1
ĐỀ CƯƠNG và Đáp án ÔN THI TỐT NGHIỆP “CÁC MÔN LÝ LUẬN CHÍNH
TRỊ”
HỌC PHẦN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
I. PHẦN TRẮC NGHIỆM:
Câu 1. Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hiệp quốc (UNESCO) họp phiên toàn
thể, khóa 24 xét danh nhân đúng vào tuổi 100 để tổ chức kỷ niệm trên thế giới, Bác
Hồ được phong tặng danh hiệu gì? Vào năm nào?
“Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam”, vào năm
1987.
Câu 2. Nguyễn Ái Quốc đã tiếp xúc với “Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về các vấn đề dân
tộc và thuộc địa” của Lênin năm nào?
7/1920
Câu 3. Nguyễn Ái Quốc vào Đảng Xã hội Pháp năm nào?
2/1919
Câu 4. Nguyễn Tất Thành đã đến nước Mỹ năm nào?
Cuối năm 1912
Câu 5. Nguyễn Tất Thành đã ở nước Anh năm nào?
Cuối năm 1913
Câu 6. Nguyễn Tất Thành đã đến Pari năm nào?
Cuối năm 1917 bác sang Pháp
Câu 7: “Luận cương của V.I.Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng
biết bao. Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to
lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây
là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng của chúng ta”. Nguyễn Ái
Quốc nói câu ấy khi đang ở đâu?
Paris, Pháp
Câu 8. Nguyễn Ái Quốc đã ủng hộ phái tả trong Đảng Xã hội Pháp, ủng hộ Quốc tế III, trở
thành một trong những người sáng lập ra Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người đảng
viên cộng sản đầu tiên của Việt Nam năm nào? 29/12/1920
Câu 9. Nguyễn Ái Quốc thành lập “Hội liên hiệp thuộc địa” vào năm nào, tại đâu?
Của Nguyễn Ái Quốc, khoảng năm 1927.
Câu 20. Cuối tháng 7/1945, tại lán Nà Lừa, Hồ Chí Minh đã chỉ thị: “lúc này thời cơ thuận
lợi đã tới, dù hi sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải cương
quyết giành cho được độc lập”. Ai đã được Bác trực tiếp truyền đạt chỉ thị này?
Đồng chí Võ Nguyên Giáp
Câu 21. Cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề gì?
độc lập dân tộc gắn liền với giải quyết xã hội và giải phóng con người
Câu 22. Những tiền đề tư tưởng – lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
- Giá trị truyền thống dân tộc
- Tinh hoa văn hóa nhân loại
- Chủ nghĩa Mac-Lênin
Câu 23. Cơ sở khách quan hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
Câu 24. Những nhân tố chủ quan hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
-khả năng tư duy và trí tuệ
-năng lực hoạt động tổng kết thực tiễn
-phẩm chất đạo đức
Câu 25. Tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng hình thành trong Hồ Chí Minh ở thời kỳ
nào?
Câu 26. Tư tưởng cơ bản về con đường cách mạng Việt Nam của Hồ Chí Minh hình thành
trong thời kỳ nào? được hình thành và phát triển gắn với các thời kì hoạt động của Hồ Chí
Minh trong phong trào cách mạng Việt Nam và quốc tế
[3]
vào đầu và giữa thế kỷ 20.( từ năm
1921-1930
Câu 27. Hồ Chí Minh tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc trong thời kỳ nào?
Thời kỳ từ năm 1911 – 1920
2
3
Câu 28. Hồ Chí Minh đã vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường CM trong thời kỳ
nào? Thời kỳ 1930 – 1945
………………………… ở các thuộc địa”.
Câu 38. Nguyễn Ái Quốc nói: “Cách mệnh phải hiểu phong triều thế giới, phải bày sách lược
cho dân […]. Vậy nên cách mệnh phải tập trung, muốn tập trung phải
có…………………… ” Đảng cách mệnh
Câu 39. Nguyễn Ái Quốc cho rằng: “Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ
động, sáng tạo và có khả năng ……………” ginh thng li trưc cch mng vô sn ơ
chnh quc.
