Bài 2
Bài 2
PHÂN TÍCH C UẦ
PHÂN TÍCH C UẦ
1
Lý thuyết lợi ích
Lý thuyết lợi ích
đ
đ
o
o
đư
đư
ợc
ợc

Giả định

Sở thích hoàn chỉnh

Sở thích có tính chất bắc cầu

Người tiêu dùng có mục tiêu tối đa hoá lợi ích

Lợi ích đo được và đo bằng tiền
Lý thuyết lợi ích
Lý thuyết lợi ích
đ
đ
o
o


Tâm lý tiêu dùng

Nhóm tiêu dùng

Đặc tính vật lý của hàng hoá

Kinh nghiệm cá nhân

Môi trường văn hoá

Các nhà kinh tế chỉ quan tâm đến số lượng hàng
hoá được tiêu dùng (các yếu tố khác ảnh hưởng đến
lợi ích không thay đổi)
◦
Giả định ceteris paribus
Phân tích bàng quan
Phân tích bàng quan

Giả sử một cá nhân phải lựa chọn tiêu dùng
trong tập hợp hàng hoá X
1
, X
2
,…, X
n

Hàm lợi ích của cá nhân như sau:
U = U(X
1

?
Phân tích bàng quan
Phân tích bàng quan

Đường bàng quan thể hiện các tập hợp tiêu
dùng số lượng 2 hàng hoá X và Y đêm lại
cùng mức lợi ích như nhau
X
Y
X
1
Y
1
Y
2
X
2
U
1
Các tập hợp (X
1
, Y
1
) và (X
2
, Y
2
)
đem lại cùng mức lợi ích
Phân tích bàng quan

X
Y
U
1
U
2
U
3
U
1
< U
2
< U
3
Lợi ích tăng dần
Lợi ích cận biên
Lợi ích cận biên

Giả sử một cá nhân có hàm lợi ích như sau
U = U(X
1
, X
2
,…, X
n
)

Chúng ta xác định lợi ích cận biên của hàng
hoá X
1

++
∂
∂
+
∂
∂
=

2
2
1
1
nXXX
dXMUdXMUdXMUdU
n
+++=

21
21
•
Lợi ích tăng thêm khi tiêu dùng thêm X
1
, X
2
,
…, X
n
là tổng của lợi ích tăng thêm khi tăng
thêm mỗi đơn vị hàng hoá
Xác

/

constantU
•
MRS là tỷ lệ giữa lợi ích cận biên của hai
hàng hoá X và Y
Các hàm lợi ích
Các hàm lợi ích

Thay thế hoàn hảo
U = U(X,Y) = αX + βY
X
Y
U
1
U
2
U
3
Đường bàng quan tuyến tính. MRS không
thay đổi dọc theo đường bàng quan.
Các hàm lợi ích
Các hàm lợi ích

Bổ sung hoàn hảo
U = U(X,Y) = min (αX, βY)
X
Y
Đường bàng quan có dạng chữ L.
MRS có giá trị là 0 hoặc ∞

hàng hoá X
Tối
Tối
đ
đ
a hoá lợi ích:
a hoá lợi ích:
đ
đ
iều kiện cần
iều kiện cần

Chúng ta có thể đưa biểu đồ các đường bàng quan
đến với giới hạn ngân sách để chỉ ra quá trình tối
đa hoá lợi ích
X
Y
U
1
A
Người tiêu dùng có thể đạt được lợi ích cao
hơn điểm A khi phân bổ lại thu nhập
U
3
C
Người tiêu dùng không thể đạt được
tại điểm C do thu nhập hạn chế
U
2
B

dX
dY
MRS
dX
dY
P
P
U
Y
X
==
=
constant
-
Tr
Tr
ư
ư
ờng hợp
ờng hợp
n
n
-hàng hoá
-hàng hoá

Mục tiêu của người tiêu dùng là tối đa hoá:
Lợi ích = U(X
1
,X
2

X
2
-…-P
n
X
n
)
Tr
Tr
ư
ư
ờng hợp
ờng hợp
n
n
-hàng hoá
-hàng hoá

Điều kiện cần:
∂L/∂X
1
= ∂U/∂X
1
- λP
1
= 0
∂L/∂X
2
= ∂U/∂X
2

IỀU KIỆN CẦN
IỀU KIỆN CẦN

Đối với hai hàng hoá bất kỳ:
j
i
j
i
P
P
XU
XU
=
∂∂
∂∂
/
/
•
Tức là phân bổ ngân sách tối ưu
j
i
ji
P
P
XXMRS
=
) cho (
Giải thích bằng hàm Lagrange
Giải thích bằng hàm Lagrange


MU
P
MU
n
====λ

21
21
Hàm cầu Cobb-Douglas
Hàm cầu Cobb-Douglas

Hàm lợi ích Cobb-Douglas:
U(X,Y) = X
α
Y
β

Lập hàm Lagrange:
L = X
α
Y
β
+ λ(I - P
X
X - P
Y
Y)

Điều kiện cần:
∂L/∂X = αX


Nếu α + β = 1:
P
Y
Y = (β/α)P
X
X = [(1- α)/α]P
X
X

Thay vào phương trình ngân sách:
I = P
X
X + [(1- α)/α]P
X
X = (1/α)P
X
X
Hàm cầu Cobb-Douglas
Hàm cầu Cobb-Douglas

Hàm cầu đối với X
•
Hàm cầu đối với Y
X
P
X
I
α
=