Tiêu chuẩn
kỹ thuật
và
chú giải
đối với
các công trình cảng
ở Nhật Bản

H
ội cảng
-

đ ờng thuỷ

và thềm lục địa việt nam

thềm lục địa việt nam

hội cảng đ ờng thuỷ

centre of

vapo

vapo

&
Tp 2



Bộ Tiêu chuẩn này dịch từ Technical Standards and Commentaries for Port and
Habour Facilities in Japan. - January, 2002, là bộ Tiêu chuẩn mới nhất, đ ợc bổ sung và
cập nhật khá hệ thống và đồng bộ hơn nhiều so với hai lần xuất bản tr ớc đây (1980 và 1988)
Tham gia dịch, hiệu đính, biên tập bộ Tiêu chuẩn này gồm các thành viên của VAPO
(Bộ môn Cảng - Đ ờng thuỷ, Tr ờng đại học Xây dựng; Khoa Công trình thuỷ Tr ờng Đại
học Hàng hải; TEDI Port ; và một số hội viên cá nhân khác)
Bộ Tiêu chuẩn dịch này đ ợc in thành 2 tập :
Tập 1 : Gồm 4 phần:
Phần 1. Khái quát; Phần 2. Các điều kiện thiết kế; Phần 3. Vật liệu; Phần 4. Các cấu
kiện bê tông đúc sẵn.
Tập 2: Gồm 7 phần:
Phần 5. Nền móng; Phần 6. Luồng tàu và khu n ớc ; Phần 7. Công trình bảo vệ cảng ;
Phần 8. Công trình bến; Phần 9. Các công trình khác trong Cảng; Phần 10. Bến chuyên dụng;
Phần 11. Bến du thuyền.
Chúng tôi hy vọng rằng Bộ Tiêu chuẩn này sẽ đáp ứng phần nào cho các chuyên gia
đang làm công tác t vấn, xây dựng, nghiên cứu và giảng dạy ngành xây dựng Cảng - Đ ờng
thuỷ Việt Nam và là một trong những b ớc đi để Việt Nam sẽ có một bộ Tiêu chuẩn kỹ thuật
về Cảng - Đ ờng thuỷ chính thức bằng song ngữ Việt - Anh phù hợp với trình độ khu vực và
thế giới.
Khát vọng lớn lao, nh ng khả năng về nhiều mặt rất hạn hẹp nên không thể không có sai
sót trong dịch thuật, biên tập và in ấn. Chúng tôi rất mong sự thông cảm và nhận đ ợc nhiều
góp ý của độc giả.
Hôi Cảng Đ ờng thuỷ - Thềm lục địa Việt Nam xin chân thành cảm ơn:
- Sự giúp đỡ quí báu và có hiệu quả của JOPCA và OCDI.
- Sự tham gia nhiệt tình của các cá nhân và tập thể trong việc dịch, hiệu đính, biên tập và
in ấn. Hà Nội, ngày 28 tháng 01 năm 2004
Hội Cảng - Đ ờng thuỷ - Thềm lục địa Việt nam
Tiêu chuẩn này đ ợc dịch từ bản tiếng Anh Technical Standards and
Commentaries for Port and Facilities in Japan theo ch ơng trình hợp
tác giữa Hội Cảng - Đ ờng thuỷ - Thềm lục địa Việt Nam (VAPO) với
Viện Phát triển Ven biển N ớc ngoài Nhật Bản (OCDI) và Hiệp hôị
Cảng N ớc ngoài Nhật Bản (JOPCA) trong thời gian 2002 - 2004.

