UBTVQH cho ý kiến về dự án Luật Thuế môi trường: Cần một đạo luật độc lập
nhưng phải thuyết phục (18/3/2010 8:49:37 AM)
Cho ý kiến về dự án Luật Thuế môi trường tại Phiên họp thứ Hai chín của
UBTVQH, các Ủy viên UBTVQH cơ bản tán thành việc ban hành một đạo luật
độc lập về thuế môi trường, tạo công cụ vĩ mô hữu hiệu để xác định và bảo đảm
việc thực hiện trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân gây tác động tiêu cực đến
môi trường. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cần thuyết minh về sự cần thiết ban
hành Luật này một cách thuyết phục hơn.
Phó chủ tịch QH Uông Chu Lưu: Vừa thu thuế, vừa thu phí có hợp lý không?
Tôi nhớ khi tiếp xúc cử tri với nông dân vùng Tây Nam Bộ, cử tri nói rằng, hiện
nay sản xuất lúa không có lãi vì chi phí đầu vào rất cao, từ điện, nước, thủy lợi
đến thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi... đều rất đắt. Bây giờ lại
tính vừa thu thuế môi trường vừa thu phí môi trường thì có hợp lý không? Tất
nhiên, bản chất của thuế và phí có những điểm khác nhau. Thuế là đánh vào sản
phẩm, hàng hóa và đánh vào người tiêu dùng, tức là người tiêu dùng phải chịu
thuế nếu sử dụng sản phẩm, hàng hóa gây ô nhiễm môi trường. Còn phí là đánh
vào quá trình xả thải tác động đến môi trường, tức là đánh vào nhà sản xuất.
Nhưng việc đánh thuế, phí thì thực chất cuối cùng vẫn sẽ đẩy giá các mặt hàng
tăng lên. Như thế có bảo đảm khả năng cạnh tranh, khuyến khích đẩy mạnh sản
xuất hay không? Luật Thuế môi trường nếu được ban hành khó tránh khỏi những
tác động nhất định đến sản xuất, kinh doanh nên cần phải tính toán đến thực tế
giá cả hiện nay để xác định mức thu bao nhiêu là hợp lý.
Phó chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn: Cần cân nhắc biểu thuế
Theo quy định của dự thảo Luật thì thuế môi trường chủ yếu đánh vào người
tiêu dùng. Tôi đề nghị hết sức cân nhắc vấn đề này vì đánh thuế vào người tiêu
dùng cũng có nghĩa là đánh thuế vào nền kinh tế. Ví dụ, nếu Luật Thuế môi
trường được thông qua như đề xuất của cơ quan soạn thảo thì từ ngày 1.1.2012,
cứ mỗi lít xăng sẽ phải cộng thêm từ 1.000 - 4.000 đồng tiền thuế môi trường.
Trong khi đó, xăng dầu là nhiên liệu đầu vào của sản xuất. Cả nền kinh tế phải
sử dụng xăng dầu. Hiện nay, Nhà nước đã giao cho các công ty nhập khẩu xăng
dầu được tự quyết định giá bán xăng dầu, nếu Nhà nước đánh thuế bao nhiêu,

nhiễm môi trường. Người sử dụng một tấn than này cũng phải chịu thuế ô nhiễm
môi trường. Vấn đề là, cuối cùng thì ai là người chịu cả 3 loại thuế này? Trong
quá trình tính phải phân biệt rạch ròi là người khai thác và người sử dụng; nhưng
thực chất, người sử dụng mới là người phải gánh chịu hết cả 3 loại thuế này. Mặt
khác, than, xăng dầu là nhiên liệu đầu vào của nhiều ngành sản xuất khác nên giá
than, xăng dầu tăng thì chắc chắn giá các sản phẩm khác cũng sẽ bị đội lên. Như
vậy, gánh nặng tài chính sẽ lại dồn lên vai người tiêu dùng.
Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai: Nên có lộ trình thu
thuế
Mục tiêu xây dựng Luật Thuế môi trường còn chung chung. Cần phải cụ thể hơn,
xây dựng Luật này là để tác động đến ai, điều chỉnh hay thay đổi vấn đề gì. Nếu
chỉ nói chung là để góp phần phát triển bền vững, khuyến khích phát triển kinh tế
đi liền với bảo vệ môi trường thì Luật Bảo vệ môi trường cũng có mục tiêu như
thế.
Điều 112 dự thảo Luật Thuế môi trường quy định về sản xuất kinh doanh một số
sản phẩm gây tác động xấu lâu dài đến môi trường và sức khỏe con người thì
phải nộp thuế. Vậy những sản phẩm trực tiếp gây tác động xấu nhưng không lâu
dài thì có phải nộp thuế môi trường hay không? Luật Thuế môi trường là đạo
luật quan trọng nên cần phải nghiên cứu những chính sách lâu dài và có thể phải
xây dựng cả lộ trình thu thuế. Có thể, giai đoạn đầu khi Luật mới có hiệu lực thi
hành thì đối tượng chịu thuế chỉ 5 nhóm như đề nghị của cơ quan soạn thảo thôi
nhưng về lâu dài thì đối tượng chịu thuế phải mở rộng đến phạm vi nào? Xác
định rõ lộ trình như thế cũng có tác dụng chuẩn bị tâm lý cho người dân trong
việc thu thuế các sản phẩm mà trong quá trình sử dụng gây ô nhiễm môi trường.
Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng: Chưa thuyết phục
Thuyết minh của cơ quan soạn thảo về sự cần thiết ban hành Luật Thuế môi
trường chưa thuyết phục. Tờ trình nêu lên tình trạng ô nhiễm môi trường từ
không khí, đất, nước ngày càng nghiêm trọng và cho rằng, việc ban hành Luật
Thuế môi trường là để góp phần khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường.
Nhưng đến đối tượng đánh thuế môi trường thì lại chỉ nêu có 5 nhóm sản phẩm

ta không chặt chẽ quá trong việc xác định các mặt hàng chịu thuế môi trường
nhưng cũng không thể đơn giản hóa được vì hậu quả của ô nhiễm môi trường đã
quá rõ. Phải làm rõ, sắc thuế về thuế môi trường đánh vào những đối tượng nào?
5 sản phẩm mà cơ quan soạn thảo đưa ra tôi đồng ý nhưng chưa hoàn toàn yên
tâm.
Nguyễn Vũ ghi (Nguồn: http://nguoidaibieu.com.vn)