn vì
lợi ích của nhau và vì lợi ích của hoà bình và an ninh quốc tế.
Nga
Sự công kích chính của nghị quyết là sự ủng hộ của hội đồng đối với các hoạt động
của IAEA về những vấn đề trong tầm tay. Những cuộc hội đàm dài và khó khăn đã tập
trung vào việc thông qua những biện pháp mà Iran cần để đảm bảo lòng tin vào
chương trình hạt nhân mà đã được trình bày bởi uỷ ban IAEA. Hợp tác với Iran trong
các lĩnh vực mà Nghị quyết không cấm là phù hợp với các quy định trên. Trong văn
bản này, các biện pháp được áp dụng phải được tuân theo điều 41 của Hiến chương,
và không cho phép sử dụng vũ lực.
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
16
Trung Quốc
Đại diện của Trung Quốc cho rằng những biện pháp cấm vận này chưa phải đã kết
của quân phiến loạn Janjaweed, và gửi lực lượng gìn giữ hoà bình ở đó. Tuy nhiên
những hành động này không mang lại kết quả. Người ta mong đợi HĐBA đưa ra
những hành động mạnh mẽ để triển khai lực lượng gìn giữ hoà bình 1 cách có trật tự
để bảo vệ người dân ở đây. Trung Quốc phụ thuộc vào khu vực này vì vấn đề dầu mỏ
nên đã tạo cơ hội cho Chính Phủ Xuđăng chống lại sự can thiệp này. Do lợi ích của
riêng mỗi quốc gia mà UN tiếp tục bị động khi đối mặt với việc hối thúc những vấn đề
quốc tế.
- Lần này, UN cũng bị chỉ trích vì đã chậm trễ đưa ra những hình phạt dành cho Iran
vì lợi ích kinh tế của Nga và Trung Quốc. Nga đã phản đối những Nghị quyết mà
được đệ trình ra HĐBA trước đó. Đại sứ Nga đã kịch liệt chống lại ngôn từ dùng trong
lệnh trừng phạt mà ảnh hưởng đến những hiệp định thương mại của Nga với Iran. Ví
dụ, ở dự thảo trước nghị quyết chỉ rõ tất cả các quốc gia không được cho những thành
phần Iran đang ở trong diện nghi phạm vào quốc gia mình, nhưng nghị quyết lại đơn
giản chỉ kêu gọi các quốc gia đề cao cảnh giác trên toàn biên giới của nước mình.
Cũng chính do sự chậm trễ trong việc đưa ra những nghị quyết kịp thời mà hậu quả là
vào tháng 2 năm 2007, IAEA thông báo Iran đang tiếp tục và gần tới đạt tới
1000centrifuges mà có khả năng làm giàu uranium ở cơ sở hạt nhân ở Natanz.
- Việc áp dụng các lệnh cấm vận này cho thấy sự yếu kém điển hình của hầu hết các
cơ chế cấm vận. Trong khi một vài các quốc gia thực hiện các lệnh cấm vận của LHQ,
một vài số khác thì không. Trong thời đại toàn cầu hoá này, khi một số lượng lớn hàng
hoá được mua bán từ các quốc gia khác nhau, nên việc cấm vận là mang tính toàn cầu
và được thực hiện cũng trong phạm vi trên. Toàn cầu hoá, sự gia tăng hội nhập kinh tế
thế giới là một con dao hai lưỡi cho những cấm vận kinh tế.
- Cụ thể ở đây, Iran là nước có trữ lượng dầu mỏ lớn, đóng góp 80% tổng sản lượng
xuất khẩu hàng năm. Iran là nước sản xuất dầu lửa lớn thứ hai OPEC sau Arab. Cấm
vận kinh tế hoàn toàn chắc chắn sẽ ảnh hưởng mạnh đến kinh tế Iran nhưng cũng tác
động đến kinh tế thế giới do giá dầu tăng cao. Iran cũng có mối quan hệ kinh tế với
những nước tiêu thụ năng lượng lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật, Nga. Đây là lí do
mà những biện pháp cấm vận về kinh tế không đem lại hiệu quả.
thổ các quốc gia này.
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
19
- Iran không được cung cấp, bán hay vận chuyển trực tiếp hay gián tiếp vũ khí và các
trang thiết bị liên quan từ lãnh thổ quốc gia mình hoặc bởi những người dân của mình
cũng như sử dụng máy bay, tàu mang cờ nước mình.
- Yêu cầu Iran không được trì hoãn thêm việc thực hiện các yêu cầu của HĐBA trong
Điều 2 của nghị quyết 1737.