Câu 40. “Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định
không chịu làm nô lệ”. Hồ chí Minh nói câu này ở đâu, năm nào, trong hoàn cảnh
nào? Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, do Hồ Chí Minh soạn thảo, là lời
phát động cuộc kháng chiến chống Pháp vào cuối năm 1946, sau khi những nỗ lực đàm phán
hòa bình giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hoà với Pháp, vào giữa năm 1946, để công nhận một
nước Việt Nam độc lập, không thành công. Lời kêu gọi này được phát ra vào sáng ngày 20
3
4
tháng 12 năm 1946. Đêm hôm trước - ngày 19 tháng 12, khi chiến sự bùng nổ - là ngày Toàn
quốc kháng chiến.
Câu 41. Hồ Chí Minh kêu gọi:
“Chúng tôi mong đợi ở chính phủ và nhân dân Pháp một cử chỉ mang lại hòa bình.
Nếu không chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu đến cùng để giải phóng hoàn toàn đất
nước”. Hồ Chí Minh nói trong hoàn cảnh nào?
Thời gian: 10 - 1 - 1947
Sự kiện: Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Lời kêu gọi Chính phủ và nhân dân Pháp
Câu 42. Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp trong tư tưởng Hồ Chí Minh?
Câu 43. Năm 1925 Nguyễn Ái Quốc viết :
“Làm cho các dân tộc thuộc địa, từ trước đến nay vẫn cách biệt nhau, hiểu biết nhau hơn và
đòan kết lại để đặt cơ sở cho một liên minh phương Đông tương lai, khối liên minh
này sẽ là một trong những ……………” .
cái cánh của cách mạng vô sản.
Câu 44. Điền vào chỗ trống câu nói nổi tiếng sau đây của Hồ Chí Minh:
Câu 53. Xác định mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc, HCM nói: “Cuộc CM Đông
Dương hiện tại không phải là một cuộc CM tư sản dân quyền, cuộc CM phải giải
quyết hai vấn đề phản đế và điền địa nữa, mà là cuộc CM chỉ phải giải quyết một vấn
đề cần kíp “dân tộc giải phóng”, ở trong hoàn cảnh nào?
28-1-1941, đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã trở về nước, triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ 8, Ban
Chấp hành Trung ương Đảng tại Pắc Bó - Cao Bằng từ ngày 10 đến 19-5-1941. Hội nghị đã
xác định điều trên.
Câu 54. “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần
đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta
thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của
nhân dân”. Câu nói Hồ Chí Minh ở trong tác phẩm nào?
Trong Di chúc để lại cho toàn Đảng, toàn dân,
Câu 55. “Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng ta, của dân ta. Các đồng chí
từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ
gìn con ngươi của mắt mình”. Hồ Chí Minh nói câu đó ở văn kiện nào?
Bản Di chúc
Câu 56. Theo Nguyễn Ái Quốc, cách mạng muốn thắng lợi “Trước hết phải có đảng cách
mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp
bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như
người cầm lái có vững thuyền mới chạy”. Câu này Người nói ở đâu?
Trong tác phẩm Đường cách mệnh
Câu 57. Nguyễn Ái Quốc viết “Vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận
mệnh của giai cấp vô sản ở các nước đi xâm lược thuộc địa gắn chặt với………….”.
Vận mệnh của giai cấp bị áp bức ở các thuộc địa
Câu 58. Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Hồ Chí Minh xác định lực lượng cách
mạng bao gồm cả dân tộc, trong lực lượng toàn dân tộc, thì vai trò, động lực cách
mạng là công nhân và nông dân. Người nói: “Công nông …………….”.
Là tay chân rồi, nếu thua thì chỉ mất một cái kiếp khổ, nếu được thì đc cả thế giới cho
nên họ gan góc
Câu 59. Theo Hồ Chí Minh, ưu điểm lớn nhất của chủ nghĩa Mác là gì? Phương pháp làm
“Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, chủ nghĩa xã hội trước hết làm cho nhân dân lao
động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có ……………., được ấm no và sống
một cuộc đời hạnh phúc”
Công ăn việc làm
Câu 69. Hồ Chí Minh xác định yếu tố nào là gốc của người cách mạng? Đạo đức
Câu 70. Luận điểm: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn
luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng,
vàng càng luyện càng trong” là của ai? Hồ Chí Minh
Câu 71. “Muốn có chủ nghĩa xã hội phải làm gì?” Hồ Chí Minh nói “Nhiệm vụ quan trọng
bậc nhất của chúng ta hiện nay là ………………………để nâng cao đời sống vật chất
và văn hóa của nhân dân” .
