BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
TIỂU LUẬN KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
NHỮNG PHẨM CHẤT TẠO NÊN MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO
Thực hiện: Trần Thế Thành
Số thứ tự: 90
Lớp: Cao học QTKD K6.2
Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Hà Nội, tháng 7 năm 2010
MỞ ĐẦU 1
1. Khái niệm về lãnh đạo và sự khác biệt giữa lãnh đạo với quản lý 2
2. Những phẩm chất tạo nên nhà lãnh đạo 2
2.1. Đạo đức là tiêu chuẩn quan trọng nhất đối với người lãnh đạo 2
2.2. Tầm nhìn làm nên sự vĩ đại của nhà lãnh đạo 3
2.3. Khả năng truyền tải nhiệt huyết 5
2.4. Tính quyết đoán 6
2.5. Biết dùng người 6
2.6. Luôn giữ đúng cam kết và sẵn sàng chịu trách nhiệm 8
2.7. Hoài bão lớn 8
2.8. Tài thu hút quần chúng 9
KẾT LUẬN 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO 12 Tiểu luận Quản trị Dự án Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Học viên: Trần Thế Thành (STT 90) Lớp Cao học QTKD K6.2 – Đại học Ngoại Thương Trang 1 / 15
Tiểu luận Quản trị Dự án Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Học viên: Trần Thế Thành (STT 90) Lớp Cao học QTKD K6.2 – Đại học Ngoại Thương Trang 2 / 15
NHỮNG PHẨM CHẤT TẠO NÊN MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO 1. Khái niệm về lãnh đạo và sự khác biệt giữa lãnh đạo với quản lý
Khái niệm người lãnh đạo mới chỉ được quan tâm và nghiên cứu trong vài thập
kỷ gần đây. House, R. J. trong cuốn sách "Culture, Leadership, and Organizations: The
GLOBE Study of 62 Societies" xuất bản năm 2004 đã định nghĩa "Lãnh đạo là khả
năng một cá nhân có thể ảnh hưởng, khuyến khích và làm cho người khác đóng góp
nhiều hơn vào hiệu quả và thành công cuối cùng của tổ chức mà họ đang là thành
viên."
Chúng ta biết tới Peter Ferdinand Drucker (1909–2005) - cha đẻ của quản trị
kinh doanh hiện đại, cũng biết tới câu nói nổi riếng của ông: “Management is doing
things right; leadership is doing the right things” - tạm dịch là nhà quản lý tìm cách
làm thật tốt một công việc, còn người lãnh đạo lại cố gắng xác định đúng công việc để
làm. Điều này có ý nghĩa gì?
Druker muốn nhấn mạnh rằng ở vị trí đứng đầu, luôn có hai khái niệm: lãnh đạo
và quản lý. Nhà quản lý có thể đóng vai trò của nhà lãnh đạo, nhưng nhà lãnh đạo thì
không phải lúc nào cũng là nhà quản lý. Trong cuốn sách nổi tiếng "The Art of
Possibility", Rosamund và Benjamin Zander đã đề cập tới khái niệm "Leading from
any chair" - "lãnh đạo từ bất kỳ vị trí nào" với ví dụ rất hay về hình ảnh một giàn nhạc
giao hưởng với người chỉ huy là người đảm bảo cho cả giàn nhạc phối hợp biểu diễn
tốt với nhau, nhưng chính người đánh đàn Viola ngồi cuối giàn nhạc mới là người lãnh
bản thân ông Park cũng không thuộc loại có trình độ xuất sắc. Nhưng ông là một con
người thật thà dưới con mắt của công chúng và trong đời thường.
Khi ông mất vào năm 1981, cả đất nước Hàn bị “sốc” khi phát hiện Park Chung
Hee chỉ sở hữu một căn chung cư cũ nát, mà ông đã mua cho gia đình trước khi lên
làm người đứng đầu đất nước. Nhưng cũng vào năm 1981 đó, Hàn Quốc đã trở thành
một con rồng của châu Á.
