 KHOA HC VÀ CÔNG NGH

•4œ
VIN KHOA HC VÀ CÔNG NGH
VIT NAM
VIN A CHT
•&œ
BÁO CÁO TNG KT  TÀI C LP CP NHÀ NC
NGHIÊN CU U KIN THÀNH TO
VÀ QUY LUT PHÂN B
KHOÁNG SN QUÝ HIM LIÊN QUAN
N HOT NG MAGMA
KHU VC MIN TRUNG VÀ TÂY NGUYÊN
Mã s: L-2003/07
PHN II
IU KIN HÌNH THÀNH, QUY LUT PHÂN B
VÀ TRIN VNG KHOÁNG SN QUÝ HIM
KHU VC MIN TRUNG VÀ TÂY NGUYÊN
TS. Trn Trng Hoà
Hà Ni – 2005
 KHOA HC VÀ CÔNG NGH

•4œ
VIN KHOA HC VÀ CÔNG NGH
VIT NAM
VIN A CHT
•&œ
BÁO CÁO TNG KT  TÀI C LP CP NHÀ NC
NGHIÊN CU U KIN THÀNH TO
VÀ QUY LUT PHÂN B KHOÁNG SN
QUÝ HIM LIÊN QUAN N

PGS TSKH Trn Quc Hùng
CN Phm Th Dung
KS Trn Hng Lam
KS Hoàng Vit Hng
ThS Trn Vit Anh
PGS TS Vn c Chng
TS Phm Vn Hùng
PGS.TS. inh Vn Toàn
Vin a cht và Khoáng vt hc
(Phân vin Siberi-Vin HLKH Nga):
TSKH Borisenko A.C.
GS TSKH Izokh A.E.
TSKH Smirnov S.Z.
Vin KH Vt liu – Vin KHCN Vit Nam
TS V Minh Quân
Trng i hc KHTN-HQG Hà Ni:
GS TSKH Phan Trng Th
TS Nguyn Vn Vng
TS V Vn Tích
TS. Nguyn Ngc Khôi
Liên oàn BC min Nam
ThS. Mai Kim Vinh
ThS. Nguyn Kim Hoàng
 vn khoa hc:
GS TS Nguyn Trng Yêm
GS TS Võ Nng Lc
GS TS Tô Linh.
 quan ch trì  tài
VIN A CHT-VIN KH&CN VN
Ch nhim  tài

V.3.3. Nút qung Sa Thày. 56
VI.4. CÁC KIU QUNG HÓA VÀNG KRETA 66
VI.4.1. Nút qung vàng Bng Miêu 66
VI.4.2. Nút qung vàng Kon ChRo. 75
VI.4.3. Nút qung vàng Tà Nng 90
VI.4.4. Nút qung Trng Sim 103
VI.4.5. im khoáng hóa Tuy Hòa 107
VI.4.6. im khoáng hóa Hòn Sn (Nha Trang) 110
VI.5. NHN NH CHUNG V QUNG HÓA VÀNG TRONG MI TNG
QUAN VI KHOÁNG SN NI SINH KHU VC. 112
VI.6. ÁNH GIÁ D BÁO TRIN VNG, PHÂN VÙNG TRIN VNG 116
VI.6.1. Các kiu m vàng-thch anh-sulfur. 117
VI.6.2. Kiu m vàng-thch-anh ít sulfur 118
VI.6.3. Kiu m vàng-antimon 118
VI.6.4. Kiu m vàng-skarn 118
ii
VI.6.5. Kiu m Cu-Mo-(Au) porphyr. 119
VI.6.6. Tng hp v tài nguyên vàng MT&TN. 121
VI.7.  XUT VÀ KIN NGH V CÔNG TÁC TÌM KIM VÀ TÌM KIM
ÁNH GIÁ 122
VI.7.1.  quy mô khu vc: 122
VI.7.2.  xut công tác tìm kim và tìm kim-ánh giá cho nhng nút qung c
th và các din tích có trin vng: 123
Chng VII. NGUN GC VÀ IU KIN THÀNH TO Á QUÝ (SAPHIR-
RUBY) 128
VII.1. CÁC LOI HÌNH Á QUÝ KHU VC MT&TN 128
VII.1.1. S lc v tình hình nghiên cu 128
VII.1.2. V mt s khoáng sn á quý và bán quý  MT&TN 130
VII.2. SAPHIR LIÊN QUAN TI BAZAN KIM 140
VII.2.1. Mt s vn  chung 140