Phát triển sản xuất
Câu 72. Hãy điền vào chỗ trống câu nói của Hồ Chí Minh: “Chế độ chủ nghĩa xã hội và Cộng
sản chủ nghĩa là chế độ do …………”.
Câu 73. Hồ Chí Minh nói: "Nhà nước xã hội chủ nghĩa và dân chủ nhân dân chỉ lo làm lợi
cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động, ngày càng được tiến bộ về vật chất và
tinh thần, làm cho trong xã hội…………”.
Không có người bóc lột người
Câu74. Chọn phương án đúng trả lời cho câu hỏi sau: Cách mạng giải phóng dân tộc trong
thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo để làm gì?
a. Xác định đường lối cm đúng đắn và phương pháp cm thích hợp
b.Tổ chức dân chúng thực hiện đường lối cm do Đảng đề ra
c. Gắn CM Việt Nam và cm thế giới
d.Tạo sức mạnh tổng hợp cho cm Việt Nam
Câu 75: Theo Hồ Chí Minh, động lực quyết định nhất của chủ nghĩa xã hội là gì?
Con người, nhân dân lao động, nòng cốt là công nông tri thức
Câu 76. Chọn phương án đúng theo tư tưởng Hồ Chí Minh về lực lượng chủ yếu của khối đại
đoàn kết dân tộc? Công nông
6
7
mới.
Câu 88. Quan điểm của Hồ Chí Minh về động lực xây dựng CNXH ở VN là gì?
Câu 89. Quan điểm của Hồ Chí Minh về động lực quan trọng và quyết định xây dựng CNXH
ở VN là gì?
Câu 90. Quan điểm của Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa nội lực và ngoại lực xây dựng
CNXH ở VN?
Câu 91. Theo Hồ Chí Minh, khi bước vào thời kỳ quá độ lên CNXH, nước ta có đặc điểm lớn
nhất là gì?
Từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến lên CNXH không phải kinh qua giai đoạn
phát triển tư bản chủ nghĩa
Câu 92. Theo Hồ Chí Minh, mâu thuẫn cơ bản của thời kỳ quá độ ở VN là gì?
Mâu thuẩn giữa nhu cầu phát triển cao của đất nước theo xu hướng tiến bộ và thực
trạng kinh tế-xa hội quá thấp kém của nc ta
7
8
Câu 93. Hồ Chí Minh đã nói về vấn đề khoán trong sản xuất: “Chế độ làm khoán là một điều
kiện của chủ nghĩa xã hội, nó khuyến khích người công nhân luôn luôn tiến bộ, cho
nhà máy tiến bộ. Làm khoán là……….”. Hãy chọn phán đoán đúng điền vào chỗ
trống.
ích chung và lại lợi riêng
Câu 94. Quan điểm của Hồ Chí Minh về bước đi xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam: “Ta
xây dựng chủ nghĩa xã hội từ hai bàn tay trắng đi lên thì khó khăn còn nhiều và lâu
dài” “Phải làm dần dần”, “không thể……… .”.
Một sớm một chiều
Câu 95. Về “bước đi” lên CNXH ở VN như thế nào?
Hồ Chí Minh nói “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội” không có
nghĩa là ………………………………mà phải làm vững chắc từng bước, phù hợp với
điều kiện thực tế.
Làm bừa, làm ẩu, đốt cháy giai đoạn, chủ quan, duy ý chí
Câu 96. Hồ Chí Minh nói về nhiệm vụ trọng tâm của cả thời kỳ quá độ ở nước ta:
chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như………………., “chủ nghĩa” ấy
là chủ nghĩa Mác – Lênin”
cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam.
Câu 106. Các nội dung xây dựng Đảng về chính trị trong Hồ Chí Minh?
