1

THỰC TRẠNG PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN
VÀ VẤN ĐỀ TỰ QUẢN ĐỊA PHƯƠNG TẠI VIỆT NAM
PGS. TS. Nguyễn Minh Phương
Viện Khoa học tổ chức nhà nước – Bộ Nội vụ

Trích dẫn: Nguyễn Minh Phương, ‘Thực trạng phân cấp, phân quyền và vấn đề
tự quản địa phương tại Việt Nam’, Văn phòng Quốc hội, Oxfam, Unicef, Hội
thảo Tổ chức chính quyền địa phương ở Việt Nam: Những vấn đề lý luận và
thực tiễn, Ninh Thuận, 06/04/2913, 1- Một số vấn đề lý luận về phân cấp, phân quyền và tự quản địa phương
Phân cp, phân quyn và t qulà mt trong nhng ni dung
n ca t chc  các quc gia trên th gii.  Vit Nam, v
phân cp, phân quyn c chú ý vi tính cách là mt nhim v chính tr
quan trng ca quá trình ci cách nc. Mc dù c quan
tâm nghiên cu, nhn thc lý lun v phân cp, phân quyn và t qun
t rõ ràng và nht quán; ngay c ni hàm các khái ni
quy quc hiu theo nhiu cách khác nhau 
kin cn pháp lut cc, các sách báo khoa hc, v.v.
Trong khuôn kh bài vit này, chúng tôi không có nh tp trung phân
tích làm rõ ni hàm các khái ni có th c tr
ra khuyn ngh, cn có s thng nht quan nim v phân cp, phân quyn và t
qun .
- Khái niệm phân cấp quản lý
Phân cp qun lý (hành chính) c hiu  Chuyn giao nhim v,
quyn hn cc cc
ci thc hing xuyên, lâu dài,  pháp luc
cht ca phân cp qun lý hành chính là xác nh li s phân chia thm quyn

T qun  mình trông coi, qun lý công vic,
không c u khi;  c lp, kh   nh ca mt t
chc, cá nhân. là q
  
vi hay l 1
T n Lut hc. NXB T n bách khoa. Tr. 612
2
PGS.TS Nguyn Cu Vit, c Linh: Si hin pháp: nhìn t t chic phân
cp qun lý. Tap chí Khoa hc pháp lý. S 3/20111
3
PGS.TS. Nguyn Cu Vit: Khái nim tp quyn, tn quyn và phân quyn. Tp chí Khoa
hi hc QGHN. Lut hc. Tp 26. S 4. (2010).
4
PGS.TS.  Minh : Quan    ý   phân   trung 
và  .

3

c
.
             
   các 
    
  và là 
 



- Tuy có khác nhau v phm vi và m  c th    n,
  p tnh, huy  u có các nhim v, quyn hn: Quy nh
nhng ch n pháp quan tr phát huy ti
xây dng và phát tri kinh t - xã hi; Quynh d toán thu,
a bàn; d 
phân b ngân sách cp mình; phê chun quyt toán ngân sách cp mình; Bu,
min nhim, bãi nhim các chc v    và các thành viên ca
UBND; i vi hong ca c cùng cp và vic
tuân theo pháp lut cc, t chc kinh t, t chc xã h
a công dân  
- UBND thc hin chn c  n
bm s ch o, qun lý thng nht trong b c t
. Nhim v, quyn hn ca UBND tnh nh theo
c, ca UBND huyc và ch vc,
 c ch       c kinh t - xã hi- an ninh, quc
phòng, xây dng chính quyn; m khác bit là càng xung UBND cp huyn,
cp xã càng có s lng ghép mt s c gn nhau. i vi UBND thành ph
trc thu, th xã, thành ph thuc tnh, qung, còn c b
sung mt s nhim v, quyn hn phù hp vm, tính cht c;
UBND huyn thua bàn ho c b sung nhim v thc hin các
bi xây dng, qun lý, bo v o, vùng bia bàn.
Nhm     ng, sáng to ca các cp chính quy a
ng yêu cu ci cách nc, nâng cao hiu lc,
5

hiu qu ca b c, Ngh quyt Hi ngh 9 (khoá IX) 
ra yêu cu, c phân cp, phân quyn gi
ng ngành, tc mng b, bm hiu
lc qun lý thng nht, xuyên sut ci vn
khích tính sáng to, t chu trách nhim c. 

phc v tu ca t chc và nhân dân t
Tuy nhiên, t            
   





     
n
             




M

,  :
- T  18

 
2010, 

. 