VIII.2.1. Phân tích tin  cu trúc a cht MT&TN 204
VIII.2.2. Các thông tin v s có mt ca kim cng và khoáng vt ch th. 207
VII.2.3. Kt quãi mu trng sa và nghiên cu khoáng vt trng sa. 210
VII.2.4. ánh giá chung v trin vng kim cng ngun gc kimberlit và
lamproit. 264
VIII.3.VN  KIM CNG NGUN GC MAGMA KHÔNG KIMBERLIT
VÀ LAMPROIT. 265
VIII.3.1. Kh nng kim cng liên quan n lamprophyr kim  Vit Nam 266
VII.3.2. Kh nng kim cng liên quan ti các basalt kim 270
VIII.3. V KH NNG KIM CNG NGUN GC SA KHOÁNG C 273
VIII.4. V KH NNG KIM CNG NGUN GC BIN CHT KIU
KOCHETAV 275
VIII.5. ÁNH GIÁ TNG HP V TRIN VNG KIM CNG LÃNH TH
MT-TN. 277
VIII.5.1. Kim cng ngun gc kimberlit và lamproit 277
5.2. Kh nng cha kim cng ca các á mafic kim 278
iv
5.3. Kh nng kim cng ngun gc bin cht, sa khoáng c và sa khoáng Ti-Zr.
278
ÁNH GIÁ KT QUÃ THU C 280
1. V CÁC NI DUNG Ã THC HIN SO VI  CNG THUYT MINH
BAN U 280
1.1. Mc tiêu: 280
1.2. Các i tng ã nghiên cu: 280
1.3. Ni dung và phng pháp nghiên cu ã trin khai: 280
2. V TIN CY CA CÁC KT QU PHÂN TÍCH: 280
3. KT QUÀO TO: 280
4. BÁO CÁO KHOA HC TNG KT  TÀI: 281
KT LUN VÀ KIN NGH 282
I. Kt lun 282

Thày 60
Bng 6.19. Kt qu phân tích QFHTNT (ppm) i sulfur hóa khu vc Sa Thày 62
Bng 6.20. c m ng v S trong qung sulfur khu vc Sa Thày 63
Bng 6.21. Hàm lng Au (%) trong vàng t sinh khu vc Sa Thày 65
Bng 6.22. Thành phn khoáng vt nút qung vàng Bng Miêu 69
Bng 6.23. Hàm lng các nguyên t trong qung vàng (ppm) nút qung Bng Miêu
70
Bng 6.24. Thành phn hóa hc ca khoáng vt qung (%) nút qung Bng Miêu 70
vi
Bng 6.25. Thành phn ng v ca S trong sulphur  nút qung Bng Miêu 74
Bng 6.26. Thành phn khoáng vt qung ca m qung Kon Fam 78
Bng 6.27. Thành phn ca telurid Ag và Pb (%) m Kon Fam (DL-3120) 78
Bng 6.28. Kt qu phân tích QPHTNT và EMS ca nút qung Kon ChRo 79
Bng 6.29. Kt qu phân tích pha bng rnghen trong các lamprophyr 86
Bng 6.30. Thành phn ng v S ca sulfur trong các m m nút qung Kon
ChRo 93
Bng 6.31. Thành phn khoáng vt qung nút qungTà Nng 96
Bng 6.32. Hàm lng các nguyên t (ppm) trong qung nút qung Tà Nng 98
Bng 6.33. Hàm lng vàng (%) nút qung vàng Tà Nng 99
Bng 6.34. Thành phn ng v S trong qung sulfur m vàng Tà Nng (‰) 101
Bng 6.35. Thành phn ng v C ca các vt cht than m Tà Nng (‰) 103
Bng 6.36. Hàm lng các nguyên t trong qung (Cu, Pb, Zn-%, còn li-ppm) 105
Bng 6.37. Hàm lng vàng (%) trong vàng gc ti m Trng Sim 105
Bng 6.38. Kt qu phân tích thành phn hoá hc qung (%) 105
Bng 6.39. Hàm lng các nguyên t trong qung hóa Hòn Sn (ppm) 111
Bng 6.40.c trng qung hóa giai n Mesozoi sm-mun lãnh th MT&TN 114
Bng 6.41. Tr lng vàng gc và sa khoáng (tn) ti các m vàng 121
Bng 6.42. Tng hp quy mô qung hóa vàng gc trong các nút qung ch yu 122
Bng 7.1. Kt qu phân tích microzond ca saphir (%tl) trong sa khoáng ak Tôn.148
Bng 7.2. Thành phn hoá hc ca saphir nhóm BGY 152

