PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC
Phần 1: ( Điệp, Hướng, Giang, Hằng) Mở bài. Cạnh tranh kinh tế là gì? Vai trò
của cạnh tranh? Các loại cạnh tranh kinh tế? Các bộ luật, nghị định, mà pháp
luật VN quy định về vấn đề cạnh tranh và cạnh tranh không lành mạnh.
Phần 2: ( P.Thảo, Tâm, Tuyên,Vĩ) Phân tích các hành vi, trường hợp cạnh tranh
không lành mạnh. Hậu quả của cạnh tranh không lành mạnh.
Phần 3: ( Hòa, Tùng, T.Thảo, Ban) Pháp luật Việt Nam kiểm soát cạnh tranh
không lành mạnh như thế nào? Hiệu quả của việc kiểm soát đó? Đề nghị thêm giải
pháp để kiểm soát triệt để cạnh tranh không lành mạnh ở Việt Nam.
Các anh chị chú ý gửi phần bài của mình ít nhất phải là 2 trang A4. Đừng quên ghi
nguồn dẫn. Thời hạn nộp bài đến ngày 4 tháng 10.
Ngày 5 tháng 10 Hà tổng kết bài.
Ngày 6 đến ngày 14 mọi người thảo luận góp ý cho bài tổng kết và nộp file đánh
giá thành viên.
Ngày 15 tháng 10 Hà nộp bài.
I. Cạnh tranh kinh tế là gì?:
Trong kinh tế thì cạnh tranh là sự ganh đua về kinh tế giữa những chủ thể trong nền
sản xuất hàng hóa nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu
thụ hoặc tiêu dùng hàng hóa để từ đó thu được nhiều lợi ích nhất cho mình. Cạnh
tranh có thể xảy ra giữa những người sản xuất với người tiêu dùng (người sản xuất
muốn bán đắt, người tiêu dùng muốn mua rẻ); giữa người tiêu dùng với nhau để
mua được hàng rẻ hơn; giữa những người sản xuất để có những điều kiện tốt hơn
trong sản xuất và tiêu thụ.
II. Vai trò của cạnh tranh:
Cạnh tranh có vai trò rất quan trọng và là một trong những động lực mạnh mẽ thúc
đẩy sản xuất phát triển. Nó buộc người sản xuất phải năng động, nhạy bén, tích cực
nâng cao tay nghề, cải tiến kỹ thuật, áp dụng khoa học công nghệ, hoàn thiện tổ
chức quản lý để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả kinh tế. Ở đâu thiếu cạnh
tranh hoặc có biểu hiện độc quyền thì thường trì trệ và kém phát triển.
Bên cạnh mặt tích cực, cạnh tranh cũng có những tác động tiêu cực thể hiện ở cạnh
tranh không lành mạnh như những hành động vi phạm đạo đức hay vi phạm pháp

lành mạnh là hành vi cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh trái
với các chuẩn mực thông thường về đạo đức kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể
gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp
khác hoặc người tiêu dùng.
Theo cách tiếp cận này, Điều 39, Luật Cạnh tranh đã liệt kê các hành vi cạnh tranh
không lành mạnh, bao gồm:
1/ Chỉ dẫn gây nhầm lẫn:
Theo Luật Cạnh tranh 2004, chỉ dẫn gây nhầm lẫn được hiểu là chỉ dẫn chứa đựng
thông tin gây nhầm lẫn về tên thương mại, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh
doanh, bao bì, chỉ dẫn địa lý và các yếu tố khác để làm sai lệch nhận thức của
khách hàng về hàng hóa, dịch vụ nhằm mục đích cạnh tranh. Luật Cạnh tranh cấm
doanh nghiệp sử dụng chỉ dẫn gây nhầm lẫn và kinh doanh hàng hoá, dịch vụ có sử
dụng chỉ dẫn gây nhầm lẫn.
Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 cũng quy định chỉ dẫn thương mại là các dấu
hiệu, thông tin nhằm hướng dẫn thương mại hàng hoá, dịch vụ, bao gồm nhãn hiệu,
tên thương mại, biểu tượng kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, chỉ dẫn địa lý, kiểu
dáng bao bì của hàng hoá, nhãn hàng hoá.́ Hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại bao
gồm các hành vi gắn chỉ dẫn thương mại đó lên hàng hoá, bao bì hàng hoá, phương
tiện dịch vụ, giấy tờ giao dịch kinh doanh, phương tiện quảng cáo; bán, quảng cáo
để bán, tàng trữ để bán, nhập khẩu hàng hoá có gắn chỉ dẫn thương mại đó.
Ví dụ : Sản phẩm trà chanh Nestea của Nestle và trà chanh Freshtea của Công ty
Thuý Hương.
Sản phẩm trà chanh Nestea hiện được ưa chuộng trên thị trường nhưng không ít
khách hàng, nhất là khách hàng ở các tỉnh, bị nhầm lẫn với Freshtea của công ty
Thuý Hương.
Theo tài liệu của Công ty sở hữu trí tuệ Banca được công bố công khai trong cuộc
hội thảo do Bộ Công thương tổ chức thì, công ty Thuý Hương (Thanh Trì, Hà Nội)
đã có hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
Cụ thể, Thuý Hương đã sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn giữa Freshtea
và Nestea. Sự tương tự về phần chữ: Cấu tạo, cách phát âm và tương tự cả về cách

