Kháng sinh tetracycline và những lưu ý
về tác dụng phụ

Tetracycline là một kháng sinh thuộc thế hệ kháng sinh cũ được tìm ra, từ năm 1948,
nhưng cho đến nay nó vẫn là một kháng sinh tốt. Trong quá trình sử dụng dù tỷ lệ kháng
lại kháng sinh này khá nhiều nhưng nó vẫn là một kháng sinh công hiệu và chưa thể loại
bỏ khỏi tủ thuốc kháng sinh của nhân loại.
Cũ mà vẫn hiệu quả
Tetracycline là một dòng kháng sinh phổ rộng, có hiệu lực với hầu như các vi khuẩn
gram âm cũng như gram dương. Nó đã từng được coi là kháng sinh “bách bệnh” dùng
cho mọi loại vi khuẩn và được sử dụng khá lạm dụng. Tỷ lệ kháng kháng sinh này khá
cao nhưng không phải vì thế mà nó mất đi công hiệu vốn có của nó. Với những tác dụng
đặc hiệu thì tetracycline vẫn được bảo toàn sau 70-80 năm và là kháng sinh đầu bảng của
các bệnh nhiễm Chlamydiae, bệnh nhiễm Mycoplasma, Rickettsiae như sốt kiểu thương
hàn, sốt hồi quy và đặc biệt là nhiễm phẩy khuẩn tả Vibrio cholerae gây ra bệnh dịch tả
điển hình trong mùa hè.
Tuy vậy, trong bài viết này chúng tôi muốn bàn tới tác dụng phụ của tetracycline. Dù
không có nguy cơ gây dị ứng nhưng nó cũng chẳng phải là một kháng sinh “hiền lành”.

Tuy thuộc thế hệ cũ nhưng tetracycline vẫn là một kháng sinh đặc hiệu cho bệnh tả.
Những tác dụng ngoại ý
Không thể phủ nhận hiệu lực của tetracycline trong việc điều trị nhiễm trùng, đặc biệt là
các nhiễm trùng thuộc những vi khuẩn kể trên. Người bệnh sẽ thấy có sự biến chuyển
ngay từ liều đầu tiên cho tới khi khỏi bệnh. Song nó cũng mang theo mình những ẩn chứa
không có lợi về mặt sức khỏe.
Nếu nói về những cảm giác khó chịu khi dùng thuốc này thì người ta phải kể tới phản
ứng làm kích ứng niêm mạc dạ dày. Sự kích ứng niêm mạc dạ dày gây ra bỏng rát bụng,
bỏng rát sau xương ức, người bệnh có cảm giác buồn nôn và nôn. Cảm giác kích ứng
niêm mạc dạ dày như tăng lên và rõ rệt hơn khi người bệnh có sẵn bệnh cảnh của dạ dày
và tá tràng. Do đó, người ta hạn chế tối đa sử dụng dòng kháng sinh này với người đang
có dạ dày “mỏng” hoặc phải dùng trong bữa ăn để hạn chế mặt này. Người bệnh có triệu

dụng kháng sinh này trong điều trị để phòng biến cố bệnh bị nặng thêm.
Cuối cùng, một biến cố cần chú ý nhất đó là tăng áp lực nội sọ. Người ta chưa rõ cơ chế
nhưng đã có người bệnh sử dụng tetracycline và bị tăng áp lực nội sọ chỉ sau 3 ngày dùng
thuốc. Sự tăng áp lực nội sọ là nặng nề và nó có thể gây tử vong cho nạn nhân. Tuy tần
suất gặp phải biến cố này là thấp nhưng nó vẫn là một nguy cơ, nhất là người có nguy cơ
tăng áp lực nội sọ điển hình. Vì thế, chúng tôi khuyên bạn không dùng kháng sinh này
cho nạn nhân bị chấn thương sọ não, bị tai biến mạch máu não hay bị đột quỵ não.
Dùng đúng liều là điều tối cần thiết để đảm bảo an toàn cho người bệnh. Dùng đúng theo
chỉ dẫn nhằm đảm bảo tránh mọi tai biến hệ trọng do thuốc là một việc làm cần thiết để đi
tới thành công. Chỉ xin một lưu ý nhỏ: để thuốc ngấm được tối đa vào máu, khuyên bạn
không uống kháng sinh với sữa vì khi đó kháng sinh đã bị kết tủa hoàn toàn và việc uống
thuốc không có tác dụng.
Theo BS.Yên Hưng suckhoedoisong.vn