HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
ĐỀ TÀI KHOA HỌC CẤP BỘ NĂM 2009
MÃ SỐ: B.09-28
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ
TRONG CÁC ĐƠN VỊ CƠ SỞ HÀNH CHÍNH, SỰ NGHIỆP
CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Cơ quan chủ trì : Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Chủ nhiệm đề tài : TS. Trương Ngọc Nam
Thư ký đề tài : ThS. Bùi Anh Tuấn 7937 HÀ NỘI, 2009

MỤC LỤC

Trang
MỞ ĐẦU
1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ TRONG CÁC CƠ
QUAN HÀNH CHÍNH, ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CỦA
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
14
1.1. Chi bộ và sinh hoạt chi bộ 14
1.2. Cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và tổ chức đảng trong các
cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp ở nước ta
33
Chương 2: THỰC TRẠNG CH
ẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI
BỘ TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH, ĐƠN
VỊ SỰ NGHIỆP CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
54
2.1. Các nhân tố tác động đến chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các
cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của thành phố Hà Nội
54
2.2. Chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các cơ quan hành chính, đơn
vị sự nghiệp của thành phố Hà Nội – thực trạng và nguyên nhân
70
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ
YẾU
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT
CHI BỘ TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH,
ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI

tảng của Đảng mới vững chắc.
Sinh hoạt chi bộ có vai trò, tác dụng to lớn đối với việc xây dựng nội
bộ Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lự
c lãnh đạo toàn diện và
sức chiến đấu của tổ chức đảng; là khâu cuối cùng đảm bảo thực hiện thắng
lợi nhiệm vụ chính trị đề ra. Cho nên, nếu sinh hoạt của chi bộ bị buông
lỏng, rời rạc, thiếu nội dung chính trị tư tưởng cụ thể, thiết thực, thì vai trò
lãnh đạo của tổ chức đảng có nguy cơ suy yếu, vai trò tiên phong gương mẫu
của cán bộ
đảng viên không được phát huy, kỷ luật lỏng lẻo, các hiện tượng
tiêu cực nảy sinh và phát triển, sự gắn bó giữa Đảng và quần chúng bị suy
yếu.
Trong những năm qua, Đảng ta đã có nhiều chủ trương, giải pháp về
xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức
cơ sở đảng, chất lượng đội ngũ cán bộ, đả
ng viên. Thực hiện sự chỉ đạo của
Trung ương, các cấp uỷ, các tổ chức đảng đã tập trung lãnh đạo, tạo được sự
chuyển biến tích cực về các mặt công tác xây dựng Đảng. Tuy nhiên, vẫn
còn không ít chi bộ và tổ chức cơ sở đảng bộc lộ những khuyết điểm, yếu
kém. Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng đó là do chất
lượng sinh hoạt đảng ở các chi bộ, đảng bộ cơ sở chưa đạt yêu cầu. Đại hội
X của Đảng đã nhận định: “Không ít cơ sở đảng yếu kém, năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu thấp, sinh hoạt đảng và quản lý đảng viên lỏng lẻo, nội
dung sinh hoạt nghèo nàn; tự phê bình và phê bình yếu” [28, tr. 271].

2
Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 30-3-2007 của Ban Bí thư Trung ương đã
chỉ rõ “Vẫn còn không ít tổ chức cơ sở đảng và chi bộ yếu kém; một bộ phận
cán bộ đảng viên, trong đó có cả đảng viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các
cấp suy thoái về phẩm chất chính trị và đạo đức, lối sống; nhiều cấp uỷ, chi

