Lời mở đầu
Xã hội loài ngời đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử xây dựng và phát
triển. Kể từ xuất hiện, loài ngời với khả năng lao động sáng tạo của mình đã dần
chinh phục tự nhiên và dần dần làm chủ thế giới.Ngày nay chúng ta đang sống
trong một kỉ nguyên mới, một kỉ nguyên của công nghệ thông tin và tự động
hoá.Số lợng của cải vật chất đợc loài ngời sản xuất ra ngày càng tăng nhanh, loài
ngời ngày nay đang đợc sống trong một cuộc sống sung túc và đầy đủ, nhng để
có đợc những thành tựu to lớn ngày hôm nay loài ngời đã phải trải qua một quá
trình lao động sáng tạo lâu dài, phát minh ra nhiều công cụ sản xuất mới nhằm
nâng cao năng suất.Quá trình phát triển của loài ngời đợc đánh dấu bằng năm ph-
ơng thức sản xuất : công xã nguyên thuỷ, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, t bản chủ
nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Trải qua mỗi phơng thức sản xuất chúng ta đều
nhận thấy sự phát triển và vai trò to lớn của lực lợng sản xuất mà hai bộ phận cấu
thành chủ yếu của nó là con ngời và các t liệu sản xuất. Sự phát triển của lực lợng
sản xuất đã làm cho năng suất lao động tăng đáp ứng đầy đủ các nhu cầu của loài
ngời với dân số ngày càng tăng cao. Nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề này em
xin đã lự chọn đề tài Phân tích Lực lợng sản xuất qua ba PTSX trớc chủ nghĩa
t bản.
Trong quá trình viết bài do kiến thức của em còn nhiều hạn chế do đó
không thể tránh khỏi những thiếu xót, em rất mong cô giúp đỡ tìm ra những hớng
khắc phục để em rút kinh nghiệm đồng thời nâng cao, trau dồi kiến thức.
Em chân thành cảm ơn!
1
Nội dung
1. Cơ sở lý luận chung về LLSX
a. Khái niệm LLSX :
LLSX biểu hiện mối quan hệ giữa con ngời với tự nhiên, biểu hiện trình độ
sản xuất của con ngời, năng lực hoạt động thực tiễn của con ngời trong quá trình
sản xuất ra của cải vật chất cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.
b. Sự cấu thành LLSX :
Trong quan hệ sản xuất. Sức lao động của con ngời và t liệu sản xuất trớc hết

mục đích của nền sản xuất xã hội. Con ngời với sức mạnh và kỹ năng lao động
của mình đã sử dụng TLLĐ trớc hết là công cụ lao động tác động vào đối tợng
lao động để sản xuất ra của cải vật chất. Chính vì vậy, con ngời luôn giữ vài
trò quyết định đối với sản xuất, dù trong nền sản xuất dựa trên cơ sở kỹ thuật
thủ công, lạc hậu hay công nghiệp hiện đại. Con ngời cũng là mục đích của
sản xuất xã hội. Sản xuất là để tiêu dùng, không có tiêu dùng thì không có sản
xuất.
- Cùng với ngời lao động, công cụ lao động cũng là một yếu tố cơ bản của
LLSX, đóng vai trò quyết định trong TLSX. Công cụ lao động do con ngời
sáng tạo ra là "sức mạnh của tri thức đã đợc tập thể hoá", nó "nhấn" sức mạnh
của con ngời trong quá trình lao động sản xuất. Công cụ lao động là yếu tố
động nhất của LLSX.
2. Sự phát triển của các yếu tố LLSX trong các xã hội trớc CNTB
a . PTSX công xã nguyên thuỷ
Trong xã hội nguyên thuỷ, LLSX và NSLĐ hết sức thấp kém, ngời nguyên
thuỷ bất lực trớc sức mạnh của tự nhiên. Phải trải qua hàng mấy chục năm lao
động, qua sự phát triển lâu dài của LLSX, loài ngời dần dần thoát khỏi tình trạng
dã man và bớc tới cửa ngõ của đời sống văn minh. Trong XH nguyên thuỷ, công
cụ lao động chủ yếu là đồ đá, do vậy ngời ta gọi thời kỳ này là thời kỳ đồ đá.
