Câu 1: Phân tích những cơ sở và quá trình hình thành tư tưởng HCM ? từ đó xác định nguồn gốc
mang tính quyết định ?
- Thời kỳ hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng CM (1890-1911)
Trước năm 1911 thời kỳ này tư tưởng HCM đã tiếp thu truyền thống của gia đình, quê hương, đất
nước, để định hình con đường cứu nước của mình, người đã đúc kết và kết luận những bài học thành
bại rút ra từ các cuộc đấu tranh chống Pháp của các bậc tiền bối từ đó người nung nấu ý chí yêu nước
và quyết tâm ra đi tìm con đường cứu nước, muốn đi ra nước ngoài xem họ làm gì để về giúp đồng
bào thoát khỏi vòng nô lệ. Trong thời kỳ này, ở HCM đã hình thành tư tưởng yêu nước, thương dân
tha thiết bảo vệ những giá trị tinh thần, truyền thống của dân tộc, ham học hỏi những tiến bộ của
nhân loại.
- Thời kỳ tìm tòi, khảo nghiệm con đường cứu nước (1911-1920)
+ 5/6/1911 Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước, người sang Pháp và các nước Châu Âu
khác nơi mà sản sinh ra tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, kiên trì chịu đựng gian khổ, ra sức học tập
và khảo sát thực tiễn tham gia vào các tổ chức chính trị xã hội tiến bộ. Người đã khảo sát, tìm hiểu
cuộc CM Pháp, CM Mỹ, tham gia vào Đảng XH Pháp, tìm hiểu CM tháng 10 Nga, học tập và đã tìm
đến với CN Mac LeNin, tham dự đại hội Tua, đứng về phía Quốc Tế cộng sản. Tham gia sáng lập
ĐCS Pháp “7-1920 người đọc sơ khảo lần thứ nhất luận cương các vấn đề về dân tộc và thuộc địa
của LeNin và xác định con đường cứu nước đúng đắn cho CMVN đó là con đường CMVS tán thành
và tham gia vào quốc tế cộng sản trở thành người chiến sĩ cộng sản đầu tiên của VN”.
- Thời kỳ tư tưởng của người về con đường CMVN được hình thành về cơ bản (1921-1930)
HCM tiếp tục hoạt động tìm hiểu CN Mac LeNin kết hợp nghiên cứu những lí luận với thực tiễn và
hình thành hệ thống các quan điểm về CMVN.
HCM đã kết hợp nghiên cứu xây dựng lý luận, kết hợp tuyên truyền tư tưởng giải phóng dân tộc và
vận động tổ chức quần chúng đấu tranh, xây dựng tổ chức CM, chuẩn bị thành lập ĐCSVN:
+ CM giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theo con đường CMVS. Giải phóng dân tộc
phải gắn liền với giải phóng nhân dân lao động, giải phóng giai cấp công nhân, phải kết hợp độc lập
dân tộc với CNXH.
CM thuộc địa và CMVS ở chính quốc có quan hệ mật thiết với nhau. CM thuộc địa không lệ thuộc
vào CM ở chính quốc mà có tính chủ động, độc lập. CM thuộc địa có khả năng giành thắng lợi trước
CM ở chính quốc và giúp CM ở chính quốc trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn.
+ CM thuộc địa trước hết là 1 cuộc “dân tộc cách mệnh”, đánh đuổi đế quốc xâm lược, giành lại

 Nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM:
Chính sức mạnh truyền thống tư tưởng văn hóa truyền thống VN:
Ý chí tự lập, tự cường, yêu nước, kiên cường bất khuất, tinh thần tương than tương ái, nhân nghĩa,…
Đã thúc đẩy HCM ra đi tìm tòi học hỏi tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại để làm giàu cho tư
tưởng CM và văn hoá con người.
- Tinh hoa văn hóa nhân loại:
+ Văn hóa phương Đông:
• Nho giáo: Người tiếp thu những mặt tích cực về triết lý hành động, nhân nghĩa, ước mong về
1 xã hội bình trị, về triết lý nhân sinh, tu dưỡng đề cao văn hóa trung hiếu.
• Phật giáo: người tiếp thu tư tưởng vị tha, từ bi bác ái cực khổ cứu nạn,…
+ Văn hóa phương Tây: Người đã nghiên cứu tiếp thu tư tưởng văn hóa dân chủ và CM của CM
Pháp và CM Mỹ.