- 1 -
Phần V. Nền móng

Ch ơng 1. Khái quát . 001
Ch ơng 2. Sức chịu tải của móng nông001
2.1 Khái quát (Điều 41, Khoản1 Thông báo)001
2.2 Sức chịu tải của móng trên nền cát (Điều 41, Khoản 2 Thông báo) .001

- 2 -
4.2.5 Các điều kiện cần xem xét để xác định sức bền kháng nhổ cho phép của
cọc
4.3 Sức chịu tải ngang cho phép của cọc
4.3.1 Khái quát
4.3.2 Tính sức chịu tải ngang cho phép của cọc (Điều 43, Khoản 5 Thông báo)
4.3.3 Đánh giá sự làm việc của cọc qua thí nghiệm thử tải
4.3.4 Đánh giá sự làm việc của cọc sử dụng các ph ơng pháp phân tích
4.3.5 Đánh giá tác động của nhóm cọc
4.3.6 Sức chịu tải ngang của cọc chụm đôi
4.4 Nguyên tắc chung thiết kế cọc
4.4.1 Phân chia trọng tải
4.4.2. Sự phân bố tải trọng
4.4.3. Khoảng cách giữa các trọng tâm của cọc
4.4.4 ng suất cho phép của vật liệu cọc
4.5. Thiết kế chi tiết
4.5.1. Kiểm tra tải trọng khi xây dựng
4.5.2 Thiết kế mối nối giữa cọc và kết cấu
4.5.3. Mối nối của cọc
4.5.4. Thay đổi độ dày thành ống hoặc vật liệu của cọc ống thép
4.5.5 Những điểm cần chú ý khác trong thiết kế
Ch ơng 5. Độ lún của móng
5.1 ng suất của khối đất
5.2 Lún tức thời
5.3 Lún cố kết
5.4 Chuyển vị ngang
5.5 Lún không đều

- 3 -
Ph n VI. Lung tu v khu nc

Ch ơng 1 Khái quát
1.1 Khái quát
Ch ơng 2 Đê chắn sóng
2.1. Khái quát.
2.2. Sơ đồ bố trí đê chắn sóng (Điều 55 Thông báo)
2.3. Điều kiện thiết kế đê chắn sóng.
2.4. Chọn dạng kết cấu.
2.5. Xác định mặt cắt ngang
2.5.1 Đê chắn sóng t ờng đứng (Điều 46 Thông báo, Khoản1)
2.5.2 Đê chắn sóng hỗn hợp
2.5.3. Đê chắn sóng mái nghiêng
2.5.4 Đê chắn sóng dạng thùng chìm đ ợc ốp mặt bằng khối bê tông tiêu sóng.
2.6 Các ngoại lực dùng tính toán ổn định
2.6.1 Khái quát
2.6.2 Lực sóng
2.6.3 áp lực thuỷ tĩnh
2.6.4 áp lực đẩy nổi
2.6.5 Trọng l ợng bản thân
2.6.6 ổn định trong khi động đất.
2.7 Tính toán ổn định
2.7.1 Tính toán ổn định phần t ờng đứng (Điều 48 Thông báo, Khoản 1 3)
2.7.2 Tính toán ổn định phần mái nghiêng.
2.7.3 Tính toán ổn định mặt cắt toàn bộ ( Điều 48 Thông báo, Khoản 4)
2.7.4 Tính toán ổn định đầu và góc đê chắn sóng
2.8 Chi tiết kết cấu.
2.8.1. Đê chắn sóng t ờng đứng.
2.8.2. Đê chắn sóng hỗn hợp
2.8.3 Đê chắn sóng mái nghiêng
2.8.4 Đê chắn sóng dạng thùng chìm ốp mặt bằng khối bê tông tiêu sóng.
2.9 Thiết kế chi tiết phần t ờng đứng.

[ 2 ] Lực sóng.
[ 3 ] Thiết kế cọc
3.3.2 Đê chắn sóng nổi.
[1] Khái quát
[ 2 ] Lựa chọn các điều kiện thiết kế
[ 3 ] Thiết kế hệ thống neo.
[4] Thiết kế kết cấu vật nổi.
Ch ơng 4 Âu tầu
4.1 Chọn vị trí (Điều 58 Thông báo)
4.2. Kích th ớc và bố trí âu tầu (Điều 52 Thông báo, Khoản 1 và Khoản 2).
4.3 Lựa chọn loại kết cấu.
4.3.1 Cửa âu (Điều 52 Thông báo, Khoản 3)
4.3.2 Buồng âu (Điều 52 thông báo, khoản 4)

