Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
MỤC LỤC
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài 2
2. Mục đích nghiên cứu 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu 2
4. Phương pháp nghiên cứu 2
Phần nội dung
I. Cơ sở lý luận 3
1. Khái niệm 3
2. Nội dung giáo dục gia đinh 3
2.1 Ý nghĩa của gia đình và giáo duc gia đình 4
2.2 Vai trò của giáo dục gia đinh 5
2.3 Trách nhiệm của giáo dục gia đinh 6
2.4 Tầm quan trọng của giáo dục gia đình qua từng giai đoạn 7
3. Đặc điểm của giáo dục gia đình hiện nay 8
4. Một số sai lầm thường gặp trong giáo dục gia đình 9
5. Một số giải pháp để 10
II. Cơ sở thực tiễn 11
* Thực trạng vai trò, trách nhiệm của giáo dục gia đình 11
Phần kết luận 15
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
1
Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Gia đình là cuội nguồn sinh ra và lớn lên, nơi chăm lo về thể chất trí tuệ, đạo
đức. Gia đình là môi trường đầu tiên và có tầm quan trọng quyết định việc hình
thành nhân cách của học sinh, ảnh hưởng lâu dài và toàn diện với mỗi cá nhân
trong suốt cuộc đời. Bên cạnh đó, tìm hiểu đề tài cũng góp phần nâng cao nhận

Giáo dục gia đình là yếu tố có ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đối với mỗi cá
nhân trong suốt cuộc đời. Giáo dục nhà trường và xã hội rất quan trọng, nhưng
những môi trường giáo dục này chỉ có thể phát huy đầy đủ khi kết hợp được với
môi trường giáo dục gia đình, vì giáo dục gia đình là cội nguồn cho việc hình thành
nhân cách cho học sinh.
Học tập văn hoá đối với học sinh là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Nếu
không khao khát nắm lấy tri thức khoa học, thế hệ trẻ không thể trở thành người có
khả năng làm chủ xã hội, làm chủ bản thân, mở rộng sự hiểu biết, rèn luyện năng
lực tư duy khoa học, óc phân tích và kỹ năng vận dụng những tri thức vào cuộc
sống. Học tập văn hoá sẽ góp phần phát triển toàn diện nhân cách con người.
Trong điều kiện khoa học và công nghệ phát triển, từng ngày, từng giờ thì
việc giáo dục học tập văn hoá cho thế hệ trẻ là việc làm đặc biệt cần thiết. Chỉ khi
được trang bị một cách toàn diện, đầy đủ những tri thức văn hoá của nhân loại, thì
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
3
Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
thế hệ trẻ mới có điều kiện làm chủ tri thức, biết vận dụng những tri thức khoa học,
văn hoá vào cuộc sống.
Giáo dục lao động - nghề nghiệp và rèn luyện tính tự lập cho học sinh trong
mỗi gia đình cũng có vai trò đặc biệt quan trọng. Đối với mỗi con người, lao động
vừa là phương thức hình thành nhân cách, phát triển tình cảm, bộc lộ năng lực cá
nhân, vừa tạo ra nguồn của cải nuôi sống bản thân và xã hội. Chỉ thông qua lao
động, học sinh mới có điều kiện hoàn thiện nhân cách, trở thành con người phát
triển toàn diện và có những năng lực, năng khiếu bẩm sinh, mầm mống tài năng, có
điều kiện phát lộ và chín muồi.
Giáo dục đạo đức là nội dung quan trọng hướng tới sự hình thành và phát
triển nhân cách và quan trọng hơn nữa là giáo dục đạo hiếu. Đây là cốt lõi của luân
lý gia đình, là gốc của đạo đức. Đạo hiếu không chỉ là ăn ở tốt với bố mẹ, mà còn là
phải giữ gìn thân thể (giữ sức khoẻ, giữ tư cách, giữ bản lĩnh của mình); làm điều

hóa truyền thống, chống lại các tệ nạn xã hội.