- Quyết định các biện pháp trong đoạn 12, 13, 14, 15 của nghị quyết 1737 sẽ được áp
dụng cho các đối tượng trong Phụ lục 1 của nghị quyết này.
- Lên án việc Iran trì hoãn thực hiện các yêu cầu của HĐBA đề cập đến trong đoạn 2
của nghị quyết 1737 và của Ban thống đốc IAEA để tiến tới 1 giải pháp thông qua
đàm phán.
- HĐBA sẽ chấm dứt các biện pháp trong đoạn 3, 4, 5, 6, 7, 12 của nghị quyết 1737
ngay khi nhận được báo cáo rằng Iran đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo các nghị
quyết có liên quan của HĐBA và các yêu cầu của IAEA.
- Trong trường hợp báo cáo rằng Iran không tuân theo nghị quyết 1737 và nghị quyết
này thì HĐBA sẽ áp dụng những biện pháp thích hợp theo Điều 41 HCLHQ buộc Iran
phải tuân theo và nhấn mạnh rằng những quyết định yêu cầu các biện pháp thích hợp
tiếp theo là cần thiết.
3. Phản ứng của các nước
a. Phản ứng của các quốc gia khác
Sau cuộc bỏ phiếu, 5 thành viên HĐBA cho rằng: Sự nhất trí trong nghị quyết 1747
cho thấy sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với Chương trình hạt nhân
của Iran.
Mỹ:
Nước này tỏ ra hết sức hài lòng vì HĐBA đã một lần nữa nhất trí hành động chống lại
cái mà rõ ràng đe dọa nghiêm trọng dến hoà bình và an ninh thế giới. Cùng với hi
thành viên của HĐBA đã cố ý “chính trị hoá” vụ việc này. Để đạt được mục đích
chính trị và bất hợp pháp - lấy đi quyền bất khả xâm phạm của Iran đối với năng
lượng hạt nhân – các quốc gia này đã ra sức bịa đặt ra các chứng cứ để buộc tội Iran.
Thực tế là IAEA đã thực hiện kiểm soát tất cả các trang thiết bị hạt nhân của Iran
nhưng những báo cáo của IAEA từ tháng 11/2003 cho đến thời điểm này đều chỉ ra
bản chất hoà bình của chương trình hạt nhân Iran. Vào năm 2003, IAEA đã xác nhận
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
21
và tiếp tục duy trì rằng “cho đến bây giờ, không có một chứng cứ rõ ràng nào chỉ ra
những hành động và nguyên liệu hạt nhân không được tuyên bố trước kia của Iran liên
quan tới một chương trình vũ khí hạt nhân.”
Một lần nữa, Iran bác bỏ hoàn toàn những trách nhiệm của mình trong việc phát triển
vũ khí hạt nhân, khẳng định rằng chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích sản
xuất điện.
Ngoài ra, Người phát ngôn Bộ ngoại giao Iran Hosseini còn cho rằng nghị quyết của
HĐBA là chống lại các hoạt động hạt nhân hoà bình của Iran cũng như trái ngược với
ý chí và yêu cầu của cộng đồng quốc tế. Ông nhấn mạnh rằng nghị quyết được thông
qua là dưới áp lực của các nước với mục tiêu làm giảm quyền bất khả xâm phạm của
Iran, không phản ánh được ý chí của Cộng đồng quốc tế và hơn thế nữa, HĐBA với
việc đưa ra 1 nghị quyết chống lại chương trình hạt nhân cuả Iran đã thực hiện 1 bước
làm giảm vai trò của HCLHQ và LQT. Ông nhấn mạnh Chương trình hạt nhân của
Iran là vì mục đích hoà bình, Iran sẵn sàng xoá bỏ các mối ngờ vực về Chương trình
hạt nhân của mình cũng như sẽ tham gia bất cứ cuộc đàm phán không điều kiện nào
với một lịch làm việc rõ ràng.
