Giúp cha mẹ có phương pháp giáo
dục trẻ tốt nhất
Thời gian gần đây, tôi suy nghĩ khá nhiều về khái niệm ‘tương lai lâu
dài’. Tôi nghĩ về con người sau nay tôi mong con sẽ trở thành và tự hỏi.
“Tôi có thể làm gì để thúc đẩy điều đó?” Suy nghĩ cẩn trọng về tương lai
của con đã thay đổi cách tôi nuôi dạy chúng, bởi tôi nhận ra rằng những
điều khiến con hạnh phúc khi chúng 10 hay 15 tuổi hoàn toàn khác với
những điều khiến chúng hạnh phúc vào năm 25, 30, 40 tuổi hoặc nhiều
hơn thế nữa.
Dưới đây, tôi xin chia sẻ với bạn một số lỗi lầm nuôi dạy con thường gặp
nhất, được đúc kết từ kinh nghiệm thực tế của bản thân tôi và nhiều bậc cha
mẹ khác nữa.
7. Quá đề cao con
Nhiều bậc cha mẹ yêu con một cách mù quáng, luôn quá đề cao hoặc tôn thờ
con dẫn đến việc trẻ ngày càng trở nên ích kỷ. Để rồi đến một ngày, khi thấy
trẻ sống quá vì mình, không biết sẻ chia và giúp đỡ, cha mẹ lại than trách ‘vô
phúc’.
Thực tế, sự ích kỷ không phải là tính cách cố hữu mang tính di truyền của
con người mà hoàn toàn do giáo dục, do môi trường sống tạo nên. Hãy nhớ,
con cái là để yêu thương chứ không phải để tôn thờ, đề cao hay ‘trang sức’
của cha mẹ.

Luôn tự hảo vì con là đức tính cố hữu tự nhiên và dễ hiểu của tất cả các bậc
cha mẹ.
6. Mong con hoàn hảo
Khi ai đó nhận xét rằng, con ngày càng hư hỗn, không biết kính trên nhường
dưới hay vô kỷ luật… phản ứng đầu tiên của nhiều bậc cha mẹ là ‘xù lông

tưởng. Mỗi đứa trẻ khi sinh ra đã mang trong mình một cá tính nhất định.
Quan tâm và hiểu cá tính của trẻ sẽ giúp cha mẹ có phương pháp giáo dục
trẻ tốt nhất. Có thể trẻ không giống như những gì chúng ta đã tưởng – không
thông minh, không hài hước, thậm chí còn khó gần và ương ngạnh… Dù thế
nào, hãy nhìn nhận đúng con người của trẻ và yêu thương con người đó.
1. Phán xét phụ huynh và những đứa trẻ khác
Đừng bao giờ ‘mèo chê mèo dài đuôi’, phát xét những phụ huynh và trẻ khác
trước mặt con. Cho dù chúng ta không đồng tình với cách chăm sóc hay dạy
dỗ con của một ai đó thì cũng không có quyền chê bai, bình phẩm. “Mỗi cây
mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, mọi sự so sánh đều là khập khiễng. Nếu cha mẹ
cứ dè bỉu người này, chê trách người kia… thì đừng giật mình khi một ngày
kia con phán xét tất cả những việc cha mẹ làm cho chúng.
Cách giáo dục con bằng phương pháp “không roi vọt”
20-10-2012
“Phát hiện con trộm tiền, tôi lôi nó ra giữa nhà đánh cho một trận.Thấy
con khóc mà thương, nhưng mình ghét tật trộm cắp. Từ hôm đó tôi thấy
cháu cứ lầm lì chẳng chịu ăn cơm, tôi lại phải quát mắng cháu mới ngồi
vào bàn. Liệu tôi đánh con như thế có quá không?”
Ông bố trẻ hiện sống ở quận 10, TP HCM, kể bé Huy con trai anh năm nay 7
tuổi. Vợ chồng anh rất thương con, nhưng không phải bé đòi gì cũng được
chiều. “Tôi chỉ cho tiền mua dụng cụ học tập hay đồ chơi lành mạnh, chứ
cháu xin tiền mua đồ ăn vặt là tôi không cho”, anh Trung nói.
Cuối tuần rồi, đi làm về anh Trung phát hiện bé Huy đang móc tiền trong túi
áo của bố treo trên tường. Vừa tức giận vừa thất vọng về hành động của con,
anh đã lôi bé ra giữa nhà đánh đòn một trận thật đau. “Thấy con khóc mà
thương, nhưng mình ghét tật trộm cắp. Từ hôm đó tôi thấy cháu cứ lầm lì
chẳng chịu ăn cơm, tôi lại phải quát mắng cháu mới ngồi vào bàn. Liệu tôi
đánh con như thế có quá không?”, người cha băn khoăn.
Cũng chung tâm trạng, chị Lan (quận 12) cho biết, con trai chị năm nay 14
tuổi. Chị rất buồn vì cậu bé không chịu học hành chăm chỉ, thường trốn học,