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
5
Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
Nhận thấy được vai trò quan trọng của giáo dục trong gia đình, từ lâu các
nhà giáo dục đã quan tâm nghiên cứu đến vấn đề này. Một nhà giáo dục kiệt xuất
người Tiệp Khắc thế kỷ XVII tên là J.A.KomenxKi trong cuốn sách Lý luận dạy
học vĩ đại của ông có nêu lên một số nội dung liên quan đến vai trò của giáo dục
trong gia đình: Bổn phận của cha mẹ là cùng nhau chăm lo dạy bảo con cái. Mục
đích đặt ra là làm sao cho con cái trưởng thành để lo lắng cho bản than và cho cả
người khác.
Giáo dục gia đình là yếu tố có ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đối với mỗi cá
nhân trong suốt cuộc đời. Giáo dục nhà trường và xã hội rất quan trọng, nhưng
những môi trường giáo dục này chỉ có thể phát huy đầy đủ khi kết hợp được với
môi trường giáo dục gia đình, vì giáo dục gia đình là cội nguồn.
Gia đình quyết định nhân cách. Với gia đình, việc đầu tiên cần sự thống nhất
quan điểm giáo dục con mình. Đó là nguyên tắc tất yếu trong quá trình giáo dục khi
phối hợp với nhà trường và các tổ chức đoàn thể xã hội.
2.3. Trách nhiệm của giáo dục gia đình
Gia đình là nơi con người được sinh ra, lớn lên và hình thành nhân cách của
mình. Trong xã hội XHCN, gia đình được hình thành trên cơ sở nam, nữ hoàn toàn
tự nguyện yêu thương, tôn trọng, có trách nhiệm cùng nhau củng cuố gia đình, nuôi
dạy con cái thành những công dân tốt có ích cho xã hội.
Giáo dục con cái trong gia đình không phải chỉ là công việc riêng tư của cha
mẹ, mà còn là trách nhiệm đạo đức và nghĩa vụ công dân của những người làm cha
làm mẹ. Điều 19 của Luật Hôn nhân và Gia đình đã ghi rõ "cha mẹ có nghĩa vụ
thương yêu, nuôi dưỡng, giáo dục con về thể chất, trí tuệ, đạo đức… Cha mẹ phải
làm gương tốt cho con về mọi mặt và phối hợp chặt chẽ với nhà trường và các tổ
chức xã hội trong việc giáo dục con".

kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
7
Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
quan hệ xã hội cũng phong phú, phức tạp hơn khi học ở tiểu học. Vì vậy, các bậc
cha mẹ cần:
- Ngoài việc quan tâm đến kết quả học tập của trẻ, còn phải dành nhiều thời
gian chú ý đến các mối quan hệ của con cái đối với bạn bè, để kịp thời phát hiện ra
những lệch lạc do bạn xấu rủ rê.
- Đồng thời phải chú ý đến những biểu hiện của các xu hướng và hứng thú về
nghề nghiệp, nhằm khuyến khích các em tự học tập, phát triển năng khiếu, định
hướng việc lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực của mình.
* Giai đoạn ở tuổi cuối cấp THCS, đầu cấp THPT.
- Ở tuổi cuối cấp Trung học cơ sở, đầu cấp Trung học phổ thông của trẻ, về
mặt sinh lý cơ thể cũng như đời sống tâm lý có những biến đổi mạnh mẽ chuyển từ
trưởng thành từ trẻ con sang người lớn. Các nhà tâm lý học và giáo dục học thường
gọi đây là thời kỳ khủng hoảng trong quá trình phát triển của tuổi thanh thiếu niên.
- Ở giai đoạn này các em thường muốn thử nghiệm khả năng, mong muốn
của mình vào thực tiễn cuộc sống, trong khi vốn sống, kinh nghiệm còn thiếu thốn,
nghèo nàn; khả năng suy xét, phân tích còn nông cạn nên thường dẫn đến những va
vấp, thậm chí gây ra những hậu quả tai hại cho bản thân và gia đình. Vì vậy, các
bậc cha mẹ cần:
+ Quan tâm, cung cấp những kinh nghiệm trong quan hệ xã hội.
