Bài 1:
CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Trung tâm nghiên cứu chính sách và phát triển (DEPOCEN)
Giảng viên: Nguyễn Phương Mai

Theo dõi:
-
Là một chức năng quản lý mang tính liên tục.
-
Nhằm mục đích trước hết là cung cấp cho các nhà quản lý
chương trình và các bên liên quan những thông tin phản
hồi thường xuyên về tiến độ thực hiện hoặc việc không đạt
được các kết quả như dự định.
-
Theo dõi bám theo những hoạt động thực tế so với các hoạt
động theo kế hoạch hoặc kỳ vọng căn cứ trên các tiêu
chuẩn xác định trước.
-
Việc này thường bao gồm thu thập và phân tích dữ liệu về
quy trình, kết quả của chương trình và đề xuất các biện
pháp khắc phục.

Đánh giá:
-
Là một hoạt động trong một thời gian cụ thể, nhằm xem xét một
cách hệ thống và khách quan mức độ hiệu quả và thành công, hoặc
thiếu sót của những chương trình đang thực hiện hoặc đã hoàn
thành.
-
Việc đánh giá được thực hiện một cách có chọn lọc để:
+ Trả lời các câu hỏi cụ thể để hướng dẫn các nhà hoạch định

đầu ra, quá trình thực hiện, sự phù
hợp, và có thể là kết quả
- Tập trung vào mối quan hệ giữa đầu vào và đầu
ra, kết quả và chi phí, các quá trình sử dụng để
đạt được kết quả, sự phù hợp tổng thể, tác động
và tính bền vững.
- Trả lời câu hỏi: những hoạt động
nào được thực hiện và kết quả đạt
được
- Giải thích tại sao và làm thế nào để đạt được kết
quả. Góp phần xây dựng lý thuyết và mô hình
cho sự thay đổi.
- Thông báo cho người quản lý những
vấn đề gặp phải và đưa racác phương
án khắc phục
- Cung cấp cho nhà quản lý các lựa chọn về chiến
lược và chính sách
- Tự đánh giá bởi các nhà quản lý,
theo dõi viên, các bên liên quan và
nhà tài trợ
- Phân tích nội bộ và/hoặc bên ngoài bởi các nhà
quản lý chương trình, theo dõi viên, các bên liên
quan, nhà tài trợ, và/hoặc các nhà đánh giá từ bên
ngoài.
Hộp 1. Các bước đánh giá
Quá trình đánh giá thường bao gồm các bước sau đây:

Xác định các tiêu chuẩn để dựa vào đó tiến hành đánh
giá chương trình. Theo khung logic, các tiêu chuẩn đó được
xác định bởi các chỉ số;

•
Chuẩn bị các công cụ theo dõi
•Xây dựng lịch trình ban đầu
•
Thu thập dữ liệu và các công cụ cập
nhật
•
Đánh giá và phân tích dữ liệu
•
Xác định phương pháp quản lý
•Cải thiện hệ thống theo dõi
•
Xây dựng lịch trình ban đầu
•
Phát triển chiến lược truyền
thông
•
Thông báo kết quả trong nội bộ và
bên ngoài
•
Xây dựng lịch trình ban đầu
Một số thuật ngữ khác

Mục đích: là mục tiêu cao nhất mà một can thiệp phát triển
muốn đóng góp

Mục tiêu: là một thuật ngữ chung, sử dụng để chỉ một kết quả
hoặc một mục đích đại diện cho kết quả mong muốn mà
chương trình muốn đạt được.


trình, điều quan trọng nhất là cần phải xác định được đúng chỉ số
trực tiếp, khách quan, thực tế, đầy đủ, đồng thời phải thường xuyên
cập nhập chúng.

Khung Theo dõi và Đánh giá: Tổng quan về hệ thống M&E được
xây dựng trong giai đoạn thiết kế dự án, được đưa vào trong báo cáo
thẩm định dự án.

Ma trận Theo dõi và Đánh giá: Bảng mô tả những câu hỏi về kết
quả chương trình, yêu cầu thu thập thông tin (bao gồm cả các chỉ
số), phản ánh và xem xét các sự kiện với các bên liên quan, các
nguồn lực và các hoạt động cần thiết để thực hiện hệ thống chức
năng theo dõi và đánh giá. Ma trận này liệt kê danh sách các dữ liệu
sẽ được thu thập, thu thập khi nào, được thu thập bởi ai và ở đâu.

Kế hoạch Theo dõi và khảo sát: Một Khung tổng quát các câu
hỏi về hiệu quả chương trình và bài học kinh nghiệm, yêu cầu
thu thập thông tin (bao gồm cả các chỉ số), phản ánh và xem xét
các sự kiện với các bên liên quan, các nguồn lực và các hoạt
động cần thiết để thực hiện hệ thống chức năng theo dõi và
đánh giá.

Hệ thống Theo dõi và đánh giá: Tập hợp các kế hoạch, thu
thập và tổng hợp thông tin, sự phản ánh và quy trình báo cáo,
cùng với các điều kiện hỗ trợ và năng lực cần thiết nhằm làm
cho các kết quả đầu ra của hoạt động M&E đóng góp có giá trị
cho việc ra quyết định và rút ra bài học của dự án.
Theo dõi và đánh giá có sự tham gia

M&E có sự tham gia (PM&E) ủng hộ các bên liên quan cam kết và