Hưng Phấn Tình Dục và Phản Ứng
George D. Zgourides, Bác Sĩ.
Christie S. Zgourides, Thạc Sĩ.
Dịch viên: Nguyễn Hồng Trang
Các chủ đề về hưng phấn tình dục và phản ứng tình dục thường gợi lên sự quan tâm và
nhiệt tình của mọi người. Tăng sự hấp dẫn tình dục, tăng sự lãng mạn khi quan hệ tình
dục, thân mật hơn với bạn tình, hiểu xem cơ thể phản ứng như thế nào với các kích thích
tình dục và tăng cường sự hưởng ứng tình dục là điều mà mọi người quan tâm. Tại sao lại
thế? Vì mọi người hưởng thụ và đánh giá cao quan hệ tình dục, một cách tự nhiên, họ
muốn biết nhiều để làm tăng chất lượng những trải nghiệm tình dục của họ.
HƯNG PHẤN TÌNH DỤC
Giống như cần ăn khi đói, và cần uống khi khát, các hành vi tình dục là những phản ứng
đối với dục tình, một trạng thái căng thẳng do sự thiếu hụt, trạng thái này thúc đẩy cá
nhân làm gì đó để giảm căng thẳng. Những dục tình cơ bản giống như đói và khát, đảm
bảo sự tồn tại của cơ thể, thì tình dục đảm bảo sự tồn tại của các loài.
Ở con người, cả kích thích bên trong cũng như bên ngoài đều có ảnh hưởng đến dục tình
cơ bản. Ví dụ, kích thích bên ngoài (một câu chuyện khiêu dâm) khuấy động động cơ hay
dục tình (sự thôi thúc về tình dục), rồi đến lượt mình dục tình thúc đẩy hành vi hướng
đích (các quan hệ tình dục). Hưng phấn tình dục là sự phấn kích liên quan đến dục tình
(sexual drive, hay libido) của một cá nhân.
Rõ ràng là con người trở nên hưng phấn với các vấn đề có liên quan đến tình dục. Nhưng
tại sao lại như vậy và như thế là phản ứng lại với điều gì? Để trả lời cho những câu hỏi
này, chúng ta cần xem xét nguồn gốc sinh học, tâm lý học và xã hội khác nhau liên quan
đến hưng phấn tình dục.
Nguồn gốc Sinh học về Hưng phấn tình dục
Các quá trình sinh học - bao gồm hệ thống thần kinh, hoạt động của bộ não, hooc môn,
những kích thích vật lý lên cảm giác, và một số loại thuốc, có ảnh hưởng mạnh mẽ đến
hưng phấn tình dục của con người. Ở khía cạnh này, hưng phấn tình dục của con người
cũng giống các loài khác. Nhưng vì các quá trình của con người và động vật là khác nhau
nên một số câu hỏi kích thích trí tò mò đã nảy sinh. Yếu tố sinh học nào của con người
khiến cho hoạt động tình dục của họ khác biệt mà động vật không có? Ảnh hưởng sinh

0.5 ml gram một ngày. Nói chung lượng testosterone thấp hơn liên quan đến sự giảm
hứng thú đối với hoạt động tình dục; lượng testosterone cao hơn làm tăng hứng thú hơn.
Namgiới có lượng testosterone thấp hơn mức bình thường gặp khó khăn trong việc đạt và
duy trì sự cương cứng để sinh hoạt tình dục.Khi người nam giới này điều trị bằng liệu
pháp thay thế hooc môn, ở liệu pháp này bác sỹ cung cấp testosterone lên đến mức thích
hợp, thì các hưng phấn và hoạt động tình dục bình thường sẽ quay trở lại. Tuy nhiên, mức
độ hooc môn không nhất thiết là có ảnh hưởng đến dục tình, vì một số người có mức
testosterone thấp vẫn tràn đầy sinh lực và duy trì cuộc sống tình dục năng động. Ví dụ
một số hoạn quan (đàn ông bị thiến, những người bị cắt hay hỏng tinh hoàn) vẫn có khả
năng cương cứng và tham gia vào việc sinh hoạt tình dục. Những thuốc làm giảm lượng
testosterone luân chuyển có thể làm giảm dục tình ở một số cá nhân chứ không phải tất
cả. Kết luận được đưa ra là mặc dù hooc môn có vai trò quan trọng đối với ham muốn và
hưng phấn tình dục nhưng các quá trình sinh học và tâm lý cũng có vai trò quan trọng
không kém.
