Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
2
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
LỜI CẢM ƠN
Học phải đi đôi với hành và với sinh viên thì việc tiếp xúc,làm việc trong một môi
trường chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết vì thế chúng em xin chân thành cảm ơn Ban
lãnh đạo nhà máy đã tạo điều kiện cho chúng em thực tập tại xí nghiệp Pin Con Ó.
Chúng em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo nhà máy đặc biệt là Bộ phận kĩ
thuật đã tận tình chỉ bảo giúp chúng em hoàn thành tốt bài báo cáo này.Bên cạnh đó,
chúng em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban quản đốc nhà máy và các cô chú công nhân
đã dành thời gian giúp đỡ,chia sẻ những kinh nghiệm để chúng em có được những bài
học quý báu. Trong thời gian thực tập vừa qua chúng em không chỉ nhận được những
kiến thức bổ ích về chuyên môn mà còn ở những lĩnh vực khác. Những trải nghiệm quý
báu đó không chỉ giúp chúng em hoàn thành tốt bài báo cáo mà còn là hành trang theo
chúng em trong suốt thời gian học tập và làm việc sau này
Chúng em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô ở Bộ môn Hóa lý trường Đại
học Bách Khoa Tp.HCM đã tận tình hướng dẫn để chúng em làm tốt bài báo cáo này.
Một lần nữa chúng em xin gởi lời cảm ơn đến tất cả Cán bộ, công nhân viên Xí
nghiệp Pin Con Ó cùng với các thầy cô Bộ môn Hóa lý đã tận tình giúp đỡ chúng em
trong một tháng thực tập vừa qua.
Xin chân thành cảm ơn
3. Vệ sinh công nghiệp……………………………………………………………… 50
4
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
Phần A:
TỔNG QUAN
1. Lịch sử thành lập:.
- Trước năm 1975 Xí nghiệp Pin Con Ó có tên là công ty ViDo pin, có cơ sở tại
752 Hậu Giang _ Q6. Sau 30/4/1975 Xí nghiệp được quốc hữu hóa và đổi tên thành Xí
nghiệp Pin Con Ó với lượng lao động thời điểm này là 240 người, năng lực sản xuất 24
triệu viên/năm
- Xí nghiệp Pin Hột Xoàn đóng tại 109/18 Quốc lộ 14 _ Tân Bình sau giải phóng
đổi thành Xí nghiệp Pin Tháng Tám. Lượng lao động thời điểm này là 119 người, sản
lượng 10 triệu viên / năm
- Xí nghiệp Pin Con Mèo sau giải phóng đổi tên thành Xí nghiệp Pin 1/5 tại 445-
449 Gia Phú _ Q6 lượng lao động thời điểm này là 139 người, sản lượng 10 triệu viên /
năm.
- Để mở rộng thị troungf cũng như tập trung sức mạnh cạnh tranh với các doanh
nghiệp trong và ngoài nước năm 2002 Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam quyết định sát
nhập Pin Tháng 8 vào Pin 1/5. Đến năm 2003 thì tiếp tục sát nhập Xí nghiệp Pin 1/5 vào
Xí nghiệp Pin Con Ó.
- Và hiện nay Xí nghiệp Pin Con Ó là một trong 3 xí nghiệp trực thuộc Công ty cổ
phần pin ắc quy Miền Nam gồm xí nghiệp Pin Con Ó , xí nghiệp Ắc Quy Sài Gòn, xí
nghiệp Ắc Quy Đồng Nai. Tổng số cán bộ công nhân viên chức của xí nghiệp hiện có
370 người với năng lực sản xuất 250 triệu viên / năm, riêng cơ sở 2 tại 445-449 Gia Phú
là 105 người với sản lượng là 120 triệu viên / năm.
2. Quy mô và định hướng phát triển :
2.1 Quy mô:
- Từ năm 1990, theo chuyển đổi kinh tế của Đảng, xí nghiệp đã phát triển theo mô
hình trực tuyến và được áp dụng cho đến ngày nay. Đây là mô hình có ưu thế giải quyết
công việc nhanh, thông tin ít bị nhiễu, phù hợp với sản xuất vừa và nhỏ do tính chất hoạt
R6P super sắt tây 1.5 UM3-AA size 14x50.5
R03P the Eagle top đỏ 1.5 UM4-AAA size 10.5x44.5
6
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
- Ngoài các loại pin kể trên xí nghiệp còn đưa ra thị trường các loại pin cao cấp Alaline với
nhãn X-POWER ( LR6 AAsize và LR03 AAA size) bước đầu đã được người tiêu dùng chấp
nhận dùng cho các thiết bị điện tử cao cấp như máy ảnh KTS, máy nghe nhạc MP3….