Câu 107. Hồ Chí Minh cho rằng: Làm CM phải có tri thức và tầng lớp trí thức rất quan trọng
đối với CM. Người nói, “trong sự nghiệp CM, trong sự nghiệp xây dựng XHCN, lao
động trí óc có một vai trò quan trọng và vẻ vang; và ………… cần đoàn kết chặt
chẽ thành một khối”.
và công, nông, trí
Câu 108. Các khẩu hiệu chiến lược của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc “Đoàn kết là
sức mạnh”
“Đoàn kết là thắng lợi”
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,…………………….
Thành công, thành công, đại thành công
Câu 109. Hồ Chí Minh đã nói về đại đoàn kết dân tộc: “Mục đích của Đảng Lao động Việt
Nam có thể gồm trong 8 chữ: Đoàn kết toàn dân ,…………………………”.
Phụng sự Tổ quốc
Câu 110. Hồ Chí Minh đã nói về đại đoàn kết dân tộc: “Đại đoàn kết trước hết phải đoàn kết
đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân
dân lao động khác. Đó là nền gốc của đại đoàn kết. Nó cũng như cái nền của nhà, gốc
của cây. Nhưng đã có nền vững, gốc tốt, còn phải ………….… ”
đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác.
Câu 111. Hồ Chí Minh viết: “Lực lượng chủ yếu trong khối đoàn kết dân tộc là công nông,
cho nên …………………………”. liên minh công nông là nền tảng của mặt trận dân tộc
thống nhất
Câu 112. Hồ Chí Minh cho rằng “muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì toàn dân
cần và cùng nhau tiến bộ”. đoàn kết lâu dài, đoàn kết thực sự
Câu 113. Hồ Chí Minh nói: “Tự lực cánh sinh, dựa vào………………” .
Câu 114. Hồ Chí Minh cho rằng phải đoàn kết thật sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng
tiến bộ. Người nêu rõ: “Đoàn kết phải gắn với , để tăng cường đoàn
dân chủ, biết dùng quyền dân chủ của mình,………………”. dám nói, dám làm
Câu 124. Hồ Chí Minh khái quát nội dung “Nhà nước của dân” như sau:
“Nước ta là nước dân chủ
Bao nhiêu lợi ích đều vì dân.
Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Chính quyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra
Nói tóm lại,………………………………….”
Câu 125. Quan điểm của Hồ Chí Minh về bệnh quan liêu: “bệnh quan liêu đã ấp ủ, dung
túng, che chở cho nạn tham ô, lãng phí. Vì vậy, đây là bệnh gốc sinh ra các bệnh tham
ô, lãng phí; muốn trừ sạch bệnh tham ô, lãng phí thì…………………”.
Trước mắt phải tẩy sạch bệnh quan liêu
Câu 126. TTHCM về quan hệ giữa pháp luật và đạo đức? Đạo đức và Pháp luật, một nhất thể lành
mạnh, vì cùng bắt nguồn từ tính Thiện mà tạo hoá ban sẵn cho con người.
Câu 127. Quan điểm của Hồ Chí Minh về vị trí và vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội,
Người nói: “Xã hội thế nào, văn hóa thế ấy. Văn nghệ của dân tộc ta vốn phong phú,
nhưng dưới chế độ thực dân và phong kiến nhân dân ta bị nô lệ thì văn nghệ cũng bị
nô lệ, bị tồi tàn không thể phát triển được”, “Rõ ràng dân tộc bị áp bức thì văn nghệ
cũng mất tự do. Văn nghệ muốn tự do thì phải……… …”. .tham gia cách mạng
Câu 128. Quan điểm của Hồ Chí Minh về vị trí và vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội.
Người nói: “Văn hóa là một kiến trúc thượng tầng, nhưng cơ sở hạ tầng của xã hội có
kiến thiết rồi văn hóa mới kiến thiết được và có đủ điều kiện phát triển được”. Người
viết: “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải ……………….”. phát triển văn hóa và
kinh tế.