+ Động viên, cảm thông nâng đỡ khi các em thất bại nản chí.
+ Giúp những kiến thức hiểu biết tự kiềm chế, tự chủ.
3. Đặc điểm của giáo dục gia đình hiện nay
Nền kinh tế thị trường đã làm ảnh hưởng tới toàn bộ đời sống vật chất và tinh
thần vật chất, tinh thần của gia đình.
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
8

công việc, không còn thời gian quan tâm và đã phó thác cho nhà trường. Do đó
không theo dõi được mọi hành vi của con cái.
Nóng lạnh thất thường, kì vọng quá cao thể hiện thái độ và cách ứng xử của
cha mẹ. Lúc thì vỗ về chiều chuộng hết mức, lúc thì đánh mắng thô bạo tùy theo
tâm trạng họ chứ không theo phương pháp giáo dục phù hợp với các tình huống cụ
thể, vì vậy không đạt được kết quả như mong muốn. Trong giáo dục gia đình, cha
mẹ không nên đặt kì vọng quá cao vào con cái, mong muốn thúc bách chúng trở
thành tài, cú thu nhập cao…mà không tính đến năng lực thực sự của chúng. Kết
quả là học sinh (con cái của mình) không đánh giá được mình, một bộ phận đã thất
bại và mất niềm tin vào cha mẹ.
5. Một số giải pháp để liên kết, phối hợp giữa giáo dục gia đình với nhà
trường và đoàn thể xã hội trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách
học sinh.
Để giáo dục gia đình có hiệu quả tốt nhằm h.nh thành và phát triển nhân cách
của một người công dân tương lai chân chính góp phần xây dựng x. hội mới, các
bậc cha mẹ cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường thực hiện những vấn đề cơ bản
sau đây:
Xây dựng một gia đình đầy đủ, toàn vẹn – đó là một tập thể lao động đoàn
kết, thân ái, trong đó mọi thành viên đều có nghĩa vụ và trách nhiệm yêu thương,
quí trọng nhau vì đời sống, danh dự và nhân cách của mỗi cá nhân ở trong gia đình
và người công dân chân chính của xã hội.
Hoạt động tích cực trong tổ chức hội phụ huynh nhà trường nhằm góp phần
xây dựng cơ sở vật chất, tinh thần, thực hiện sự nghiệp xã hội hóa giáo dục, tạo
điều kiện thuận lợi cho nhà trường nâng cao chất lượng giáo dưỡng và giáo dục.
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
10
Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
Yêu cầu các bậc cha mẹ cần có giải pháp giáo dục học sinh, tạo sự thống nhất giữa
nhà trường với gia đình.

trường thì dạy dỗ các cháu nên người. Có phải không thầy? Mà bây giờ chúng nó
lại học cao hơn mình, mình biết đâu mà bảo nó. Ấy nên tô cứ giao cả chúng nó cho
nhà trường”.
Đây không phải là hiện tượng hy hữu diễn ra trong cuộc sống hiện đại. Bởi
cuộc sống xung quanh cũng đã làm mỗi người chúng ta hiểu và cảm nhận được nó.
Bên cạnh vấn đề kinh tế, bon chen, còn có cả những quan niệm lỗi thời, lạc hậu, sai
lệch về sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục nhân
cách cho học sinh. Có lẽ cũng do họ chưa hiểu được ý nghĩa của sự liên kết này.
Sự phối hợp, liên kết giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục
cho học sinh có ý nghĩa hết sức to lớn: Giáo dục gia đình là nền tảng, là bước đầu
tiên và rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con
người. Nó tạo nên sự gắn kết, trao đổi thông tin qua lại thường xuyên giữa các
bên, nhằm giúp cho việc hoàn thiện nhân cách cho học sinh, trở thành người có ích
cho xã hội nói chung.
