- 1 -
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA S AU ĐẠI HỌC TIỂU LUẬN
KỸ NĂNG LÃNH ĐẠOĐề tài:
Tóm tắt cuốn sách “Bản đồ tư duy trong công việc” của
Tony Buzan GVHD: TS Lê Thị Thu Thủy
Sinh viên: Đỗ Hồng Ngọc
SBD: 69
Lớp: QTKD CH 6.2
HÀ NỘI – 07/2010
- 3 -
MỞ ĐẦU
Kỹ năng lãnh đạo rất đa dạng và phong phú, và có tính cá biệt vì thế sẽ không
tồn tại một tài liệu nào về kỹ năng lãnh đạo hoàn hảo mà ở đây ta cần học tập theo
các tình huống thực tế, các thành công của các doanh nghiệp và các Nh à lãnh đạo
trên thế giới. Một Nhà lãnh đạo đ òi h ỏi n goài tố chất bẩm si nh còn cần rèn luyện
cho mình rất nhiều n hững kỹ năng mềm nhằm thực hiện tốt các vai trò của một nhà
lãnh đạo đó là vai trò duy trì quan hệ con người, vai trò chuyển tải thông tin, vai trò
ra quyết định…. Để rèn luyện cho mình những kỹ năng đó cần phải có một công cụ
hữu hiệu và một trong nhữn g cuốn sách có giá trị ứng dụng thực tiễn cao và rất phù
hợp đó là cuốn sách “M ind Maps at work” của tác giả Tony Buz an được nhóm
NTG (New thinking Group) dịch r a tiếng việt với t ên “Bản đồ tư duy trong công
việc”. Với quy môn môn học tôi xin trình bày tóm tắt tư tưởng và một vài thu hoạch
của bản thân về nội dung cuốn sách này. NỘI DUNG
1. Giới thiệu.
Cùng với sự phát triển của thời đại, thước đo quan trọng cho năng lực sáng
tạo của mỗi người trong nền kinh tế tri thức chính là tốc độ tư duy, khản năng
chuyển hóa thông tin thành kiến thức, từ kiến thức tạo ra giá trị tạo ra sản phẩm
dịch vụ. Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay việc học t ập chăm chỉ vân
chưa ohari là giải pháp tối ưu, các phương pháp luận học tập đã từng đem lại thành
công cho chúng ta trong quá khứ hiện đang gặp nhiều thách thức. Thông tin đa
chiều và thực tiễn đòi hỏi chúng ta ngoài kiến thức cần có khả năng tạo giá trị gia
tăng từ kiến thức.
Tony Buzan là một trong số ít những n gười đã dành nhiều thời gian nghiên
bên bán cầu não trái, và nữ giới trội hơn trong công việc cần t ới bán cầu não phải.
Chắc chắn việc huy động sức mạnh của cả hai bán cầu sẽ t ạo ra sứ c sá ng tạo vô
biên. Bản đồ tư duy là công cụ củng cố khả năng liên kết bền vững giữa hai bán cầu
não. Nó giúp giải phóng thiên tài sáng tạo còn tiềm t àng trong bạn.
Vào năm 1933 nhà tâm lý học Hewig von Restorff công bố một nghiên cứu tiết
lộ rằng chúng ta có thiên hướng ghi nhớ một thông tin trong danh sách nếu nó nổi
bật. Chẳng hạn, nếu một danh sách các số, và ở giữa có một chữ cái, nhiều khả
năng sẽ nhớ chữ cái vì nó khác biệt thông tin với những thông tin còn lại. Hiện
tượng này gọi là hiệu ứng Von Restorff.
Một trong những cách dễ ghi nhớ là t hông qua sự hình dung và hình ảnh.