Câu 129. Mặc dù có nhiều cách diễn đạt khác nhau song nền văn hóa mới mà chúng ta xây
dựng theo tư tưởng Hồ Chí Minh luôn bao hàm ba tính chất là gì? Dân tộc, khoa học,
đại chúng
Câu 130. Quan điểm của Hồ Chí Minh về chức năng của văn hóa?
1. Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn, tình cảm cao đẹp cho nhân dân, loại bỏ sai lầm , thấp
hèn có thể có trong tư tưởng, tình cảm mỗi người
2. Nâng cao dân trí
làm cho dân mạnh nước giàu, mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình,
bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng
nước nhà, và trước hết phải ……………”. biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ
Câu 139. Hồ Chí Minh nói về quan hệ văn hóa với chính trị: “Văn hóa với chính trị có quan
hệ chặt chẽ với nhau……………… xưa kia chính trị bị đàn áp, nền văn hóa của ta vì
thế không nảy sinh được. Nay nước ta đã độc lập, tinh thần được giải phóng, cần phải
có một nền văn hóa hợp với khoa học và hợp cả với nguyện vọng của dân”
Câu 140. Hồ Chí Minh nói về quan hệ văn hóa với kinh tế: “Văn hóa là một kiến trúc thượng
tầng; nhưng cơ sở hạ tầng của xã hội có kiến thiết rồi, văn hóa mới kiến thiết được và
có đủ điều kiện phát triển được”. “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải phát triển
……. và văn hóa… Tục ngữ ta có câu: có thực mới vực được đạo, vì thế …… phải đi
trước”. Kinh tế kinh tế
Câu 141. Mục tiêu của văn hóa giáo dục để thực hiện cả ba chức năng của văn hóa
là……………………….bằng giáo dục, nghĩa là bằng dạy và học.
Câu 142. Theo Hồ Chí Minh học để phục vụ ai? để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân
Câu 143. Theo quan điểm của Hồ Chí Minh thì học để làm gì? Học để
……………………………Giáo dục nhằm đào tạo lớp người có đức, có tài, kế tục sự
nghiệp cách mạng,
11
12
Câu 144. Phương châm, phương pháp giáo dục: Trong các câu sau đây, câu nào không phải
của Hồ Chí Minh?
Câu 145. Hồ Chí Minh viết: “Chúng ta có nhiệm vụ cấp bách là phải giáo dục lại nhân dân
chúng ta. Chúng ta phải làm cho dân tộc chúng ta trở nên một dân tộc dũng cảm, yêu
nước, yêu lao động, một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc lập. Tôi đề nghị
mở một chiến dịch giáo dục lại tinh thần nhân dân bằng cách………………”. thực
hiện: CẦN, KIỆM, LIÊM, CHÍNH
Câu 146. Hồ Chí Minh coi trọng văn hóa, học vấn, trí tuệ. Người nói: “Muốn xây dựng
CNXH thì nhất định phải có…………… … Cần phải học văn hóa, chính trị, kỹ
thuật”.“Người có học mới có tiến bộ, càng học càng tiến bộ”. Hãy chọn phán đoán
đã nói câu này ở đâu, trong hoàn cảnh nào? Nói khi đến thăm bộ đội ơ đền Hùng,
trưc khi về tiếp qun thủ đô, 1954
Câu 156. Hãy điền vào chỗ thiếu các câu thơ sau đây của Hồ Chí Minh:
“Siêng học tập thì mau biết
Siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến
12
13
Siêng làm thì nhất định thành công
Siêng hoạt động thì sức khoẻ
Người siêng năng ………………….
Cả nhà siêng năng thì chắc ấm no
Cả làng siêng năng thì làng phồn thịnh
Cả nước siêng năng thì nước mạnh giàu”
thì mau tiến bộ.
Câu 157. Có một nhà tư tưởng đã nói: “Đối với Bác yêu nước trước hết là thương dân, là yêu
thương những người cần lao, nghèo khổ”.
Câu 158. Có một nhà lãnh đạo đã nói: “Ở Châu Á, chúng ta từng biết nhiều vĩ nhân, nhưng
tôi nghĩ mọi người đồng ý với tôi rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những
người vĩ đại nhất”.