Lão Tử từng khuyên: “Khi chọn một nhà lãnh đạo, đạo đức là tiêu chuẩn quan
trọng nhất. Thứ đến mới là tài năng”. Khả năng lãnh đạo chính là bước ngoặt tạo ra tất
cả thành công của một công ty, một tập đoàn hay một đất nước. Khả năng lãnh đạo là
thứ đã làm ra 500 công ty được xếp trong Top Fortune hằng năm, là quá trình mà Lý
Quang Diệu đã xây dựng Singapore từ mức GDP 2,5 triệu USD vào năm 1972 để có
được 86 tỉ USD GDP vào năm 2000. Vì thế, chọn một nhà lãnh đạo đã quan trọng,
nhưng chọn một nhà lãnh đạo có đạo đức còn quan trọng hơn.
2.2. Tầm nhìn làm nên sự vĩ đại của nhà lãnh đạo
Bản chất của lãnh đạo là phải có một tầm nhìn. Nhà lãnh đạo chia sẻ ước mơ và
định hướng mà những người khác muốn chia sẻ và đi theo. Hầu hết các doanh nghiệp
hay bất kỳ ngành kinh doanh nào đều bắt đầu bằng một tầm nhìn về thứ mà người sáng
Tiểu luận Quản trị Dự án Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Học viên: Trần Thế Thành (STT 90) Lớp Cao học QTKD K6.2 – Đại học Ngoại Thương Trang 4 / 15
lập ra nó nhìn thấy rằng có thể tạo ra. Chia sẻ tầm nhìn này với những người khác theo
cách khiến người khác phải hành động để thực hiện tầm nhìn chính là bí quyết cho một
tầm nhìn lãnh đạo thành công, một nhà lãnh đạo thành công bởi như đã để cập ở trên,
hầu như tại thời điểm nhìn thấy tầm nhìn, tầm nhìn đó rất dễ bị coi là một điều ngớ
ngẩn. Những bài học kinh nghiệm của Microsoft dưới đây sẽ cho ta thấy sự quan trọng
của tầm nhìn người lãnh đạo.
Nhắc đến Microsoft, chắc hẳn mọi người đều nghĩ ngay tới một tập đoàn phần
Trang 5 / 15
Microsoft từ một doanh nghiệp nhỏ đi lên là nhờ tầm nhìn của người lãnh đạo, những
người đã luôn cố gắng vượt qua những khó khăn tức thời để hướng tới một mục tiêu
cao nhất, không phải chỉ là vị trí trên thị trường, không phải là lợi nhuận mà là tầm ảnh
hưởng đến người tiêu dùng. Cũng như Microsoft, Compaq, Apple, Lotus, Sun, và
Oracle xuất hiện và đi lên hàng tỷ đô la từ con số 0.
2.3. Khả năng truyền tải nhiệt huyết
Tất cả các vị giám đốc huyền thoại trên đều thể hiện sự nhiệt tình vì công việc,
vì công ty và sự nghiệp bản thân. Họ có niềm tin và cảm nhận mạnh mẽ về một ý
tưởng, một sản phẩm hay một quy trình mới và có khả năng sử dụng hiệu quả cương vị
của mình để truyền bá niềm tin này với nhân viên họ một cách hiệu quả nhất.
Herb Kelleher, người sáng lập kiêm cựu Tổng giám đốc của Southwest Airlines
(SA), đã dồn hết tâm huyết để xây dựng một văn hóa kiểu cộng đồng giữa khách hàng
và nhân viên. Ông đã từng đưa ra lời khuyên: “Không nên lấy lợi nhuận làm mục đích
trong mối quan hệ của anh với khách hàng. Thay vào đó, anh cần tập trung hơn nữa
vào việc phục vụ khách hàng, sao cho khách hàng hài lòng và tiếp tục quay lại với
công ty. Đó chính là chìa khóa tạo ra khả năng sinh lợi, nhất là vào thời kỳ kinh tế khó
khăn ”. Và giống như tất cả các nhà lãnh đạo tài năng khác, Kelleher đã thực hành
chính những gì mình nói. Bất kỳ ai từng bay trên chuyến bay của SA đều cảm nhận
được sự khác biệt so với các hãng khác. Thay cho những bữa ăn và chỗ ngồi được xếp
sẵn là sự hài hước và những trò đùa vui vẻ. Cứ mỗi năm, SA đưa ra những phương
thức mới nhằm mang lại cho khách hàng những trải nghiệm độc đáo trên chuyến bay.
