Lời mở đầu
Lịch sử cách mạng của nớc ta gần 70 năm qua gắn liền với tên tuổi sự
nghiệp, t tởng và đạo đức Nguyễn ái Quốc Hồ Chí Minh, anh hùng dân
tộc vĩ đại, nhà t tởng lỗi lạc của cách mạng Việt Nam. Trong lịch sử dựng n-
ớc và giữ nơc, dân tộc ta đã sản sinh ra biết bao tên tuổi vĩ đại nhng không ai
có sự nghiệp lừng lẫy nh Chủ tịch Hồ Chí Minh, không ai có đợc tầm vóc
thời đại, đợc thế giới ca ngợi và thừa nhận nh Hồ Chí Minh.
Địa vị có một không hai trong lịch sử dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã đợc xác lập và củng cố vững chắc nhờ công lao to lớn và sự nghiệp vĩ đại
mà Ngời đã cống hiến cho cách mạng Việt Nam.
Công lao to lớn, sự nghiệp vĩ đại của Hồ Chí Minh đã đa Ngời lên địa vị
ngời hùng giải phóng dân tộc vĩ đại, nhà t tởng, nhà lý luận sáng tạo của chủ
nghĩa Mác-Lênin đợc các dân tộc đang đấu tranh giảI phóng và nhân loại
tiến bộ hết lòng ca ngợi và khâm phục.
Thực tế lịch sử gần 80 năm qua đã chứng tỏ: thắng lợi của cách mạng
Việt Nam là thắng lợi của chủ nghĩa Mác-Lênin và t tởng Hồ Chí Minh. Một
thực tế khác cũng cho thấy: khi nào chúng ta xa rời hoặc qián triệt không đầy
đủ t tởng Hồ Chí Minh thì sẽ không tránh khỏi vấp váp và sai lầm. Cùng với
chủ nghĩa Mác-Lênin, t tởng Hồ Chí Minh quyết định sự thành bại của cách
mạng Việt Nam. T tởng của Ngời không chỉ có ý nghĩa với toàn nhân loại.
chính vì thế em chọn đề tài tìm hiểu t tởng Hồ Chí Minh về vấn đề cách
mạng giải phóng dân tộc. Để tìm hiểu rõ hơn vai trò lớn lao của Hồ Chí
Minh cũng nh tấm gơng cao cả của Ngời.
I. Nội dung tiểu luận
Trong hệ thống di sản của t tởng Hồ Chí Minh để lại cho đời sau thì t t-
ởng của ngời về cách mạng giải phóng dân tộc đóng một vai trò cực kỳ quan
trọng. T tởng đó đợc thể hiện qua một số nội dung cơ bản sau đây.
Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đờng
của cách mạng vô sản.
1
Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng Cộng

nhiều. Vì vậy các đờng lối cách mạng cũ đều không thể giành thắng lợi. Chủ
nghĩa t bản không những có nền văn minh hơn hẳn chúng ta ma còn trở
thành một hệ thống thế giới. Tuy chúng tranh giành ảnh hởng thuộc địa lẫn
nhau nhng chúng luôn luôn thống nhất với nhau để đàn áp lại các cuộc cách
mạng của nhân dân lạo động ở chính quốc cũng nh thuộc địa. ví dụ nh việc
Nguyễn ái Quốc đã bị thực dân Anh bắt sau đó giao lại cho Pháp, còn phong
trào Đông du của Phan Bội Châu bị Nhật tiêu diệt.
Tất cả các phong trào yêu nớc theo nhiều khuynh hớng khác nhau đều
thất bại do không có đờng lối đấu tranh đúng đắn. các cuộc nổi dậy do các sỹ
phu yêu nớc lãnh đạo nổ ra rầm rộ và lan rộng khắp cả nớc nh khởi nghĩa Tr-
ơng Định ( 1859 1864 ), Nguyễn Trung Trực ( 1861 1868 ), ở miền
Nam, khởi nghĩa Trần Tuấn, Đặng Nh Mai, Nguyễn Xuân Ôn, Phan Đình
Phùng ( 1886 1887 ) ở miền Trung, khởi nghĩa Ba Đình ( 1886 1887 ),
Bãi Sậy ( 1885 1889 ) ở miền Bắc. Các cuộc nổi dạy này đều mang nặng ý
thức hệ phong kiến, phụng chiếu cần vơng, đờng lối kháng chiến không rõ
ràng, chủ yếu là muốn khôi phục độc lập dới chế độ phong kiến, tất cả đều
có chung một kết cục là bị thực dân Pháp đàn áp hết sức dã man và thất bại.
Các phong trào theo hệ t tởng t sản nh Đông du. Đông kinh nghĩa thục, Duy
tân ở thập niên đầu thế kỷ XX cũng đều thất bại. Hệ t tởng phong kiến trở
nên lỗi thời do sự xuất hiện hệ t tởng của giai cấp vô sản tiên tiến hơn.
Cần phải đoàn kết với giai cấp vô sản ở chính quốc để chống lại chủ nghĩa
t bản. Vì họ cũng là những nạn nhân bị giai cấp t bản bóc lột. Giai cấp vô sản
ở chính quốc có cùng chung một kẻ thù với nhân dân thuộc địa, đó chính là
chủ nghĩa t bản. Sự đoàn kết này hết sức quan trọng để tạo nên sức mạnh
tổng hợp nhằm cắt đứt cả hai vòi của con đỉa là chủ nghĩa t bản.
Chi có theo con đờng cách mạng vô sản mới có thể vừa giải phóng dân
tộc vừa giải phóng con ngời và vừa giải phóng giai cấp. Các con đờng khác
có thể đem đến độc lập cho đất nớc nhng không thể đạt đợc mục tiêu giải
phóng giai cấp, giải phóng con ngời. Sau một quá trình nghiên cứu lý luận và
3

