TÊN ĐỀ TÀI :
THỰC TRẠNG KỸ NĂNG THẢO LUẬN NHÓM CỦA HỌC SINH TRƯỜNG
THPT SÀO NAM
MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Giáo dục là nền tảng trong sự nghiệp phát triển quốc gia, góp phần đưa đất nước
hội nhập với các nước phát triển. Trên những chặng đường thử thách, hiện nay, ngành giáo
dục và đào tạo đang tích cực đổi mới phương pháp dạy và học. Nhà giáo dục không chỉ
chú ý đến việc truyền thụ tri thức, mà quan trọng hơn là phải biết dạy "cách" học, "cách"
nghiên cứu, kích thích người học chủ động, sáng tạo, tích cực trong hoạt động học tập.
Đổi mới phương pháp dạy học là nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Một trong
những phương pháp đổi mới hiện được các trường từ tiểu học, trung học cơ sở, trung học
phổ thông, đến các trường đại học đánh giá mang lại hiệu quả cao là phương pháp thảo
luận theo nhóm. Trong dạy học các bộ môn nói chung có quan hệ giao tiếp thầy – trò
nhưng nổi lên mối quan hệ giao tiếp: thầy – trò thông qua sự hợp tác trong “Hoạt động
nhóm” học sinh có điều kiện nghiên cứu, thảo luận, tranh luận trong tập thể (nhóm), ý kiến
của mỗi cá nhân được bộc lộ, điều chỉnh, khẳng định hay bác bỏ, qua đó học sinh tự nâng
mình lên một trình độ mới, bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi
cá nhân và của tập thể nhóm.
Hoạt động nhóm là một trong những hình thức dạy học đang thu hút được sự quan
tâm nghiên cứu của các nhà giáo dục trên thế giới và Việt Nam. J.A.Comenxki - Nhà giáo
dục, nhà tư tưởng lỗi lạc người Tiệp Khắc đã quả quyết rằng: học sinh sẽ thu thập được
nhiều từ việc dạy cho bạn mình cũng như việc học hỏi từ bạn mình. S.V.Xandecson,
C.Turney, Lewin K là những tác giả đã nghiên cứu và ứng dụng các mô hình dạy học theo
nhóm và đã khẳng định vai trò của hình thức này đối với sự phát triển nhân cách của người
học. Ở Việt Nam, trong cuốn "Tổ chức hoạt động dạy học ở trường trung học", PGS.TS
Nguyễn Ngọc Bảo và PGS.TS Tô Hiệu bàn về dạy học theo nhóm tại lớp như một hình
thức dạy học có sự kết hợp tính tập thể và tính cá nhân, trong đó học sinh dưới sự chỉ đạo
của giáo viên trao đổi những ý tưởng, nguồn kiến thức, hợp tác với nhau trong quá trình
lĩnh hội tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo.
Từ xưa, bên cạnh câu “Không thầy đó mày làm nên” ông cha ta lại có câu “Học thầy
Chúng ta tiến hành trò chuyện với học sinh và giáo viên trường THPT Sào Nam. Từ
đó chúng ta có thể đưa ra những đánh giá khách quan, đúng đắn và chính xác hơn về kỹ
năng thảo luận nhóm của học sinh nhằm thu thập những thông tin cần thiết bổ sung cho
phương pháp điều tra bằng an két.
* Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
2
Nghiên cứu kế hoạch tổ chức thảo luận nhóm của học sinh và các sản phẩm khác có
liên quan đến đề tài.
4.3. Nhóm phương pháp thống kê toán học
Các phương pháp thống kê toán học được sử dụng để xử lý các kết quả điều tra về
định lượng, chủ yếu là tính điểm trung bình, tính phần trăm.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Chương I. Cơ sở lý luận về hình thức dạy học ở PT
1. Khái niệm, đặc điểm của hình thức dạy học
1.1. Khái niệm
1.2. Đặc điểm
2. Quá trình vận dụng các hình thức dạy học ở PT.
2.1. Nội dung và hình thức vận dụng các hình thức dạy học ở PT.
2.1.1. Nội dung vận dụng.
2.1.2. Phương pháp vận dụng.
3. Kết quả và một số hạn chế trong quá trình vận dụng
Chương II. Thực trạng kỹ năng thảo luận nhóm ở trường THPT Sào Nam.
1. Thực trạng về kỹ năng thảo luận nhóm.
1.1. Quan niệm về hình thức thảo luận nhóm.
1.2. Các bước tiến hành thảo luận nhóm.
1.3. Ưu điểm và hạn chế của hình thức thảo luận nhóm.
1.4. Yêu cầu sư phạm của hình thức thảo luận nhóm.
2. Thực trạng về kỹ năng thảo luận nhóm của học sinh trường Sào Nam.
2.1. Nhận thức của học sinh về hình thức học tập này.
2.2. Quá trình và thực trạng vận dụng hình thức thảo luận nhóm trong các giờ học của
gia.