Kelleher đã bỏ ra 30 năm để biến văn hóa SA trở thành một nét riêng biệt của hãng.
Theo ông đó chính là một tài sản riêng mà không ai có thể sao chép được.
Đối với Jack Welch, thành công của chu trình 6 Sigma là một thành quả quan
trọng của lòng nhiệt huyết mà ông đã để lại cho GE. Ông không bao giờ ngừng truyền
bá thông điệp của mình, và tận dụng mọi công cụ mình có để làm điều này: từ việc gửi
thư điện tử cho nhân viên đến việc bổ sung những giải pháp chất lượng vào hệ thống
của GE. Lời nói của Welch luôn đi đôi với việc làm. Ông đã thực hiện chương trình
đào tạo bắt buộc về chu trình 6 Sigma cho nhân viên thuộc tất cả các cấp bậc, đồng
cày giữa đường, ai bảo gì cũng nghe. Nó giúp người lãnh đạo phân bổ công việc và
nguần nhân lực hợp lý, có hiệu quả cao. Nếu tính quyết đoàn dựa trên những tính toán
khoa học và phân tích kỹ càng những thông tin (Kể cả logic hay phi logic), dự đoán xu
thế phát triển của tương lai… Thì hiệu quả thật tuyệt vời. Quyết đoán không phải là
độc đoán, mù quáng, mà phải mở rộng lòng mình ra để lắng nghe ý kiến của người
khác. Người lãnh đạo luôn phải đưa ra những quyết định quan trọng, sự chần chừ sẽ
làm cho đồng nghiệp mất niềm tin.
2.5. Biết dùng người
Tiểu luận Quản trị Dự án Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Học viên: Trần Thế Thành (STT 90) Lớp Cao học QTKD K6.2 – Đại học Ngoại Thương Trang 7 / 15
Đây là yếu tố không thể thiếu của người lãnh đạo, nó thể hiện qua việc tuyển
chọn người tài, phân chia công việc hợp lý. Doanh nghiệp nhỏ thì có vài chục người,
lớn thì hàng ngàn người, mỗi người một tính cách. Nếu không phân bổ hợp lý nguồn
nhân lực thì doanh nghiệp rất rối ren, hiệu quả công việc chung hay công việc của từng
nhân viên không cao, có thể coi là gốc rễ để xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Nó là
tổng hòa của nhiều yếu tố, từ tuyển chọn và đào tạo nhân tài, tìm hiểu những ưu điểm
và khuyết điểm của nhân viên mà mình trực tiếp quản lý. Lãnh đạo phải là người chào
đón những nhân viên mới, đặc biệt là những nhân viên mới tốt nghiệp và chỉ cho họ
thấymôi trường làm việc tích cực trong công ty, để họ thấm nhuần văn hóa doanh
nghiệp. Trong xã hội không ai, chắc chắn không ai có thể thành công một mình bao
giờ. Nhân nghĩa là cơ sở để phân chia công việc giúp phát huy hết tố chất của mỗi
nhân viên, cũng như sức mạnh của cả tập thể. Khi cần người lãnh đạo hoặc nhân viên
sẽ phải hy sinh lợi ích của mình cho tập thể thì đó mới là tập thể mạnh, đoàn kết, bất
khả chiến bại. Giỏi dùng người là tố chất không thể thiếu của người lãnh đạo, nếu
muốn đưa doanh nghiệp của mình tiến lên và phát triển bền vững. Muốn trở thành cao
Một khi đã đánh mất niềm tin rồi thì rất khó lấy lại. Giữ gìn tín nghĩa là việc khó vô
cùng, phải đánh đổi rất nhiều những quyền lợi trước mắt, nếu không có tầm nhìn xa
trông rộng, thì ta sẽ đánh mất nó trong chớp mắt. Là gốc của mọi hành động toàn thể
cán bộ công nhân viên, là cơ sở tạo dựng niềm tin của bạn hàng và khách hàng, xã hội
và đặc biệt của các thành viên với nhau, tạo dựng cái uy trước mọi người. Sự bình
đẳng giữa các thành viên trong doanh nghiệp là rất cần thiết, nhưng cái uy của người
lãnh đạo, của cấp trên luôn phải duy trì. Uy tín góp phần rất lớn xây dựng văn hóa
doanh nghiệp, thương hiệu của công ty, thương hiệu của mỗi cá nhân. Từ đó tạo ra
niềm tin mãnh liệt vào bản thân mình, và với những người khác. Khi đã đánh mất uy
tín sẽ rất khó lấy lại, nếu không muốn nói là không thể. Vì vậy để giữ uy tín có thể
phải hy sinh rất nhiều quyền lợi của bản thân, nhưng khi người lãnh đạo đã khẳng định
được uy tín rồi thì sẽ rất thuận lợi đi trên con đường mà mình đã chọn.