Trẻ biểu hiện:
Với mục đích này, đứa trẻ sẽ biểu hiện là thường làm hề, trò láu cá, ăn mặc
khác thường, hay quên, lơ là việc phải làm. Trong trường hợp này,
Cha mẹ nên:
 Nếu có thể, giảm thiểu hoặc không để ý đến hành vi của trẻ vào lúc đó.
 Nhìn nghiêm nghị nhưng không nói gì cả.
 Hướng trẻ vào hành vi khác phù hợp hơn.
 Nhắc nhở (tên, công việc phải làm), cho trẻ có sự lựa chọn ví dụ: Con
có thể nấu cơm ngay bây giờ hoặc chút nữa nhưng đến 11h mẹ về đến
là phải nấu cơm xong.
 Phân tích hành vi và hậu quả.
 Lập nội quy hay các bước tiếp theo mà cha mẹ sẽ thực hiện với trẻ.
2. Mục đích của trẻ là nhằm chứng tỏ quyền lực, sức mạnh:
Trẻ biểu hiện:
Đứa trẻ sẽ biểu hiện hành vi hung hăng, đánh nhau, đôi co, cãi lý, thù địch,
thách thức, không nghe lời, nói dối, “mặc kệ”, bướng bỉnh, chống đối, kháng
cự.
Cha mẹ nên:
 Bình tĩnh, rút khỏi cuộc đôi co, tránh xung đột, không tham chiến, để
trẻ nguôi nóng nảy.
 Cố gắng hiểu cảm xúc của trẻ, thể hiện mình hiểu cảm xúc đó, chia sẻ
cảm xúc của mình về tình huống đó, trao đổi để phòng tránh vấn đề
tương tự trong tương lai.
 Giúp trẻ thấy có thể sử dụng “sức mạnh, quyền lực” theo cách tích cực
hơn. Nếu cha mẹ tham gia đôi co quyền lực hoặc nhượng bộ chỉ làm
trẻ mong muốn có quyền lực hơn.
 Quyết định xem bạn sẽ làm gì, chứ không phải bạn sẽ bắt trẻ sẽ làm gì.
 Lập nội quy hay các bước tiếp trong đó, cha mẹ sẽ cần dành thời gian
cho trẻ.
3. Mục đích để trả đũa:

(học tập, việc nhà) và những hoạt động giải trí lành mạnh theo sở thích
của trẻ.
 Cùng hợp tác để tìm ra cách thức làm cho cuộc sống vui vẻ, thích thú
hơn.
 Khi trẻ tham gia vào các hành vi vô trách nhiệm hay mạo hiểm, cha mẹ
có thể giúp trẻ nhận thức về hệ quả của các hành vi đó và khích lệ trẻ
tìm các hành vi tích cực hơn để thay thế.
6. Mục đích tìm kiếm sự chấp nhận của bạn bè:
Trẻ sẽ biểu hiện:
Thường xuyên cố gắng và thể hiện để được nhiều bạn cùng trang lứa chấp
nhận, sẵn sàng trốn học đi chơi với bạn, ăn trộm tiền để bao bạn bè.
Cha mẹ nên:
 Phân tích cho trẻ hiểu về những giá trị về bạn bè, điều gì nên và không
nên khi chơi với bạn.
 Dạy trẻ kỹ năng trì hoãn để có thêm thời gian xử lý những tình huống
bị bạn bè rủ rê, thách thức. Ví dụ như: “Tớ chưa thấy thích làm việc đó
lắm”, “tớ không nói là không bao giờ hay không dám mà là chỉ nói là
không phải bây giờ, thế thôi”, “tớ thấy đói quá, phải ăn cái gì đã rồi
làm gì mới làm”. Trong một số trường hợp thì đi vào nhà vệ sinh rồi
nghĩ cách; hoặc nói lái đi “nếu về nhà muộn quá, bố mẹ nói sẽ không
cho đi tiếp nữa, thế thì không có lần sau đâu”…