lưu hành sản phẩm hoặc bằng cách chống lại các biện pháp bảo mật của cơ quan
nhà nước hoặc sử dụng những thông tin đó nhằm mục đích kinh doanh, xin cấp
giấy phép liên quan đến kinh doanh hoặc lưu hành sản phẩm.
3/ Ép buộc trong kinh doanh:
Ép buộc trong kinh doanh là hành vi của doanh nghiệp e dọa hoặc cưỡng ép khách
hàng, đối tác kinh doanh của doanh nghiệp khác để buộc họ không giao dịch hoặc
ngừng giao dịch với doanh nghiệp đó.
4/ Gièm pha doanh nghiệp khác:
Gièm pha doanh nghiệp khác là hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp đưa ra thông tin
không trung thực về doanh nghiệp khác, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, tình trạng
tài chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó.
5/ Gây rối hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khác:
Hành vi gây rối hoạt động kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp khác bị cấm là
hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp cản trở, làm gián đoạn hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp đó.
6/ Quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh:
Doanh nghiệp bị cấm thực hiện các hoạt động quảng cáo sau đây:
- So sánh trực tiếp hàng hoá, dịch vụ của mình với hàng hoá, dịch vụ cùng loại của
doanh nghiệp khác;
Ví dụ về việc quảng cáo so sánh nói xấu đối thủ : Nệm KimDan
Vài năm trước, có chuyện công ty Kim Đan - là nhà sản xuất nệm cao su tự nhiên
lớn nhất tại TP. HCM đã đăng quảng cáo trên 5 tờ báo lớn với nội dung như sau:
“Đối với nệm lò xo, do tính chất không ưu việt của nguyên liệu sản xuất nên chất
lượng nệm sẽ giảm dần theo thời gian. Nếu độ đàn hồi của lò xo cao, lò xo dễ bị
gãy, gây nguy hiểm cho người sử dụng. Đối với nệm nhựa tổng hợp poly-urethane
(nệm mút xốp nhẹ) tính dẻo ưu việt nên không có độ đàn hồi, mau bị xẹp. Chính vì
những lý do đó mà Kim đan hoàn toàn không sản xuất nệm lò xo cũng như nệm
nhựa poly-urethane. Tất cả các sản phẩm của Kim đan đều được làm từ 100% cao
su thiên nhiên, có độ bền cao và không xẹp lún theo thời gian ”.
Ngay sau khi mẫu quảng cáo trên phát hành, 3 công ty sản xuất nệm lò xo và nệm

Theo một công bố của Ban Điều tra và Xử lý các hành vi cạnh tranh không lành
mạnh, thì Công ty Massan đã đưa ra chương trình khuyến mại nhằm cạnh tranh
không lành mạnh tại TP. Hồ Chí Minh.
Cụ thể, công ty này đưa ra chương trình khuyến mại bột canh, người tiêu dùng có
thể đem gói bột canh dùng dở đến đổi lấy sản phẩm Massan. Hành vi này được quy
định là một trong các hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh:
“Tặng hàng hoá cho khách hàng dùng thử, nhưng lại yêu cầu khách hàng đổi hàng
hoá cùng loại đang sử dụng do doanh nghiệp khác sản xuất”.
Công ty Unilever Bestfood đã khiếu nại về chương trình khuyến mại này tới Sở
Thương mại TP.Hồ Chí Minh. Thanh tra Sở đã lập biên bản và yêu cầu đình chỉ
chương trình khuyến mại.
8/ Phân biệt đối xử của hiệp hội:
Theo quy định tại Điều 47 Luật Cạnh tranh, các hiệp hội ngành nghề bị cấm thực
hiện các hành vi phân biệt đối xử đối với doanh nghiệp.
Hành vi phân biệt đối xử của hiệp hội được thể hiện dưới các hình thức sau đây:
- Từ chối doanh nghiệp có đủ điều kiện gia nhập hoặc rút khỏi hiệp hội nếu việc từ
chối đó mang tính phân biệt đối xử và làm cho doanh nghiệp đó bị bất lợi trong
cạnh tranh;
- Hạn chế bất hợp lý hoạt động kinh doanh hoặc các hoạt động khác có liên quan
tới mục đích kinh doanh của các doanh nghiệp thành viên.
9/ Bán hàng đa cấp bất chính:
Bán hàng đa cấp được hiểu là một phương thức tiếp thị để bán lẻ hàng hóa đáp ứng
các điều kiện sau đây:
- Việc tiếp thị để bán lẻ hàng hóa được thực hiện thông qua mạng lưới người tham
gia bán hàng đa cấp gồm nhiều cấp, nhiều nhánh khác nhau;
- Hàng hóa được người tham gia bán hàng đa cấp tiếp thị trực tiếp cho người tiêu
dùng tại nơi ở, nơi làm việc của người tiêu dùng hoặc địa điểm khác không phải là
địa điểm bán lẻ thường xuyên của doanh nghiệp hoặc của người tham gia;
- Người tham gia bán hàng đa cấp được hưởng tiền hoa hồng, tiền thưởng hoặc lợi
ích kinh tế khác từ kết quả tiếp thị bán hàng của mình và của người tham gia bán

