TÀI LIỆU HỌC VIÊN
TẬP HUẤN VỀ
ĐỔI MỚI PPDH và KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KQHT MÔN NGỮ VĂN
(Tháng 07 năm 2008)
THỜI GIAN: Bạn có 3 ngày để hoàn thành nội dung tập huấn này
MỤC TIÊU
Hết đợt tập huấn, bạn sẽ đạt được các mục tiêu sau:
1. Kiến thức:
- Hệ thống hoá những vấn đề cơ bản về đổi mới PPDH môn Ngữ văn THCS:
định hướng đổi mới, các PPDH thường dùng, cách thiết kế và thực hiện kế
hoạch bài học.
- Hệ thống hoá những vấn đề cơ bản về đổi mới kiểm tra đánh giá KQHT môn
Ngữ văn THCS: định hướng đổi mới, các hình thức đánh giá bằng quan sát, vấn
đáp, viết, quy trình và cách thức ra đề kiểm tra.
2. Kĩ năng:
- Vận dụng những vấn đề lí luận về PPDH vào thực tiễn dạy học môn Ngữ văn
THCS, biết phân tích, đánh giá một số tiết dạy học Ngữ văn, biết thiết kế và
thực hiện kế hoạch bài học theo định hướng đổi mới PPDH.
- Vận dụng những vấn đề lí luận về KTĐG vào thực tiễn dạy học môn Ngữ văn
THCS, biết phân tích, tìm ra và sửa được lỗi của 1 đề kiểm tra, biết thiết kế các
loại đề kiểm tra theo định hướng đổi mới PPDH.
- Hướng dẫn cán bộ cốt cán cấp tỉnh về nội dung, phương pháp tập huấn ở địa
phương.
3. Thái độ:
- Tích cực áp dụng đổi mới PPDH và đổi mới kiểm tra đánh giá KQDH vào thực
tiễn dạy học ở địa phương
TÀI LIỆU VÀ ĐIỀU KIỆN HỌC TẬP
- Chương trình, SGK Ngữ văn 6, 7, 8, 9 THCS
- Tài liệu Đổi mới PPDH và Đổi mới ĐGKQHT môn Ngữ văn THCS,
- Máy vi tính, máy chiếu, projector
- Đĩa hình

trong dạy học môn Ngữ văn.
Thuận lợi
Khó khăn
4. Những kiến nghị khác .
Sản phẩm
- Phiếu học tập, bài soạn và báo cáo thu hoạch của nhóm.
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
2
2
Ngày thứ nhất, buổi 2
sử dụng PPDH, PTDH và HTTC dạy học phân môn văn THCS
Nhiệm vụ học viên:
- Chia sẻ những hiểu biết, kinh nghiệm về đổi mới PPDH, PTDH và HTTC dạy học
phân môn Văn và trình bày trước tập thể .
- Xem băng hình giờ dạy Ca Huế trên sông Hương và thảo luận nhóm về giờ dạy đó.
- Vận dụng những hiểu biết và kinh nghiệm về đổi mới PPDH và phương tiện dạy học
vào một giờ dạy văn cụ thể theo sách giáo khoa Ngữ văn THCS.
Chuẩn bị:
- Băng hình, Tài liệu, sách giáo khoa, phiếu học tập, giấy A0, bút dạ
Hướng dẫn thực hiện:
- Trao đổi kinh nghiệm của mình về những vấn đề nảy sinh khi vận dụng PPDH và
PTDH theo định hướng đổi mới vào dạy học những giờ học cụ thể .
- Thống nhất những vấn đề (theo yêu cầu của phiếu học tập) theo nhóm, viết lại những
ý kiến của nhóm mình vào một văn bản và cử đại diện nhóm trình bày trước lớp để
các nhóm khác cùng tham gia ý kiến.
- Thiết kế cùng nhóm 1 minh họa vận dụng đổi mới PPDH và phương tiện DH cho
một giờ dạy cụ thể theo sách giáo khoa Ngữ văn THCS.
- Tham khảo thông tin hỗ trợ cho hoạt động để tự đánh giá câu trả lời của mình và

