LỜI NÓI ĐẦU
Do nhu cầu bức thiết hiện nay, hoạt động sản xuất,kinh doanh trong nền
kinh tế thị trường đòi hỏi các doanh nghiệp phải vận dụng linh hoạt các phương
pháp quản lý đặc biệt là biện pháp kinh tế. Một trong những biện pháp kinh tế là
vấn đề tiền lương, tiền thưởng. Tất cả các hoạt động sản xuất kinh doanh của con
người đều vì lợi ích kinh tế. Vì tiền lương là một yếu tố vô cùng quan trọng. Do
vậy việc gắn liền với tiền lương với hiệu quả sản xuất kinh doanh đến việc nâng
cao mức sống ổn định và phát triển trên cơ sở kinh tế là những vấn đề không thể
tách rời.
Trong mục đích phát triển kinh tế đất nước đặc biệt là trong nền kinh tế hàng
hóa nhiều thành phần hiện nay, việc đảm bảo lợi ích cá nhân người lao động là
một động lực cơ bản khuyến khích sự phấn đấu lỗ lực phấn đấu sáng tạo trong sản
xuất. Chính vì thế công tác thanh toán tiền lương các khoản trích theo lương là một
phần quan trọng không thể thiếu được trong công tác hoạch toán tốt công tác này,
doanh nghiệp không chỉđiều hòa giữa lợi ích của mình với lợi ích ngươì lao động
mà còn là nguyên tố góp phần cung cấp những thông tin đầy đủ, chính xác giúp
doanh nghiệp điều hành kế hoạch sản xuất kinh doanh của mình đi vào guồng máy
chung xã hội trong cơ chế mới. Tuy nhiên tiền lương chỉ thực sự phát huy tác dụng
của nó khi các hình thức tiền lương được áp dụng thích hợp nhất, sát thực với tình
hình kinh tế của đơn vị sản xuất kinh doanh, đúng nguyên tắc qui định của Nhà
nước và khả năng cống hiến của mỗi người. Đề tài: "Phân tích hiện tượng tiền
lương trong chủ nghĩa tư bản thường thấp hơn giá trị sức lao động".
1
NỘI DUNG
I. Bản chất và vai trò của tiền lương
1. Bản chất của tiền lương
Tiền lương là một phạm trù kinh tế tổng hợp quan trọng trong nền kinh tế hàng
hóa nhiều thành phần hiện nay bởi vì cái ngưòi ta mua như hàng hóa không phải là
lao động mà là sức lao động,là giá cả sức lao động. Khi sức lao động trở thành
hàng hóa thì giá trị của nó dược do bằng lao động cụ thể hiện và nó như là một sản
phẩm xã hội cần thiết dể sản xuất và tái sản xuất sức lao động. Chúng ta cần phải

công cho một giờ lao động. Chẳng hạn một công nhân một ngày làm việc 8 giờ,
lĩnh 40 xu như vậy mỗi giờđược trả 5 xu. Nhưng nếu nhà tư bản bắt làm 10 giờ và
trả 45 xu, thì như vậy là giá cả một ngày lao động đã giảm từ 5 xu xuống 4 xu rưỡi.
Như vậy với hình thức tiền lương theo thời gian này, nhà tư bản có thể kéo dài
ngày lao động để hạ thấp tiền lương của công nhân.Nâng cao cường độ lao động
cũng cóý nghĩa như thế. Cũng ngày lao động 8 giờ, nhưng nếu nhà tư bản cho tăng
tốc độ hoạt động của máy móc lên gấp rưỡi, thì 8 giờ lao độngcủa công nhân thực
tế bằng 12 giờ, nhưng tiền lương thì vẫn là lương ngày như cũ hoặc có tăng, nhưng
tăng chậm hơn mức tăng của cường độ lao động. Nhà tư bản có sẵn cả một hệ
thống đốc công, cai, ký, để bắt công nhân phải tuân theo kỷ luật lao động và tăng
cường độ lao động.
Hình thức trả lương theo thời gian có lợi cho nhà tư bản ở chỗ: khi hàng hóa tiêu
thụ dễ dàng,thì nhà tư bản kéo dài thêm ngày lao động, dù cho lương ngày của
công nhân cóđược tăng lên,nhưng hàng hóa sản xuất cũng được nhiều hơn do đó
giá trị thặng dư cũng sẽ nhiều hơn. Ngược lại,nếu tình hình thị trường không tốt,thì
nhà tư bản rút ngắn ngày lao động, trả công theo giờ.Thế là công nhân không
đủviệc làm rơi vào thất nghiệp bộ phận. Như vậy trong các trường hợp này,tiền
3
lương tụt hẳn xuống.Như vây, công nhân không những bị thiệt thòi khi ngày lao
động bị kéo dài quáđộ, mà còn bị thiệt thòi cả những khi phải làm việc ít giờ hơn.
Ở Mỹ trong những năm gần đây,5-6% tổng số công nhân làm việc mỗi tuần
từ 1 đến 14 giờ,3-4% từ22-29 giờ,3-4%từ 30-34 giờ ,1/5 làm việc không đủ ngày.
b)Tiền lương theo sản phẩm
Tiền lương theo thời gian là cơ sởđểđịnh tiền lương theo sản phẩm. Khi qui định
đơn giá của sản phẩm nhà tư bản đã tính đến tiền lương theo thời gian của công
nhân trong một số ngày và số lương sản phẩm mà công nhân làm ra trong một
ngày(thường thấy mức sản xuất làm tiêu chuẩn).Ví dụ: công nhân ở xưởng A lĩnh
lương ngày trung bình là 2 đồng và làm được 10 sản phẩm một ngày; nếu áp dụng
chếđộ tiền lương theo sản phẩm ,thì nhà tư bản sẽ qui định đơn giá một sản phẩm
là 2 hào. Cho nên ,tiền lương theo sản phẩm thực ra chỉ là hình thức biến tướng của

nghĩa không vạch rõđược đầy đủ mức sống của công nhân.Ví dụ:tiền lương danh
nghĩa vẫn như cũ, nhưng nếu giá vật phẩm tiêu dùng và thuế má tăng thêm, thì
mức sống sẽ hạ xuống.Tiền lương danh nghĩa có thể tăng thêm, nhưng nếu trong
thời gian đó giá sinh hoạt lại tăng nhanh hơn thì mức sống cũng vẫn bị hạ xuống.
Muốn xác định tiền lương thực tế của công nhân, một mặt phải tính đến mức
tiền lương danh nghĩa, mặt khác phải tính đến mức giá cả vật phẩm tiêu dùng, tiền
trả các khoản phục vụ và thuế.
Thống kê tư bản chủ nghĩa thường xuyên tạc sự thật về tiền lương bằng cách:
xếp cả thu nhập của những tầng lớp lãnh đạo về công việc, tài chính (như nhân
viên quản lý xí nghiệp, giám đốc xí nghiệp…) vào tổng số tiền lương của công
nhân, cùng với mức lương thấp nhất của đông đảo công nhân không lành nghề,
công nhân nông nghiệp, không tính đến tình trạngđắt đỏ của vật phẩm tiêu dùng và
thuế má nặng nề mà công nhân phải đóng góp. Trong các nước tư bản chủ nghĩa,
nhất là trong các nước thuộc địa và phụ thuộc,tiền lương không đủđảm bảo mức
sống tối thiểu cho phần lớn công nhân, vì giá sinh hoạt đắt đỏ và nạn thất nghiệp
5