Bng 8.1. c m ca mt s loi hình ngun gc kim cng trên th gii 200
Bng 8.2. Thành phn hoá hc ca picroilmenit trong mu ãi trng sa K-1793 208
Bng 8.3. Bin thiên hàm lng trong khoáng vt ch th cho kimberlit và lamproit
219
Bng 8.4. Thành phn hoá hc ca cromspinel trong kimberlit, lamproit 220
Bng 8.5.c m phn nng các mu ãi trng sa Tây Nguyên 222
Bng 8.6. Thành phn hoá hc ca pyrop - amadin trong mãu ãi trng sa 228
Bng 8.7. Kt qu phân tích microzond khoáng vt granat (%tl) khu vc Tây Nguyên
231
Bng 8.8. Kt qu phân tích microzond ca ilmenit trng sa (%tl) 242
Bng 8.9. Kt qu phân tích microzond ca cromspinel (%tl) khu vc Tây Nguyên 245
Bng 8.10. Kt qu phân tích microzond ca pyroxen (%tl) khu vc Tây Nguyên 250
viii
Bng 8.11. Thành phn hóa hc các khoáng vt trong shokinit và camtonit-monchikit
267
Bng 8.12. Thành phn hoá hc ca dm kt basaltoid kim 273
Bng 8.13. Kt qu phân tích microzond ca pyroxen (%tl)  Vn Lem 276
Bng 8.14. Kt qu phân tích microzond ca pyroxen (%tl)  Vn Lem 277
ix
DANH MC CÁC HÌNH TRONG BÁO CÁO (PHN I)
Trang
Hình 6.1. Bn  kh A4 v trí khu vc và i tng nghiên cu Au) 16
Hình 6.2. Bn  phân b khoáng sn quý him 22
Hình 6.3. Bn  phân b các khu vc qung hoá ca khu mak Sa 23
Hình 6.4. Bn a cht khu mak Sa 28
Hình 6.5. Hàm lng Au trong vàng t sinh t qung gc, v phong hóa 35
Hình 6.6. Tui ca fuchsit t gân mch Q-Py-Fc trong quarzit, m Bãi Gõ 38
Hình 6.7. Tui ca sericit t mch thch anh-chalcopyrit-galenit, m Bãi Gió. 39
Hình 6.8 . Bn a cht nút qung ak Tô 42
Hình 6.9. Biu  tui Ar-Ar ca mch qung cha molybdenit, m Ngc

Hình 8.1. Bn  phân b các m kim cng trên th gii 199
Hình 8.2. Bn  các khu vc ãi mu trng sa 216
Hình 8.3. Biu  MgO trong granat trng sa  các khu vc . 251
Hình 8.4. ng quan Al
2
O
3
-Mg/(Mg+Fe2)trong granat trong các khu vc 252
Hình 8.5. Tng quan CaO-Mg/(Mg+Fe2) trong granat trong các khu vc 253
Hình 8.6. Biu  MgO trong ilmenit trng sa  các khu vc 254
Hình 8.7. Tng quan MgO-TiO
2
trong ilmenit trong các khu vc 255
Hình 8.8. ng quan Al
2
O
3
-TiO
2
trong ilmenit trong các khu vc 256
Hình 8.9. Tng quan Al
2
O
3
-MgO trong ilmenit trong các khu vc 257
Hình 8.10. Tng quan Cr
2
O
3
-MgO trong ilmenit trong các khu vc 258