phân môn Tiếng Việt và Tập làm văn THCS
Nhiệm vụ học viên:
- Chia sẻ những hiểu biết, kinh nghiệm về đổi mới PPDH, PTDH và HTTC dạy học
phân môn Tiếng Việt & Tập làm văn và trình bày trước tập thể .
- Xem băng hình giờ dạy Các thành phần chính của câu và thảo luận nhóm về giờ dạy
đó.
- Vận dụng những hiểu biết và kinh nghiệm về đổi mới PPDH và phương tiện dạy học
vào một giờ dạy phân môn Tiếng Việt & Tập làm văn theo sách giáo khoa Ngữ văn
THCS.
Chuẩn bị:
- Băng hình, Tài liệu, sách giáo khoa, phiếu học tập, giấy A0, bút dạ
Hướng dẫn thực hiện:
- Trao đổi kinh nghiệm của mình về những vấn đề nảy sinh khi vận dụng PPDH và
PTDH theo định hướng đổi mới vào dạy học những giờ học cụ thể .
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
4
4
- Thống nhất những vấn đề (theo yêu cầu của phiếu học tập) theo nhóm, viết lại những
ý kiến của nhóm mình vào một văn bản và cử đại diện nhóm trình bày trước lớp để
các nhóm khác cùng tham gia ý kiến.
- Thiết kế cùng nhóm 1 minh họa vận dụng đổi mới PPDH và phương tiện DH cho
một giờ dạy cụ thể theo sách giáo khoa Ngữ văn THCS.
- Tham khảo thông tin hỗ trợ cho hoạt động để tự đánh giá câu trả lời của mình và
bạn.
- Hãy viết lại những ý kiến của cá nhân vào một văn bản theo những gợi ý trong phiếu
học tập sau đây:
1. Nêu suy nghĩ cá nhân về băng hình vừa xem.
Ưu điểm

thiết kế kế hoạch bài học cho 1 giờ dạy cụ thể và trình bày trước tập thể .
Chuẩn bị:
- Băng hình, Tài liệu, sách giáo khoa, phiếu học tập, giấy A0, bút dạ
Hướng dẫn thực hiện:
- Trao đổi kinh nghiệm của mình về những vấn đề trên với đồng nghiệp trong nhóm.
- Thống nhất những vấn đề (theo yêu cầu của phiếu học tập) theo nhóm, viết lại những
ý kiến của nhóm mình vào một văn bảnvà cử đại diện nhóm trình bày trước lớp để
các nhóm khác cùng tham gia ý kiến.
- Tham khảo thông tin hỗ trợ cho hoạt động 1 để tự đánh giá câu trả lời của mình và
bạn.
- Hãy viết lại những ý kiến của cá nhân vào một văn bản theo những gợi ý trong phiếu
học tập sau đây:
1. Điều quan trọng nhất khi thiết kế kế hoạch bài học là gì?
2. Có cần phải trình bày phần mục tiêu bài học không? Nếu cần thì nên trình bày như thế
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
6
6
nào?
3. Nêu những kinh nghiệm của anh chị khi thiết kế kế hoạch bài học theo định hướng
ĐMPPDH trong dạy học môn Ngữ văn.
4. Những kiến nghị của anh chị về kế hoạch bài học trong phần thông tin hỗ trợ dưới đây
.
Sản phẩm: Phiếu học tập, bài soạn và báo cáo thu hoạch của nhóm.
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
7
7

Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
8
8
- Dựa trên nguyên tắc tích hợp
- Phát huy tính tích cực của học sinh
- Coi trọng đánh giá toàn diện
- Đa dạng hoá các hình thức đánh giá
- ……………………………..
4. Những hình thức đánh giá cần lưu ý
Hình thức Lưu ý
Quan sát
Vấn đáp
Kiểm tra viêt
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
9
9
Sản phẩm: Phiếu học tập cá nhân, bản A0 và báo cáo thu hoạch của nhóm.
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
10
10
Ngày thứ 2 buổi 4:
Xây dựng quy trình thiết kế bộ công cụ đánh giá KQHT
môn Ngữ văn THCS
Nhiệm vụ 2:

chính
NB TH VD thấp VD cao
Chủ đề 1
(Đọc hiểu)
Chủ đề 2
(Tiếng Việt)
Chủ đề 3
(Làm văn)
HD3: Thiết kế ma trận đề kiểm tra
- Học viên đọc tài liệu để tìm hiểu về việc xây dựng ma trận.
- Học viên lập bảng hai chiều: Hàng ngang ghi lĩnh vực nội dung kiến thức kĩ năng
cần kiểm tra, hàng dọc ghi mức độ yêu cầu kiểm tra, trong các ô ghi số lượng các câu
hỏi (TN hay TL).
Chủ đề
chính
Nhận biết Thông
hiểu
Vận dụng
thấp
Vận dụng
cao
Tổng
TN TL TN TL TN TL TN TL
Chủ đề 1
(Đọc hiểu)
Chủ đề 2
(Tiếng Việt)
Chủ đề 3
(Làm văn)
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.

- Mẫu trình bày một đề kiểm tra gồm 12 câu TNKQ và 2 câu TNTL như sau:
Họ và tên học sinh Kiểm tra môn ngữ văn
Lớp ........................ ( Thời gian làm bài : 45 phút, không kể thời gian giao
đề)
Phần I. Trắc nghiệm khách quan (3 điểm. mỗi câu 0,25 điểm)
Khoanh tròn chữ cái đứng trước phương án trả lời em cho là đúng.
1.
....................
12.

Phần II. Trắc nghiệm tự luận ( 7 điểm).

13. (3 điểm)
14.(4 điểm)
- HV thảo luận nhóm về đề kiểm tra. Trình bày trên giấy khổ lớn bài kiểm tra của
nhóm mình để giới thiệu với lớp.
- Xây dựng đáp án, biểu điểm
- Thảo luận trên lớp về một số đề kiểm tra.
- Thống nhất, kết luận
Sản phẩm
Phiếu học tập cá nhân, bản A0 và báo cáo thu hoạch của nhóm.
Ngày thứ 3 buổi 6: Hướng dẫn triển khai tập huấn tại địa phương.
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
14
14
PHỤ LỤC
Đổi mới PPDH môn Ngữ văn THCS
PGS.TS. Nguyễn thuý Hồng, Viện KHGD VN

- Dựa trên mục đích dạy học có các PP: nhập đề, PP trình bày tài liệu mới, PP củng cố,
ôn tập, PP đánh giá.
- Dựa trên hoạt động của thầy và trò, có thể nêu lên một số PP tiêu biểu: PP phát vấn
(đàm thoại - Questioning), PP diễn giảng (cắt nghĩa - Explaining), PP làm theo mẫu
(modeling), PP hợp tác (làm việc nhóm- Collaborating), PP thuyết minh
(Demonstrating), PP "học bằng dạy" (Learning by teaching)…
Những nội dung vừa nêu tuy chưa nhiều nhưng cũng đủ thấy tính chất phức tạp
của vấn đề PPDH.
Theo chúng tôi, từ định nghĩa của Từ điển bách khoa nêu trên. có thể hiểu:
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
15
15
- PPDH là tổ hợp các cách thức hoạt động của GV và HS ở những cấp độ khác nhau
trong quá trình dạy học được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của GV, nhằm thực hiện tốt
các nhiệm vụ dạy học và đạt được mục tiêu dạy học đã đề ra.
- PPDH có tác dụng tích cực trong việc góp phần thúc đẩy quá trình nhận thức và hành
động của HS. Dưới tác động tổng hợp của những cách thức hoạt động của GV và của
HS, quá trình dạy học sẽ hoàn thành được các nhiệm vụ dạy học là: Trang bị cho HS hệ
thống những tri thức khoa học, phổ thông, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn đất
nước và hình thành hệ thống kỹ năng cần thiết cho việc học tập và phát triển trong
tương lai; Phát triển năng lực hoạt động trí tuệ cho HS; Hình thành phẩm chất đạo đức
công dân và kỹ năng sống trong cộng đồng của HS.
- Từ góc độ xem xét tác động của PPDH đối với quá trình dạy học, có thể khái quát hàm
nghĩa của PPDH ở ba cấp độ chính như sau :
Thứ nhất, PPDH là một hệ thống các nguyên tắc chủ yếu nêu lên phương hướng
xác định mục đích, yêu cầu, nội dung và cách thức dạy học trong những điều kiện cụ thể
để đạt được mục đích đã đề ra.
Thứ hai, PPDH là cách thức tổ chức hoạt động dạy học nhằm thực hiện các mục