+ CN Mac-Lenin: đã hình thành thế giới quan và phương pháp luận trong tư tưởng HCM “nhờ CN
Mac Lenin mà người đã tìm thấy quy luật tất yếu của dân tộc VN, đòi độc lập dân tộc, đi lên CNXH,
CN Mac Lenin mang lại cho Bác 1 phương pháp đúng đắn để tiếp cận văn hóa dân tộc, tinh hoa nhân
loại, chuyển thành tư tưởng của mình”
Câu 2: Hãy trình bày những quan điểm của HCM về vấn đề dân tộc? Và CM giải phóng dân tộc. Qua
đó anh, chị hãy phân tích những điểm mới, sang tạo của HCM đối với vấn đề trên ?
- Quan điểm của HCM về vấn đề dân tộc:
 Độc lập dân tộc, tự do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của tất cả dân tộc
Độc lập tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa HCM nói “tự do cho đồng bào
tôi, độc lập cho tổ quốc tôi đó là những gì tôi muốn, đó là tất cả những gì tôi hiểu”.
+ 1919, vận dụng nguyên tắt dân tộc tự quyết đã được các nước đồng minh thắng trận trong
chiến tranh thế giới thứ nhất thừa nhận thay mặt những người VN yêu nước Nguyễn Ái Quốc
gửi tới hội nghị Vecsai bản yêu sách 8 điểm đòi các quyền tự do dân chủ cho nhân dân VN.
Tuy nhiên, bản yêu sách đó không được bọn đế quốc cấp nhận từ đó Nguyễn Ái Quốc kết
luận muốn giải phóng dân tộc không thể trông chờ vào sự giúp đỡ bên ngoài mà trước hết
phải dựa vào sức mạnh của chính trị dân tộc mình.
Trong cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng HCM xác định mục tiêu đánh đổ đế quốc
Pháp và bọn phong kiến làm cho nước VN hoàn toàn độc lập.

dân tộc
Tư tưởng HCM trong quá trình nêu cao tinh thần dân tộc tự quyết HCM không quên nhiệm
vụ quốc tế trong việc ủng hộ các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới người đề ra
khẩu hiệu giúp bạn là tự giúp mình và đưa ra chủ trương bằng thắng lợi CM ở mỗi nước sẽ
góp phần vào thắng lợi ở tất cả các nước trên thế giới.
- Tư tưởng HCM về CM giải phóng dân tộc:
 CM giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường CMVS
7/1920, HCM đọc sơ khảo lần thứ nhất luận cương các vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lenin
người tìm thấy trong lý luận của Lenin 1 con đường cứu nước mới đó là CMVS theo quan
điểm HCM con đường CMVS bao gồm những nội dung chủ yếu sau: tiến hành CM giải
phóng dân tộc và từng bước tiến tới CN cộng sản
+ Lực lượng lãnh đạo CM là giai cấp công nhân mà đội tiên phong của nó là ĐCS lực lượng
CM là khối liên minh công nông và sự nghiệp CMVN là 1 bộ phận của CM thế giới.
 CM giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do ĐCS lãnh đạo HCM khẳng định muốn CM
giải phóng dân tộc thành công trước hết phải có Đảng cách mệnh. Người phân tích cách mệnh
trước hết phải làm cho dân giác ngộ, phải giảng giải lý luận cho dân hiểu. Vì vậy cách mệnh
phải tập trung, muốn tập trung thì phải có Đảng cách mệnh. Do đó, 1930 người sáng lập ra
ĐCSVN 1 chính Đảng của giai cấp công nhân có tổ chức chặt chẽ và liên hệ mật thiết với quần
chúng
 CM giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn dân cho giai cấp công nhân lãnh đạo
Theo HCM CM giải phóng dân tộc là việc chung của dân chúng chứ không phải việc của 1
hoặc 2 người, trong đó công nhân là gốc của cách mệnh, là người chủ của cách mệnh, người
đánh giá cao vai trò của nhân dân trong khởi nghĩa vũ trang, người khẳng định dân trí mạnh
thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại được.
3
 CM giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi
trước CMVS ở chính quốc
Điểm sáng tạo của HCM đối với vấn đề trên:
Điểm sáng tạo của HCM đối với vấn đề trên đó là: CM giải phóng dân tộc cần được tiến hành
chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước CMVS ở chính quốc

+ Hai là: phong trào công nhân kết hợp được phong trào yêu nước bởi vì 2 phong trào đó có mục
tiêu chung.