Trên cơ sở vai trò và ý nghĩa to lớn của gia đình, chúng ta càng thấy rõ suy
nghĩ, quan điểm sai lầm của ông Minh trong câu chuyện nêu ra ở ví dụ trên. Ông đã
hoàn toàn trao con cái của mình cho nhà trường không phải hoàn toàn tin tưởng vào
nhà trường như cách nghĩ của ông, mà ở đây có thể nói là “sống chết mặc bay” thể
hiện rất rõ: “Tôi thì cứ giao cả cho nhà trường. Nên tốt, nên xấu gì thì cũng là nhờ
các thầy, các cô. Gia đình thì có trách nhiệm nuôi các cháu, cho các cháu đi học.
Nhà trường thì dạy dỗ các cháu nên người”.
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
12
Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
Không những thế, họ còn cảm thấy tự ty với chính con cái của mình khi nhận
định: “Mà bây giờ chúng nó lại học cao hơn mình, mình biết đâu mà bảo nó”. Một
nhận định đáng buồn khi cha mẹ không biết rằng dù sao đi chăng nữa thì đó cũng
vẫn là con và dưới sự chỉ dạy của mình. Đó chính là đạo hiếu làm người. Ở nhà cha
mẹ vẫn là người thầy và là người thầy của tất cả những người thầy mà người con

trường sống trong gia đình có tác động đầu tiên và ảnh hưởng sâu sắc tới quá trình
phát triển nhân cách của con cái. Vai trò của gia đình trong việc quản lý, giáo dục
con cái – đặc biệt là vai trò của cha mẹ – là hết sức quan trọng. Quản lý và giáo dục
của gia đình là một quá trình liên tục và lâu dài từ lúc sinh ra cho đến khi trưởng
thành. Gia đình nào tạo dựng được môi trường giáo dục tốt, có nề nếp kỷ cương thì
mặc dù điều kiện kinh tế có khó khăn nhưng vẫn có cuộc sống hạnh phúc, con cái
có lối sống trong sáng, lành mạnh. Ngược lại, môi trường giáo dục trong gia đình
không tốt sẽ là nguyên nhân dẫn con cái đến con đường vi phạm pháp luật.
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh
14
Nguyễn Yến Mao - K4B - SPAN
PHẦN KẾT LUẬN
Tóm lại giáo dục trong gia đình chính là bước đầu tiên và rất quan trọng
trong việc hình thành và phát triển nhân cách của mỗi học sinh. Cách giáo dục và
nuôi dưỡng sai lạc có thể để họa lại cho cả đời người, và ngược lại, cách giáo dục
và nuôi dưỡng đúng đắn chính là nền tảng của hạnh phúc an vui lâu dài. Con người
làm nên gia đình và xã hội, do đó con người có hạnh phúc thì gia đình mới hạnh
phúc yên vui, xã hội mới hoà bình thịnh vượng.
Nhưng muốn được như vậy phải có sự kết hợp với giáo dục nhà trường và xã
hội nhằm hoàn thiện nhân cách cho mỗi học sinh - giáo dục ý thức với chính mình.
Tài liệu tham khảo
Giáo trình giáo dục học (Tập 2)
Giáo dục gia đình – Phạm Thị Thu Hồng
http://www.buddhismtoday.com/viet/giaoduc/gd_giadinh.htm
http://smot.gov.vn (TS. Nguyễn Thị Kim Hoa - Trường Đại học Khoa
học xã hội và Nhân văn)
http://laodong.com.vn/Tin-Tuc/Ket-noi-truong nha/37454
Đánh giá hiện trạng vai trò, trách nhiệm của gia đình nói chung, gia đình anh, chị nói riêng trong sự liên
kết, phối hợp với nhà trường hoặc đoàn thể xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách học sinh