2.2 Định hướng phát triển:
- Trong giai đoạn từ 1995-2000 xí nghiệp lao đao vì sự có mặt của pin Trung Quốc
với giá chỉ bằng 50% giá pin Việt Nam. Để cạnh tranh khẳng định vị trí của mình trên thị
trường xí nghiệp đã có những cải tiến về dây chuyền và công nghệ sản xuất từng bước
nâng cao chất lượng sản phẩm. Pin được sản xuất theo công nghệ pin giấy tẩm hồ với các
máy móc, thiết bị nhập từ nước ngoài cho sản phẩm có dung lượng cao, an toàn cho thiết
bị sử dụng và giá cả hợp lí.
- Từ cuộc chiến với pin Trung Quốc, xí nghiệp đã rút ra bài học về chất lượng, giá
cả và định hướng phát triển cho mình.
- Công ty Cổ phần Pin Ac quy Miền Nam luôn hướng tới thỏa mãn yêu cầu của
khách hàng, đồng thời đáp ứng yêu cầu cải tiến thường xuyên của hệ thống quản lý chất
lượng vói các tiêu chí sau:
• Đảm bảo cam kết cải tiến liên tục và hiệu quả.
• Thị trường nội địa là sống còn, thị trường xuất khẩu là phát triển.
• Luôn hướng tới khách hàng, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường, cung
cấp sản phẩm có chất lượng ổn định, giá cả phù hợp.
• Liên tục nâng cao hiệu quả của hệ thống quản lý.
• Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, hài hòa lợi ích giữa Cổ đông, Người
lao động, Doanh nghiệp, Khách hàng và Cộng đồng.
- Nhờ những nổ lực không ngừng, Pin Con Ó ngày càng lớn mạnh cả về sản lượng
và chất lượng chiếm 70% thị phần nội địa đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu sang
các nước lân cận như Trung Đông, Brunei….
- Với tôn chỉ " Uy tín và chất lượng " Pinaco đã tập trung các nguồn lực để phát
của nhà máy, tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động kinh doanh, đầu tư, ký kết
hợp đồng kinh doanh và chịu trách nhiệm cao nhất trước công ty cũng như trước
pháp luật.
Phó giám đốc kiêm trưởng phòng kỹ thuật có nhiệm vụ quản lý và điều hành
chung các phòng ban.
b./ Các phòng ban:
• Phòng kỹ thuật: là bộ phận quan trọng nhất trong toàn bộ hoạt động của nhà máy,
chịu trách nhiệm về khâu kỹ thuật gồm:
Phòng cơ điện (gồm tổ cơ khí và tổ điện): chịu trách nhiệm về máy móc thiết
bị, thiết kế, bảo trì thiết bị, theo dõi hệ thống điện nước, kịp thời sữa chữa các sự cố nhằm
đảm bảo cho nhà máy sản xuất liên tục.
Phòng công nghệ KCS: kiểm tra nguyên vật liệu đầu vào và đầu ra, giám sát
dây chuyền sản xuất, đảm bảo chất lượng của từng sản phẩm ở từng khâu, nghiên cứu
ứng dụng công nghệ mới nhằm đáp ứng yêu cầu thị trường, giảm chi phí sản xuất, đồng
thời nâng cao chất lượng sản phẩm.
• Phòng nghiệp vụ gồm có:
Phòng tổ chức hành chánh: có nhiệm vụ thực hiện các chính sách đối
nội, đối ngoại của nhà máy như:
Công tác văn thư, lưu trữ, quản lí công văn đến và đi, quản lí con dấu.
Quản lí văn phòng phẩm, các thiết bị văn phòng, tài sản công ty.
Quản lí hồ sơ nhân sự, theo dõi ngày công, ngày phép.
Giải quyết các chế độ phúc lợi, bảo hiểm, lương thưởng.
