BÀI TẬP LỚN
Đề bài:
Câu 1: Phân tích tính tất yếu về sự phân hóa giai cấp và sự xuât hiện mâu thuân
cơ bản trong xã hội Việt Nam dưới thời thực dân Pháp thống trị.
Câu 2: Việt Nam tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đât nước đang trong bối
cảnh như thế nào?
Học sinh: Hoàng Quý Nhân
Mã sinh viên: 11122886
Hà Nội
Lời mở đầu
Việt Nam hiện nay đang trong thời kì hội nhập với thế giới, có nhiều thuận lời
và thách thức đặt ra. Để đương đầu với những khó khăn ấy, chúng ta không chỉ cần
những tri thức mới về kinh tế, xã hội, những đường lối ngoại giao phù hợp mà con
cần tìm hiểu về những bài học kinh nghiệp mà ông cha đã để lại, đặc biệt là thời kì
vừa mới trải qua: thời thực dân Pháp đô hộ và thời kì công nghiệp hóa, hiện đại
hóa
1. Tính tất yếu về sự phân hóa giai cấp và sự xuất hiện mâu thuẫn cơ
bản trong xã hội Việt Nam dưới thời thực dân Pháp thống trị
Trong thời kì phong kiến, đất nước ta là một nước nông nghiệp lúa nước với
chế độ quân chủ: vua đứng đầu cùng địa chủ là giai cấp thống trị; còn giai cấp bị trị
phần lớn là nông dân. Cho tới năm 1858, khi tiếng súng thực dân Pháp nổ lên tại
bán đảo Sơn Trà, non sông ta bị thống trị, sự phân hóa, thay đổi, xuất hiện các giai
cấp mới là điều tất yếu.
Giai cấp dùng để chỉ một nhóm xã hội mà các thành viên có vị trí tương
đương nhau trong một cơ cấu bất bình đẳng khách quan về vật chất do một hệ
thống những quan hệ kinh tế đặc trưng cho một phương thức sản xuất cụ thể tạo ra
hay theo Nhà xã hội học người Mỹ Rodney Stark định nghĩa: "Giai cấp là nhóm
người chia sẻ một vị trí giống nhau trong hệ thống phân tầng xã hội". Với nguyên
nhân sâu xa là sự xâm lược của Pháp, An Nam dân quốc hình thành các giai cấp
mới còn do những thay đổi về chính trị, kinh tế và xã hội với sự cai trị của thực
dân.
Giai cấp địa chủ phong kiến tồn tại hàng nghìn năm trong lịch sử từ địa vị là
giai cấp thống trị nay trở thành tay sai cho thực dân Pháp câu kết với thực dân
Pháp bóc lột nhân dân ta. Giai cấp địa chủ được chia thành: Đại địa chủ: có nhiều
ruộng đất, câu kết với thực dân Pháp bóc lột nhân dân ta; Trung địa chủ; Tiểu địa
chủ. Những địa chủ phong kiến phản cách mạng được thực dân Pháp dung dưỡng
và nuôi béo vì vậy đây chính là đối tượng của cách mạng. Những địa chủ phong
kiến bị đế quốc chèn ép có tinh thần dân tộc và tinh thần cách mạng. Tuy nhiên
cũng không trở thành lực lượng lãnh đạo cách mạng.
Giai cấp nông dân chiếm 90% trong xã hội phong kiến thực dân Việt Nam bao
gồm: Phú nông, trung nông, bần nông, cố nông. Giai cấp nông dân bị địa chủ
phong kiến và đế quốc bóc lột nặng nề, đế quốc bóc lột nhân dân bằng sưu cao
thuế nặng, địa chủ bóc lột nhân dân bằng cướp đoạt ruộng đất, địa tô, cướp đoạt
ruộng đất dẫn đến giai cấp nông dân bị đẩy vào đường cùng. Giai cấp nông dân là
lực lượng đông đảo nhất và hăng hái nhất có vai trò quyết định đến cuộc giải
phóng dân tộc, bị đế quốc và địa chủ chèn ép mâu thuẫn đặc biệt với đế quốc thực
dân và phong kiến tay sai phản động vừa có mâu thuẫn về dân tộc vừa có mâu
thuẫn về giai cấp trong đó mâu thuẫn dân tộc là lớn nhất. Tuy nhiên giai cấp nông
dân cũng không thể trở thành lực lượng lãnh đạo cách mạng do trình độ văn hoá
thấp.