+ Ba là: phong trào nhân dân kết hợp được với pt công nhân
+ Bốn là: phong trào yêu nước của tri thức VN là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp của các
yếu tố cho sự ra đời của ĐCSVN
- Quan điểm của HCM về bản chất của ĐCSVN:
HCM khẳng định ĐCSVN là Đảng của giai cấp công nhân, đội tiên phong của giai cấp công
nhân, mang bản chất của giai cấp công nhân trong chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắc. HCM
luôn khẳng định Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản. Mục đích của Đảng trước làm tư sản
dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội công sản.
Trong báo cáo chính trị đọc tại đại hội 2 của đảng HCM khẳng định trong giai đoạn này quyền
lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lãnh đạo nên nó phải là đảng của dân tộc VN.
4
- Quan điểm của HCM về nền tảng tư tưởng của ĐCSVN.
Khi huấn luyện cho cán bộ cách mạng trong giai đoạn 1925- 1927 HCM khẳng định Đảng muốn
vững mạnh thì phải có chủ nghĩa làm tốt, trong đó ai cũng phải hiểu, ai cũng phải tuân theo chủ
nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ
nam. Trong việc tiếp nhận và vận dụng chủ nghĩa Maclenin HCM lưu ý những điểm sau:
+Việc học tập, nghiên cứu tuyên truyền CN Maclenin phải luôn phù hợp với từng đối tượng,
từng hoàn cảnh
+ Vận dụng CN Maclenin trong quá trình hoạt động. Đảng phải chú ý học tập, kế thừa những
kinh nghiệm tốt của các ĐCS khác đồng thời phải luôn tổng kết kinh nghiệm của mình để bổ
xung cho CN Maclenin
+ Phải tăng cường đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng của CN Maclenin
- Quan điểm của HCM về xây dựng theo nguyên tắc Đảng:
* ĐCSVN phải được xây dựng theo nguyên tắc Đảng kiểu mới của giai cấp vô sản.
+ Tập trung dân chủ:
Đây là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng Đảng giữa tập trung và dân chủ có mối quan hệ khắn
khít nhau trập trung phải trên nền tảng dân chủ, dân chủ phải dưới sự chỉ đạo của tập trung
+ Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

nước đã kết thành CN yêu nước và nó trở thành giá trị văn hóa tốt đẹp
5
- Hai là: phong trào công nhân kết hợp với phong trào yêu nước bởi vì 2 phong trào đều có mục
tiêu chung. Khi giai cấp công nhân VN ra đời và có pt đấu tranh lúc đầu là đấu tranh kinh tế và
sau này là đấu tranh chính trị, thì pt công nhân kết hợp ngay từ đầu và liên tục với pt yêu nước.
Hơn nữa, chính bản thân pt công nhân xét về nghĩa nào đó lại mang tính chất của pt yêu nước
- Ba là: phong trào công nhân kết hợp với phong trào nông nhân
- Nói đến phong trào yêu nước, phải kể đến phong trào nông nhân. Đầu TK XX nông nhân VN
chiếm khoảng 90% dân số. Giai cấp công nhân là bạn đồng minh tự nhiên của giai cấp công
nhân. Đầu TK XX ở VN do điểu kiện lịch sử chi phối, không có công nhân nhiều mà họ xuất
thân trực tiếp từ nông dân nghèo
- Bốn là: phong yêu nước của tri thức VN là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp các yếu tố
cho sự ra đời của ĐCSVN. Phong trào yêu nước VN những thập niên đầu TK XX ghi dấu ấn đậm
nét bởi vai trò của tri thức, tuy số lượng không nhiều nhưng lại là những ngòi nổ cho các phong
trào yêu nước bùn lên chống lại thức dân Pháp xâm lược và bọn tay sai cũng như thúc đẩy cách
tôn và chấn hưng đất nước.
Câu 4: Hồ Chí Minh có những quan điểm như thế nào về đạo đức và xây dựng con người mới ?
* Quan điểm HCM về vai trò và sức mạnh cua đạo đức:
- Đạo đức là gốc, là nền tảng.