cần có ngời đứng đầu và cần có một hệ t tởng để làm kim chỉ nam cho mọi
hoạt động. Cách mạng vô sản muốn thành công cần có hệ t tởng của giai cấp
4
công nhân, đó là Đảng cộng sản. nếu không có hệ t tởng của giai cấp công
nhân sẽ không thể thắng lợi. Những nỗ lực đấu tranh cứu nớc nhng không
thành công của Việt Nam quốc dân đảng, tổ chức chính trị tiêu biểu nhất của
giai cấp t sản Việt Nam, đã chứng minh điều đó.
Đảng có vai trò tập hợp, đoàn kết, lôi kéo quần chúng nhân dân và các lực
lợng vào mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi để chống đế quốc. đảng phải
xây dựng đợc cơ sỏ rộng rãi trong quần chúng phải có Đảng cách mệnh, để
trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp
bức và giai cấp vô sản mọi nơi . Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố
hàng đầu đảm bảo cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Hồ Chí Minh
đã tích cực chuẩn bị trong nhiều năm để cho ra đời một Đảng cách mạng nh
vậy ở Việt Nam năm 1930.
Luận điểm của Hồ Chí Minh không chỉ đợc chứng minh bằng lý luận mà
trên thực tế cũng đã cho thấy tính đúng đắn của luận điểm đó. Hồ Chí Minh
đã thành lập một Đảng của giai cấp công nhân tại Việt Nam. Chính Đảng đó
đã đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam kiên định theo con đờng độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội. Chính Đảng đó đã lãnh đạo dân tộc Việt Nam chiến
thắng hai tên đế quốc lớn nhất thế giới giành độc lập dân tộc và đang từng b-
ớc tiến lên chủ nghĩa xã hội hoàn thành mục tiêu giải phóng giai cấp, giải
phóng con ngời.
3. Lực lợng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc.
Cách mạng giải phóng dân tộc là việc chung của cả dân chúng do đó
phải đoàn kết toàn dân. cần vận động tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân
Việt Nam đang bị mất nớc thành lập mặt trận dân tộc thống nhất để huy
động sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân. Công nông là gốc khi liên
minh với các giai tầng khác phải chú ý đến lợi ích của giai cấp công nông và
của cả dân tộc.