Những bức tranh sặc sỡ dễ nhớ hơn những từ ngữ, và bạn có thể nhớ được bất cứ
thứ gì nếu liên hệ nó với một hình ảnh sống động. Nếu bạn sử dụng trí não sáng tạo
để khiến những liên hệ này lố bịch, hài hước, kỳ quặc hoặc gây sốc thì bộ não thậm
chí còn nhớ những liên h ệ này nhiều hơn.
Ngoài ra thuật nhớ và âm nhạc cũng là công cụ hữu hiệu để bạn lưu trữ lại
thông tin và cũng dễ gợi nhớ lại khi bạn cần nó.
Bản đồ tư duy được xây dựng dựa trên các cơ s ở khoa học đó với việc xây
dựng vận dụng tối đa công cụ là hình ảnh và màu sắc.
3. Nguyên tắc xây dựng Bản đồ Tư duy .
Bản đồ tư duy là hìn h thức ghi chép sử dụng mầu sắc và h ình ảnh, để mở rộng
và đào sâu các ý tưởng. Ở giưa bản đồ là một ý tưởng hay hình ảnh tru ng tâm. Ý
- 5 -
tưởng hay hình ảnh này được phát triển bằng các n hánh tượng trưng cho những ý
chính và đều được nối với ý trung tâm.
Các n hánh chính lại được phân thành các nhánh nhỏ nhằm nghiên cứu chủ đề ở
mức độ sâu hơn. Những nhánh nhỏ này lại tiếp tục được phân nhỏ hơn nữa. Nhờ sự
kết nối giữa các nhánh, các ý tưởng cũng có sự liên kết dựa trên mối liên hệ của bản
thân các ý, điều này làm cho Bản đồ Tư duy có thể bao quát được các ý tưởng trên
phạm vi sâu rộng mà điều này không thể thực hiện được theo hình thức liệt kê.
4. Xây dựng một số bản đồ tư duy cho nhà lãnh đạo:
- Trong trường hợp cần bảo mật bản đồ tư duy của hệ thống hỗ trợ bạn có
thể mã hóa bằng màu sắc hoặc một dạng mật mã nào đó. Và các quyết
định hay những gợi ý được dùng bằng màu sắc thể hiện
- Sử dụng các nhánh con để phát triển ý tưởng của bạn trên từng gợi ý của
nhánh chính.
- Sử dụng bản đồ để tham khảo thêm ý kiến nhữ ng người trong đội. Sau đó
lắng nghe và thu thập các ý tưởng mới vào bản đồ tư d uy .
- Dùng bản đồ tư duy để triển khai công việc hoặc để làm đị nh hướng phát
triển của cả đội.
4.3. Kế hoạch hoàn hảo cho sự tiến triển kh ông ngừng
Bước đầu tiên trên con đường thành lập một doanh nghiệp riêng là lập Bản đồ
Tư duy cho kế hoạch kinh d oanh. Nếu bạn muốn thu hút hỗ trợ từ bên thứ ba thì
bản kế hoạch kinh doanh của bạn chính là công cụ t hiết yếu nhằm thuyết phục các
nhà đầu tư tiềm năng.
- Vẽ một h ình ảnh tượng trưn g cho công việc kin h doanh của bạn ở trung
tâm Bản đồ Tư duy. Có th ể là hình ảnh về sản phẩm, hoặc nhận định ngắn
gọn sứ m ệnh kinh doanh.
- Vẽ nhánh lớn từ trung tâm “Độc đáo”. Vẽ các nhánh phụ để khám phá
những yếu tố khiến sản phẩm độc đáo, và lý do tại sao
- Vẽ nhánh lớn khác “khách hàng”. Vẽ những nhánh phụ xác định chính xác
đối tượng khách hàng của bạ n, nhu cầu của họ và tại sao. Xác định khoảng
lợi tức có thể thu lại.
- Vẽ nhánh lớn thứ ba về “Trụ sở ” ở đó phát triển các n hánh nhỏ về các
phòng ban, bổ sung thêm chi tiết về các phí tổn có thể có hoặc cũng chưa
cần thiết.