Công việc lãnh đạo liên quan đến việc các nhà lãnh đạo buộc phải lựa chọn các
giải pháp khác nhau, và vì vậy trong quá trình này sẽ xảy ra sự cạnh tranh và xung đột.
Các nhà lãnh đạo hiệu quả không ngại xung đột mà họ sẵn sàng đương đầu với nó,
khai thác cơ hội phát sinh từ đó và cuối cùng phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về
những lựa chọn và quyết định mà họ thực thi. Nói khác đi, nhà lãnh đạo phải chịu
trách nhiệm hoàn toàn về những lựa chọn, cam kết, hay thành công thất bại của họ.
Nếu một lúc nào đó họ hứa hẹn sẽ đem đến các thay đổi và không thể làm được điều
này, họ cần có dũng khí để sẵn sàng ra đi. Do đó, công việc cuối cùng của người lãnh
đạo là sẵn sàng ra đi khi thời điểm đã đến.
2.7. Hoài bão lớn
Nếu không có những người có tinh thần cầu tiến, có hoài bão thì tổ chức sẽ
buộc phải trao quyền lực vào tay những người lãnh đạo bất đắc dĩ và không đủ năng
lực cũng như động cơ để tạo dựng quyền lực và lãnh đạo tổ chức. Tinh thần cầu tiến
Tiểu luận Quản trị Dự án Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Học viên: Trần Thế Thành (STT 90) Lớp Cao học QTKD K6.2 – Đại học Ngoại Thương
cạnh quan hệ giữa người với người. Năng lực thu hút quần chúng không có nghĩa là
những khả năng tinh thần, sự nổi danh, quyền lực siêu nhiên mà là các phẩm chất cần
có mà nhà lãnh đạo phải có để người khác nhận thấy, nghe và hiểu họ, qua đó nhà lãnh
Tiểu luận Quản trị Dự án Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Học viên: Trần Thế Thành (STT 90) Lớp Cao học QTKD K6.2 – Đại học Ngoại Thương Trang 10 / 15
đạo tạo ra lòng tin và sự hợp tác giữa các thành viên trong tổ chức mà họ lãnh đạo.
Warren Bennis trong cuốn “Trở thành người lãnh đạo” đã đưa ra một định nghĩa về
người lãnh đạo theo đó phản ánh khá đầy đủ tinh thần trên đây: “người lãnh đạo là
những người có thể diễn đạt hoàn hảo những gì họ muốn. Họ biết họ là ai, thế mạnh và
hạn chế của họ là gì, và làm thế nào để khai thác tối ưu thế mạnh của họ và quản lý các
điểm yếu của họ. Họ cũng biết họ muốn gì, tại sao họ muốn điều đó, và làm thế nào để
truyền đạt những gì họ muốn tới người khác để có được sự hợp tác và hỗ trợ của người
khác”.
Tiểu luận Quản trị Dự án Giảng viên: TS Lê Thị Thu Thủy
Học viên: Trần Thế Thành (STT 90) Lớp Cao học QTKD K6.2 – Đại học Ngoại Thương Trang 12 / 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO (1) Lê Thị Thu Thủy (2010), Slide Bài giảng Kỹ năng lãnh đạo