chặt chẽ với đấu tranh chính trị. Theo Ngời, thắng lợi quân sự đem lại thắng
lợi chính trị, thắng lợi chính trị sẽ làm cho thăng lợi quân sự to lớn hơn.
đấu tranh ngoại giao cũng là một mặt trận có ý nghĩa chiến lợc, có tác
dụng thêm bạn bớt thù, phát huy yếu tố chính nghĩa của cuộc đấu tranh giảI
phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ quốc tế.
HCM chủ trơng: vừa đánh vừa đàm, đánh là chủ yếu, đàm là hỗ trợ.
đấu tranh kinh tế là ra sức tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, phát
triển kinh tế của ta, phá hoại kinh tế của địch. Ngời kêu gọi hậu phơng thi
đua với tiền phơng, coi ruộng rẫy là chiến trờng, cuốc cày là vũ khí, nhà
nông là chiến sĩ, tay cày tay súng, tay búa tay súng, ra sức phát triển sản
xuất để phục vụ kháng chiến.
6
Chiến tranh về mặt văn hóa hay t tởng so với những mặt khác cũng
không kém phần quan trọng.
Mục đích cách mạng và chiến tranh chính nghĩa vì độc lập tự do, làm
cho khả năng tiến hành chiến tranh nhân dân trở thành hiện thực, làm cho
toàn dân tự giác tham gia kháng chiến. T tởng chiến tranh nhân dân của
HCM là ngọn cờ cổ vũ, dẫn dắt cả dân tộc ta đứng lên kháng chiến và kháng
chiến thắng lợi, đánh thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ trong 30 năm chiến
tranh cách mạng Việt Nam, làm nên thắng lợi vĩ đại có tính thời đại sâu sắc.
Quan điểm này thể hiện tính sáng tạo của Hồ Chí Minh trong việc xây
dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc nhằm mục đích phát huy sức mạnh của
cả dân tộc, đồng thời nêu lên nghĩa vụ của mỗi ngời dân đối với đất nớc.
4. Cách mạng giải phóng dân tộc phải đợc tiến hành chủ động, sáng
tạo và có khả năng giành thắng lợi trớc cách mạng vô sản ở chính
quốc.
Trong phong trào cộng sản quốc tế đã từng tồn tại quan điểm cho rằng
cách mạng thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc thắng
lợi. Trong tuyên ngôn thành lập của quốc tế cộng sản 1919 có đoạn viết:
Công nhân và nông dân ở An Nam chỉ có thể giành đợc độc lập khi

nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn . đây là cống hiến sáng tạo của Hồ Chí
Minh vào kho tàng lý luận của Mác-Lênin.
Luận điểm sáng tạo này của Nguyễn ái Quốc có giá trị lý luận và thực
tiễn vô cùng to lớn. Luận điểm của ngời đã thể hiện nhận thức đúng đắn về
mối quan hệ biện chứng giữa cách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa.
Luận điểm đã chỉ ra tính chủ động, sáng tạo của phong trào giải phóng dân
tộc ở các nớc thuộc địa. Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh luận
điểm của ngời hoàn toàn đúng
5. Cách mạng giải phóng dân tộc phải đợc thực hiện bằng con đờng
cách mạng bạo lực.
a. Bạo lực cách mạng trong cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam
Các thế lực đế quốc sử dụng bạo lực để xâm lợc và thống trị thuộc địa,
đàn áp dã man các phong trào yêu nớc. Chế độ thực dân, tự bản thân nó đã là
một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu. Cha đè bẹp ý chí xâm l-
ợc của chúng thì cha thể có thắng lợi hoàn toàn. vì thế con đờng để giành và
giữ độc lập dân tộc chỉ có thể là con đờng bạo cách mạng bạo lực. đánh giá
đúng bản chất cực kỳ phản động của bọn đế quốc và tay sai, Hồ Chí Minh
cho rằng: trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc,
8
cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực cách mạng, giành lấy chính
quyền và bảo vệ chính quyền .
Quán triệt quan điểm sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng,
Hồ Chí Minh cho rằng bạo lực cách mạng cũng là bạo lực của quần chúng.
Hình thức của bạo lực cách mạng bao gồm cả đấu tranh chính trị và đấu
tranh vũ trang, nhng phảI tuỳ tình hình cụ ma quyết định những hình thức
đấu tranh cách mạng thích hợp, sử dụng đúng và khéo kết hợp các hình thức
đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị để giành thắng lợi cho cách mạng
Trong chiến tranh cách mạng, lực lợng vũ trang và đấu tranh vũ trang giữ
vị trí quyết định trong việc tiêu diệt lực lợng quân dự địch, làm thất bại
những âm mu quân sự và chính trị của chúng. Nhng đấu tranh vũ trang