Câu 159. Có một nhà văn đã gặp Nguyễn Ái Quốc và thấy rằng: “Từ Nguyễn Ái Quốc tỏa ra
một thứ văn hóa, không phải văn hóa Châu Âu mà có lẽ là một nền văn hóa tương lai”.
Người đó là ai?
Câu 160. Quan điểm của Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới?
Câu 161. Hồ Chí Minh nói: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do
…………………mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng
càng luyện càng trong”. Điền vào chỗ trống.
đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày
Câu 162. Hồ Chí Minh nói về “đạo làm gương”:
“Một trăm bài diễn văn hay không bằng một tấm gương sống” .
“Muốn hướng dẫn nhân dân mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước”.
Câu 168. Hồ Chí Minh nói về nội dung dạy và học: “Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả
tài lẫn đức. Đức là………………. Đó là cái gốc, rất quan trọng, nếu không có
……………………. thì tài cùng vô dụng”.
Đạo đức cách mạng
Câu 169. Hồ Chí Minh nói về nội dung học và dạy:
“Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả tài lẫn đức.
Đức là đạo đức cách mạng. Đó là cái gốc, rất quan trọng, nếu không có đạo đức cách
mạng thì ”.
tài cũng vô dụng. Đạo đức cách mạng là triệt để trung thành với cách mạng, một lòng một dạ
phục vụ nhân dân
Câu 170. Theo Hồ Chí Minh, người sinh viên “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ,
muốn đạt được mục đích ấy phải:…………………”.
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư
14
15
II. PHẦN TỰ LUẬN
1. Những tiền đề tư tưởng – lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
Giá trị truyền thống dân tộc
Chủ nghĩa yêu nước và ý chí kiên cường, bất khuất trong đấu tranh dựng nước và giữ
nước. Đây là dòng chủ lưu chảy xuyên suốt trường kỳ lịch sử Việt Nam, là chuẩn mực cao
nhất đứng đầu bảng giá trị văn hóa – tinh thần Việt Nam. Mọi học thuyết đạo đức, tôn giáo từ
nước ngoài du nhập vào nước ta đều được tiếp nhận khúc xạ qua lăng kính yêu nước đó.
Tinh thần tương thân tương ái, lòng nhân nghĩa, ý thức cố kết cộng đồng. Truyền
thống này cũng hình thành cùng với sự hình thành dân tộc, từ hoàn cảnh và nhu cầu đấu tranh
quyết liệt với thiên nhiên và các thế lực thù địch từ bên ngoài. Người Việt Nam có truyền
thống thương yêu đùm bọc lẫn nhau, “lá lành đùm lá rách” trong hoạn nạn, khó khăn. Hồ Chí
Minh đã đã chú ý kế thừa, phát huy những giá trị ấy.
Truyền thống lạc quan yêu đời. Trong khó khăn gian khổ, người Việt Nam vẫn động
viên nhau “chờ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”. Tinh thần lạc quan đó có sơ sở từ niềm tin
vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào sự tất thắng của chân lý, chính nghĩa, cho dù trước
16
Tư tưởng dân chủ tiến bộ như chủ nghĩa tam dân của Tôn Trung Sơn có ảnh hưởng
đến tư tưởng Hồ Chí Minh, vì Người tìm thấy những điều phù hợp với điều kiện của cách
mạng nước ta.
Hồ Chí Minh là nhà mác-xít tỉnh táo và sáng suốt, biết khai thác những yếu tố tích cực
của tư tưởng văn hoá phương Đông để phục vụ cho sự nghiệp của cách mạng Việt Nam.
Văn hoá phương Tây
Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng sâu rộng của nền văn hoá dân chủ và cách mạng phương
Tây như: tư tưởng tự do, bình đẳng trong Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Đại cách
mạng Pháp 1791, tư tưởng dân chủ, về quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc
trong Tuyên ngôn độc lập của Mỹ 1776.
Trước khi ra nước ngoài, Bác đã nghe thấy ba từ Pháp: tự do, bình đẳng, bác ái. Lần
đầu sang Pháp Hồ Chí Minh đã thể hiện bản lĩnh, nhân cách phẩm chất cao thượng, tư duy
độc lập tự chủ. Người đã nhìn thấy mặt trái của “lý tưởng” tự do, bình đẳng, bác ái. Người
cũng tiếp thu tư tưởng của những nhà Khai sáng Pháp như Voltaire, Rousso, Montesquieu.