- Vẽ nhánh khác “Cơ cấu” để giải quyết vấn đề lực lượng lao động, kèm
theo bất kỳ đối tác tiềm năn g nào mà bạn có thể có. Sử dụng các nhánh
phụ để phát triển các chiến lược maketi ng và nhân sự cũng như thiết lập
nhóm làm việc.
Từ bản đồ tư duy này bạn hoàn toàn xây dựng một kế hoạch kinh doanh hoàn
sàng để nắm bắt sự thay đổi luô n thể hiện một tầm nhìn tích cực và n ăng động trong
hoạt động hàng n gày của công ty cũng như bản thân bạn.
M ột trong những yêu cầu nắm bắt sự thay đổi đó là việc bắt kịp sự thay đổi
nhu cầu của khác h hàng.
“HÌNH D UNG BẠN LÀ MỘT KH ÁCH HÀNG”
Hãy dành thời gian để suy nghĩ về việc lựa chọn hàng hóa của bạn và những
ảnh hưởng của nó đến các lự a chọn của bạn như thế nào. Vẽ một Bản đồ tư duy về
những sản phẩm và dịch vụ bản thân bạn rất trung thành.
- Bạn là hình ảnh trung tâm của bản đồ tư duy này.
- Vẽ những nhánh chính những thứ mà bạn từng mua như ôto, nhà, xe máy,
đồ điện tử, nội thất…Sau đó thêm vào những thứ như hội hè, quần áo, du
lịch…
- Khám phá các nhánh chính chi tiết hơn bằng cách thêm vào các nhánh
phụ, có thể là thương hiệu các loại sản phẩm bạn chọn, giá thành…
- Tại mỗi nhánh sản phẩm bạn lại thêm vào lý do bạn chọn, có thể là bạn
thích, đang là mốt, một người bạn mới mua…
Đây là một bài t ập hữu ích giúp bạn hiểu v ề những sự thay đổi nhìn từ quan
điểm của khách hàng. Sự thay đổi có thể rất công khai hoặc rất nhỏ. Một trong các
- 8 -
nội dung quan trọng về sự t hay đổi đó là thỏa mãn người tiêu dùng thông qua sự
thay đổi.
Hãy lập bản đồ tư duy về việc l àm thế nào để t ạo cảm giác trao quyền cho
khách hàng:
- Vẽ hình ảnh của công ty bạn làm trung t âm bản đồ.
- Trên nhánh chính hãy vẽ:
o Kế hoạch xây dựng lòng trung thành của khách hàng
o Các phần thưởng
o Dịch vụ khách hàng
o Rút n gắn thời gian chờ đợi
o Những lời khuyên.
Những nhà quản lý giỏi có thể làm nên sự khác biệt giữa một nhóm thành
công và môt nhóm thất bại. Chính vì vậy, những người lãnh đạo giỏi vừa phải quản
lý tốt công việc của bản thân vừ a quản lý tốt những nhân viên của mình. Bản đồ tư
duy và cơ chế t hành công TEFCAS sẽ tập trung vào kỹ năng lãnh đạo và đưa nhóm
tiến đến thành công. Điểm mấu chốt là xây dựng bản đồ về những thế mạnh cũng
như nhược điểm của bản thân
- Vẽ hình ảnh trung t âm phù hợp với nhóm mà bạn đang quản lý.
- Vẽ những nhánh chính tạo nên người quản lý giỏi. Bạn phải quả n lý những
ai và quản lý cái gì? Một trong những nh ánh này tất nhiên phải có bạn.
Trong bản đồ này nhánh chính có thể là: bản thân, đội ngũ nhân viên, sản
phẩm, môi trường.
- Phát triển với các nhánh phụ. Có th ể là quản lý những khía cạnh c ủa bản
thân, khối lượng công việc, mức độ hiểu khách hàng, hiểu nhân viên hay
sản phẩm…
- Những nhánh con: những kỹ năng cần trau dồi, những diễn biến của thị
trườn g m ới nhất.