Trong thời gian thực tập tôi cũng dự giờ một số đồng nghiệp, cho thấy ưu điểm
của việc thảo luận nhóm, đa số học sinh hoạt động rất tích cực khi giải quyết vấn
đề. Giáo viên cũng có sự đầu tư về câu hỏi, phiếu thảo luận, điều hành tốt…
Tuy nhiên vẫn còn thấy một vài nhược điểm: vấn đề được đưa ra thảo luận quá
dễ hoặc kết quả đã có trong SGK khiến học sinh không có gì để thảo luận hay
tranh cãi để giải quyết vấn đề, hay câu hỏi quá dài, chứa đựng nhiều nội dung
khó hiểu nên khi thảo luận học sinh vẫn còn chưa rõ vấn đề cần thảo luận. Học
sinh vẫn còn chưa quen với việc thảo luận nhóm, vẫn chưa tự giác học tập.
4
Tôi hy vọng BGH nhà trường cùng quý thầy cô sẽ tiếp tục nghiên cứu, xem xét và
đề ra biện pháp hay một tiêu chí nào đó cho việc đánh giá kết quả hoạt động
nhóm ngày càng khoa học, công bằng và khách quan hơn.
Qua bài báo cáo này chắc chắn không tránh được những thiếu sót, kính mong
quý thầy cô vui lòng bỏ qua và góp ý. Xin chân thành cám ơn.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hoàng Chúng (1983), Phương pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục, Nxb
Giáo dục, Hà Nội.
2. Lê Văn Hồng - Lê Ngọc Lan - Nguyễn Văn Thàng (1998), Tâm lý học lứa tuổi và Tâm
lý học sư phạm, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
3. Nguyễn Kỳ (1995), Phương pháp giáo dục tích cực lấy học sinh làm trung tâm, Nxb
Giáo dục, Hà Nội.
4. Lê Văn Giạng, Những vấn đề cơ bản của khoa học giáo dục, NXB Chính trị Quốc gia,
Hà Nội, 2001.
5. Vũ Đình Bảy (chủ biên), Đặng Xuân Điều, Nguyễn Thành Minh, Phương pháp dạy học
môn giáo dục công dân ở trường trung học phổ thông, NXB giáo dục Việt Nam.
6. Phan Trọng Ngọ, dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường, NXB Đại học Sư
phạm, Hà Nội, 2005.
7. Trang web của trường THPT Sào Nam.
5
Câu 4: Theo bạn, những môn học như thế nào thì có thể áp dụng hình thức học tập
nhóm?
a. Những môn học có nội dung trừu tượng, khó hiểu
b. Những môn học có nội dung kiến thức rộng, khó nhớ.
6
c. Cả hai câu a v à b.
d. Môn nào cũng được.
Câu 5: Nếu được phép lựa chọn thành viên để lập nhóm thảo luận, bạn sẽ chọn người
như thế nào?
a. Những người bạn thân.
b. Những người có năng lực hoạt động theo nhóm.
c. Những người ngồi bên cạnh.
d. Ai cũng được.
Câu 6: Theo bạn, để thảo luận nhóm có kết quả tốt nhất, cần:
a. Sự nhiệt tình, nghiêm túc của tất cả các thành viên trong nhóm.
b. Xác định đúng trọng tâm vấn đề cần thảo luận.
c. Chuẩn bị thật kĩ trước khi tiến hành thảo luận.
d. Người nhóm trưởng phải có kế hoạch và kỹ năng phân chia công việc phù hợp.
e. Tất cả các ý kiến trên.
Câu 7: Có ý kiến cho rằng, hầu hết học sinh phổ thông chưa có kỹ năng tổ chức hoạt
động học tập theo nhóm, bạn nghĩ sao về vấn đề này?
a. Đúng.
b. Không đúng.
c. Ý kiến riêng của bạn. Câu 8: Lớp bạn có thường xuyên học tập theo nhóm không?
a.Thường xuyên.
b. Thỉnh thoảng.
c. Chưa bao giờ.
a. Hoàn thành mọi công việc được giao.
b. Là cầu nối giữa các thành viên trong nhóm.
c. Hỗ trợ các thành viên trong nhóm.
d. Đóng góp khác của bạn.Câu 14: Sự gắn bó của các thành viên trong nhóm bạn như thế nào?
a. Đoàn kết.
b. Chưa đoàn kết.
c. Rất rời rạc.
Câu 15: Suy nghĩ của bạn về hoạt động học tập theo nhóm: 8
Xin chân thành cảm ơn bạn đã trả lời câu hỏi của chúng tôi!
Cuối cùng, xin bạn cho biết một số thông tin về cá nhân của bạn:
Họ và tên:
Lớp:
Trường:
9