- 6 -
4.4 Ngoại lực và tải trọng tác dụng lên âu thuyền (Điều 52 Thông báo, khoản 5).
4.5. Hệ thống bơm và tháo n ớc (Điều 52 Thông báo, khoản 6)
4.6 Các thiết bị ngoại vi (Điều 52 Thông báo, khoản 7)
Ch ơng 5 Công trình chống bồi cạn và sa bồi
5.1 Khái quát
5.2 Kè nhô
5.2.1 Sơ đồ bố trí kè nhô (Điều 56 Thông báo)
5.2.2 Chi tiết của kè nhô ( Điều 50 Thông báo)
5.3 Nhóm kè chắn
5.4 Kè h ớng dòng
5.4.1 Sơ đồ bố trí kè h ớng dòng ( Điều 57 Thông báo, khoản 1)
5.4.2 Chiều sâu n ớc tại đầu kè h ớng dòng(Điều 57 Thông báo, khoản 2 và 3).
5.4.3 Kết cấu của kè h ớng dòng ( Điều 51 Thông báo)
5.5 Công trình h ớng giòng sa bồi ở ven bờ biển và cửa sông.
5.6 Biện pháp chống cát gió đùn

Ch ơng 3. Các kiểu kết cấu công trình bến
Ch ơng 4. Bến trọng lực
4.1 Nguyên tắc thiết kế
4.2 Ngoại lực và tải trọng tác động lên t ờng
4.3 Tính toán ổn định
4.3.1 Các vấn đề cần xem xét trong tính toán ổn định công trình
4.3.2 Kiểm tra khả năng ổn định tr ợt của t ờng (Điều 66, Khoản 1-1 Thông
báo)
4.3.3 Kiểm tra khả năng chịu lực của móng (Điều 66, Khoản 1-3 Thông báo)
4.3.4 Kiểm tra khả năng ổn định lật của t ờng bến (Điều 66, Khoản 2 Thông
báo)
4.3.5 Kiểm toán móng mềm (Điều 66 Thông báo, Khoản 2)
4.4 Tính ổn định các khối bê tông rỗng
4.5 ảnh h ởng của khối đắp sau t ờng
4.6 Thiết kế chi tiết
Ch ơng 5. Kết cấu bến t ờng cừ
5.1 Khái quát ( Điều 67, Khoản1 Thông báo)
5.2 Ngoại lực tác động lên t ờng cừ
5.2.1 Ngoại lực cần xem xét
5.3 Thiết kế t ờng cừ
5.3.1 Cao độ đặt thanh neo
5.3.2 Chiều sâu chôn cừ ( Điều 67, Khoản 2-1 Thông báo)
5.3.3 Mô men uốn của t ờng cừ và phản lực tại điểm gắn thanh neo
5.3.4 Tiết diện ngang của cừ
5.3.5 Xem xét ảnh h ởng của độ cứng mặt cắt của t ờng cừ (Điều 67,Khoản
2-2 Thông báo)
5.4 Thiết kế thanh neo
5.4.1 Lực căng thanh neo
5.4.2 Mặt cắt ngang của thanh neo ( Điều 67, Khoản 3 Thông báo)
5.5 Thiết kế dầm liên kết

7.3 Kiểm tra bề rộng của t ờng đối với biến dạng cắt
7.3.1 Khái quát
7.3.2 Chiều rộng t ờng t ơng đ ơng
7.3.3 Tính toán mômen biến dạng
7.3.4 Tính toán mô men kháng
7.4 Kiểm tra ổn định tổng thể của thân t ờng
7.4.1 KháI quát
7.4.2 Mô đun phản lực nền