Bắt đầu từ những hòn đá có sẵn trong tự nhiên, con ngời đã chế tạo thành
nhữngcông cụ đơn giản, hết sức thô sơ bằng cách dạp các hòn đá to thành hòn đá
3
nhỏ để cầm tay ném thú, rạch da thú, chặt cây kiếm sống... khoa học khảo cổ gọi
thời đại này là thời đại thời đá cũ, đây là thời kỳ đầu tiên của lịch sử loài ngời, là
thời kỳ dài nhất, khổ nhất và man rợ nhất.
Qua một thời gian dài, nhờ sống tập thể, kinh nghiệm sản xuất phát triển lên,
ngời nguyên thuỷ dần dần cải tiến và chuyên môn hoá các loại công cụ. Các công
cụ mới xuất hiện thích ứng với nhu cầu từng công việc nhất định; có cái dùng để
lao, có cái dùng để cắt xén...Đồng thời việc phát hiện ra lửa và biết cách lấy lả co
ý nghĩa hết sức quan trọng trong đời sống của ngời nguyên thuỷ. Lửa dùng để nấu

Nền kinh tế trong xã hội chiếm hữu nô lệ có 3 ngành sản xuất chính: trồng
trọt, chăn nuôi và thủ công nghiệp. Kỹ thuật canh tác mới đầu còn rất thô sơ,
công cụ chủ yếu là bằng đá và gỗ, NSLĐ thấp.
Các công cụ lao động trong thời kỳ này cũng đợc hoàn thiện ần.Ngời ta bắt
đầu chhế tạo và sử dụng những công cụ bằng kim loại, đông tiên là công cụ bằng
đồng đỏ, đồng thau, rồi đến sắt. Ngoài ngững công cụ thông thờng nh cày, bừa,
xẻng...thì đã xuất hiện thêm những công cụ mới, phức tạp hơn nh khung cửi, bễ lò
ren, dụng cụ làm đồ gốm...Mặc dù những công cu trên còn thô sơ và nặng nề nh-
ng cũng đã tạo điều kiẹnđể nâng cao NSLĐ hơn so với khi còn sử dụng ngững
công cụ bằng đá trớc kia.
Không chỉ chế tạo ra những công cụ mới bằng kim loại, mà con ngời thời kỳ
này đã biết dùng kim loạ làm nhà cửa, thuyền bè, xe cộ, phục vụ cho việc đi lại và
buôn bán. Họ đã dùng kim loại làm vũ khí đi đánh nhau để chiếm đất nô lệ những
vùng có khoáng sản, chế tạo ra bánh xe làm con lăn chuyên chở gỗ, dùng trong
các loại xe kéo. Lúc này, việc buôn bán phát triển, xuất hiện đông những thơng
thuyền nên nhu cầu cớp đất phát triển, do đó họ phải đống các chiến thuyền.
Thời kỳ này có nhiều kỹ thuật vợt bậc, con ngòi bàng những kỹ năng và kinh
nghiệm của mình đã xây dựng đợc những công trình kiến trúc đồ sộ nh Kim tự
tháp ở Ai- Cập, Vạn lý trờng thành ở Trung Quốc, cùng nhiều hệ thống đê điều,
thuỷ nông, đờng sá, thành trì, miếu mạo...
Một thành tựu lớn của sự phát triển LLSX trong thời đại chiếm hữu nô lệ là xuất
hiện sự phân công lao đọng trong nội bộ từng ngành sản xuất; tức la có sự chuyên
môn hoá sản xuất thành những nghề khác nhau. Thí dụ, trong công nghiệp, co
5