BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
–&—
NGUYỄN THÀNH SƠN XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG
BÁN BUÔN ĐIỆN CẠNH TRANH VIỆT NAM Chuyên ngành : Kinh tế công nghiệp
Mã số : 62.31.09.01
TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN BUÔN ĐIỆN CẠNH TRANH
16
1.1. TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG ĐIỆN
16
1.1.1. Điện năng và vai trò của điện trong nền kinh tế 16
1.1.2. Khái niệm thị trường và thị trường điện cạnh tranh 18
1.1.3. Đặc điểm của thị trường điện 27
1.1.4. Điều tiết của Nhà nước đối với thị trường điện 28
1.1.5. Tái cấu trúc ngành điện với phát triển thị trường điện cạnh tranh 29
1.2. CÁC MÔ HÌNH TỔ CHỨC THỊ TRƯỜNG ĐIỆN CẠNH TRANH
36
1.2.1. Mô hình thị trường điện độc quyền 37
1.2.2. Mô hình thị trường phát điện cạnh tranh 38
1.2.3. Mô hình thị trường bán buôn điện cạnh tranh 39
1.2.4. Mô hình thị trường bán lẻ điện cạnh tranh 41
1.3. CẤU TRÚC VÀ CƠ CHẾ VẬN HÀNH THỊ TRƯỜNG BÁN BUÔN
ĐIỆN CẠNH TRANH
44
1.3.1. Cấu trúc của thị trường bán buôn điện cạnh tranh 44

1.3.2. Các dạng thị trường trong mô hình thị trường bán buôn điện cạnh tranh 50
1.3.3. Giá điện trong thị trường bán buôn điện cạnh tranh 57
1.4. KINH NGHIỆM XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG ĐIỆN
CẠNH TRANH CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

61
1.4.1. Xây dựng và phát triển thị trường điện của một số nước trên thế giới 61
1.4.2. Bài học kinh nghiệm cho phát triển thị trường điện Việt Nam 69
Kết luận Chương 1 71
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG ĐIỆN HIỆN NAY VÀ SỰ CẦN

CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH VÀ GIẢI PHÁP CHO XÂY DỰNG
VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN BUÔN ĐIỆN
CẠNH TRANH VIỆT NAM 120
3.1. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN
BUÔN ĐIỆN CẠNH TRANH VIỆT NAM
120
3.1.1. Dự báo cung, cầu và truyền tải điện năng trong giai đoạn thị trường
bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam
120
3.1.2. Định hướng xây dựng và phát triển thị trường bán buôn điện cạnh
tranh Việt Nam
125
3.1.3. Mục tiêu xây dựng và phát triển thị trường bán buôn điện cạnh tranh
Việt Nam
127
3.2. MÔ HÌNH ĐỀ XUẤT CHO THỊ TRƯỜNG BÁN BUÔN ĐIỆN CẠNH
TRANH VIỆT NAM
131
3.2.1. Hình thành các thành viên thị trường bán buôn điện cạnh tranh thông
qua tái cấu trúc ngành điện Việt Nam
132
3.2.2. Mô hình đề xuất và cơ chế vận hành thị trường bán buôn điện cạnh
tranh Việt Nam
151
3.3. GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BÁN
BUÔN ĐIỆN CẠNH TRANH VIỆT NAM
159

ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong Luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công
trình nào khác.
Đà Nẵng, tháng 3 năm 2014 Nguyễn Thành Sơn

iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

A0 Trung tâm Điều độ Hệ thống điện quốc gia
BOT Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao
PBP Price - Based Pool - Thị trường chào giá tự do
CfD Contract for Different - Hợp đồng sai khác
CBP Cost - based pool - Thị trường chào giá theo chi phí
CTĐL Công ty điện lực
EVN Tập đoàn Điện lực Việt Nam
EMS Energy Management System - Hệ thống quản lý năng lượng
HTĐ Hệ thống điện
IPP Nhà máy điện độc lập
KV Kilovolt - Là đơn vị đo điện năng = 1000 volt
MBA Máy biến áp
MDMSP Đơn vị cung cấp và quản lý số liệu đo đếm
MO Đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện

Bảng 2.2 Nhu cầu công suất hệ thống điện Việt Nam 2005 - 2012 77
Bảng 2.3 Tiêu thụ điện theo ngành giai đoạn 2005 - 2012 77
Bảng 2.4 Cơ cấu mua điện của Công ty Mua bán điện từ các tổ chức bán điện 80
Bảng 2.5 Giá bán buôn điện nội bộ của EVN cho các Tổng CTĐL 2009 - 2012 81
Bảng 2.6 Giá truyền tải điện của Tổng công ty truyền tải điện quốc gia
2010 - 2012
82
Bảng 2.7 Giá bán lẻ điện bình quân Việt Nam giai đoạn 2010-2012 83
Bảng 2.8 Tổng hợp khối lượng đường dây và TBA năm 2012 85
Bảng 2.9 Thống kê giá điện thị trường tháng 7, 8, 9, 10/2012 100
Bảng 2.10 So sánh kế hoạch lợi nhuận của các NMĐ tham gia VCGM 102
Bảng 3.1 Dự báo nhu cầu điện năng Việt Nam giai đoạn 2015 - 2025 122
Bảng 3.2 Cung cầu, tỷ lệ dự phòng công suất điện năm 2015 - 2030 122
Bảng 3.3 Khối lượng lưới điện truyền tải dự kiến xây dựng giai đoạn 2011
- 2030 124
Bảng 3.4 Tổng công suất đặt toàn hệ thống năm 2009 và năm 2015 137
Bảng 3.5 Công suất các đơn vị phát điện dự kiến năm 2015 140
Bảng 3.6 So sánh chức năng nhiệm vụ của SO và MO 141
Bảng 3.7 Đề xuất lộ trình giảm sự can thiệp của Nhà nước về giá trong các
giai đoạn phát triển thị trường điện Việt Nam 164 vi

DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ

Trang

Hình 1.1 Dây chuyền sản xuất kinh doanh của ngành điện 17
Hình 1.2 Cung, cầu điện năng 23

vii

Hình 2.14 Cơ cấu các loại nguồn phát tham gia thị trường phát điện cạnh
tranh Việt Nam 98
Hình 2.15 Giá điện thị trường trung bình tháng trong tháng 8/2012 99
Hình 2.16 Tương quan giữa giá điện thị trường và giá hợp đồng trong tháng
8/2012 99
Hình 2.17 Thống kê giá điện thị trường tháng 7,8,9,10/2012 101
Hình 3.1 Dự kiến cơ cấu thị phần trong khâu phát điện của Việt Nam năm
2020 121
Hình 3.2 Dự kiến các giai đoạn phát triển TTĐ tại Việt Nam 126
Hình 3.3 Sơ đồ nguyên tắc tái cấu trúc các khâu của ngành điện 136
Hình 3.4 Biểu đồ tổng công suất đặt toàn hệ thống năm 2009 và năm 2015 137
Hình 3.5 Phân tách các khâu Phát điện - Truyền tải - Phân phối trong điều
kiện chuyển đổi sang thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt
Nam 149
Hình 3.6 Cấu trúc thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam và
các mối quan hệ hợp đồng trong thị trường 151
Hình 3.7 Sơ đồ phân cấp trao đổi thông tin dữ liệu tích hợp trong thị
trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam 169

1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu
Thị trường điện (TTĐ) là xu hướng phát triển tất yếu của nhiều nước trên thế
giới, TTĐ hình thành đảm bảo khai thác tối ưu mọi nguồn lực, đáp ứng nhu cầu điện
năng cho phát triển kinh tế - xã hội với chất lượng ổn định, an toàn và kinh tế, góp
phần bảo đảm quốc phòng, an ninh và an ninh năng lượng quốc gia. Điều kiện hình