Trong những kỹ năng lãnh đ ạo nhóm thì bạn phải biết đoàn kết nhóm trong
những thời điểm khó khăn. Việc lập bản đồ để tr uyề n đạt toàn thể nhân viên những
tin tức hay những thay đổi được thực hiện như sau:
- Bắt đầu bằng việc vẽ hình ảnh trung tâm phù hợp với tình huống của bạn
- Vẽ các nhánh thể hiện đặc đi ểm chính của thông tin mà bạn muốn chia sẻ
và những hình ảnh có thể ảnh hưởng đến nhân viên và công ty như thế
nào. Trong đó phải chỉ rõ thành viên, những thay đổi, hành động…
- Các n hánh con có thể là số nhân viên có thể bỏ đi, những hiệu ứng khi
nhân viên bỏ việc, số nhân viên ở lại yếu kém…Ở nhánh này bạn cũng cần
nêu ra các động lực để khuyến khích nhân viên
- Từ bản đồ này bạn xây dựng bản thuyết trình mô tả thực trạng và các giải
pháp trước toàn thể công ty. Khi đó nhân viên s ẽ ghi nhận sự thẳng thắn
và họ cũng sẽ nhận thấy thực tế là không đáng lo ngại như họ suy đoán.
Để phát triển nhóm bạn dùng cơ chế TEFCAS để nhóm tập trung vào việc tìm
chính. Một trong các nhánh này sẽ là bài nói của bạn
- Tiếp tục tập trung vào các nhánh con liên quan đến bài thuyết trình.
Những nhánh này sẽ là những cách thức cụ thể để thông tin cho mọi
người về công việc.
Những nguyên tắc vàng đảm bảo một cuộc họp hiệu quả:
1. Lập bản đồ tư duy về chương trình cuộc họ p. Trong đó nêu rõ dành thời
lượng bao nhiêu cho mỗi nộ i du ng.
2. Giữ cho nội dung luôn đúng hướng
3. Đảm bảo tất cả mọi người đều biết được chương trình của cuộc họp được
làm bật lên từ bản đồ tư duy để họ có sự chuẩn bị
4. Nếu là cuộc họp thường xuyên, phải mang theo bản đồ của cuộc họp trước
5. Càng nhiều người càng khó bàn bạc.
Việc sử d ụng bản đồ tư duy rõ r àng cho thấy hiệu quả trong việc tổ chức ý
tưởng và lên kế hoạch theo cách dễ nhớ để có thể trình bày hiệu quả cho người
khác.
- 11 -
4.7. Giải pháp cân bằng công việc và cuộc sống.
Là một nhà lãnh đạo ngoài việc phải tự cân bằng giữa c ông việc và đời sống cá
nhân mình bạn cần h iểu và truyền đạt cho nhân viên cách thức nâng cao k hả năng
cân bằng cuộc sống và công việc của nhân viên. Xây dựng bả n đồ tư duy giúp nhân
viên cân bằng công việc và cuộc sống được thực hiện như sau:
- Hãy vẽ chủ đề trung tâm “Cân bằng công việc và cuộc sống”, minh bạch
hóa chủ đề bằng hình tượng một bên là công việc và một bên là cuộc
sống.
- Những nhánh chính phải đư ợc chia trên cơ sở nhữ ng y êu cầu cụ thể và
hoàn cảnh của cô ng ty bạn. Có thể là: thời gian linh hoạt, chăm sóc con
cái, làm việc tại nhà….
- Vẽ các nhánh phụ từ các nhánh chính và ước tính chi phí của t ừng giải
pháp. Có th ể là giải pháp thành lập công ty con trông trẻ ngay trong côn g
ty bạn, có thể là thuê và công ty trả tiền…hiệu quả tức thì là họ sẽ yên