Mối quan hệ giữa Khu vực Công và Khu vực Tư – Những vấn đề cần bàn luận
Mối quan hệ của Khu vực Công và Khu vực Tư
Những vấn đề cần bàn luận
Trong bối cảnh của sự phát triển kinh tế, khu vực tư ngày càng được mở rộng nhằm hỗ
trợ cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho người dân. Tuy nhiên, Khu vực Công cũng cần được
tồn tại nhằm thực hiện các vai trò cần thiết của Nhà nước trong việc quản lý và điều hành
nền kinh tế.
Từ khi Nhà nước ra đời, nền kinh tế - xã hội được chia thành hai khu vực chính là: Khu
vực Công và Khu vực Tư nhân. Trong quá trình tồn tại và hoạt động, hai khu vực này đã
cho thấy được vai trò cũng như mối quan hệ mật thiết của chúng.
Bài viết này xin được đề cập đến mối quan hệ của Khu vực Công và Khu vực Tư nhân
và những vấn đề cần bàn luận.
Khu vực Công là khu vực phản ánh hoạt động kinh tế chính trị, xã hội do Nhà nước
quyết định, Khu vực Tư nhân phản ánh các hoạt động do tư nhân quyết định.
Và vai trò của khu vực Công cũng như khu vực Tư thể hiện rất rõ qua việc cung ứng
hàng hóa và dịch vụ cho xã hội. Nhìn chung, khu vực Công cung cấp hàng hóa công thuần
túy và sửa chữa những thất bại của thị trường, cùng với việc làm giảm bất bình đẳng trong
xã hội.
Ví dụ: Dịch vụ an ninh tại mỗi quốc gia, tất cả mọi người dân đều được đảm bảo an ninh
và không thay đổi, dù số lượng người dân của quốc gia đó ngày một gia tăng.
Trong khi đó, khu vực tư nhân cung cấp hàng hóa tư thuần túy, với mục đích chính là
đem lại lợi ích cho chính nhà cung cấp và chỉ đáp ứng một phần nhỏ người tiêu dùng trong
xã hội khi họ đáp ứng đủ điều kiện.
Ngô Đức Chiến Trang 1
Mối quan hệ giữa Khu vực Công và Khu vực Tư – Những vấn đề cần bàn luận
Ví dụ: Xe ô tô hiệu Lexus, chỉ có những người có đủ điều kiện về tài chính mới có khả
năng mua được.
Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế phát triển như hiện nay, việc cung ứng hàng hóa và
dịch vụ không còn phân biệt một cách rõ nét giữa hai khu vực Công và khu vực Tư như
trước đây. Mà thay vào đó, là sự hợp tác, hỗ trợ và bổ trợ cho nhau giữa hai khu vực này
trong việc cung ứng hàng hóa và dịch vụ. Có thể, khu vực công cũng cung cấp hàng hóa và
hợp đồng BOT và hợp đồng kinh doanh, trong đó, Nhà nước chiếm tỷ lệ 85% và Khu vực
Tư nhân chiếm 15%.
Việc liên kết giữa khu vực công và khu vực tư như vậy đã đem đến những lợi ích nhất
định cho khu vực công. Và ngày nay, đối tác công tư
2
đang được phát huy mạnh mẽ trên thị
trường. Đó là việc huy động vốn của khu vực tư vào việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho
xã hội, đẩy mạnh dịch vụ có thu phí, góp phần đem lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước,
giúp Nhà nước giảm được nguồn chi tiêu công, ổn định và cân đối ngân sách Nhà nước. Và
như vậy, Nhà nước sẽ giảm chi đầu tư và thường xuyên cho khu vực công, tiết kiệm chi phí
để thực hiện việc chi tiêu công cho các lĩnh vực xã hội khác. Đồng thời, nâng cao tính cạnh
tranh trong dịch vụ cung cấp, nâng cao chất lượng và khả năng tiếp cận cũng như nhu cầu
1 Một số lĩnh vực thí điểm theo hình thức đối tác công – tư: Đường bộ, cầu đường bộ, hầm đường
bộ, bến phà đường bộ, Đường sắt, cầu đường sắt, hầm đường sắt, Giao thông đô thị, Cảng hàng
không, cảng biển, cảng song, Hệ thống cung cấp nước sạch, Nhà máy điện, Y tế (bệnh viện), Môi
trường (nhà máy xử lý chất thải), Các Dự án phát triển kết cấu hạ tầng, cung cấp dịch vụ công
khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
2 Đối tác công tư (PPP) là việc chuyển giao cho khu vực tư nhân các dự án đầu tư mà theo truyền
thống thì đó là các dự án mà Nhà nước phải đầu tư và vận hành.
Ngô Đức Chiến Trang 3
Mối quan hệ giữa Khu vực Công và Khu vực Tư – Những vấn đề cần bàn luận
sử dụng dịch vụ, góp phần tăng trưởng kinh tế. Và điều đáng đề cập đó là việc cải thiện hoạt
động quản trị và quản lý của khu vực Công, chia sẻ bớt rủi ro của khu vực Công cho các
bên có khả năng quản lý tốt hơn nhằm giảm thiểu rủi ro ở mức thấp nhất, góp phần tăng tính
minh bạch, hạn chế tình trạng tham nhũng.
Tuy nhiên khi tham gia vào các dự án đâu tư công để phối hợp cùng với khu vực công,
thì những điều cần quan tâm và thách thức đối với khu vực tư là không thể tránh khỏi.
Đó là việc công khai thông tin về các dự án “đối tác đâu tư công”
Để đảm bảo sự công bằng, bình đẳng, công khai và minh bạch của việc lựa chọn đối tác
ở khu vực tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ, công trình cho khu vực công thông qua “đối