Tìm hiểu, tiếp xúc, quản lí thông tin về khách hàng, các phản hồi của
khách hàng với xí nghiệp.
Phòng vật tư: chịu trách nhiệm đặt hàng, mua nguyên liệu, thực hiện các giao
dịch xuất khẩu, nhập khẩu, bảo quản nguyên liệu, sản phẩm.
Phòng kế toán: thực hiện các hoạt động kế toán tổng hợp, kế toán ngân hàng,
kế toán thanh toán, kế toán vật tư, kế toán công nợ, thu, chi….
9
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
Hợp đồng ngắn hạn áp dụng với những lao động có tính thời vụ và
ngắn hạn.
• Công tác đào tạo và phát triển: nhà máy vừa tiến hành đào tạo sơ cấp cho
lao động phổ thông đơn giản, vừa tiến hành đào tạo trung cấp và cao cấp cho các dạng
lao động còn lại tạo đội ngũ lao động mạnh cả về chất và lượng.
• Bên cạnh đó nhà máy còn có những chính sách, chế độ đãi ngộ hợp lý để
người lao động yên tâm công tác, hoàn thành mọi nhiệm vụ và chỉ tiêu được giao.
Khuyến khích các sáng tạo, sáng kiến cải tiến máy móc dây chuyền, đổi mới công nghệ
bằng chính sách bồi dưỡng, thưởng, và tuyên dương.
5. Năng lượng sử dụng:
- Dùng hệ thống điện 3 pha công nghiệp.
- Khí nén.
- Dầu đốt.
6. Sơ đồ bố trí mặt bằng nhà máy:
11
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
12
Mặt bằng tổng thể nhà máy
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
Phần B:
CÔNG NGHỆ
I. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PIN
1. ĐỊNH NGHĨA PIN:
Pin là một hệ thống biến đổi hóa năng nhờ phản ứng oxy hóa khử xảy ra trên điện
cực.
Như vậy điện năng có thể được sản sinh ra trực tiếp từ năng lượng của các phản
ứng oxy hoá-khử xảy ra trong mạch điện hóa.
2. PHÂN LOẠI:
Tùy vào nguồn điện hóa, có thể chia pin làm 3 loại:
• Pin sử dụng một lần (nguồn điện sơ cấp)
sử dụng dưới dạng khí, được cung cấp liên tục vào tế bào điện hóa và bị tiêu thụ để
tạo dòng điện.
Hiệu quả của pin nhiên liệu cao hơn các loại pin khác vì dòng điện được tạo ra
trực tiếp từ nhiên liệu mà không có sự hao phí năng lượng do nhiệt. Pin nhiên liệu
không gây ô nhiễm môi trường, sản phẩm chỉ là CO
2
và H
2
O.
Trong phạm vi quan sát được từ nhà máy pin Con Ó (cơ sở 2) chúng em xin
được trình bày loại pin nhà máy sản xuất là pin sử dụng một lần ( nguồn điện sơ
cấp). Cụ thể là kết hợp giữa 2 loại zinc-carbon và zinc-cloride vì dịch điện giải mà
nhà máy sử dụng là hỗn hợp pha giữa NH
4
Cl và ZnCl
2
.
3. CƠ SỞ LÝ THUYẾT PHẢN ỨNG TRONG PIN:
Sơ đồ nguyên lý của pin:
(-) Zn | NH
4
Cl, ZnCl
2
| MnO
2
Phản ứng xảy ra:
Cực âm : Zn + 2e = Zn
2+
Cực dương : 2MnO
2
Phản ứng tổng cộng trong pin:
Zn + 2NH
4
Cl
2
+ 2MnO
2
i [Zn(NH3)
2
]Cl
2
+ Mn
2
O
3
+ H
2
O.
Pin Le Clanche có sức điện động khoảng 1.6 V
4. TÍNH CHẤT CỦA PIN:
4.1. Yếu tố ảnh hưởng đến dung lượng của pin:
4.1.1. Lượng MnO
2
và sự phân bố điện dịch:
Khi lượng MnO
2
phản ứng hết thì pin cũng ngừng hoạt động.