nâng vai trò lãnh đạo của Đảng, mà trước hết là nâng cao chất lượng sinh

3
hoạt đảng trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Hà Nội là yêu
cầu khách quan vừa bức thiết, vừa cơ bản lâu dài…
Thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương về việc nâng cao
năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ và tổ chức cơ sở đảng, Thành
uỷ Hà Nội đã có những chủ trương, biện pháp tích cực lãnh đạo và ch
ỉ đạo
các tổ chức đảng trong các địa phương, các cơ quan, đơn vị, đẩy mạnh mọi
hoạt động nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng. Thực hiện nhiệm vụ
xây dựng Đảng của Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XIV, Thành uỷ đã
triển khai Chương trình 02-CTr/TU cho công tác toàn khoá với nội dung
nâng cao vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ
sở đảng của Hà
Nội, trong đó đã thẳng thắn đánh giá: “Không ít nơi, năng lực lãnh đạo và
sức chiến đấu của tổ chức đảng và đảng viên chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm
vụ, vai trò lãnh đạo còn mờ nhạt, chất lượng sinh hoạt tự phê bình và phê
bình yếu, kỷ cương, kỷ luật chưa nghiêm” [59, tr. 2].
Trên thực tế, chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các cơ quan hành
chính,
đơn vị sự nghiệp của thành phố Hà Nội vẫn còn nhiều mặt chưa đáp
ứng được yêu cầu; nhiều khuyết điểm, hạn chế trong sinh hoạt đảng chưa
được khắc phục. Chính vì vậy, việc đánh giá đúng thực trạng, xác định rõ
nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục một cách có hiệu quả
những khuyết điểm, yếu kém, nâng cao chất lượ
ng sinh hoạt chi bộ, trên cơ
sở đó để nâng cao chất lượng lãnh đạo của chi bộ là vấn đề mang tính cấp
bách. Với lý do đó, việc lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi
bộ trong các đơn vị cơ sở hành chính, sự nghiệp của thành phố Hà Nội" để

tổ chức đảng, đồng thời còn chỉ ra những giải pháp nâng cao chất lượng sinh
hoạt đảng, góp phần nâng cao chất lượng lãnh đạo của các chi bộ, đảng bộ
cơ sở.
- Thực hiện Nghị quyết lần thứ 6 khóa X, Chỉ thị số 10-CT/TW ngày
30-3-2007 của Ban Bí thư Trung ương về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi
bộ, kèm theo Hướng dẫn số 05-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương
về nội dung sinh hoạt trong các loại hình tổ chức cơ sở đảng, đã nêu lên
những yếu kém của các cơ sở đảng, chi bộ và đội ngũ cán bộ, đảng viên,
những hạn chế
, khuyết điểm trong việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức,
sinh hoạt đảng; từ đó đề ra những nội dung, biện pháp nâng cao chất lượng
sinh hoạt đảng trong các chi bộ và tổ chức cơ sở đảng.
- Ban Tổ chức Trung ương: Hướng dẫn số 05-HD/BTCTW ngày

5
25/5/2007 về “Nội dung sinh hoạt chi bộ trong các loại hình tổ chức cơ sở
đảng”là sự tiếp tục thực hiện Hướng dẫn số 57-HD/BTCTW ngày 16/3/2006
Ban Tổ chức Trung ương, hướng dẫn một số vấn đề nâng cao chất lượng
sinh hoạt chi bộ.
- Trên tinh thần đó, Ban Tổ chức Trung ương đã có Hướng dẫn số
3731-CV/BTCTW ngày 16/4/2008, bổ sung một số nội dung sinh hoạt chi
bộ gắn vớ
i việc thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh” .
- Ban Tuyên giáo Trung ương: có Hướng dẫn số 34-HD/BTGTW ngày
12/3/2008 về nội dung sinh hoạt chi bộ nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày Chủ
tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc và kỷ niệm 118 năm ngày
sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Thực hiện Nghị quyết của Đảng và Đại hội Đảng bộ
Thành phố khóa

- Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh - Viện Xây
dựng Đảng: Tập bài giảng Hệ thống chính trị và nghiệp vụ công tác tổ chức,
tập 2, Hà Nội, 2007.
- Đức Lượng (Chủ biên), Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt
Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2007.
- Ngô Đức Tính: Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, Đề tài nghiên cứu
cấp cơ sở trọng đ
iểm năm 2006.
- Ngô Đức Tính: Hướng dẫn nghiệp vụ công tác đảng, tập I, II, Nxb
Tư tưởng - Văn hoá năm 1992.
- Cao Duy Tiến: Nâng cao chất lượng sinh hoạt các chi bộ khối nghiên
cứu, giảng dạy ở Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Luận văn thạc
sĩ, ngành Xây dựng Đảng, Hà Nội, 2001.
- Huỳnh Ngọc Thanh: Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu
của các chi bộ ở huyệ
n Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn thạc sĩ,
ngành Xây dựng Đảng, Hà Nội, 2005.
- Lê Hồng Sơn: Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi
bộ trong các trường phổ thông công lập tại thành phố Hồ Chí Minh trong
giai đoạn hiện nay. Luận văn thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng, Hà Nội, 2005.
2.3. Hội nghị, hội thảo:
- Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Báo Hưng Yên, Hội nghị bàn giải pháp
"Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn và cụm dân cư", ngày
14/11/2003.

7
- Tỉnh uỷ Bình Phước, Hội thảo “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ
và tăng cường công tác kết nạp đảng viên”, 11/2007.
- Đảng bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội thảo "Nâng cao chất lượng
sinh hoạt chi bộ Đảng", 16/5/2008.


8
sinh hoạt chi bộ của các cơ quan, đơn vị để có thể rút ra những yêu cầu,
những nội dung, biện pháp chung nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Tiêu
biểu là các bài viết sau đây:
- Tuấn Dũng: Nên sinh hoạt chi bộ như thế nào. Tạp chí Xây dựng
Đảng, số 2/2000.
- Phạm Văn Thảnh: Một số biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt
chi bộ, số 5/2002
- Bùi Trọng Vỵ: Cải tiến nội dung sinh hoạt chi b
ộ, Tạp chí Xây dựng
Đảng, số 6/2002.
- TS. Bùi Văn Ngần: Tăng cường sinh hoạt chuyên đề - một biện pháp
nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8/2003.
- Phương Thảo: Biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở một
số đảng bộ cơ quan, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 7/2004
- Nguyễn Công Huyên: Một số kiến nghị từ khảo sát sinh hoạt của gần
1.200 chi bộ cơ quan, Tạp chí Xây dựng Đảng,, số 10/2004.
- Nguyễn Công Huyên: Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng
bộ Công an Trung ương, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 4/2004.
- Bạch Kim: Chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan - Thực trạng và giải
pháp, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8/2005.
- Hà Triều: Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở cơ quan hành
chính, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 1/2008.
- Phạm Thu Huyền: Để
nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan
khối đoàn thể, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 7/2006.
- Phúc Sơn: Giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở đảng bộ
Ban Cơ yếu Chính phủ, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 9/2007.
- Đức Anh: Nâng cao chất lượng hoạt động chi bộ ở trường cao đẳng,

sở hiện nay. Đồng thời, các bài viết cũng ít nhiều chỉ ra những ph
ương
hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, góp
phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và
sức chiến đấu của chi bộ, đảng bộ cơ sở.
Tuy nhiên, những bài viết trên chưa phản ánh đầy đủ, chưa đánh giá
hết tình hình sinh hoạt chi bộ, đặc biệt là ở các cơ quan hành chính, đơn vị
sự nghiệp củ
a Hà Nội; đồng thời cũng chưa đề ra được những giải pháp
mang tính toàn diện, làm luận cứ khoa học cho việc đổi mới và nâng cao

10
chất lượng sinh hoạt chi bộ. Nhiệm vụ xây dựng và chỉnh đốn Đảng ở Đảng
bộ thành phố Hà Nội đang đòi hỏi phải có những công trình nghiên cứu
mang tính hệ thống, toàn diện về những khuyết điểm, yếu kém trong sinh
hoạt chi bộ, chỉ ra những giải pháp thực sự có hiệu quả nhằm thực hiện tốt
các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, nâng cao ch
ất lượng sinh hoạt chi
bộ trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Hà Nội hiện nay.
3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục tiêu của đề tài:
Trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng sinh hoạt cho bộ trong các cơ
quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Hà Nội trong thời gian qua, đề tài
nêu những phương hướng và đề xuất giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất
lượng sinh hoạt chi b
ộ.
3.2. Nhiệm vụ của đề tài:
- Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về vị trí, vai trò của chi bộ và sinh
hoạt chi bộ trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp; làm rõ những
yêu cầu khách quan của việc đổi mới sinh hoạt chi bộ đối với việc nâng cao