dân Pháp, vừa kêu gọi đàm phán hoà bình.
Ngời viết: Chúng tôi muốn hoà bình ngay để máu ngời Pháp và Việt
ngừng chảy. Những dòng máu ấy chúng tôi đều quý nh nhau.
Chúng tôi mong đợi ở Chính phủ và nhân dân Pháp một cử chỉ mang lại
hoà bình. Nếu không, chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu đến cùng để giải
phóng hoàn toàn đất nớc
Trong kháng chiến chống đế quốc Mĩ, Ngời gửi nhiều thông điệp cho các
nhà cầm quyền Mỹ, đề nghị đàm phán hòa bình để kết thúc chiến tranh. Khi
quân Mỹ tăng cờng chiến tranh, một mặt Ngời kêu gọi quân dân ta quyết
tâm đánh giặc Mỹ xâm lợc , đồng thời chủ trơng vừa đánh vừa đàm để kết
thúc chiến tranh.
T tởng bạo lực cách mạng và t tởng nhân đạo hòa bình thống nhất biện
chứng với nhau trong t tởng Hồ Chí Minh. Ngời chủ trơng, yêu nớc, thơng
dân, yêu thơng con ngời, yêu chuộng hòa bình, tự do, công lý, tranh thủ mọi
khả năng hòa bình để giải quyết xung đột, nhng một khi không thể ttánh
khỏi chiến tranh thì phải kiên quyết tiến hành chiến tranh, kiên quyết dùng
bạo lực cách mạng, dùng khởi nghĩa và chiến tranh cách mạng để giành, giữ
và bảo vệ hòa bình, vì độc lập tự do.
b. Phơng châm chiến lợc đánh lâu dài trong cách mạng giảiphóng dân
tộc
Trớc những kẻ thù lớn mạnh, Hồ Chí Minh chủ trơng sử dụng phơng
châm chiến lợc đánh lâu dài. trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Ngời
nói: Địch muốn tốc chiến, tốc thắng. Ta lấy trờng kỳ kháng chiến trị nó, thù
địch nhất định thua, ta nhất định thắng, Trờng kỳ kháng chiến nhất định
thắng lợi. Kháng chiến phải trờng kỳ vì đất ta hẹp, dân ta ít, nớc ta nghèo, ta
phải chuẩn bị lâu dài và phải có sự chuẩn bị toàn diện của toàn dân. theo Ng-
ời, họa thực dân cũng nh một chứng bệnh chầm trọng. Muốn chữa bệnh ấy,
10
ta phải thật gan dạ để chịu đau đớn khi mổ xẻ, phải có đủ thời giờ để bồi d-
ỡng lại sức, kết quả nhất định tẩy trừ đợc bệnh ấy. Công cuộc kháng chiến

III. Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về vấn đề cách mạng
giải phóng dân tộc trong công cuộc đổi mới hiện
nay
a. Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nớc và tinh thần dân tộc,
nguồn động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ đất nớc
Trong sự nghiệp đổi mới, càng phải xác định rõ các nguồn lực và phải
phát huy tối đa các nguồn nội lực ( bao gồm con ngời, trí tuệ, truyền thống
dân tộc, truyền thống cách mạng, đất đai, tài nguyên, vốn tiếng ), trong đó
yếu tố quan trọng nhất, quyết định nhất vẫn là nguồn lực con ngời với tất cả
sức mạnh thể chất và tinh thần của nó.
Con ngời Việt Nam vốn có nhiều truyền thống tốt đẹp. Trong công cuộc
đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, truyền thống quý báu ấy cần
đợc tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ, biến nó thành một nguồn nội lực vô tận để đ-
a đất nớc vợt qua mọi nguy cơ, thử thách, vững bớc tiến lên.
b. Nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm giai cấp
hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp trong mối quan
hệ thống nhất biện chứng. Trong khi rất coi trọng vấn đề dân tộc, đề cao sức
mạnh của chủ nghĩa yêu nớc, thì Ngời cũng luôn đứng vững trên quan điểm
giai cấp để nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc.
Mục tiêu của cách mạng do Hồ Chí Minh và Đảng ta nêu lên thể hiện kết
hợp vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp. Nó chứng tỏ ở Việt Nam chỉ có Đảng
Cộng sản và giai cấp công nhân mới là lực lợng đại biểu trung thành cho lợi
ích của dân tộc, mới xây dựng đợc mặt trận đại đoàn kết dân tộc để thực hiện
đợc mục tiêu trên.
Vì vậy, đi đôi với tăng cờng giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, cần làm cho
t tởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp dân tộc và giai cấp, chủ nghĩa xã hội đợc
quán triệt sâu sắc trong toàn Đảng, toàn dân, lấy đó làm định hớng cho việc
nhận thức và giải quyết các vấn đề của dân tộc và của thời đại hiện nay.
12
Kết luận

13
Đối với luận điểm Cách mạng giải phóng dân tộc phải đ ợc thực hiện
bằng con đờng cách mạng bạo lực . HCM đã đánh giá đúng bản chất của
chủ nghĩa đế quốc và xác định: Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù
của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực
phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền. T tởng bạo
lực cách mạng và t tởng nhân đạo thống nhất biện chứng với nhau trong t t-
ởng HCM. Ngời luôn tranh thủ mọi khả năng hoà bình để giải quyết xung
đột, nhng một khi không thể tránh khỏi chiến tranh thì phải dùng bạo lực
cách mạng để bảo vệ độc lập, tự do.
14
Tài liệu tham khảo
- Giáo trình t tởng Hồ Chí Minh.
- Hồ Chí Minh toàn tập
- Lịch sử Đảng
Và 1 số tài liệu có liên quan
15