thị trường, thị trường phát điện cạnh tranh Việt Nam hiện nay tất yếu sẽ chuyển đổi
sang các mô hình TTĐ có mức độ cạnh tranh cao hơn, có tính minh bạch hơn như:
mô hình thị trường bán buôn điện cạnh tranh, mô hình thị trường bán lẻ điện cạnh
tranh. Qua tìm hiểu, thu thập các thông tin, tài liệu liên quan đến việc nghiên cứu để
xây dựng, phát triển mô hình TTĐ Việt Nam, tác giả nhận thấy chưa có nghiên cứu
nào đề cập đến xây dựng, phát triển thị trường bán buôn điện cạnh tranh cho Việt
Nam, là mô hình TTĐ có mức độ cạnh tranh ở cấp cao hơn thị trường hiện nay, do
vậy nhằm góp phần vào các công trình nghiên cứu của ngành điện đối với việc xây
dựng và phát triển TTĐ cạnh tranh Việt Nam, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Xây
dựng và phát triển thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam” làm Luận án
tiến sĩ của mình. Tác giả xác định đề tài Luận án là thật sự cần thiết, đảm bảo tính
khoa học và có thể áp dụng đối với ngành điện Việt Nam trong quá trình xây dựng
và phát triển TTĐ.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Luận án tập trung nghiên cứu những vấn đề sau:
- Lý thuyết về TTĐ, đặc điểm TTĐ và điều kiện chuyển đổi, phát triển TTĐ
của một số nước điển hình trên thế giới theo từng giai đoạn phát triển của TTĐ: Thị
trường phát điện cạnh tranh; Thị trường bán buôn điện cạnh tranh; Thị trường bán
lẻ điện cạnh tranh. Đi sâu vào nghiên cứu lý thuyết về mô hình, cơ chế vận hành,
các dạng TTĐ thứ cấp trong thị trường bán buôn điện cạnh tranh làm cơ sở cho việc
xây dựng và phát triển VWEM trong thời gian đến.
- Phân tích thực trạng của ngành điện Việt Nam, cơ sở pháp lý hình thành
TTĐ Việt Nam, hiện trạng và định hướng, lộ trình hình thành và phát triển của TTĐ
Việt Nam trong thời gian đến. Nghiên cứu, phân tích thực trạng vận hành thí điểm
thị trường phát điện cạnh tranh nội bộ EVN, đồng thời phân tích cơ sở, đặc điểm, cơ
3

chế vận hành của VCGM nhằm định hướng việc phát triển mô hình TTĐ cạnh tranh
giai đoạn bán buôn.
- Nghiên cứu xây dựng mô hình VWEM trong điều kiện chuyển đổi từ mô


6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
- Hệ thống hoá được những vấn đề cơ bản của TTĐ, đặc điểm, nguyên tắc
hoạt động, điều kiện hình thành, phát triển TTĐ, các hình thức tổ chức TTĐ. Phân
tích những đặc thù của thị trường bán buôn điện cạnh tranh và tìm hiểu TTĐ của
một số quốc gia trên thế giới có những nét tương đồng với thực trạng của Việt Nam
từ đó rút ra được các bài học kinh nghiệm cho việc phát triển TTĐ tại Việt Nam.
- Đã làm rõ được hiện trạng và xu hướng phát triển của ngành điện Việt
Nam; tình hình triển khai thực hiện các bước đưa TTĐ vào áp dụng tại Việt Nam.
Trên cơ sở khoa học và thực tiễn, luận án xác định được những tồn tại, và nguyên
nhân của những tồn tại hiện nay của ngành điện, TTĐ Việt Nam.
- Đề xuất xây dựng cơ chế hoạt động cho thị trường bán buôn điện cạnh tranh
với những yêu cầu hoạt động, mối quan hệ của từng bộ phận tham gia TTĐ Việt
Nam cùng các giải pháp đối với ngành điện Việt Nam cho việc xây dựng và phát
triển VWEM trong thời gian tới.
5

CHƯƠNG
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ
THỊ TRƯỜNG BÁN BUÔN ĐIỆN CẠNH TRANH

Theo xu thế phát triển tất yếu của TTĐ trên thế giới, nhiều quốc gia hiện nay
đang trong quá trình cải cách, xây dựng, phát triển TTĐ vì vậy có rất nhiều học giả
đã nghiên cứu lý thuyết về TTĐ cũng như các đề tài khoa học nghiên cứu phục vụ
cho việc xây dựng và phát triển TTĐ, các tổ chức trên thế giới như Ngân hàng thế
giới, Ngân hàng phát triển châu Á cũng có các nghiên cứu để hỗ trợ các nước đang
phát triển đẩy nhanh quá trình thị trường hóa ngành điện. Để đảm bảo tính kế thừa
những nghiên cứu trước đây cũng như khẳng định những đóng góp khoa học của
luận án, luận án đã chọn lọc các tài liệu và thực hiện tổng quan tình hình nghiên cứu
về các vấn đề có liên quan đến luận án như sau:

động của ngành điện của TTĐ tại nước Anh và Mỹ. Cuối cùng tác giả đưa ra kết
luận quan trọng nhất khẳng định TTĐ cạnh tranh, như các loại thị trường được điều
tiết khác cần phải được thiết kế và thiết kế này phải thật tốt mới đảm bảo xây dựng
thành công được thị trường.
Tiến sĩ Frank A. Wolak, khoa Kinh tế, trường đại học Stanford, Mỹ có nhiều
nghiên cứu về TTĐ, với các tài liệu như: “Thiết kế TTĐ và hành vi của giá trong việc
tái cấu trúc TTĐ: So sánh giữa các nước trên thế giới” [22], tài liệu này đề cập đến
các quy tắc thị trường điều chỉnh việc tái cấu trúc TTĐ ảnh hưởng đến các đông lực
về hành vi của giá điện, sử dụng các thông tin từ TTĐ của Anh, xứ Wales, Nauy, tiểu
bang Victoria của Úc và New Zealand. Tác giả đưa ra nhận định rằng ngành điện của
quốc gia mà có sự tham gia phần đông bởi tư nhân có xu hướng biến động giá nhiều
hơn, trong khi đó nếu có ít các đơn vị nhà nước tham gia thị xu hướng giá điện trung
bình thấp hơn; TTĐ có nhiều thành phần tham gia bắt buộc thì xu hướng giá sẽ biến
động nhiều hơn và ngược lại. Cuốn “Thiết kế thị trường bán buôn điện cạnh tranh
cho các nước Mỹ Latinh” [23], trong tài liệu của tác giả này trình bày khuôn khổ
chung cho thiết kế TTĐ ở các nước Mỹ Latinh với các nội dung chính giải quyết các
nội dung về quy tắc thị trường, cơ cấu thị trường, và các tổ chức pháp lý cần thiết để
thành lập được thị trường bán buôn điện cạnh tranh, đem lại lợi ích tối đa cho khách
hàng sử dụng điện cũng như đối với ngành công nghiệp điện năng của các nước này.
Vai trò của Chính phủ, tư nhân,… trong việc xây dựng và phát triển TTĐ. Cuối cùng
7

tác giả đề xuất thiết kế TTĐ làm mẫu cho các nước Mỹ Latinh và việc ứng dụng
còn tùy thuộc vào đặc điểm tình hình của mỗi nước.
Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) có nhiều tài liệu đề cập đến việc cải tổ
ngành năng lượng của các quốc gia trên thế giới như: “Cải tổ TTĐ” [25], “TTĐ
cạnh tranh” [26], “Các cơ quan điều tiết trong TTĐ tự do” [27],… các tài liệu này
được ban hành dưới hình thức sổ tay tham khảo đưa ra những vấn đề lý luận chung
về TTĐ, các minh chứng trong quá trình xây dựng và phát triển TTĐ của một số
quốc gia trên thế giới, là tài liệu tham khảo hữu ích cho các quốc gia trong quá trình

chia tách dọc hoạt động truyền tải ra khỏi phát điện và phân phối điện. Đồng thời
việc chia tách ngang thiết lập một số lượng nhất định các đơn vị phát điện và phân
phối điện cũng được thực hiện để hạn chế lũng đoạn thị trường. Các cơ quan điều
tiết độc lập cũng được thành lập để giám sát quá trình cải cách và hoạt động của thị
trường. Đối với các nước đang phát triển, sự phát triển TTĐ cạnh tranh tại các nước
này chậm hơn so với các nước công nghiệp phát triển tuy nhiên, một số nước như:
Achentina, Bra-xin, Philippin, Trung Quốc,…đã có được những thành công nhất
định trong quá trình cải cách. Các nước này đều đạt được những cải thiện đáng kể
trong SXKD điện: giá điện giảm, độ tin cậy cung cấp điện được nâng cao và đầu tư
của các thành phần kinh tế vào ngành điện tăng.
Hình 1. Thời điểm quan trọng cải tổ ngành điện lực của một số nước
1980 1990
2000 2010
Chile (1982 - Luật Điện lực)
Philippin (1987 - Quy định cải tổ #215)
Niu Di-Lân (1987 - Cải tổ ngành điện theo Luật doanh nghiệp Nhà nước)

Malaysia (1990 - Công ty hóa Hội đồng Điện lực quốc gia)