-Al
2
O
3
263
Hình 8.16. Thành phn pyroxen khu vc III, IX trong h to Na
2
O - Al
2
O
3
263
Hình 8.17. Thành phn pyroxen khu vc III, IX trong h to FeO- Al
2
O
3
. 264
xi
DANH MC NH TRONG BÁO CÁO (PHN II)
Trang
nh 6.1. Th siêu mafic trong khu vc ak Sa 26
nh 6.2. Kho sát lò khai thác vàng m Bãi Gió 31
nh 6.3. Qung pyrotin+chalcopyrit m Bãi Gió, ak Sa 31
nh 6.4.im khai thác granit Ngk T có cha khoáng hoá Cu-Mo 43
nh 6.5. Mu qung sulfur trong má Ngk T 43
nh 6.6. Qung thch anh sulfur  m vàng ak Ri Pen (ak Tô-Kon Tum) 50
nh 6.7.ai mch lamprophyr  m vàng ak Ri Pen (ak Tô-Kon Tum) 50
nh 6.8. Quang cnh bãi khai thác vàng  Núi Km-m vàng Bng Miêu 73
nh 6.9. Kháo sát im qung H Ráy-m vàng Bng Miêu 73
nh 6.10. ai mch lamprophyr  Cu Hà Ra-Kon Chro 82

nh 8.2. Picroilmenit ngun gc kimberlit. Mu K-1793 (t su tp ca Phm Bình và
nnk, 1997). Khu vc I 224
nh 8.3. Spinelit có b mt b gm mòn magma mnh m. Mu K-4234 225
nh 8.4. Mnh b mt cromdiopsit. Mu TN-36, khu vc ming núi la Hàm Rng-
Pleiku-Gia Lai 225
nh 8.5. Các thành to bin cht (eclogit?) mt ct Vn Lem 279
nh 8.6.c m thch hc ca eclogit (?)  Vn Lem. 279
1
Chng VI
U KIN HÌNH THÀNH VÀ QUY LUT PHÂN B VÀNG
VI.1. CÁC KIU M VÀNG VÀ C IM PHÂN B.
VI.1.1. Vn  phân chia và h thng hóa các m vàng.
Trong nghiên cu sinh khoáng, vic phân chia và h thng hóa các m khoáng
sn là công vic cn phi tin hành. Cho n nay, cha có s thng nht v phân chia
và h thng hóa các m khoáng sn trên th gii cng nh  Vit Nam. iu ó gây
không ít khó khn cho vic liên kt, i sánh tài liu. Tuy nhiên, ây là mt vn  có
ni dung rt rng, không th bàn n mt cách ngn gn và n gin trong mt  tài
có ni dung tng i hp, ch yu bàn n sinh khoáng vàng  tài này. Vì th
trong phn này, chúng tôi nêu mt cách tóm tt nhng nét chính, ch yu là gii thiu
mt s cách phân loi và h thng hóa mii vi các m khoáng sn vàng ng i
ph bin trong vn liu th gii mà  tài có th tip thu, chn lc và tin hành phân
chia qung hóa vàng trên lãnh th MT&TN mt cách tng i hp lý.
Trong nhng nm gn ây, trong vn liu th gii ph bin cách phân loi và h
thng khoáng sn vàng theo kiu m. Kiu mc hiu là m hay m khoáng sn
có nhng nét chung v ngun gc a cht, thành phn vt cht, môi trng nh v
qung và bi cnh hình thành. ôi khi, các yu t vc m hình thái thân qung
cng c a vào nh là mt tiêu chí phân loi. Trong t nhiên, vàng vi t cách là
khoáng sn thuc 2 kiu: m vàng thc th và m vàng i kèm. Tuy nhiên, vi iu
kin k thut công ngh hin nay, khái nim vàng i kèm ch là tng i. Trong các
n liu th gii gn ây, xut hin nhiu kiu m phc hp, trong ó vàng cng có