- Đạo đức là thước đo lòng cao thượng của con người
- Là động lực giúp con người vượt lên khi gặp khó khăn và thuận lợi
* Quan điểm của HCM về phẫm chất đạo đức cơ bản trung với nước, hiếu với dân:
Trung hiếu là những khái niệm đạo đức cũ chứa đựng những nội dung hạn hẹp “trung với vua, hiếu
với cha mẹ” HCM đưa vào khái niệm cũ một nội dung mới, mang tính cách mạng, đó là trung với nước, hiếu
với dân.Đây là chuẩn mực đạo đức có ý nghĩa quan trọng hàng đầu. từ chỗ trung với vua, hiếu với cha mẹ,
đến trung với nước, hiếu với dân. Đây là những chuẩn mực đạo đức cách mạng phù hợp với quan điểm của
HCM về xây dựng con người mới có trách nhiệm với nước, với dân.
- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là những khái niệm đạo đức cũ, được HCM tiếp thu, chọn
lọc đưa vào những yêu cầu và nội dung mới.

luyện, bền bỉ hàng ngày mà phát triển cũng có. Cũng như ngọc càng mài, càng sáng và càng luyện
càng trong.
Liên hệ:
- Xác định vị trí, vai trò của đạo đức đối với cá nhân
+ Đạo đức, hiểu một cách tổng quát là toàn bộ những chuẩn mực, những quy tắc, những quan
niệm về các giá trị thiên, ác, lương tâm, … được xã hội thừa nhận, quy định, hành vi, quan hệ
giữa con người với sự nghiệp, giữa con người với nhau và giữa con người với xã hội.
Do vậy, đạo đức là yếu tố cơ bản của nhân cách con người.
+ Kiên trì tu dưỡng theo phẩm chất đạo đức HCM
Học trung với nước, hiếu với dân suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc giải
phóng giai cấp, giải phóng con người. Học cần kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đời riêng trong
sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn.
Học đức tin tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân và hết lòng, hết sức vì
nhân dân, luôn nhân ái, vị tha, khoan dung và nhân hậu với con người.
Học tấm gương về ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, quyết tâm vượt qua mọi thử thách, gian
nguy để đạt được mục đích của của cuộc sống
- Đối với thế hệ trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước lớp người kế tục trung thành sự nghiệp
cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc, học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM là một
niềm vinh dự đồng thời là nhiệm vụ vô cùng quan trọng và cần thiết.
- Học tập và làm theo tâm đạo đức HCM phải gắn liền với những hành động cụ thể, để những tư
tưởng đạo đức vĩ đại của Người, thấm sâu và tỏa sáng trong mỗi chúng ta. Nhiệm vụ đầu tiên của
tuổi trẻ hôm nay, đó là phát huy nhiệt huyết sức trẻ. Phấn đấu luôn là người đứng trong hàng ngũ
của Đảng , mới xứng đáng là những người kế thừa sự nghiệp sau này.
Câu 5: Tư tưởng HCM về CNXH về con đường quá độ lên XHCH ở VN ?
* Quan điểm HCM về bản chất đặc trưng của CNXH :
Quan điểm của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Maclenin về các đặc trưng của CNXH được trình
bày khá đầy đủ, trong toàn bộ hệ thống quan điểm.
- Về kinh tế và về xã hội từ đó những đặc trưng này sẽ dần dần bổ xung và hoàn thiện cho phù
hợpvới hiện thực. HCM trên cơ sở phát triển những nguyên lý đó bằng ngôn ngữ của cuộc sống
hằng ngày. HCM đã đưa ra những định nghĩa khác nhau về CNXH:

học kĩ thuật. ngoài ra HCM còn quan tâm tới ngoại lực bên ngoài đó là phải đoàn kết quốc tế, kết
hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh của thời đại.
* Quan niệm của HCM về thời kì quá độ lên CNXH ở VN:
Mac, Ăngghen và Lenin đều khẳng định tính tất yếu khách quan của thời kì quá độ của CNXH
theo quan điểm của các nhà kinh điển có 2 con đường quá độ lên CNXH, đó là con đường trực tiếp lên
CNXH, từ một nước tư bản chủ nghĩa phát triển và con đường gián tiếp lên CNXH ở những nước
TBCN phát triển còn thấp hoặc các nước tiền tư bản. Ở HCM Người khẳng định con đường cách mạng
VN là tiến hành giải phóng dân tộc hoàn toàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến dần lên
CNXH.
