Toán học và cách thắt Cà – Vạt
Người Ăng lê rất tôn trọng truyền thống… nhưng cũng rất khoái vi phạm nó. Hai nhà toán học Anh đã
bỏ công để xây dựng một mô hình toán học về cách thắt cà-vạt. Nếu như những quy tắc truyền thống
cho phép một chính nhân quân tử chỉ có 4 cách thắt, thì những phép tính toán học cho họ tới 85
cách… Một luồng gió mới thổi vào thế giới mode: tạp chí Nature, một tạp chí khoa học có uy tín của
Anh, trong số ra gần đây đã công bố một công trình có tính cách mạng của hai nhà toán học Anh là
Thomas Fink và Yong Mao về kỹ thuật … thắt cà-vạt.Nếu như người ta có thể thoái mái chọn chất liệu,
màu sắc hoặc môtip của cái cà-vạt thì trái lại, cách thắt lại không được phép tùy hứng một chút nào. Một
người đàng hoàng phải tôn trọng những quy tắc rất chặt chẽ đã được xác lập bởi truyền thống Anh. Mỗi
một buổi sáng, đứng trước gương, anh ta phải lựa chọn một trong bốn cách thắt. Cách thắt đơn giản nhất
chỉ có bốn động tác và cũng là cách thắt nhanh nhất. Cách thắt Windsor phổ biến sử dụng rộng rãi vào
những năm 1930 (nhưng ông không phải là người phát minh ra nó) là cách phức tạp hơn và nút nhìn
cũng bự hơn. Hiện nay, người ta thường dùng cách thắt kiểu bán Windsor, tức là cách thắt Windsor đã
được đơn giản hóa. Cách thắt Pratt được một người Mỹ phát minh vào năm 1989 là đóng góp cuối cùng
vào nghệ thuật thắt cà-vạt. Đó là bốn cách thắt của một thứ đồ trang điểm mà người ta đã đeo từ giữa
thế kỷ XIX.Ở Đại học Cambridge việc đeo cà-vạt là bắt buộc và hai vị tiến sĩ toán của Phòng thí nghiệm
Cavendish nổi tiếng này tất nhiên phải tôn trọng truyền thống đó… nhưng họ vẫn muốn làm đảo lộn nó.
Họ viết trên tờ Nature rằng “thay vì phải đợi cả nửa thế kỷ mới có cuộc tiến hóa về cách ăn mặc, chúng
tôi đã quyết định hành động một cách có hệ thống”. Chính vì thế họ đã tạm gác lại những nghiên cứu rất
nghiêm túc về cấu trúc không gian của các prôtêin và các polyme để nghiên cứu về vấn đề thanh lịch
này. Mục đích của họ là xây dựng một mô hình hình học về cách thắt cà-vạt để rút ra tất cả những cách
thắt hoàn hảo.Họ bắt đầu nghiên cứu từ một sợi dây. Và mô hình toán học được xây dựng từ sự thao tác
với sợi dây đó. Việc thắt cà-vạt bây giờ được quy về cuốn sợi dây bên trong một bánh xe có ba thanh.
Thanh thẳng đứng tương ứng với đầu thụ động của cà-vạt (tức là đầu nhỏ, luôn bất động trong quá trình
thao tác), hai thanh kia tương ứng với các đoạn cà-vạt đi ra từ mỗi phía cổ áo. Như vậy không gian được
chia ra thành 3 miền: miền trung tâm ©, miền bên phải (D) và miền bên trái (G). Cách thắt sẽ được hình
thành theo mức độn đầu động của cà-vạt (đầu to) luồn qua luồn lại các miền đó.
Hình I: Cách thắt yêu thích của hai nhà sáng tạoCái nút chặt, hơi bất đối xứng và rất chắc này đòi hỏi hai
người sáng tạo ra nó là Thomas Fink và Yong Mao phai thực hiện 7 động tác trong đó có hai động tác
luồn ở miền trung tâm. Tên gọi tạm thời của nó là “7,2”. Có thể rồi nó sẽ được gọi là nút Fink cũng
nênSự mô hình hóa từ đó đã hình thành như sau.Sự bắt đầu của mọi cách thắt đều như nhau: đầu to

chắc để nó không bị xô lệch trong ngày. Để đánh giá độ bền vững này, hai nhà toán học tính số lần
hướng chuyển động bị đảo ngược lại, tức là chuyển từ hướng thuận chiều kim đồng hồ thành ngược
chiều kim đồng hồ (và ngược lại). Trong số các nút đối xứng nhất thuộc một lớp, hãy chọn nút bền chắc
nhất.Hai tiêu chuẩn này cho phép chỉ ra nút tối ưu của mỗi lớp (xem bảng). Như vậy, theo toán học có
thể chọn được 10 cách thắt cà-vạt lý tưởng! Trong số đó ta tìm lại được 4 cách thắt cổ điển: đơn giản
(với m=3 và p=1, nên gọi là nút “3,1”), Windsor (“8,3”), bán Windsor (“6,2”) và Pratt (“5,2”). Như vậy,
chỉ dựa trên tiêu chuẩn kinh nghiệm, truyền thống đã biết chọn những cách thắt đẹp nhất, vì vậy nó càng
được củng cố thêm...Sáu cách thắt mới, hiện vẫn còn chưa có tên. Trong các hành lang của trường
Cambridge, giờ đây rất có thể ta sẽ gặp tiến sĩ Fink với cách thắt cà-vạt “7,2” mà ông ưa thích.
Cuốn sách về cách thắt cà-vạt của Thomas Fink và Yong