Đổi mới PPDH là một định hướng dạy học được đề xuất trong giai đoạn dạy học hiện
tại căn cứ vào những đổi mới của mục tiêu và nội dung giáo dục trong nhà trường. Mỗi
định hướng dạy học sẽ lựa chọn một số PPDH phù hợp theo yêu cầu đổi mới giáo dục
phổ thông nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nhân lực cho đất nước trong giai
đoạn những năm đầu thế kỉ 21. Quan điểm chỉ đạo đổi mới giáo dục đã được thể
hiện rõ trong các văn bản pháp quy của Nhà nước như: Chỉ thị 30/1998/CT-
TTg, Chỉ thị 14/2001/CT-TTgcủa Thủ tướng chính phủ, Nghị quyết
40/2000/QH10 của Quốc Hội, Chiến lược phát triển giáo dục và Luật giáo
dục( sửa đổi năm 2005).
Việc thực hiện đổi mới chương trình giáo dục trong đó có giáo dục
phổ thông đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ từ mục tiêu, nội dung, phương pháp,
phương tiện dạy học đến cách thức đánh giá kết quả dạy học, trong đó khâu đột
phá là đổi mới PPDH . Những định hướng chung về đổi mới giáo dục và đặc
biệt PPDH đã được cụ thể hoá trong định hướng xây dựng chương trình và biên
soạn sách giáo khoa cho các cấp giáo dục phổ thông nói chung, giáo dục THCS
nói riêng. Định hướng đó là: “phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy
tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học; phù hợp với đặc điểm
của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng
vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng
thú học tập cho người học”.
Có thể nói cốt lõi của đổi mới PPDH ở các nhà trường hiện nay là đổi mới
cả hoạt động dạy của người dạy và hoạt động học của người học. Cụ thể là:
- Thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều chủ yếu là bắt người học ghi
nhớ kiến thức để đối phó với thi cử sang lối dạy học tích cực có sự giúp đỡ,
hưỡng dẫn, tổ chức của người dạy nhằm giúp người học phát huy tính tích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần
hợp tác, có niềm vui, hứng thú trong học tập.
- Chuyển từ hình thức dạy học đồng loạt cả lớp đối diện với người dạy
sang tổ chức dạy học theo các hình thức tương tác: học cá nhân, học theo
nhóm…

nhuyễn giữa HS với HS, giữa GV với HS trong các hoạt động dạy học; có sự đổi mới tổ
chức lao động của từng GV, của từng HS và của các nhóm HS với những hỗ trợ tích cực
của các điều kiện dạy học trong nhà trường.
Theo định hướng đổi mới PPDH, hoạt động dạy của GV và học của HS đã có
những thay đổi cụ thể như sau:
GV HS
- Đưa ra những mục tiêu dạy và học rõ
ràng
- Đảm bảo rằng HS có nhận thức rõ ràng
về mục tiêu
- Biết phát triển nội dung dạy học dựa
trên những kinh nghiệm, kiến thức đã có
của HS
- Đưa ra những lời hướng dẫn hoạt động
học của HS một cách rõ ràng
- Tạo ra một môi trường học tập công
bằng, hấp dẫn mọi đối tượng HS
- Tổ chức các hoạt động học tập đa dạng
cho HS
- Khích lệ được sự tự tin và tinh thần
trách nhiệm của HS
- Biết rõ bản thân phải làm gì và hiểu rõ
tại sao phải làm như vậy
- Được làm việc trực tiếp với các
phương tiện/tài liệu học tập.
- Có điều kiện để phát triển toàn diện về
cả kiến thức và kĩ năng
- Nhận được sự hỗ trợ từ GV và các bạn,
ngược lại bản thân có đóng góp tích cực
- Được thực hiện nhiều hoạt động phong