- 9 -
7.4.3 Tính toán phản lực nền và chuyển vị của t ờng
7.5 Kiểm tra khả năng chịu tải của đất nền
7.6 Kiểm tra sức kháng tr ợt của t ờng
7.7 Kiểm tra chuyển vị của đỉnh t ờng
7.8 Kiểm tra ổn định tr ợt cung tròn
7.9 Mặt bằng của ô và cung cừ vây
7.10 Tính toán lực căng đai
7.11 Thiết kế cọc cừ hình chữ T
7.11.1 Khái quát
7.11.2 Kết cấu của cọc cừ hình chữ T
7.12 Thiết kế chi tiết
7.12.1 Thiết kế cọc đỡ dầm mũ
7.12.2 Thiết kế dầm mũ
Ch ơng 8. Kết cấu bến trụ ống thép đ ờng kính lớn
8.1 Phạm vi áp dụng
8.2 Kết cấu bến trụ ống thép đ ờng kính lớn dạng không chôn trong đất nền
8.2.1 Nguyên lý thiết kế
8.2.2 Ngoại lực tác dụng lên kết cấu bến trụ ống thép đ ờng kính lớn
8.2.3 Kiểm tra chiều rộng của t ờng chống lại biến dạng tr ợt
8.2.4 Kiểm tra ổn định tổng thể của thân t ờng

9.4 Các giả thiết về đất đáy biển
9.4.1 Xác định độ nghiêng của mái dốc.
9.4.2 Mặt nền giả định
9.5 Thiết kế cọc
9.5.1 Khái quát (Điều 69, Khoản 1-1 Thông báo)
9.5.2 Hệ số phản lực ngang của đất nền
9.5.3 Điểm ngàm giả định
9.5.4 Các lực thành phần tác dụng lên các cọc đơn (Điều 69, Khoản 1-2 Thông
báo)
9.5.5 ứng suất trong mặt cắt ngang của cọc
9.5.6 Kiểm tra độ dài chôn trong đất khi tính sức chịu tải của cọc (Điều 69,
Khoản 1-3 Thông báo)
9.5.7 Kiểm tra độ dài chôn trong đất để tính sức chịu tải ngang
9.5.8 Kiểm tra mối nối cọc
9.5.9 Thay đổi bề dày thành hoặc vật liệu cọc ống thép.
9.6 Kiểm tra khả năng chống động đất
9.6.1 Giả định mặt cắt ngang để kiểm tra tính kháng động đất
9.6.2 Ph ơng pháp kiểm tra đặc tính kháng động đất
9.6.3 Xác định dịch chuyển do động đất để kiểm tra đặc tính kháng động đất
9.6.4 Kiểm tra khả năng chịu tải sử dụng ph ơng pháp đơn giản hoá
9.6.5 Kiểm tra khả năng chịu tải sử dụng ph ơng pháp phân tích đàn - dẻo
9.7 Thiết kế t ờng chắn đất (Điều 69, Khoản 2 Thông báo)
9.8 Kiểm tra ổn định tr ợt cung tròn
9.9 Thiết kế chi tiết
9.9.1 Tổ hợp tải trọng cho thiết kế kết cấu phần trên

- 11 -
9.9.2 Tính toán bố trí cốt thép chịu lực cho kết cấu phần trên
9.9.3 Thiết kế đầu cọc
Ch ơng 10. Bến kiểu hở có các cặp cọc xiên

11.5 Thiết kế chi tiết
11.5.1 Kết cấu phần trên
11.5.2 Cầu công tác

- 12 -
Ch ơng 12. Cầu tàu nổi
12.1 Phạm vi áp dụng
12.2 Nguyên tắc thiết kế
12.3 Thiết kế phao
12.3.1 Kích th ớc của phao (Điều 72, Khoản 3 Thông báo)
12.3.2 Ngoại lực và các tải trọng tác động lên phao
12.3.3 Sự ổn định của phao (Điều 72, Khoản 4 Thông báo)
12.3.4 Thiết kế các bộ phận của phao (Điều 72, Khoản 5 Thông báo)
12.4 Thiết kế hệ thống neo
12.4.1 Ph ơng pháp neo ( Điều 72, Khoản 1 Thông báo)
12.4.2 Thiết kế xích neo
[1] Tính toán ngoại lực ( Điều 72, Khoản 6 Thông báo)
[2] Điểm buộc xích neo
[3] Đ ờng kính sợi xích
12.4.3 Thiết kế rùa neo
[1] Tính toán ngoại lực
[2] Thiết kế rùa neo (Điều 72, Khoản 7 Thông báo)
12.5 Thiết kế cầu dẫn và cầu nối
12.5.1 Kích th ớc và góc nghiêng (Điều 72, Khoản 2 Thông báo)
12.5.2 Thiết kế cầu dẫn và cầu nối
12.5.3 Giá điều chỉnh
Ch ơng 13. Các trụ độc lập
13.1 Nguyên tắc thiết kế
13.2 Bố trí mặt bằng
13.3 Ngoại lực tác động lên trụ độc lập