Kích thích Vật lý lên các Cảm giác.Tất cả những thông tin về thế giới bên ngoài được
truyền lên bộ não thông qua các thụ thể cảm giác. Những tế bào đặc biệt này nằm ở
những cơ quan nhất định trong cơ thể - các cơ quan cảm giác (ví dụ: tai và mắt) - chúng
nhận thông tin từ môi trường dưới dạng năng lượng vật lý (ánh sáng và sóng âm thanh)
rồi chuyển năng lượng này thành các xung thần kinh mà hệ thống thần kinh và bộ não có
thể hiểu được. Trên thực tế, bộ não không có khả năng phản ứng trực tiếp với các năng
lượng vật lý của môi trường. Thay vào đó, nó xử lý thông tin cảm giác từ hệ thống thần
kinh và cảm giác, rồi chỉ đạo các hệ thống khác nhau trong cơ thể phản ứng một cách
tương ứng.
Đầu tiên và trước nhất là da, da là cơ quan cảm giác lớn nhất, và nó chứa rất nhiều loại
thụ thể đặc biệt, mà những thụ thể này nhạy cảm với áp lực, với nóng, lạnh và đau đớn.
Các vùng dục cảm là những vùng da rất giàu những thụ thể cảm giác này. Các vùng dục
cảm cơ bản đặc biệt tập trung rất nhiều đầu cuối của dây thần kinh, rất nhạy cảm khi
đụng vào và thường gợi các khoái cảm tình dục. Các vùng dục cảm cơ bản phổ biến nhất
là miệng, tai, cổ, ngực, hai bên sườn, lòng bàn tay, bộ phận sinh dục, đáy chậu, hậu môn,
mông đít, phần đùi phía trong, lòng bàn chân. Các vùng dục cảm thứ yếu gần như có thể

Aphrodisiacs và Anaphrodisiacs (Chất kích thích tình dục và Chất làm mất tình
dục).Mọi người đều đã từng nghe đến tên này - aphrodisiacs (tên vị thần tình yêu của
người Hi Lạp, Aphrodite), nó là tên dùng để chỉ những loại thuốc hay thực phẩm thần
diệu được coi là đem đến cho người sử dụng khao khát tình dục không thể thoả mãn
được. Những loại thuốc hay thực phẩm được cho là các chất làm tăng tình yêu này là một
nguồn quyến rũ, chúng được ghi nhận qua các thời kỳ lịch sử. Từ việc ăn những loại thực
phẩm có hình giống dương vật hay hình giống tinh hoàn như chuối hay con hàu, cho đến
việc ăn sừng tê giác được nghiền thành bột, để làm tăng sinh lực và khả năng quan hệ
tình dục, có thể thấy con người đã không ngừng tìm kiếm những thứ hỗ trợ cho hoạt động
tình dục tối thượng. Nhưng việc tìm kiếm này có lẽ là vô ích. Ví dụ, loại kích thích tình
dục được khẳng định là có tác dụng nhưng chưa được chứng minh như ruồi Tây Ba Nha
hay chất cantharidin, trên thực thế là những thứ rất độc.