9

Về việc phát triển các mô hình thị trường, đối với các nước phát triển giai đoạn
đầu tiến hành cải cách, các nước này thường áp dụng hình thức “bán dịch vụ truyền
tải”. Khách hàng và nhà sản xuất ký với nhau hợp đồng mua bán điện song phương,
công ty quản lý lưới truyền tải chịu trách nhiệm chuyển tải lượng điện năng theo hợp
đồng đến khách hàng và được hưởng một khoản phí cho công việc này. Hình thức
“bán dịch vụ truyền tải” được thực hiện cho cả lưới truyền tải và lưới phân phối. Các
đơn vị phát điện khi sử dụng dịch vụ truyền tải có thể tự thỏa thuận hoặc tuân theo sự
điều tiết của nhà nước về điều kiện kết nối và chi phí truyền tải. Việc thực hiện hình
thức “bán dịch vụ truyền tải” không yêu cầu phải có sự phân tách về chức năng của
CTĐL liên kết dọc độc quyền.
Hình 2. Mức độ cạnh tranh và hình thức sở hữu của TTĐ một số nước trên thế giới

Đối với các nước đang phát triển thông thường ban đầu các nước tiến hành

Hồng Kông, TQ
THAY Đ
Ổ
I HÌNH TH
Ứ
C S
Ở
H
Ữ
U

TƯ NHÂN HÓA

Quá
trình
tái
cấu
trúc
thị
trường
điện
Liên kết dọc
Mô hình
cạnh tranh một
người mua
Mô hình
độc quyền
Mô hình bán
buôn điện
cạnh tranh

phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của Việt Nam, đề ra một lộ trình cải cách thích hợp.
Các nghiên cứu tại Việt Nam như: Nghiên cứu lộ trình hình thành và phát
triển thị trường năng lượng Việt Nam [1], Báo cáo Dự án Hỗ trợ kỹ thuật TA 3763-
VIE về Lộ trình cải cách ngành điện [17], Báo cáo tư vấn thiết kế thị trường phát
điện cạnh tranh Việt Nam [4], Đề án thiết kế tổng thể thị trường phát điện cạnh
tranh và tái cơ cấu ngành điện cho phát triển TTĐ [5], Báo cáo Dự án xây dựng
quy định thị trường phát điện cạnh tranh Việt Nam [6], Hoàn thiện mô hình tổ chức
sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty Điện lực Việt Nam [8], Nghiên cứu một số
vấn đề kỹ thuật liên quan đến sự phát triển của TTĐ Việt Nam [9], Đề án xây dựng
TTĐ cạnh tranh giai đoạn 1 [12], Nghiên cứu tính toán phí đấu nối và giá truyền tải
trong TTĐ [15], … Cụ thể nội dung nghiên cứu của một số đề tài như sau:
11

- Đề tài “Nghiên cứu về lộ trình hình thành và phát triển thị trường năng
lượng Việt Nam” [1] của Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương) đã phân tích lộ
trình thích hợp cho việc hình thành và phát triển TTĐ Việt Nam là:
o Giai đoạn 1 (từ năm 2004-2006): chỉ nên tạo lập và đưa vào hoạt động
TTĐ cạnh tranh hạn chế; trong quá trình thực hiện mô hình này tiếp tục giải quyết
những tồn tại, vướng mắc để chuẩn bị điều kiện chuyển sang mô hình rộng hơn.
o Giai đoạn 2 (từ năm 2007-2010): bổ sung hoàn thiện các điều kiện, đặc
biệt là hệ thống văn bản pháp quy và mô hình tổ chức công ty thuỷ điện theo từng
con sông, các công ty trách nhiệm hữu hạn, cổ phần về phát điện, phân phối điện để
chuẩn bị chuyển sang TTĐ cạnh tranh nhiều người bán buôn điện cho nhiều người
mua điện.
o Giai đoạn 3 (từ năm 2010-2020): tạo lập và phát triển thị trường nhiều
người bán buôn điện cho nhiều người mua điện; trong quá trình này tiếp tục chuẩn
bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để chuyển sang mô hình cuối cùng là thị trường
bán lẻ điện;
o Giai đoạn 4 (sau năm 2020): chuyển sang mô hình thị trường cạnh tranh
bán lẻ điện.