khác tham gia.
V. Hậu quả của hành vi cạnh tranh không lành mạnh:
- Phương hại đến lợi ích của người tiêu dùng: Doanh nghiệp lợi dụng vị trí độc
quyền, vị thế thống lĩnh thị trường áp đặt các điều kiện bất lợi cho khách hàng như:
i) Áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý hoặc ấn định giá bán tối
thiểu gây thiệt hại cho khách hàng; ii) Hạn chế sản xuất , phân phối hàng hóa , dịch
vụ, giới hạn thị trường, cản trở sự phát triển kỹ thuật, công nghệ gây thiệt hại cho
khách hàng.
- Gây ra tình trang bất bình đẳng trong cạnh tranh đối với các doanh nghiệp, gây
thiệt hại cho các doanh nghiệp khác: Lợi dụng vị thế thống lĩnh thị trường áp đặt
điều kiện thương mại khác nhau trong kinh doanh; Áp đặt điều kiện cho các doanh
nghiệp khác ký kết hợp đồng mua, bán hàng hóa, dịch vụ hoặc buộc doanh nghiệp
khác chấp nhận các nghĩa vụ không liên quan trực tiếp đến đối tượng của hợp đồng;
Lợi dụng vị thế độc quyền để đơn phương thay đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng đã giao
kết mà không có lý do chính đáng; Bán hàng hóa dưới giá thành toàn bộ nhằm loại
bỏ đối thủ cạnh tranh; Ngăn cản việc tham gia thị trường cảu các đối thủ cạnh tranh
mới.
- Gây thiệt hại đối với Nhà nước: không phát triển khoa học công nghệ, lãng phí
nguồn lực và giảm các nguồn thu từ thuế.
- Thành quả lao động trí tuệ cuả cá nhân, công ty sẽ bị xâm haị.
- Xung đột pháp luật, nếu trường hợp phức tạp và mức độ nguy hiểm cao sẻ phát
sinh tội phạm hình sự.
- Gây hoang mang, mất lòng tin cho người tiêu dùng vào doanh nghiệp, vì lợi ích
cá nhân một số doanh nghiệp có thể bất chấp mọi thủ đoạn nhằm đạt mục đích, gây
ra thiệt hại cho người khác…
VI. Pháp luật Việt Nam và những biện pháp kiểm soát hành vi cạnh tranh
không lành mạnh :
Như đã phân tích, cạnh tranh được thừa nhận là yếu tố đảm bảo duy trì tính năng
động và hiệu quả của nền kinh tế. Trong bối cảnh hiện tại của nền kinh tế Việt
Nam, cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng đóng vai trò trụ cột, đảm bảo sự vận hành

chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Hội đồng cạnh tranh
>>Nghị định số 06/2006/NĐ-CP ngày 09/01/2006 về việc thành lập và quy định
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Quản lý cạnh tranh
>>Nghị định số 116/2005/NĐ-CP ngày 15/09/2005 về việc Quy định chi tiết thi
hành một số điều của Luật Cạnh tranh
>>Nghị định số 120/2005/NĐ-CP ngày 30/9/2005 về xử lý vi phạm pháp luật trong
lĩnh vực cạnh tranh
>>Nghị định số 110/2005/NĐ-CP ngày 24/08/2005 về quản lý hoạt động bán hàng
đa cấp
>>Thông tư số 19/2005/TT-BTM ngày 08/11/2005 hướng dẫn một số nội dung quy
định tại Nghị định số 110/2005/ND-CP
Cho đến nay, có thể nói hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về cạnh tranh đã
tương đối hoàn thiện. Trên cơ sở các quy định này, một mặt, Cục Quản lý cạnh
tranh tiến hành thụ lý, tổ chức điều tra các vụ việc liên quan đến các hành vi phản
cạnh tranh, mặt khác, Cục tích cực triển khai các chương trình phổ biến pháp luật,
tham vấn và giải đáp các vướng mắc liên quan đến Luật cạnh tranh, giúp các doanh
nghiệp định hình chiến lược kinh doanh phù hợp với các quy định của pháp luật.
VII. Các văn bản pháp luật khác về cạnh tranh của Việt Nam:
Nghị định số 116/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 15/09/2005 quy định chi tiết
thi hành một số điều của Luật Cạnh tranh.
Nghị định số 120/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/09/2005 quy định về xử lý
vi phạm pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh.
Nghị định số 110/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 24/08/2005 về Quản lý hoạt
động bán hàng đa cấp.
Nghị định số 05/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 09/01/2006 về việc Thành lập
và quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Hội đồng Cạnh tranh.
Nghị định số 06/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 09/01/2006 quy định chức năng,
nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Cục Quản lý cạnh tranh.
Thông tư số 19/2005/TT-BTM của Bộ Thương mại ngày 08/11/2005 hướng dẫn
một số nội dung quy định tại Nghị định số 110/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày