Chương 5
QUAN SÁT VÀ ĐO LƯỜNG
DẠNG TÍN HIỆU
Chương 5: Quan sát và đo lường dạng tín hiệu
5.1. Khái niệm chung về quan sát và đo lường
dạng tín hiệu.
5.2. Ống tia điện tử trong máy hiện sóng.
5.3. Hiện hình dạng sóng.
5.4. Bộ tạo gốc thời gian của máy hiện sóng.
5.5. Nguyên lý cấu tạo của máy hiện sóng 2 tia,
máy hiện sóng có nhớ, máy hiện sóng số
5.6. Công dụng của máy hiện sóng.
5.7. Hình Lissajou
2 NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu
5.1. Khái niệm chung về quan sát và đo
lường dạng tín hiệu
3
5.1.1 Khái niệm chung
Để quan sát, ghi lại một quá trình, thông thường
không chỉ đo các đại lượng vật lý khác nhau mà
còn ghi lại quá trình thay đổi theo thời gian của
giá trị của các đại lượng đó. Để thực hiện nhiêm
vụ đó người ta sử dụng các dụng cụ tự ghi khác
nhau.
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu
5.1.2 Phân loại
4

- Loại dụng cụ tự ghi cơ điện thông thường: tín hiệu
vào thường có tần số trong khoảng 0 150 Hz.
- Loại dao động kí ánh sáng : tần số của tín hiệu đo có
thể đến 25kHz.
- Loại tự ghi bằng băng từ, đĩa từ: tần số của tín hiệu
đo có thể đạt đến hàng chục MHz.
- Loại dao động kí điện tử: có thể sử dụng chi tín hiệu
có tần số đến 10GHz.
Các loại thiết bị tự ghi và quan sát ngày nay được
cài đặt μP để điều chỉnh qúa trình đo.
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu
5.1.3. Dao động ký điện tử (electronic
oscilloscope).
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu8
a. Mục đích, vai trò của dao động ký điện tử
 Quan sát dạng tín hiệu là một trong những yêu
cầu cơ bản trong đo lường điện tử.
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu9
b. Đặc điểm của dao động ký điện tử
 Trở kháng vào lớn
 Độ nhạy cao
 Quán tính nhỏ
 Chỉ thị bằng ống tia điện tử…
 Nên có khả năng đo và vẽ dạng tín hiệu điện

tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu12
c. Phân loại
 ôxilô có cấu tạo cài đặt bộ vi xử lý
(microprocessor): Khi có yêu cầu nghiên cứu chi
tiết, cụ thể hơn về các thông số, đặc tính của tín
hiệu, muốn đo các thông số khác của nó, muốn
xử lý đựơc các kết quả quan sát, muốn so sánh
chúng với các giá trị chuẩn mà đã được cho
trước, hoặc khi sử dụng ôxilô như là một phần
của hệ đo lường tự động.
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu13
d. Ứng dụng của dao động ký điện tử
 Xác định giá trị điện áp và thời gian tương ứng
của tín hiệu
 Xác định ần số dao động của tín hiệu
 Xác định góc lệch pha giữac 2 tín hiệu
 Xác định dạng sóng tại mỗi thời điểm khác nhau
trên mạch điện tử
 Xác định thành phần một chiều và xoay chièu
của tín hiệu
 Xác định loại nhiễu trong tín hiệu
 ……
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu14
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt

và R
2
 màn hình phủ huỳnh quang
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu20
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu21
AC
DC
GND
*Nguyên lý làm việc của ống CRT
(Cathode Ray Tube)
a.Ph át xạ :
 Sợi đốt được cung cấp điện áp tạo nhiệt lượng cao,
khoảng 300
o
C cung cấp cho kathode K.
 Nhiệt lượng cao trên kathode kích thích các điện tử trên
bề mặt bức xạ giải phóng điện tử, tạo thành đám mây
điện tử tự do lơ lửng trên bề mặt kathode.
b. Tăng tốc và tạo tia:
 Dưới tác động của điện áp cao trên lưới G
2
, đám mây
điện tử bị hút về phía trước, trên quãng đường di chuyển
đi qua lưới G
1
, thông thường G

G3
).
 Nếu điện áp trên G
3
thấp bị chỉnh sai (lớn/nhỏ)
thì đường đi giữa tâm ống sẽ quá rộng hoặc các
tia điện tử bị kéo ra khỏi tam ống, hội tụ không
tốt, ảnh nhòe.
NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu24
*Nguyên lý làm việc của ống CRT
(Cathode Ray Tube)
d. Lái tia :

NTTQ-DLDK
tnu.edu.vn/sites/quynhntt
Quan sát và đo lường dạng tín hiệu25