Giai cấp công nhân ra đời trong cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
ngay từ cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất. Giai cấp công nhân Việt Nam còn rất
trẻ chiếm 1% dân số, trình độ văn hoá kỹ thuật rất thấp. Đặc điểm của giai cấp
công nhân Việt Nam: Ngoài những đặc điểm chung với giai cấp công nhân thế giới
giai cấp công nhân Việt Nam còn có những đặc điểm riêng biệt khác so với giai
cấp công nhân thế giới. Đặc điểm riêng của giai cấp công nhân Việt Nam: chịu 3
tầng áp bức bóc lột (đế quốc, tư bản trong nước, địa chủ phong kiến); phần lớn
xuất thân từ giai cấp nông dân cho nên họ gắn bó với dân tộc có mới quan hệ gần
gũi với nhân dân và có mối thâm thù với thực dân Pháp; ra đời trước tư sản lực
lượng đồng nhất không bị phân tán về lực lượng và sức mạnh; kế thừa truyền
thống yêu nước đấu tranh của dân tộc; do ra đời muộn giai cấp công nhân Việt
đó do không có tổng tuyển cử theo hiệp định nên quốc gia bị chia cắt làm hai miền.
Miền Bắc Việt Nam một mặt đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội và mặt khác
trợ giúp Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến hành cuộc kháng chiến
chống Mỹ. Trong đó đặc điểm lớn nhất là từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu
tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không trải qua giai đoạn phát triển của tư bản chủ
nghĩa, Đại hội III của Đảng khẳng định: muốn cải biến tình trạng kinh tế lạc hậu
của nước ta, khong co s con đường nào khác, ngoài con đường công nghiệp hóa xã
hội chủ nghĩa. Tức là khẳng định tính tát yếu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đối
với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Trong khi đó, Miền Nam Việt Nam thành lập chính phủ riêng với trợ giúp tài
chính và quân sự từ Mỹ và quốc tế, tiến hành xây dựng nền kinh tế theo hướng tư
bản ở miền Nam Việt Nam. Nhưng thực tế cho thấy rằng việc đi lên xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở miền Bắc gặp rất nhiều khó khăn và thách thức. Kết quả của hơn
100 năm đô hộ của Pháp và sự phá hoại của Mỹ đã làm cho nền kinh tế của Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc trở nên cạn kiệt, nghèo nàn lạc hậu, tài nguyên
kiệt quệ, đất đai bị tàn phá nặng nề. Hơn nửa triệu người dân đã ngã xuống, làng
mạc ruộng đồng bị tàn phá nặng nề.
Trước tình hình cấp bách đó, Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định muốn
cải biến tình trạng lạc hậu của nước họ, muốn tiếp tục cuộc kháng chiến trường kỳ
của Việt Nam và đã chọn con đường công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa. Sau ngày
đất nước thống nhất (1975), quá trình tiếp quản miền Nam đã giúp điều chỉnh
phương hướng và phương thức xây dựng nước Việt Nam trở thành một nước công
nghiệp hóa. Kể từ sau quá trình đổi mới (1985), Đảng Cộng Sản Việt Nam đã chọn
con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội kết hợp với cơ chế thị trường có sự điều tiết
của nhà nước và đặt mục tiêu đến năm 2020 sẽ đưa Việt Nam cơ bản trở thành một
nước công nghiệp.
Kết luận:
Với những bài học kinh nghiệm có được từ thời kì chịu sự áp bức, bóc lột của
thực dân Pháp và thời kì tiến hành công nghiệp hóa hiện đại hóa, chúng ta đã có
thể tự tin bước vào hội nhập với thế giới. Tuy vẫn còn nhiều thách thức chưa thể