ng lớn, nhất là từ khi Hà Nội mở
rộng (8-2008), và do điều kiện hạn chế, nên đề tài chỉ tập trung điều tra,
khảo sát sinh hoạt chi bộ trong một số cơ quan hành chính nhà nước, một số
đơn vị sự nghiệp của Nhà nước ở Quận Ba Đình, Huyện Từ Liêm, Thị xã
Sơn Tây, Huyện Phúc Thọ; trường đại học Sư phạm Hà Nội, trường Cao
đẳng sư
phạm Hà Nội, trường PTTH Yên Hòa (quận Cầu Giấy), trường
PTCS và tiểu học Dịch Vọng B (Quận Cầu Giấy); bệnh viện Xanh-Pôn ;
bệnh viện Phụ sản Hà Nội ; bệnh viện Đống Đa; Viện Nghiên cứu kinh tế -
xã hội Hà Nội trực thuộc Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội.
Về thời gian, đề tài điều tra khảo sát thực trạng sinh hoạt chi bộ trong
các cơ quan hành chính, đơn vị
sự nghiệp của Hà Nội từ năm 2006 (từ sau
Đại hội XIV của Đảng bộ Thành phố) đến nay, nhất là từ khi thực hiện Chỉ
thị 10-CT/TW ngày 30-3-2007 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về nâng
cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các loại hình cơ sở đảng.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận:
Đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận c
ủa chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về
xây dựng Đảng, về sinh hoạt đảng và sinh hoạt chi bộ nói riêng; kế thừa các
công trình nghiên cứu đã công bố trên sách, báo, tạp chí; các nghị quyết,

12
chương trình, các báo cáo tổng kết công tác xây dựng đảng của Thành ủy và
cấp ủy các cấp.
5.2. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp chung:
Việc nghiên cứu đề tài dựa trên cơ sở phương pháp luận của duy vật

phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng và
cán bộ, đảng viên của Hà Nội hiện nay.

14
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH
HOẠT CHI BỘ TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH,
ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI

1.1. CHI BỘ VÀ SINH HOẠT CHI BỘ
1.1.1. Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của chi bộ
Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu
trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả
dân tộc. Đảng được tổ chức hết sức chặt chẽ trên nguyên tắc tập trung, thống
nhất. Trong hệ thống tổ chức Đảng, chi bộ nằm ở cấp cơ sở như
ng có vai trò
vô cùng quan trọng.
Nói về vị trí, vai trò của chi bộ với tính cách là tổ chức nền móng của
Đảng, C.Mác và Ph.Ăngghen - những người sáng lập chủ nghĩa cộng sản và
chính đảng độc lập của giai cấp vô sản, cho rằng: Các chi bộ của Liên đoàn
những người cộng sản được thành lập dưới hình thức bí mật của các hiệp hội
công nhân, nếu các chi bộ này bị buông lỏng về
mặt tổ chức sẽ dẫn đến cắt
đứt liên lạc với Ban Chấp hành Trung ương, làm cho Đảng mất chỗ dựa
vững mạnh và duy nhất. Vì thế các ông nhấn mạnh: phải ra sức củng cố tổ
chức chi bộ, biến mỗi chi bộ thành một trung tâm hạt nhân của các hiệp hội
công nhân trong đó lập trường và lợi ích của của giai cấp công nhân được