- Nhiệm vụ lịch sự của thời kì quá độ lên CNXH ở VN: theo HCM thực chất của thời kì quá độ lên
CNXH ở nước ta là quá trình cải biến nền sản xuất lạc hậu thành nền sản xuất hiện đại. Nhiệm vụ lịch
sử của thời kì quá độ bao gồm 2 nội dung lớn:
+ Phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật cho CNXH, xây dựng các tiền đề về kinh tế, chính trị,
tư tưởng cho CNXH.
+ Cải tạo xã hôi cũ, xây dựng xã hội mới trong đó lấy xây dựng làm tọng tâm, HCM nhấn mạnh tính
phức tạp và khó khăn trong thời kì quá độ lên CNXH ở 3 lĩnh vực sau:
8
• Phải giải quyết một loạt các mâu thuẫn khác nhau về lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất,
cơ sở hạ tầng, kiến trúc thượng tầng.
• Thiếu kinh nghiệm trong quá trình quản lí của Đảng và nhà nước.
• Sự chống phá và can thiệt của các thế lực thù địch.
* Quan điểm của HCM về xây dựng XHCM trong thời kì quá độ lên CNXH ở VN:
- Trong lĩnh vực chính trị: nội dung quan trọng nhất là phải giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của
Đảng.
- Trong lĩnh vực kinh tế: HCM nhấn mạnh đến việc tăng năng suất lao động trên cơ sở công nghiệp
hóa XHCN thực hiện nền kinh tế đa thành phần.
- Trong lĩnh vực văn hóa xã hội: phải xây dựng con người mới, con người XHCN.
* Bước đi và biện pháp xây dựng XHCN ở VN:
- HCM đề ra 2 nguyên tắc có tính chất phản luận như sau:
+ Một là: xây dựng CNXH mang tính chất phổ biến và tính quốc tế thì cần phải quán triệt nguyên

- Quan điểm về chức năng của văn hóa:
+ Một là: bồi dưỡng đúng đắn và tình cảm cao đẹp.
+ Hai là: nâng cao dân trí
+ Ba là: bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách, lối sống lành mạnh, luôn
hướng con người vương tới cái chân chính, cái thiện, cái mỹ , không ngừng hoàn thiện bản thân
mình.
* Một số lĩnh vực của văn hóa:
9
- Văn hóa giáo dục:
+ Mục tiêu của văn hóa giáo dục, để thực hiện có 3 chức năng của văn hóa bằng giáo dục.
+ Cải cách giáo dục bao gồm xây dựng chương trình, nội dung dạy và học hợp lý, phù hợp với các giai
đoạn phát triển.
+Phương châm, phương pháp giáo dục:
• Phương châm bao gồm: học đi đôi với hành, lý luận liên hệ với thực tế, học tập kết hợp với lao
động. Coi trọng việc tự học, tự đào tạo và tự đào tạo lại. học ở mọi lúc mọi nơi, học mọi người.
• Phương pháp giáo dục phải suất phát và bám chắc vào mục tiêu giáo dục.
+ Quan tâm xây dựng đội ngũ giáo viên, vì không có giáo viên thì không có giáo dục.
- Văn hóa văn nghệ:
Theo quan điểm của HCM văn nghệ được biểu hiện tâp trung nhất trong đời sống tinh thần là
hình ảnh tâm hồn của dân tộc theo 3 quan điểm chủ yếu để thực hiện văn hóa, văn nghệ.
+ Văn nghệ: là mặt trận, văn nghệ sĩ là chiến sĩ, tác phẩm văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu
tranh cách mạng, trong xây dựng xã hội mới, con người mới.
+ Hai là: văn nghệ phải gắn liền với thực tiễn, đời sống nhân dân:
Thực tiễn đời sống nhân dân là những nguồn nhựa sống của văn hóa , văn nghệ.
+ Ba là: phải có những tác phẩm xứng đáng với dân tộc và thời đại tác phẩm văn hóa văn nghệ
hay là tác phẩm phản ánh được nhũng giá trị truyền thống của dân tộc, mang được hơi thở của
thời đại, vừa phải ca ngợi cái chân thật người tốt, việc tốt, vừa phải phê phán cái giả, cái ác, cái
sai.
- Văn hóa đời sống:
Văn hóa đời sống thực chất là đời sống mới với 3 nội dung: đạo đức mới, lối sống mới, nếp sống