Sự phân bố điện dịch: theo phương thức khuếch tán:
Có 2 loại khuếch tán:
• Khuếch tán pha rắn phụ thuộc vào tính chất lí hóa của MnO
15
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
Lớp màng MnOOH tạo thành sẽ bao quanh các hạt MnO
2
, làm cho H
+
khó đi
vào trong lòng hạt inồng độ H
+
giảm i pH tăng i E giảm.
Muốn dẫn H+ vào trong lỗ xốp phải có sự hấp thụ các phân tử H
2
O đó để tạo
mạng cầu muối (H
2
O)
n
H
3
+ (H
2
O) (n=1-4).
4.2. Hiện tượng tự phóng điện:
Trình tự phóng điện được thể hiện qua thời gian bao lâu một đơn vị pin sẽ mất hết
năng lượng khi chỉ ở dạng lưu trữ. Mức độ tự phóng điện phụ thuộc vào loại pin và nhiệt
độ.
Ví dụ: thời gian mà các loại pin sẽ mất hết hoàn toàn năng lượng khi ở trạng thái
lưu trữ:
• Zinc-carbon: 2-3 năm
• Alkanlin: 5 năm
thành các kết tủa hút nước ở dạng ZnCl
2
.4ZnO.5H
2
O.
Tuy nhiên tỉ lệ ZnCl2/NH4Cl còn phụ thuộc vào độ ẩm của môi trường.Vì vậy phải
tăng giảm cho phù hợp.
16
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
5. CẤU TẠO PIN R6 THƯỜNG:
Sơ đồ cấu tạo pin: (hình vẽ)
5.1. Ion kẽm:( cực âm)
- Ion kẽm là cực âm có nhiệm vụ chứa bao than và các loại phụ kiện trong quá trình
lắp ráp pin. Ion kẽm cùng với bao than và dung dịch điện ly thực hiện phản ứng oxy hóa
khử tạo nguồn điện một chiều.
- Ion kẽm là hợp kim gồm 99.95-99.99% kẽm, 0.03-0.06% cadium, 0.2-0.4% chì.
Mỗi thành phần có một vai trò nhất định để cấu tạo nên ion kẽm.
+ Chì trong hợp kim kẽm góp phần tạo nên chất lượng của kẽm. Chì tác dụng
chống ăn mòn điện cực kẽm. Tuy nhiên có quá nhiều chì làm kẽm mềm.
+ Cadium góp phần làm giảm điện trở của kẽm với dung dịch điện ly đồng thời
làm tăng độ cứng cho hợp kim kẽm.
5.2. Bột than:
Bột than là điện cực dương còn được gọi là hỗn hợp cathode. Bột than là trung tâm
của các phản ứng xảy ra cùng với ion kẽm, thực hiện phản ứng oxy hóa khử tạo ra nguồn
điện một chiều cho pin.
Bột than là hỗn hợp ướt của MnO
2
, cacbon black và dung dịch điện ly (NH
4
Cl,
Trong pin xi phong khẩu rất quan trọng, nó ngăn cản chất ẩm bốc lên và ngăn cản
hiện tượng ăn mòn do oxy từ không khí đi vào.
Xi phong khẩu bao gồm nhựa đường /sáp hoặc nhựa đường/ dầu castrol.
5.6. Nắp tổ hợp: nắp nhựa trong và mũ đồng
Nắp nhựa trong:
- Nắp nhựa trong được lắp vào bên trong ion kẽm và ở trên xi phong, được
làm bằng PE.
- Có nhiệm vụ cùng với xi phong khẩu ngăn cản sự mất ẩm trong hệ thống
kẽm clorua và lỗ hổng khí thoát ra trong quá trình phóng điện và lưu trữ.
mũ đồng:
- Mũ đồng được làm bằng đồng và được mạ niken.
19
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
- Mục đích chính của mũ đồng là tạo ra tiếp xúc tốt giữa pin và thiết bị dùng
pin. Ngoài ra mũ đồng góp phần tạo nên mỹ quan cho pin, mũ đồng rất dễ bị
oxy hóa, do vậy không nên để mũ đồng tiếp xúc với các tác nhân oxy hóa.
(Ví dụ: nước, hóa chất).
5.7. Lót đáy:
- Lót đáy được làm bằng giấy duplex.
- Mục đích của lót đáy là ngăn cách cực âm với cực dương gây ra hiện tượng
chập mạch trong pin.