 

7

 

hóa với các nội dung phân cấp- phân quyền – tự quản địa phương trong điều
kiện mới của đất nước.
- u kin phát trin kinh t th ng XHCN, xây
dng, hoàn thic pháp quyn, ci cách nn hành chính nhà c và
hi nhp quc t, thc hin phân cp, 
 là 
 ó là quá trình chuyc thc thi quyn lc tp
trung quan liêu sang dân ch; là chuyn giao nhim v, quyn hn t chính quyn
p nhm mc tiêu hiu qu. Phân

xây dng chính sách, pháp lut và gii
quyt các v có tính ching thi c lp, chu trách
nhim trong quá trình ra quynh và t chc thc hin ca chính quya
p.
-   
 

       .
    1) 
3
4
5; 6) 
.
b) Xác định rõ mục tiêu của phân cấp, phân quyền giữa trung ương và địa
phương trong mô hình nhà nước Việt Nam thống nhất, đơn nhất.
y mnh phân cp, phân quyn gia Chính ph, các B
và chính quyn tnh, thành ph trc thu  , gia chính quy a
 nh rõ chm v, quyn hn, trách
nhim ca tng cp, t thc, bo m
9


c) Sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992 và Luật Tổ chức Chính phủ theo
hướng điều chỉnh chức năng của Chính phủ đúng với vai trò là cơ quan thực hiện
quyền hành pháp và cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.
Chính ph tp trung vào ho nh th ch, chính sách, xây dng gii
pháp, ci cách th tc hành chính, to lng pháp lý thun li cho các
hong kinh t - xã hc và hiu qu ch o thc hin, kim
tra, thanh tra thc hin th ch. Chính ph thng nht qun lý quy hoch phát
trin kinh t, bo v môi ng, quy ngân sách ca trung
 y quyn cho chính quyn tnh qung hp tht cn thit.
Hoàn thin quy ch phân cp, phân quyn v m qun lý tp
trung và thng nht v quy honh ng phát tri, chính sách và cân
i ngun lc mt cách ch ng; v khai thác khoáng sn, qun lý tài nguyên
t trng lúa. Nghiên cu si, b sung Lut Ngân sách Nc theo
ng phân cp, phân quyn v c gn vi phân cp, phân
quyn qun lý kinh t - xã hi; u chnh t l pha
 b i t ngân
sách cp trên cho ngân sách ci trong thi k nh.
d) Sửa đổi, bổ sung quy định của Hiến pháp 1992 tạo cơ sở pháp lý xây
dựng Luật Tổ chức chính quyền địa phương theo nguyên tắc phân biệt chính
quyền đô thị với chính quyền nông thôn và bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách
nhiệm của chính quyền địa phương trong việc quyết định và tổ chức thực hiện
chính sách, pháp luật trong phạm vi được phân cấp, phân quyền.
-  hành chính - lãnh th gm 2 cp: cp tnh và c
có t chc Hc phân quyn; huyn, qung không
phi là cp hành chính, ch t chc hin các nhim v
c y quyn hoc tn quyni khou 115 ca D tho
si Hi  
 
p vm ca tng lo hành

 qung nh
hành chính th xã, thành ph.
12

đ) Nghiên cứu kinh nghiệm tổ chức chính quyền tự quản của các nước trên
thế giới, vận dụng vào tổ chức chính quyền xã của Việt Nam
Chính quyn xã, th trn nh là c, gn dân nht
trc ti gii quyt các công ving nhn, xác
thp nhn và x nh ca pháp lut khiu ni, t cáo
và kin ngh ca công dân. Cu v phc gii
quyt thông qua cng, sa cha, bi,
công trình phúc li, các v v ng
c hình thành và gn bó thông qua quan h láng ging,
có nhiu mi quan h rt cc gii quyt không ch  pháp lut mà
còn c    ng thun và t nguyn, t qun. Vì vy, cn phân quyn
nhi ng bm quyn t qu cho chính quyn xã,
th trn n các vn  ca cc thm quyn quyt
nh và t chu trách nhim c    trn; Các hình thc thc hin
quyn lc ca nhân dân  xã, th trn u ý dân).