4. Đánh giá
- Nghị quyết 1747 không hiệu quả trong việc buộc Iran tuân thủ. Bằng chứng là sau
ngày nghị quyết 1747 được HĐBA thông qua thì Iran đã tuyên bố rằng họ sẽ không
hợp tác với IAEA. Và 2 tuần sau thì Iran tuyên bố Iran sẽ thực hiện 1 bước nhảy vọt
• Theo báo cáo của IAEA vào ngày 23/5/2007 thì Iran đã không tuân thủ NQ
1737 và 1747 về yêu cầu ngừng các hoạt động tái xử lý và làm giàu uranium
bao gồm việc nghiên cứu và phát triển, thậm chí còn đang triển khai các dự án
có liên quan đến các lò phản ứng nước nặng. Iran đã vận hành 8 đợt gồm 16
máy li tâm tại 1 vùng bí mật ở Natantz, đang sản xuất nhiên liệu thích hợp cho
các lò phản ứng hạt nhân và đang trong quá trình triển khai thêm 5 đợt nữa
• Cho đến cuối tháng 8 năm 2007, IAEA thông báo rằng Iran vẫn không tuân thủ
các NQ 1737 và 1747 của HĐBA
• Trong phát biểu ngày 23/10/2007, Tổng thống Iran Amadinejad cho hay, Iran
sẽ vẫn tiếp tục chương trình hạt nhân của mình.
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
23
• Ngày 13/12/2007, Nga và Iran đã ký thoả thuận hoàn tất dự án chương trình
Bushehr về phân phối nhiên liệu sau nhiều năm ngưng trệ
• Ngày 4/2/2008, Iran thông báo đã phóng thành công một quả tên lửa
• Ngày 21/2/2008, Anh và Pháp đã đệ trình 1 dự thảo nghị quyết với sự đồng ý
của EU +3 lên Hội đồng Bảo an nhằm tái khẳng định lập trường chống lại Iran
bởi Iran đã không tuân theo nghị quyết 1737 và 1747.
2. Nội dung:
- NQ 1803 áp dụng lệnh cấm vận bổ sung đối với Iran bao gồm giám sát việc vận
chuyển các loại hàng hoá bị nghi ngờ, thắt chặt kiểm soát các cơ quan tài chính, phong
toả tài sản, giám sát tài chính, xuất khẩu tín dụng và tăng cường cấm vận đối với việc
vận chuyển các tài sản đó.
- Tái khẳng định yêu cầu Iran ngay lập tức thi hành những biện pháp được quy định
trong nghị quyết GOV/26/14 của Hội đồng điều hành IAEA và para.2 của nghị quyết
1737 của HĐBA để chứng tỏ rằng việc chương trình hạt nhân của Iran là vì mục đích
hòa bình.
- Khuyến khích việc Iran và IAEA ký với nhau một thỏa thuận để giải quyết các vấn
có các biện pháp thích hợp tiếp theo để buộc Iran phải tuân thủ.
3. Phản ứng của các quốc gia
a. Phản ứng của các nước khác
Anh:
Anh ủng hộ nghị quyết của HĐBA bởi nghị quyết này thể hiện sự quan tâm sâu sắc
của cộng đồng quốc tế đối với những nguy cơ mà Iran có thể gây ra đối với hòa bình
an ninh quốc tế.”Anh không tin rằng chương trình hạt nhân của Iran chỉ đơn thuần
phục vụ cho mục đích hòa bình”
Pháp:
Pháp cho rằng theo như các biện pháp được đề cập trong nghị quyết này thì đây không
phải là một sự trừng phạt mà một giải pháp ngoại giao vẫn được ưu tiên hơn. HĐBA
sẽ ngừng các biện pháp này một khi Iran tôn trọng và thực hiện các nghĩa vụ của
Bài tập - Nhóm 1 Liên Hợp Quốc và các khía cạnh pháp lý
25
mình. Trên thực tế, một kế hoạch hợp tác về kinh tế, chính trị và hạt nhân đã được đề
xuất với Iran.
Mỹ:
Mỹ thừa nhận quyền phát triển chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình của Iran. 5
thành viên thường trực của HĐBA và Đức đã đề nghị giúp đỡ Iran phát triển chương
trình hạt nhân dân sự, Nga cung cấp nhiên liệu cho nhà máy hạt nhân của Iran. Điều
đó cho thấy việc Iran nhất thiết phải tiến hành làm giàu uranium không phải là sự thật.
17 quốc gia khác đã mua nhiên liệu từ các nước khác chứ không tự sản xuất như Iran.
Mỹ cho rằng Iran nên noi gương các quốc gia đã ngừng các chương trình sản xuất vũ
khí hạt nhân, trong đó có 2 thành viên không thường trực HĐBA là Nam Phi và
Libya.
Mỹ còn cho rằng cộng đồng quốc tế có lý do để lo ngại về chương trình hạt nhân của
Iran bởi Iran đang tài trợ cho hoạt động khủng bố ở Libăng, Palestine và Afganistan.
Tuy nhiên, năm thành viên thường trực cho hay, họ sẵn sàng mở rộng hợp tác với