lng vàng sn có, các dung dch (các fluid) có th còn cun hút thêm vàng t các á
mà chúng thm thu qua (ôi khi lng vàng này li chim phn ch yu  hình
thành nên m). Chính vì vy các m qung vàng mà chúng ta quan sát thy ôi khi có
ngun gc rt phc tp, vic tách bch chúng mt cách áng tin cy  i n kt lun
rng chúng liên quan ngun gc vi khi xâm nhp này hay phc h phun trào khác
là vn  rt nan gii và cng là mc tiêu mà các nhà a cht hng ti trong các công
trình nghiên cu ca mình.
Cho n nay thc s chúng ta cha có mt phng pháp nghiên cu nào ti u
cho phép gii quyt vn  nêu trên mt cách hu hiu nht. Gii pháp mà các nhà a
3
cht thng áp dng là nghiên cu kt hp tt c các yu t (a cht, kin to,
magma, thành phn vt cht, iu kin nhit ng, tui thành to ) óng vai trò ch
o trong quá trình to nên các tích t khoáng c th  t ó i chiu, so sánh và rút
ra các kt lun v ngun gc ca chúng. Trong bi cnh nh vy khó tránh khi các
quan im ch quan, nhng nhìn chung cho n nay nhng mô hình ngun gc thành
to vàng ca nhiu nhà khoa hc ã óng vai trò rt quan trng trong quá trình tìm
kim, thm dò và khai thác loi khoáng sn này.
Di ây chúng tôi s gii thiu s lc mt vài s  trong s hàng chc s 
phân loi các thành to vàng ca các nhà a cht trong và ngoài nc.
Mt trong nhng s  phân loi ngun gc các thành to vàng c nhiu nhà
a cht phng Tây và Trung Quc áp dng là s  ca Robert Kerrich, Richard
Goldfarb, David Groves và Steven Garwin (2000).
Bn tác gi này phân chia các thành to vàng ra 6 kiu khác nhau:
1- Các thành to vàng to núi rìa hi t.
2- Các thành to vàng kiu Carlin rìa lc a hoc trong nn.
3- Các thành to vàng - bc nhit  thp liên quan vi các cung.
4- Các thành to vàng ng - porphyre cung i dng n cung lc a.
5- Các thành to kiu ng - vàng oxit st phi to núi (anorogenic) n to núi
mun.
6- Các thành to sulfur c xít giàu vàng nm trong á núi la bin nông n

- Tn ti mt t hp nguyên t tách bit so vi các loi hình thành to khác c
trng bi s làm giàu các nguyên t nh Au, Ag (± As, Sb, Te, W, Mo, Bi, B) và
ng i nghèo Cu, Pb, Zn, Hg và Tl so vi chun nn. Sb và Hg giàu hn trong các
b phn nhit  thp thuc giaion cui ca các thành to này.
V mt không gian, các thành to vàng to núi thng liên quan vi các cu
trúc xuyên v bc mt, ngn cách gia các a khi hoc là nhng cu trúc ranh gii
gia các n v kin to hoc kin to a tng (Wyman và Kerrich, 1988, 1990;
Colvin, 1989; Grove và Foster, 1991; Goldfarb et al, 1993).
Fluid to qung có  mui < 6% ng lng NaCl, CO
2
, ± CH
4
, ± N
2
, ± H
2
S.
Fluid có hàm lng Cl thp nhng hàm lng S khá cao, iu này phn ánh mt thc
t là fluid bin cht c to thành trong v vi ~ 60 ppm Cl và ~ 1000 ppm S. Các
5
bao th fluid nguyên sinh gm: (1) H
2
O - CO
2
; (2) giàu CO
2
, hàm lng CH
4
thay i,
H

2
- (< 10 % mole) và fluid mang H
2
S.
- Bin i á vây quanh qung xy ra trong iu kin nhit  thp: argilit hóa
á silicat, silic hóa á carbonat và lisvenit hóa á mafic và siêu mafic.
- Cu trúc thân qung c trng bi các i bin cht trao i, vng mt hoc
phát trin yu t mch.
6
Mc dù có nhng c trng gn gi v khoáng vt, a hóa, bin i gn
qung , các m kiu Carlin (Au-Hg) c hình thành trong nhng bi cnh kin to
rt khác nhau - thng liên quan ngun gc vi các t hp magma kiu cung o, rìa
lc a tích cc và magma ni mng. Chúng thng t hp vi các kiu m khác.
Theo [Borisenko et al., 2002] có th phân bit c 4 dãy ngun gc trong ó có 4
kiu m Au-Hg nh sau:
- Vàng-sulfur (Au-Pb-Zn)  Vàng-bc (Au-Ag)  Vàng-Arsen-thy ngân
(Au-As-Hg)  Thy ngân-antimon (Hg-Sb);
- Vàng-sulfur (Au-As)  Vàng-antimon-thy ngân (Au-Sb-Hg); Thy ngân-
Antimon (Hg-Sb);
-ng-molipden (Au) porphyr (Cu-Mo-Au)  Vàng-bc-tellur (Au-Ag-Te) 
vàng-tellur-thy ngân (Au-Te-Hg)  Thy ngân (Hg-Sb);
- Vàng-ng-skarn (Au-Cu-Sk)  Vàng-ng-thch anh dng mch (Au-Cu-
Q)  Vàng-ng-thy ngân (Au-Cu-Hg)  Thy ngân (Hg-Sb).
Có nhng quan m khác nhau v ngun gc khoáng hóa Au-Hg:
- S chng gi qung Sb-Hg lên các khoáng hóa vàng sm hn.
- Các m Au-Hg là kiu m Sb-Hg in hình trong ó Au xut hin do c ly
tá vây quanh.
- Các m Au-Hg là nhng m vàng nhit  cao-trung bình trong ó các t hp
khoáng Ag, Sb, Hg xut hin  giai n nhit  thp kt thúc quá trình nhit dch.
- M Au-Hg là m nhit dch nhit  thp c hình thành  mc gn b mt