[2] Rùa neo và xích buộc rùa neo
[3] Xích neo đất
[4] Xích chính
[5] Hệ nổi
16.2 Cột neo (Điều 74 Thông báo)
Ch ơng 17. Các kiểu công trình bến khác
17.1 T ờng tiêu sóng
17.1.1 Nguyên tắc thiết kế
17.1.2 Xác định dạng kết cấu
17.2 T ờng cừ thép không neo
17.2.1 Nguyên tắc thiết kế
17.2.2 Ngoại lực tác động lên cừ
17.2.3 Tính toán mặt cắt ngang của cừ
17.2.4 Xác định chiều dài chôn cừ
17.2.5 Tính độ chuyển vị đỉnh cừ
17.2.6 Ngoại lực trong xây dựng
17.2.7 Thiết kế chi tiết
17.3 Bến t ờng cừ với cọc neo xiên
17.3.1 Nguyên tắc thiết kế

- 14 -
17.3.2 Ngoại lực tác động lên bến t ờng cừ cọc neo xiên
17.3.3 Lực ngang, lực thẳng đứng tác động lên điểm liên kết
17.3.4 Xác định mặt cắt ngang của cừ và cọc neo xiên
17.3.5 Xác định chiều sâu chôn cừ và chôn cọc
17.3.6 Thiết kế chi tiết
17.4 Bến cầu tàu cừ sau
17.4.1 Nguyên tắc thiết kế
17.4.2 Bố trí và kích th ớc mặt cắt
17.4.3 Thiết kế t ờng cừ

19.4.2 Bố trí đệm tàu ( Điều 81 Thông báo)
19.4.3 Năng l ợng va của tàu ( Điều 82 Thông báo)
19.4.4 Lựa chọn đệm tàu ( Điều 83 Thông báo)
19.5 Các bộ phận an toàn
19.5.1 Giới thiệu chung
19.5.2. Bộ phận chắn dọc bến ( Điều 84 Thông báo )
19.5.3. Rào chắn và dây chắn (Điều 85 Thông báo )
19.5.4. Báo hiệu hoặc thông báo
19.5.5. Gờ chắn
19.5.6. Thiết bị chữa cháy và hệ thống báo động
19.6. Các công trình dịch vụ
19.6.1. Giới thiệu chung
19.6.2. Các công trình chiếu sáng
19.6.3. Công trình cho hành khách lên và xuống tàu
19.6.4. Cầu nghiêng cho ph ơng tiện đi lại (Điều 93 Thông bâo)
19.6.5. Công trình cung cấp n ớc (Điều 88 Thông báo)
19.6.6. Công trình thoát n ớc (Điều 87 Thông báo)
19.6.7. Công trình cung cấp điện và nhiên liệu (Điều 89 Thông báo)
19.6.8. Các biển báo và thông báo
19.7 Cầu thang và thang (Điều 90 Thông báo)
19.8 Thiết bị cứu sinh (Điều 91 Thông báo)
19.9 Gờ chắn (Điều 92 Thông báo)
19.10 Cầu nghiêng trong cảng
19.11 Báo hiệu, biển báo và hàng rào bảo vệ
19.11.1. Khái quát
19.11.2. Việc trang bị các báo hiệu
19.11.3. Các loại và vị trí đặt báo hiệu
19.11.4. Vị trí đặt báo hiệu
19.11.5. Kết cấu báo hiệu
19.11.6. Vật liệu

