CHƯƠNG 3CHƯƠNG 3
CHƯƠNG 3CHƯƠNG 3
Mô hình dữ liệu quan hệ
(
Relational Data Model)
(
Relational

Data

Model)
NNNN
HCSDL
1
Mô hình dữ liệu quan hệMô hình dữ liệu quan hệ
 Là mô hình quan hệ do EF.Codd đề xuất năm 1970
 Gồm một hệ thống khái niệm như quan hệ, bộ,
th ộ tí h khó hí h kh á iôtả dữ
th
u
ộ
c
tí
n
h
,
khó
a c
hí
n
h

quan

hệ
.
 Ràng buộc toàn vẹn quan hệ.
 Nền tảng lý thuyết của nó là khái niệm lý thuyết tập hợp
tê á hệ tứ là tậ ủ ábộ iá t ị
t
r
ê
n c
á
c quan
hệ
,
tứ
c
là

tậ
p c
ủ
a c
á
c
bộ
g
iá

t


 Khái niệm quan hệ
 Có nền tản
g
lý thuyết vữn
g
chắc
 Lý thuyết tập hợp
 Là cơ sở của các HQT CSDL thương mại
Oracle, DB2, SQL Server…
Oracle,

DB2,

SQL

Server…
NNNN
HCSDL 3
Các khái niệm của mô hình quan hệ
 Quan hệ (Relation)

T
huộc tính (Attribute)
 Lư
ợ
c đồ
(
Schema
)

g

(t
a
bl
e
)

2
c
hiề
u
g
ọ
i

là
quan
hệ
NNNN
HCSDL 5
……Quan hệ
 Quan hệ gồm
 Tên
 Tập hợp các cột
 Cố định
 Được đặt tên
Có kiể dữ liệ

Có

tả

ý
n
ghĩ
a c
h
o c
á
c
giá

t
r
ị

t
ạ
i
c
ột

đó
 Tất cả các dữ liệu trong cùng 1 một cột đều có
cùng kiểudữ liệu
cùng

kiểu

dữ

h)
 Thể hiện dữ liệu cụ thể của các thuộc tính
tron
g
quan hệ
NNNN
HCSDL 10
Miền giá trị (domain)
 Là tập các giá trị nguyên tố gắn liền với một thuộc
tính
 Kiểu dữ liệu cơ sở
 Chuỗi ký tự (string)
Số (integer)

Số

(integer)
 Các kiểu dữ liệu phức tạp (Không được chấp nhận)
 T
ập
h
ợp

(
set
)
ập ợp( )
 Danh sách (list)
 Mảng (array)


.
NNNN
HCSDL 12
12
Bậc (degree)Bậc (degree)
 Là số lượng các thuộc tính của quan hệ.
ố ộ íố ộ í
ậ ủ ệậ ủ ệ
S
ố
thu
ộ
c t
í
nhS
ố
thu
ộ
c t
í
nh B
ậ
c c
ủ
a quan h
ệ
B
ậ
c c
ủ

HCSDL 13
13
Siêu khoá (superkey)Siêu khoá (superkey)
 Siêu khoá (superkey) là một thuộc tính hoặc
ộ ậ á ộ íùể á
m
ộ
t t
ậ
p c
á
c thu
ộ
c t
í
nh d
ù
n
g
đ
ể
x
á
c định duy
nhất một bộ của quan hệ
Siê kh á hiể hiê
là tậ tất ả áthộ tí h

Siê
u

Ví dụ Ví dụ siêu siêu khókhóaa
 Xét 1 lược đồ quan hệ
STUDENT (StudentID, FirstName, LastName,
BirthDate, Major, SSN, ClassID)
 Xác định các siêu khóa có thể có của R???
NNNN
HCSDL 15
15
Khoá dự tuyển (candidate key)Khoá dự tuyển (candidate key)
 Khoá dự tuyển (candidate key): là một siêu
kh áK àkhô ó ộttậ thự ự bấtkỳ
kh
o
á

K
m
à

khô
n
g
c
ó
m
ột

tậ
p con
thự

trong các bộ của r là duy nhất
 Tính tối giản (irreducibility hay minimality)
không có tập con thực sự K’ ⊂ K lại có tính duy
nhất.
Ví dụ
:
khó
ad
ự
tuy
ể
n
củ
aquanh
ệ
STUDENT???