Có hai loại thuốc có thể có tác dụng làm tăng hoạt động tình dục ở con người là cafêin và
bupropion hydrochloride. Những kết quả nghiên cứu sơ bộ chỉ ra rằng các hợp chất này
có thể cải thiện chức năng tình dục và làm tăng khả năng quan hệ tình dục. Những chất
khác cũng được cho là làm tăng ham muốn tình dục và sinh lực bao gồm cần sa, côcain,
thuốc tạo ảo giác, thuốc có tác dụng kích thích ("gây cảm giác vui vẻ quá độ"), amyl
nitrate, yohimbine, và các loại thực phẩm hỗn hợp. Nhiều chất trong số những chất này
rất nguy hiểm, chúng gây nghiện và có tác dụng phụ gây hậu quả nghiêm trọng. Ví dụ,
một số người đã bị hoảng loạn cực độ khi sử dụng yohimbine. Đến nay, các nhà khoa học
vẫn chưa chứng minh được sự tồn tại của thuốc hay thực phẩm nào thực sự có tác dụng
kích thích tình dục. Bất kỳ ảnh hưởng tích cực nào được báo cáo là có liên quan đến việc
sử dụng có chừng mực những chất nào đó có thể thực sự là do những tác dụng được dự
đoán; có nghĩa là nhận thức của người sử dụng là nhân tố tăng cường khả năng tình dục
chứ không phải bản thân chất đó.
Có một số loại thuốc, thuật ngữ gọi là anaphrodisiacs (thuốc làm mất khả năng tình
dục) dường như gây cản trở đến chức năng tình dục. Những loại phổ biến nhất là rượu,
thuốc an thần, ma tuý, thuốc chống tăng huyết áp, thuốc chống trầm cảm, và thuốc chữa
bệnh thần kinh. Loại chất nổi tiếng nhất gây mất khả năng tình dục là kali nitrat ("xanpét"
- bột trắng mặn dùng để bảo quản thức ăn hoặc làm thuốc chữa bệnh), nhưng thực ra

khi sinh hoạt tình dục.
Bản chất suy nghĩ của con người quyết định rất nhiều đến việc họ sẽ phản ứng tình dục
như thế nào. Những suy nghĩ không có tội và chấp nhận có xu hướng nâng cao các trải
nghiệm tình dục. Thật không may, có quá nhiều người gặp sự ngăn cản tình dục, hay có
những kỳ vọng vô lý, phi thực tế mà những điều này gây cản trở đến chức năng và giao
tiếp tình dục. Susan Walen (1985)
14
đã miêu tả một số ngăn cản tình dục đặc trưng mà
mọi người có thể có:
• Tôi không thể kiểm soát được.
• Tôi không thể yêu cầu chuyện đó!
• Miễn là anh ấy hạnh phúc thì tôi cũng hạnh phúc.
• Làm như thế chẳng hay chút nào.
• Anh ấy sẽ nghĩ sao nhỉ?
• Làm như thế không quý phái chút nào.
• Lạy Chúa, tôi vừa mới nằm đây như a piece of lox.
• Tôi thở giống như một con chó động đực vậy.
• Tôi biết là mình không gây ra nhiều tiếng ồn như tôi tưởng.
• Tôi cá là tôi đang làm sai.
• Tôi không biết là mình có làm tốt bằng người tình trước của cô ấy không.
Bạn có thấy câu nói nào ở trên nghe quen thuộc không? Nhận thức và những ngăn cản
tình dục là điều rất phổ biến, nó gây cản trở đến việc một người thấy có thể chấp nhận và
do đó gây cản trở đến hưng phấn tình dục.
Một điểm cuối cùng cũng liên quan đến vai trò của nhận thức mà ta cần biết đó là kiến
thức trước kia. Hầu hết mọi người đều quen thuộc, có trải nghiệm với kích thích tình dục
nhất định. Đối với một người, bộ phận sinh dục thật đẹp; đối với người khác, chúng thật
ghê tởm. Có người mong muốn được vuốt ve, mơn trớn, còn người khác lại mong muốn
được nói những chuyện liên quan đến tình dục. Phần lớn những điều mà một người cho là
gây hưng phấn tình dục là những điều liên quan đến chương trình trong não, chúng hình
thành từ những huấn thị (những thông điệp ban đầu) nhận được từ thời thơ ấu từ bố mẹ,

thắm trong một môi trường xã hội sắp đặt đúng đắn tạo nên sự lãng mạn chất lượng.