truyền, cổ
động và tổ chức thực hiện trong quần chúng, tức là nhất định phải
đi đến nơi mà quần chúng đi và trong mỗi bước đi phải cố gắng làm cho ý
thức quần chúng hướng về chủ nghĩa xã hội.
Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn cách mạng
Việt Nam, xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh cũng hết sức
coi trọng vị trí, vai trò củ
a chi bộ. Người viết: “Chi bộ là nền móng của
Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” [59, tr. 92]. Chi bộ là gốc rễ của Đảng.
Ngay từ khi thành lập Đảng, Điều lệ Đảng đã qui định: “Ở mỗi xưởng máy,
hầm mỏ, xí nghiệp, cơ quan, trường học, đường phố, đại đội - có 3 đảng viên
trở lên thì lập một chi bộ. Chi bộ là đồn lũy củ
a Đảng chiến đấu trong quần
chúng” [56, tr. 242]. “Mỗi cơ sở là hạt nhân lãnh đạo của quần chúng của cơ
sở, đoàn kết chặt chẽ, liên hệ mật thiết với quần chúng, phát huy trí tuệ và
lực lượng vĩ đại của quần chúng” [58, tr.23]. “Cách mạng là sự nghiệp của
quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng, tác dụng của chi bộ là cực kỳ quan

16
trọng vì nó là sợi dây chuyền để liên hệ Đảng với quần chúng”[58, tr.23].
Theo Hồ Chí Minh, nhiệm vụ của chi bộ là luôn luôn tuyên truyền cho
nhân dân, để thực hiện khẩu hiệu và chính sách của Đảng, luôn luôn chú ý
đến tư tưởng và nhu cầu của nhân dân và kịp thời báo cáo cho cấp trên biết
rõ; luôn quan tâm đến đời sống kinh tế, chính trị và văn hóa của nhân dân,
đồng thời giáo dục nhân dân, tổ chức nhân dân để giải quyết các vấn đề cho
nhân dân. Chi bộ c
ần làm đầy đủ những công việc ấy thì Đảng mới liên hệ
chặt chẽ với quần chúng.
Như vậy, cả trong quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh đều khẳng định vị trí, vai trò cực kỳ quan trọng của

trở thành tổ chức đảng trực thuộc đả
ng ủy cơ sở. Tuy nhiên, các chi bộ trong
các xí nghiệp, cơ quan, trường học, khu phố và trong quân đội đã được củng
cố một bước, các chi bộ trở thành những đơn vị lãnh đạo và chiến đấu bảo
vệ tổ quốc và xây dựng CNXH.
Trong Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng
sản Việt Nam được trình bày tại Đại hội lần thứ IV của Đảng đã tổng kế
t 5
bài học kinh nghiệm về xây dựng tổ chức cơ sở đảng đã khẳng định phải
nắm chắc khâu trung tâm của công tác củng cố cơ sở đảng là chi bộ, thường
xuyên giữ vững chế độ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, làm cho chi
bộ, tổ chức tế bào đầu tiên của Đảng thực sự là hạt nhân lãnh đạo chính trị,
là đơn vị chiến đấu ở
cơ sở và là trường học giáo dục, rèn luyện đảng viên.
Trong các Điều lệ Đảng từ Đại hội IV đến nay đều có qui định riêng
về vị trí, nhiệm vụ của chi bộ dưới đảng ủy cơ sở: Chi bộ là tổ chức tế bào
cơ bản của Đảng, là hạt nhân lãnh đạo và chiến đấu của Đảng trong quần
chúng, là trường học giáo dục, rèn luyện mọi
đảng viên, nơi kết nạp đảng
viên và thi hành kỷ luật đối với đảng viên, phân công và kiểm tra công tác
đảng viên.
Điều 27, Điều lệ Đảng thông qua Đại hội VII xác định: “Chi bộ là nơi
trực tiếp nối liền Đảng với quần chúng, được tổ chức theo nơi làm việc hoặc
nơi ở của đảng viên. Chi bộ có nhiệm vụ giáo dục, rèn luyện, quản lý, phân
công và kiểm tra công tác của đả
ng viên, kết nạp đảng viên mới và thi hành
kỷ luật đảng viên, lãnh đạo việc thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi đơn vị”.
Điểm 2 Điều 24 của Điều lệ Đảng thông qua tại Đại hội Đảng lần thứ
VIII, lần thứ IX qui định: Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của
đơn vị; giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác

mạnh, hoạt động có hiệu quả thì toàn bộ “cơ thể” Đảng mới có sức sống
mạnh mẽ, m
ới có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao.
1.1.2. Sinh hoạt chi bộ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ
1.1.2.1. Khái niệm, vai trò của sinh hoạt chi bộ
Khái niệm sinh hoạt chi bộ liên quan mật thiết với các khái niệm hoạt
động của Đảng và sinh hoạt đảng.
Nói đến hoạt động của Đảng là nói đến nhiều mặt: từ hoạt động xây
dựng nội bộ Đảng, xây dựng Đảng về chính tr
ị, tư tưởng và tổ chức, công