Ví

dụ
:

khó
a

d
ự

tuy
ể

n
h

d
uy n
hất
m
ột

bộ

của quan hệ. Khóa chính có thể chỉ có 1 thuộc
tính hay khóa phứchợp
tính

hay

khóa

phức

hợp
.
 Ví dụ: khóa chính của quan hệ STUDENT???
NNNN
HCSDL 17
17
Các định nghĩa khác về khoá…Các định nghĩa khác về khoá…
 Thuộc tính khoá (key attribute, prime attribute):
là th ộ tí h th i à kh á dự t ể

tính

không

tham

gia

vào

khóa

dự

tuyển
 Khóa phức hợp (composite key): là khóa có
nhiềuhơnmộtthuộctính
nhiều

hơn

một

thuộc

tính
NNNN
HCSDL 18
18
…Các định nghĩa khác về khoá…Các định nghĩa khác về khoá

)
:
là

1

th
u
ộ
c
tí
n
h

h
ay
1

tập thuộc tính của 1 quan hệ tham chiếu đến
khóa dự tuyểncủa 1 quan hệ khác hay của
khóa

dự

tuyển

của

1


tuyển

có chứa khóa ngoại
NNNN
HCSDL 19
19
Ví dụVí dụ

Xét
cá
clược đồ quan hệ sau:

Xét

cá
c

lược

đồ

quan

hệ

sau:
Employee(Emp_ID, Name, Dept_Name, Salary)
Training(
Emp ID
Course

, …, D
n
tươn
g
ứn
g
 K
ý
hi
ệ
u R
(
A
1
:D
1
,
A
2
:D
2
,
…
,
A
n
:D
n
)
là m

hiệu

r(R)
,
là

một

tập

các

bộ

r

=

{t
1
, t
2
, …, t
k
}

Trong đómỗit
i
là
1

trị t
i
=<v
1
, v
2
, …, v
n
>
 Mỗi v
j
là một phần tử thuộc miền giá trị DOM(A
j
)
ặ á ỗ
ho
ặ
c gi
á
trị r
ỗ
ng
NNNN
HCSDL 22
Cơ sở dữ liệu quan hệ Cơ sở dữ liệu quan hệ
(Relational database)(Relational database)
 Là 1 t
ập
h
ợp

quan

hệ

(table)
Có
nhiều
mốiquanhệ giữacácbảng

Có

nhiều

mối

quan

hệ

giữa

các

bảng
NNNN
HCSDL 23
23
Định nghĩa hình thức Khoá quan hệ Định nghĩa hình thức Khoá quan hệ
(Relational Keys)(Relational Keys)
 Định nghĩa khóa theo quan hệ toán học:

phân

biệt

nằm

trong khoảng từ 1 đến n (n<=m), phải thỏa
mãn đồng thời2điềukiệnsau:
mãn

đồng

thời

2

điều

kiện

sau:
1. ∀ t1, t2∈ r, nếu t1≠ t2 thì t[K1] ≠ t[K2] (1)
2. Khôn
g
tồn t
ạ
i K’ ⊂ K sao cho K’ thỏa mãn
g ạ
điều kiện (1)
NNNN

Qhệ (thể hiệ
hệ
th đổi)

Q
uan
hệ

(thể

hiệ
n quan
hệ
-
th
ay
đổi)
 r, s, p, q

Bộ

Bộ
 t, u, v
 Miền giá trị của thuộc tính A
 DOM(A) hay MGT(A)
 Giá trị tại thuộc tính A của bộ thứ t

t.A hay t[A]
NNNN
HCSDL 25