nhiệm công dân, chuẩn bị cho HS tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao
động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ từ nội
dung, phương pháp, phương tiện dạy học đến cách thức đánh giá kết quả dạy
học, trong đó khâu đột phá là đổi mới PPDH . Mục đích của việc đổi mới PPDH
ở trường phổ thông là thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học
nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, có thói
quen và khả năng tự học, có tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào
những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; có niềm vui, hứng
thú trong học tập.
Đổi mới PPDH ở trường phổ thông nên được thực hiện theo các
định hướng sau:
1. Bám sát mục tiêu giáo dục phổ thông.
2. Phù hợp với nội dung dạy học cụ thể.
3. Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh.
4. Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện dạy học của nhà trường.
5. Phù hợp với việc đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy- học
6. Kết hợp giữa việc tiếp thu và sử dụng có chọn lọc, có hiệu quả các
PPDH tiên tiến, hiện đại với việc khai thác những yếu tố tích cực của các PPDH
truyền thống.
7. Tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học và đặc biệt lưu ý đến
những ứng dụng của công nghệ thông tin.
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
19
19
II. Yêu cầu đổi mới PPDH ở trường phổ thông
1. Yêu cầu chung
Việc đổi mới PPDH ở trường phổ thông nên được thực hiện theo các yêu
cầu sau:

địa phương.
- Động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh được
tham gia một cách tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá và lĩnh
hội kiến thức; chú ý khai thác vốn kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng đã có của học
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
20
20
sinh; bồi dưỡng hứng thú, nhu cầu hành động và thái độ tự tin trong học tập cho
học sinh; giúp các em phát triển tối đa tiềm năng của bản thân.
- Thiết kế và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng bài tập phát triển tư
duy và rèn luyện kĩ năng; hướng dẫn sử dụng các thiết bị, đồ dùng học tập; tổ
chức có hiệu quả các giờ thực hành; hướng dẫn học sinh có thói quen vận dụng
kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn;..
- Sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lí,
hiệu quả, linh hoạt, phù hợp với đặc trưng của cấp học, môn học; nội dung, tính
chất của bài học; đặc điểm và trình độ HS; thời lượng dạy học và các điều kiện
dạy học cụ thể của trường, địa phương.
4. Yêu cầu đối với cán bộ quản lí giáo dục
- Nắm vững chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông thể hiện ở chương
trình, sách giáo khoa, PPDH , sử dụng phương tiện, hình thức tổ chức dạy học
và đánh giá kết quả giáo dục.
- Có biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH trong nhà trường một cách hiệu
quả; thường xuyên tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá các hoạt động dạy và
học theo định hướng đổi mới PPDH.
- Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên thực hiện đổi mới PPDH .
III. Quy trình chuẩn bị & thực hiện một giờ học theo định hướng ĐMPPDH
1. Thiết kế kế hoạch bài học
Thiết kế kế hoạch bài học là xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học

Đọc lướt để tìm nội dung chính xác định những KTKN cơ bản, trọng tâm mức
độ yêu cầu và phạm vi cần đạt; Đọc để tìm những thông tin quan tâm: các mạch,
sự bố cục, trình bày các mạch KTKN và dụng ý của tác giả; Đọc để phát hiện và
phân tích, đánh giá các chi tiết trong từng mạch KTKN.
Thực ra khâu khó nhất trong đọc SGK và các tư liệu là đúc kết được phạm
vi, mức độ kiến thức, kỹ năng (KTKN) của từng bài học sao cho phù hợp với
năng lực của HS và điều kiện dạy học. Trong thực tế dạy học nhiều khi chúng ta
thường đi chưa tới hoặc đi quá những yêu cầu cần đạt về KTKN. Nếu nắm vững
nội dung bài học, GVsẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài
giảng cho phù hợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch KTKN của
SGK, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp HS nhận thức, khám phá, vận
dụng các KTKN trong bài một cách thích hợp.
- Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh:
+ Xác định những kiến thức, kĩ năng mà học sinh đã có và cần có .
+ Dự kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các
phương án giải quyết.
Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới PPDH,
GV không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu HS để lựa
chọn PPDH, PTDH, các hình thức tổ chức dạy học và đánh giá cho phù hợp.
Như vậy trước khi soạn thảo một kế hoạch bài học cho giờ học mới, GV phải
lường trước các tình huống, các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của HS. Hay
nói khác đi tính khả thi của kế hoạch bài học phụ thuộc vào trình độ, năng lực
học tập (thực lực) của HS, được xuất phát từ : những KTKN mà HS đã có một
cách chắc chắn, vững bền; Những KTKN mà HS chưa có hoặc có thể quên;
Những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình học tập của HS. Tất nhiên bản
chất của bước này chỉ là sự dự kiến. Trong thực tiễn có nhiều giờ học do không
dự kiến trước, GV đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của HS với
những biểu hiện rất đa dạng. Do vậy, dù mất công nhưng mỗi GV nên dành thời
gian để xem qua bài soạn của HS trước giờ học kết hợp với kiểm tra đánh giá
thường xuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức

sáng tạo. Cách làm như vậy không thể giúp người GV có thể có được một kế
hoạch bài học tốt và có những điều kiện để thực hiện một giờ dạy học tốt. Về
nguyên tắc, cần phải thực hiện qua các bước 1, 2, 3, 4 trên đây rồi hãy bắt tay
vào soạn kế hoạch bài học cụ thể.
b. Cấu trúc của một kế hoạch bài học được thể hiện ở các nội dung sau:
- Mục tiêu bài học:
+ Nêu rõ yêu cầu học sinh cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ.
+ Các mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hoá được.
- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học
+ Giáo viên chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mô hình, hiện vật,
hoá chất...), các phương tiện và tài liệu dạy học cần thiết.
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập,
chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết).
- Tổ chức các hoạt động dạy học:
Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
23
23
Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy- học cụ thể. Với mỗi
hoạt động cần chỉ rõ:
+ Tên hoạt động.
+ Mục tiêu của hoạt động.
+ Cách tiến hành hoạt động của GV và HS.
+ Thời lượng để GV, HS thực hiện hoạt động.
+ Kết luận của giáo viên về: những kiến thức, kĩ năng, thái độ học sinh
cần có sau hoạt động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng kiến thức, kĩ
năng, thái độ đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có
thể xảy ra nếu không có cách giải quyết phù hợp;...
- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc học sinh cần phải tiếp

24
- Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập, củng cố bài cũ (thông qua làm
bài tập, thực hành, thí nghiệm,…).
- Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài học mới.
Lưu ý: Tùy theo đặc trưng môn học, nội dung dạy học, đặc điểm và trình độ
học sinh, điều kiện cơ sở vật chất… giáo viên có thể vận dụng các bước thực hiện
một giờ dạy học như trên một cách linh hoạt và sáng tạo, tránh đơn điệu, cứng
nhắc.
Trong thực tế dạy học, có một hệ quả nhiều người cùng thừa nhận là không
phải cứ có nhiều thâm niên trong nghề là có thể được một giờ dạy học tốt, không
phải là hễ đã là giáo viên dạy giỏi thì giờ nào cũng dạy tốt, không phải có điều
kiện dạy học thuận lợi (đầy đủ, hiện đại) thì có giờ dạy học tốt... Sự thành công
của một giờ dạy theo định hướng đổi mới PPDH phụ thuộc vào rất nhiều yêú tố
trong đó quan trọng nhất là sự chủ động, linh hoạt, sáng tạo của cả người dạy và
cả người học. Dù ở điều kiện và hoàn cảnh nào, sự chuẩn bị chu đáo đều đem lại
những giờ học có hiệu quả, bổ ích và hứng thú đối với cả người dạy, người học.
Đổi mới PPDH gắn với đổi mới đồng bộ các thành tố của quá trình dạy học
Để đổi mới thành công PPDH, cần phải đổi mới một cách toàn diện, đồng
bộ các thành tố, các bộ phận cấu thành của quá trình dạy học. Sự đổi mới cần bắt
đầu ở việc lập kế hoạch, thiết kế và triển khai kế hoạch bài học ở trên lớp đến
vận dụng linh hoạt, sáng tạo các PPDH , đa dạng hoá các phương tiện dạy học,
hình thức tổ chức dạy và cuối cùng là đánh giá kết quả dạy học. Tham khảo
bảng so sánh:
Dạy học theo truyền thống
Dạy học theo định hướng đổi mới
Đổi mới
thiết kế
kế hoạch
bài học
Thiết kế kế hoạch bài học theo

Tài liệu nguồn Dự án Phát triển Giáo dục Trung học cơ sở II, Bộ GD-ĐT.
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
ĐT: 04.8682018; Fax: 8680937; Email:
25
25