chưa đầy đủ, vì vậy Việt Nam phải lựa chọn mô hình một người mua trong giai
đoạn trước mắt. Theo đó, cơ quan mua duy nhất sẽ có trách nhiệm thu mua cung
ứng điện ở mức chi phí thấp nhất nhằm đáp ứng nhu cầu điện cho toàn hệ thống; thu
mua điện sẽ dựa trên cơ sở luật lệ đấu thầu và quy hoạch nguồn chi phí thấp nhất
được thiết lập dưới sự giám sát của cơ quan điều tiết. Thị trường một người mua
duy nhất là giai đoạn quá độ giữa cơ cấu thị trường hiện tại và thị trường bán buôn
điện cạnh tranh hoàn toàn. Mục tiêu chính của thị trường một người mua duy nhất
là tăng đầu tư vào lĩnh vực phát điện mới hiện đang rất cần được đầu tư mà không
đặt ngành điện trước rủi ro thị trường không đáng có do cạnh tranh, trong khi bảo
đảm rằng các nguồn cung ứng điện bổ sung được thu mua ở mức chi phí thấp nhất.
Sau vài năm thực hiện mô hình cơ quan mua duy nhất và đã bổ sung vào hệ
thống đủ công suất phát mới, cơ quan mua duy nhất có thể bắt đầu thực thi thị
trường điện giao trước một ngày thử nghiệm nhằm đạt được lợi ích giảm chi phí bổ
sung thông qua việc sử dụng hiệu quả hơn các nguồn tài nguyên nhiên liệu, đặc biệt
là nguồn thuỷ năng. Cơ quan mua duy nhất có thể thành lập TTĐ giao ngay thử
13

nghiệm để thu mua điện trong ngắn hạn. Việc này đòi hỏi cơ quan mua duy nhất
xây dựng quy trình chào giá phát điện và các hệ thống thông tin cần thiết để hỗ trợ.
Việc này cũng yêu cầu cơ quan mua duy nhất tính toán giá điện giao ngay cho mỗi
giai đoạn điều độ, và xây dựng hệ thống đo đếm và lập hóa đơn để chi trả cho các
đơn vị phát điện. TTĐ giao ngay nội bộ vì thế sẽ là bước chuẩn bị để tiến tới một thị
trường điện giao ngay quy mô lớn trong giai đoạn tiếp theo, ví dụ, thị trường cạnh
tranh bán buôn điện.
Vấn đề đặt ra tiếp theo là với mô hình một người mua duy nhất thì mô hình
này được tổ chức như thế nào và ở đây ai là người mua duy nhất? Cũng theo Báo
cáo này, có 3 phương án tổ chức sau:
o Phương án 1: Thành lập một cơ quan mua duy nhất thuộc sở hữu Chính
phủ, mới và phi lợi nhuận; Hợp nhất 4 đơn vị truyền tải hiện tại thành một công ty
truyền tải độc lập quốc gia mới; Chuyển đổi A0 thành một cơ quan vận hành hệ

giải quyết được các vấn đề: hệ thống hoá một số vấn đề cơ bản về cải cách cơ cấu
tổ chức của các CTĐL và xây dựng TTĐ cạnh tranh; tổng hợp, so sánh kinh nghiệm
về cơ cấu lại các CTĐL và xây dựng TTĐ ở một số nước, khu vực trên thế giới để
vận dụng áp dụng vào Việt Nam; phân tích, đánh giá thực trạng cơ cấu tổ chức của
Tổng công ty Điện lực Việt nam (nay là Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN); đề
xuất phương hướng và các giải pháp cơ cấu lại EVN và xây dựng TTĐ, xây dựng
lộ trình thực hiện phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh thực tế của nước ta vào thời
điểm nghiên cứu.
Những nhận định và vấn đề đặt ra cho nghiên cứu tiếp theo của luận án
Trên cơ sở tổng quan những nội dung và kết quả của một số công trình
nghiên cứu liên quan đến việc xây dựng và phát triển TTĐ, luận án đã tiếp cận, về
cơ bản luận án có một số nhận định sau:
- Các nghiên cứu về TTĐ ở nước ta đều thống nhất xác định trong điều kiện
hoàn cảnh của Việt Nam thì trong giai đoạn trước mắt mô hình thị trường có lợi và
thích hợp nhất là mô hình thị trường một người mua, trong đó EVN sẽ đóng vai trò
là người mua duy nhất trên thị trường.
- Các nghiên cứu tập trung chủ yếu vào việc xác định lộ trình chung cho việc
phát triển TTĐ của Việt Nam, đi sâu vào nghiên cứu mô hình TTĐ Việt Nam trong
giai đoạn chuyển đổi từ mô hình độc quyền sang thị trường phát điện cạnh tranh và