19
tác kiểm tra, giám sát, khen thưởng và kỷ luật, công tác văn phòng cấp ủy,
đến hoạt động lãnh đạo xã hội của Đảng: lãnh đạo đối với Nhà nước, Mặt
trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân; lãnh đạo các lãnh vực của đời sống xã
hội và vận động quần chúng nhân dân… Hoạt động xây dựng nội bộ Đảng
nhằm làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và
tăng c
ường sức chiến đấu để Đảng tiến hành lãnh đạo Nhà nước, các đoàn
thể nhân dân và xã hội có hiệu quả, gắn bó mật thiết với nhân dân.
Sinh hoạt đảng là một mặt hoạt động của Đảng. Quan niệm sinh hoạt
đảng hiện nay vẫn còn những ý kiến khác nhau. Có ý kiến cho rằng sinh
hoạt đảng chỉ là những cuộc họp đảng, cuộc họp chi bộ đảng, tổ đảng và các
hoạ
t động khác như học tập nghị quyết, thông tin, thời sự Trong cuốn “Về
đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng”, tác giả Đức Lượng quan
niệm: “Sinh hoạt Đảng là sự phản ánh quá trình xây dựng đường lối, chủ
trương, chính sách thông qua hoạt động tập hợp trí tuệ, sức mạnh của tập thể
các tổ chức và các thành viên của Đảng để thực hiện lý tưởng, mụ
c tiêu của

cơ sở đảng, đó là hoạt động tập thể của tất cả đảng viên
để bàn bạc, thảo
luận, quyết định các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo nhằm thực
hiện nhiệm vụ của đơn vị, đồng thời để xây dựng tổ chức đảng trong sạch,
vững mạnh. Theo qui định của Điều lệ Đảng hiện hành, chi bộ sinh hoạt
thường kỳ mỗi tháng một lần, sinh hoạt bất thường khi cần thi
ết. Sinh hoạt
chi bộ lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc cơ bản, lấy tự phê
bình và phê bình làm qui luật phát triển.
Sinh hoạt chi bộ là một trong những biện pháp về tổ chức và tư tưởng
rất cơ bản, chi phối trực tiếp, toàn bộ quá trình hoạt động của tổ chức đảng
và từng đảng viên.
Sinh hoạt chi bộ trước hết nhằm giáo dục, rèn luyện nâng cao trình độ
trí tu
ệ, năng lực công tác, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho đội ngũ
đảng viên, tạo điều kiện cho đảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được
giao.
Sinh hoạt chi bộ là biện pháp tích cực để quản lý, giáo dục đảng viên.
Để Đảng có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu thì phải thường xuyên sinh
hoạt để giáo dục rèn luyện, không ngừng nâng cao năng l
ực, trình độ, phẩm
chất chính trị, đạo đức, lối sống cho đảng viên. Sinh hoạt chi bộ vì vậy được
coi là trường học giáo dục cộng sản và rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo
đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên.
Sinh hoạt chi bộ là diễn đàn dân chủ nhằm phát huy tính tích cực, sáng

21
tạo của từng đảng viên và tổ chức đảng, đảm bảo cho mỗi đảng viên và tổ
chức đảng thực hiện chức năng lãnh đạo của mình ở cơ sở. Trong sinh hoạt
đảng, mỗi đảng viên và cán bộ được thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình,

chức, tính kỷ luật, tính tự giác đặ
t mình trong sự quản lý của tổ chức đảng,
thường xuyên tham gia sinh hoạt chi bộ, tự giác ghép mình vào khuôn khổ