Nhưng sự hấp dẫn của bạn tình là tương đối, và tiêu chuẩn đối với sự hấp dẫn là khác
nhau giữa các nền văn hóa khác nhau. Sự sắp đặt đúng cũng là tương đối. Cái có thể được
coi là sự sắp đặt gợi tình đối với người này, chẳng hạn như quan hệ tình dục khi tất cả các
ngọn đèn được bật, có thể không gây hưng phấn đối với người khác. Hơn nữa, điều mà
một người nhận thức, coi là sự gợi tình có thể rất khác nhau tuỳ từng trường hợp. Ví dụ,
một cơ thể không mặc quần áo có thể là điều rất bình thường khi đi khám sức khỏe,
nhưng khi cơ thể đó ở trong phòng ngủ thì nó lại mang những ý nghĩa gợi tình hoàn toàn
khác. Sự khác biệt ở đây nằm trong nhãn mác nhận thức mà con người gắn cho các sự
kiện và đối tượng tình dục.
Suy nghĩ Cá nhân
Những trải nghiệm trong quá khứ nào hình thành nên thái độ của bạn dối với phản
ứug tình dục?Hiện tại chúng ảnh hưởng đến bạn như thế nào?
MÔ HÌNH BỐN GIAI ĐOẠN VỀ PHẢN ỨNG TÌNH DỤC CỦA MASTERS VÀ
JOHNSON
Có thể mô hình được biết đến nhiều nhất về phản ứng tình dục của con người, hay sự
phản ứng của cơ thể con người đối với kích thích tình dục là mô hình của Masters và
Johnson, những người tiên phong trong nghiên cứu quan sát về tình dục học. Trong 12
năm, những nhà nghiên cứu này đã nghiên cứu phản ứng tình dục của con người bằng
cách quan sát, theo dõi và ghi hình 312 nam và 382 nữ tình nguyện viên, những người
tham gia vào hơn 10.000 hành vi tình dục riêng biệt. Masters và Johnson thấy rằng cả
nam giới và phụ nữ đều trải qua 4 giai đoạn khác nhau liên quan đến hưng phấn và phản
ứng tình dục: Sự kích thích, Sự bình ổn, Sự cực khoái, và Sự phân giải.
Giai đoạn Kích thích
Hầu hết những thông tin được trình bày trong chương này là về những dự đoán và hưng
phấn tình dục liên quan đến giai đoạn đầu tiên của phản ứng tình dục, giai đoạn kích
thích. Cả hai giới đều trải nghiệm myotonia (tăng sự căng của cơ); pelvic vasocongestion
(xung huyết mạch vùng chậu) (tăng lượng máy chảy vào bộ phận sinh dục và các vùng
xung quanh); tăng sự hô hấp, nhịp tim và huyết áp; và khởi đầu sexual flush (sự đỏ bửng
tình dục) (những nốt đỏ trên da). Ở phụ nữ, âm vật to lên, môi âm hộ sưng lên, một lượng

mọi người, bản thân sự cực khoái chỉ kéo dài trong khoảnh khắc, tuy nhiên có một số
bằng chứng cho thấy rằng một vài người có thể kéo dài giai đoạn cực khoái của họ bằng
cách luyện tập một số bài tập khác nhau dành cho cơ vùng chậu.
Suy nghĩ Cá nhân
Bạn có nghĩ rằng đạt được cực khoái khi sinh hoạt tình dục là một dấu hiệu chắc
chắn cho thấy sự thân mật giữa hai người?Tại sao có? Tại sao không?
Giai đoạn Phân giải
Ở cả hai giới, bộ phận sinh dục và toàn bộ cơ thể dần dần quay trở về trạng thái không
hứng phấn trong giai đoạn phân giải.Các cơ giãn ra, nhịp tim và nhịp thở trở lại trạng
thái bình thường, bộ phận sinh dục trở lại kích cỡ và hình dáng bình thường của nó. Thỏa
mãn và thư giãn là các cảm giác thường thấy. Giai đoạn phân giải ở nam giới và phụ nữ
là khác nhau. Đa số nam giới đi đến giai đoạn trơ ì ngay sau khi xuất tinh, có nghĩa là
một thời gian nhất định phải qua (từ vài phút cho đến hàng giờ hay vài ngày, tùy thuộc
vào từng người) trước khi lại có thể có sự hưng phấn và đạt đến cực khoái lần nữa.