Thiên chúa giáo là tôn giáo lớn của phương Tây, Hồ Chí Minh quan niệm Tôn giáo là
văn hoá. Điểm tích cực nhất của Thiên chúa giáo là lòng nhân ái. Hồ Chí Minh tiếp thu có
chọn lọc tư tưởng văn hoá Đông - Tây để phục vụ cho cách mạng Việt Nam. Người dẫn lời
của Lênin: “Chỉ có những người cách mạng chân chính mới thu hái được những hiểu biết quý
báu của các đời trước để lại.”
Chủ nghĩa Mác – Lênin: Đây là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư
tưởng Hồ Chí Minh
Con đường Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác – Lênin có thể rút ra những đặc
điểm:
Khi ra đi tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã được trang bị một vốn học vấn chắc chắn,
một năng lực trí tuệ sắc sảo, giúp Người phân tích, tổng kết các phong trào yêu nước chống
pháp của nhân dân ta cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
Trong 10 năm đầu của quá trình buôn ba tìm đường cứu nước, Người đã hoàn thiện
cho mình một vốn văn hóa, vốn chính trị và vốn sống thực tiễn phong phú, tạo thành một bản
lĩnh trí tuệ mà không có một nhà cách mạng trẻ tuổi nào của Việt Nam lúc ấy có thể so sánh
- Hình thành tư duy phê phán con đường cứu nước của vị tiền bối PBC, PCT
HCM đã sớm nhận ra hạn chế của những người đi trước Người cho rằng không thể
dựa vào người nước ngoài để giải phóng tổ quốc nên Người đã tự định ra con
đường mới: phải tìm hiểu bản chất của những chữ " Tự do, bình đẳng bác ái" của
những nước đi xâm lược nước khác.
b, Thời kỳ xác định con đường cứu nước giải phóng dân tộc ( 1911- 1920)
Tháng 7/1920 NAQ lần đầu tiên được đọc sơ thảo lần thứ nhất luận cương về vấn đề
dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin và Người đã tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn
bước đầu bước chuyển về mặt tư tưởng Người tin theo Lênin. Tán thành quốc tế 3 và
Người tham gia sáng lập ĐCS Pháp (12/1920)và trở thành người cộng sản Việt Nam đầu
tiên.
Như vậy ở giai đoạn này trong tư tưởng HCM có bước ngoặt quan trọng từ chủ nghĩa
yêu nước truyền thống sang chủ nghĩa cộng sản, từ giác ngộ dân tộc đến giác ngộ giai cấp,
từ người yêu nước đến người cộng sản.
c. Thời kỳ hình thành tư tưởng cơ bản về CMVN (1921-1930)
- Là thời kỳ hoạt động lý luận và thực tiễn sôi nổi và phong phú của NAQ trên những
địa bàn khác nhau từ Pháp(1921- 1923), Liên Xô ( 1923- 1924), Trung Quốc( 1924-
1927), Thái Lan( 1928- 1929)
- Thành lập hội liên hiệp thuộc địa, xuất bản báo Người cùng khổ, lập nên hội VNCM
thanh niên và hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức( tại Quảng Châu trung quốc) xuất bản báo
thanh niên, CM ở Thái Lan.
- 1927 viết "Đường Cách Mệnh" xuất bản ở Quảng Châu Trung Quốc.
Những công trình trren phản ánh quan điểm của HCM:
+ Bản chất của CNTD là: "ăn cướp và giết người" vì vập CNTD là kẻ thù chung
của các dân tộc thuộc địa, giai cấp công nhân, và nhân dân lao động toàn thế giới.
+ CMGPDT trong thời đại mới phải đi theo con đường CMVS và là một bộ phận
của CMTG, giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng nhân dân lao động và
giải phóng giai cấp công nhân.
+ CMGPDT ở thuộc địa, và CMVS ở chính quốc có mối quan hệ khăng khít với
nhau nhưng khôn phụ thuộc. Người khẳng định: CMGPDT thuộc địa có thể bùng