20.5.1 Các điều kiện thiết kế
20.5.2 Thành phần của lớp mặt ( Điều 99 Thông báo)
20.5.3 Các khe nối (Điều 100 Thông báo)
20.5.4 Thanh neo và thanh tr ợt
20.5.5 Công việc bảo vệ cuối cùng
20.6 Thiết kế lớp mặt atphan
20.6.1 Các điều kiện thiết kế
20.6.2 Thành phần của mặt đ ờng ( 99) (Điều 99 Thông báo)
20.6.3 Công việc bảo vệ cuối cùng
20.7 Thiết kế lớp mặt bằng khối bê tông
20.7.1 Các điều kiện thiết kế
20.7.2 Cấu tạo lớp mặt (L u ý mục 99)
20.7.3 Các khe nối
Ch ơng 21: Nền móng cho thiết bị bốc xếp
21.1 Nguyên tắc thiết kế

- 17 -
21.2 Những ngoại lực tác động lên nền móng
21.3. Thiết kế móng cọc
21.3.1 Dầm bê tông
21.3.2 Khả năng chịu lực của các cọc
21.4 Thiết kế nền móng không cọc
21.4.1 Xem xét những ảnh h ởng đối với bến
21.4.2 Dầm bê tông

1.2.2 Xe thiết kế (Điều 105 Thông báo)
1.2.3 Lòng đ ờng và làn đ ờng.
1.2.4 Giới hạn tĩnh không (Điều 108 Thông báo)
1.2.5 . Bề rộng đ ờng tại đoạn cong
1.2.6 Độ dốc dọc
1.2.7 Đ ờng cắt ngang
1.2.8 Mặt đ ờng (Điều 106 Thông báo)
1.2.9 Báo hiệu (Điều 102 Thông báo)
1.3 Bãi đỗ xe
1.3.1 Khái quát
1.3.2 Kích th ớc và vị trí ( Điều 114 và 115 Thông báo)
1.4 Đ ờng sắt.
1.5 Sân bay trực thăng
1.6 Đ ờng hầm.
1.6.1 Khái quát.
1.6.2 Nguyên lý lập quy hoạch và thiết kế (Điều 111 Thông báo).
1.6.3 Chiều sâu ngập (Điều 112 Thông báo, khoản 2 và 3).
1.6.4 Kết cấu và chiều dài của phân đoạn đ ờng hầm ngầm.
1.6.5 Tháp thông gió ( Điều 112 Thông báo, khoản 6)
1.6.6 Đ ờng vào
1.6.7 Tính toán ổn định đ ờng hầm ngầm ( Điều 112 Thông báo, khoản 4)
1.6.8Thiết kế phân đoạn đ ờng hầm ngầm (Điều 12 Thông báo, Khoản 1)
1.6.9 Mối nối (Điều 112 Thông báo, Khoản 5)
1.6.10 Các thiết bị kiểm tra và vận hành (Điều 113 Thông báo)

- 19 -
1.7 Cầu
1.7.1 Khái quát
1.7.2 Các yêu cầu thiết kế (Điều 116 và 117 Thông báo)
1.7.3 Độ bền kết cấu (Điều 118 Thông báo)

- 20 -
Phần X Bến chuyên dụng
Ch ơng 1 Bến công ten nơ
1.1. Nguyên tắc thiết kế
1.2. Thiết kế các công trình cập tầu
1.2.1. Chiều dài và chiều sâu n ớc của bến
1.2.2. Thiết bị cập tầu
1.2.3 Hệ thống đệm tầu.
1.3. Thiết kế các công trình trên bờ
1.3.1. Bãi tr ớc
1.3.2. Cần cẩu công ten nơ
1.3.3. Bãi công ten nơ
1.3.4. Trạm làm hàng (lẻ) công ten nơ (CFS)
1.3.5. X ởng bảo d ỡng
1.3.6. Nhà hành chính
1.3.7. Cổng
1.3.8. Các công trình phụ
Ch ơng 2 Bến phà
2.1 Nguyên tắc thiết kế
2.2 Thiết kế các công trình cập phà.
2.2.1 Chiều dài và chiều sâu n ớc của bến
2.2.2 Thiết bị neo
2.2.3 Hệ thống đệm phà
2.2.4 Công trình bảo vệ chống xói
2.3 Thiết kế cầu cho xe cộ lên xuống phà
2.3.1 Chiều rộng, chiều dài, độ dốc và bán kính cong.
2.3.1 Các thiết bị phụ và báo hiệu(Điều khoản thông báo 93,Điều 1 và 5)