Ngược lại, phụ nữ thường không trải qua giai đoạn trơ ì, và ở một số trường hợp, phụ nữ
còn có thể đạt cực khoái nhiều lần, hay nhiều hơn một lần cực khoái trong một lần sinh
hoạt tình dục. Sự phân giải của phụ nữ thường diễn ra chậm và ít mạnh mẽ hơn so với
nam giới. Một số nam giới cũng có thể có hai hoặc nhiều hơn hai lần cực khoái trước khi
dương vật hết cương cứng.
MÔ HÌNH BA GIAI ĐOẠN VỀ PHẢN ỨNG TÌNH DỤC CỦA KAPLAN
Kaplan đã đưa ra mô hình về phản ứng tình dục bao gồm ba giai đoạn khác nhau: (1)
ham muốn tình dục, (2) kích thích, và (3) cực khoái. Mô hình của Kaplan được suy ra từ
mô hình "hai giai đoạn" mà mô hình này đầu tiên chỉ bao gồm giai đoạn kích thích và
giai đoạn cực khoái (có nghĩa là sinh học), nhưng sau này nó còn bao gồm cả giai đoạn
ham muốn (tâm lý học và xã hội). Chính giai đoạn ham muốn là giai đoạn khiến cho mô
hình của Kaplan khác với mô hình của Masters và Johnson. Kaplan đã áp dụng thành
công mô hình "ba giai đoạn" của bà để giúp những cá nhân và những cặp vợ chồng vượt
qua những rối loạn liên quan đến tình dục, chẳng hạn như những rối loạn liên quan đến
ham muốn tình dục.
MÔ HÌNH NĂM GIAI ĐOẠN VỀ PHẢN ỨNG TÌNH DỤC CỦA ZILBERGELD

tình của cả nam giới lẫn phụ nữ. Các cơ quan cảm giác, bao gồm các tế bào thụ thể cảm
giác đặc biệt là một yếu tố sinh học khác của liên quan đến hưng phấn tình dục. Các dạng
phổ biến nhất của kích thích cảm giác bao gồm đụng chạm, ngửi, nghe và nhìn.
4. Những suy nghĩ, nhận thức, đánh giá và cảm giác hình thành nên hoạt động tình dục
của một cá nhân. Việc giải thích được gọi là những mác nhận thức, chúng xây dựng nên
các kịch bản tình dục, mà những kịch bản này định hướng cho việc đưa ra quyết định và
hành vi tình dục. Sự ngăn cản tình dục là những kỳ vọng phi thực tế và vô lý gây cản trở
đến chức năng và sự giao tiếp tình dục. Con người là động vật duy nhất có khả năng tự
tạo ra các hình ảnh về tình dục, thuật ngữ gọi là những tưởng tượng về tình dục.
5. Mô hình được biết đến nhiều nhất về phản ứng tình dục của con người là mô hình của
Masters và Johnson, những người tiên phong trong nghiên cứu quan sát. Masters và
Johnson thấy rằng cả phụ nữ lẫn nam giới đều trải qua 4 giai đoạn liên quan đến hưng
phấn và phản ứng tình dục: giai đoạn kích thích, bình ổn, cực khoái và phân giải. Các chu
kỳ phản ứng tình dục của nam giới và phụ nữ có những điểm giống và khác nhau.
6. Các tài liệu chuyên ngành thường trích dẫn ba mô hình về phản ứng tình dục khác, đó
là: Mô hình ba giai đoạn của Kaplan, mô hình năm giai đoạn của Zilbergeld và Ellison,
và mô hình nhận thức- hành vi của Walen và Roth.