0
C. Fluid liên quan ti quá
trình bin i và khoáng hoá mun b hoà loãng hn (<15% ng lng NaCl) và 
nhit  thp hn (200 – 400
0
C).
Theo [Sotnikov et al., 2004], các m Cu-Mo-(Au) porphyr có th xut hin
trong nhiu thi k khác nhau, song tp trung nht và có ý ngha nht là Mesozoi và
Kainozoi. ai sinh khoáng tây Thái Bình Dng, trong ó có lãnh th Vin ông-
Nga, ông Trung Quc, Philippin, Indonesia, Papua New Guinea, New Zealand các
m Cu-Mo-(Au) có tui hình thành t 230 n 1 triu nm, trong ó ghi nhn c 2
pik quan trng: Permi-Trias (250-230 tr.n.), Jura-Kreta (160-110 tr.n.).
V bi cnh kin to, các m Cu-Mo-(Au) thng xut hin trong cu trúc c
hình thành liên quan n hot ng hút chìm. Tuy nhiên, cng có nhiu m xut hin
8
trong bi cnh ni mng. Theo Sillitoe (1993) các thành to porphyre c hình thành
hoc trong ch  kin to xit ép hoc trong ch  tách dãn ca c hai kiu cung o
i dng và lc a.
Muller, Grove (1993) và Sillitoe (1997) cho rng có mt mi liên quan trc tip
gia các á núi la giàu K vi s hình thành các thành to ng porphyre giàu vàng và
nhit dch nhit  thp. Bên cnh ó, nhiu nhà nghiên cu khng nh rng trng thái
ôxy hoá cao ca các magma porphyre dn n vic làm giàu các kim loi qua s bão
hoà hi nc ca các dung th ang kt tinh.
Các thành to porphyre và nhit dch nhit  thp liên quan vi xâm nhp
thng phân b dc theo các t gy trt bng và hng ca chúng hoc gn song
song hoc vuông góc vi cung magma. Ví d v các i t gy song song vi cung
magma khng ch v trí phân b ca các thành to khoáng có th thy  Philippine, 
h t gy West Fissure-Domeyco, Chile. V loi t gy ct chéo cung có th nêu ra
nh h a hào Bulolo  Papua New Guinea và các thành to khoáng ct qua cung 
Ande.

thành to vàng. Nhìn chung cách phân loi ca các nhà a cht Nga có phn khác bit
i vi các nhà a cht phng tây. Nu nh các nhà a cht phng tây xp sp các
thành to vàng da trên c s các s  kin to mng thì các nhà a cht Nga li tp
trung s chú ý ca mình vào c ch thành to hoc thành phn vt cht ca các kiu
m riêng bit  tng hp trong các bng phân loi ca mình. Chng hn, a phn các
nhà a cht Nga phân bit hai nhóm ln: ni sinh và ngoi sinh. Trong các nhóm ln
ó li tip tc phân bit các nhóm nh hn, chng hn nh nhóm ngun gc magma,
ngun gc bin cht, ngun gc trm tích Chi tit hn, các bng phân loi li c
chia ra các thành h khác nhau da trên t hp các khoáng vt hoc kim loi trong mi
kiu m.
 có th so sánh gia hai xu th phân loi va nêu, chúng tôi xin gii thiu
mt trong nhng s  khá thnh hành  Liên Xô ó là s  ca hai tác gi Volfson
F.E và Drujunin A.V (1982). Theo các tác gi này các thành to vàng có th chia ra
các kiu ngun gc và công nghip chính sau ây:
- Các thành to nhit dch nhit  cao, trung bình và thp, trong ó phân bit
mt lot thành h.
- Các thành to cui kt vàng bin cht.