5.8. Londel nhúng sáp:
- Londel được dập từ giấy Kraff, sau đó nhúng sáp.
- Londel được lắp vào bên trong ion kẽm ở bên trên bột than cathode, nó cung
cấp khoảng không gian giữa xi phong khẩu và đầu của bột than, là nơi chứa khí thoát ra
do các phản ứng hóa học hay do quá trình tự phóng sinh ra trong quá trình phóng điện
cũng như trong lưu trữ. Londel nhúng sáp có nhiệm vụ chứa phong khẩu, ngăn cản xi
phong khẩu, ngăn cản xi phong khẩu chảy xuống đầu bột than.
5.9.Vỏ bao ngoài:
-Vỏ bao ngoài cảu pin con ó có thể được làm bằng nhiều loại khác nhau như: kim
mặt khác phải đáp ứng đủ một lượng nhất định hoạt khối trong điện cực dương. Cường
độ dòng điện ngắn mạch phụ thuộc rất nhiều vào tỷ lệ muội có trong bột cực dương.
• Kẽm:
Là nguyên liệu làm cực âm của nhiều nguồn điện là kim loại.
d=7100 kg/m
3
, t
0
nc
=417.4
0
C.
Ở trạng thái lạnh kẽm rất giòn.Ở 100-180
0
C kẽm trở nên mềm dẻo sẽ rất dễ dát
mỏng. t
o
>200
0
C thì giòn cứng, xuất hiện lớp axit trên bề mặt kẽm ZnCO
3
,Zn(OH)
2
.
• NH
4
Cl:
Tinh thể màu trắng d=1540 kg/m
3
2
được phân thành 3 loại
MnO
2
(EMD) điện giải, MnO
2
(CMD) hóa học, MnO
2
(NMD) thiên nhiên. EMD có giá
đắt hơn CMD và NMD nhưng pin sử dụng nhiều EMD làm nguyên liệu thì chắc chắn có
dung lượng ổn định và các đặc tính khác cao hơn. ở nhà máy hiện đang sử dụng EMD.
EMD được điều chế bằng phương pháp điện phân dung dịch muối MnSO
4
. dạng
thù hình của EMD là rất ổn định vì người ta dùng mật độ dòng điện để khống chế độ xốp,
tốc độ kết tinh, điện trở riêng và dạng tinh thể của hạt MnO
2
.
Là tác nhân oxy hóa rất mạnh. Được sử dụng trong kỹ nghệ pháo hoa, trong
tổng hợp hữu cơ, mặt nạ phòng độc, trong công nghiệp thủy tinh…
22
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
2. QUY TRINH SẢN XUẤT:
Dây chuyền sản xuất:
Dây chuyền sản xuất chung gồm:
• Giai đoạn 1: tạo cực âm.
• Giai đoạn 2: tạo cực dương.
• Giai đoạn 3: dây chuyền lắp ráp.
Ngoài ra, vì sản phẩm của nhà máy khá đa dạng (pin R6 thường, R6 sắt tây,
R03) nên cũng có sự khác biệt giữa các dây chuyền sản xuất này:
cách cho vào thùng quay cùng với grafit, sau đó mang đi tuyển lựa để dập ion
kẽm.
Đưa vào máy dập lon, viên kẽm sẽ được nung nóng đến khoảng 100 – 120oC
để mềm ra, dễ dàng dập thành dạng lon theo đường kính quy định tùy vào
kích thước chày dập. Vì đặc tính của kẽm là trong khoảng 80-180
o
C thì kẽm
trở nên mềm và dẻo, nhưng nếu nhiệt độ lớn hơn 180
o
C thì kẽm trở nên
cứng.
Sau đó lon kẽm được dưa vào hệ thống máy cắt, cắt theo độ dài kích thước
quy định, đồng thời công đoạn này cũng nhằm loại đi những lon kẽm hư
hỏng, kích thước không hợp quy cách nhằm chuẩn bị đưa vào hệ thống dây
chuyền tự động.
Kẽm rơi vãi trong quá trình đúc kẽm và kẽm dư trong quá trình cát lon sẽ
được đưa trở lại vào lò nấu kẽm để tái chế.
24
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xí nghiệp pin con Ó
Quy trình tạo cực âm
25
Copyright: Tài liệu đại học ©