Trung tâm Thông tin – Tư liệu, CIEM
1
Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương
Trung tâm Thông tin – Tư Liệu
------------------------------------------------------------

THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ VIỆT NAM TRƯỚC THỀM MỞ CỬA

Việt Nam đang từng bước hội nhập sâu, rộng vào nền kinh tế quốc tế. Quá
trình hội nhập buộc chúng ta phải thực hiện các cam kết mở cửa thị trường
nội địa. Quá trình mở cửa và sự phát triển nền kinh tế thị trường đã mang lại
cho nền kinh tế nước ta những cơ hội to lớn đồng thời cũng đặt ra những
thách thức mới với hầu hết các ngành nghề và lĩnh vực. Trong đó lĩnh vực
phân phối hàng hoá không phải là một ngoại lệ.
Hệ thống phân phối về cơ bản bao gồm mạng lưới bán buôn và bán lẻ. Hệ
thống này ngày càng phát triển và đa dạng do có sự tham gia của nhiều
thành phần kinh tế đó là các doanh nghiệp, tập đoàn, các công ty đa quốc gia
hệ thống các cửa hàng bán lẻ, siêu thị, các trung tâm thương mại… Sự phát
triển của hệ thống bán lẻ ngày càng có vai trò quan trọng trong sự phát triển
kinh tế, giữ vai trò liên kết giữa nhà sản xuất và tiêu dùng, nó tác động trực
tiếp đến lợi nhuận của nhà sản xuất và lợi ích của người tiêu dùng. Việc xây
dựng và phát triển hệ thống phân phối đã và đang trở thành một dạng thức
kinh doanh mang tính cạnh tranh cao.
Sự phát triển của hệ thống phân phối hàng hoá làm cho quá trình chuyển
dịch hàng hoá gắn liền với nhu cầu thực tế của thị trường, giúp cho nhà sản
xuất có những điều chỉnh thích hợp. Cùng với tiến trình hội nhập kinh tế
quốc tế các doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động trong lĩnh vực phân
phối cũng phải đương đầu với sự cạnh tranh với các doanh nghiệp nước
ngoài nhiều kinh nghiệm. Để tồn tại và phát triển lớn mạnh các doanh
nghiệp Việt Nam cần xây dựng cho mình một hướng đi thích hợp. Bên cạnh
đó nhà nước cần có những chính sách đúng đắn, cụ thể để hỗ trợ, đảm bảo

Xếp
hạng Quốc gia
Độ
hấp dẫn
(%)
Rủi ro
Quốc gia (%)
Độ
bão hòa
(%)
Áp lực
T.gian
(%) Điểm số
1 Ấn Độ 42 67 80 74 92
2 Nga 52 62 53 90 89
3 Trung Quốc 46 75 56 84 86
4 Việt Nam 34 57 76 59 74
5 Ukraina 43 41 44 88 69
Nguồn: AT Kearney 2007
Trung tâm Thông tin – Tư liệu, CIEM
3
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tổng mức bán lẻ và dịch vụ của Việt
Nam năm 2007 là 726.113 tỉ đồng, tăng tới 23,3% so với năm 2006. Đó là
điều dễ hiểu bởi những năm gần đây, ngành bán lẻ VN xuất hiện thêm nhiều
tập đoàn nước ngoài như Metro Cash&Carry, Bourbon, Parkson và các
doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam như: Hapro, Phú Thái Group, Nguyễn Kim,
Saigon Co.op...
Có thể nói rằng, thị trường bán lẻ Việt Nam đang rất hấp dẫn. Các doanh
nghiệp bán lẻ coi đây là cơ hội kinh doanh lớn và đang chuẩn bị cho cuộc đổ
bộ vào thị trường Việt Nam. Kênh siêu thị và trung tâm thương mại mới

nước trong khu vực (Việt Nam trên 70%, Singapore 55,9%, Malaysia
58,2%, Thái Lan 67,7%...) Việt Nam cũng là cửa ngõ để dẫn vào các thị
trường như Lào, Campuchia…
Sự quan tâm chú ý của các nhà đầu tư ngày càng tăng mạnh sau khi Việt
Nam gia nhập WTO với cam kết mở cửa thị trường bán lẻ để các nhà đầu tư
nước ngoài được trực tiếp tham gia. Theo đó:
• Từ tháng 1/2007, các nhà đầu tư nước ngoài đã được phép thành lập
các công ty liên doanh phân phối hàng hoá, trong đó phía nước ngoài được
phép chiếm giữ 49% số vốn.
• 01/01/2008 cho phép liên doanh không hạn chế vốn góp từ phía nước
ngoài.
• 01/01/2009 cho phép thành lập các doanh nghiệp bán lẻ 100% vốn
nước ngoài.
• 01/01/2010 các doanh nghiệp FDI được cung cấp dịch vụ bán buôn,
bán lẻ tất cả các mặt hàng sản xuất tại Việt Nam và nhập khẩu hợp pháp vào
Việt Nam.
Theo lộ trình mở cửa cùng với những thuận lợi từ thị trường bán lẻ Việt
Nam, đã thu hút sự quan tâm rất lớn của các tập đoàn bán lẻ trên thế giới.
Hiện nay ba tập đoàn bán lẻ hàng đầu là Wal – Mart (Mỹ), Carefuor (Pháp)
và Tesco (Anh) đang rất chú ý tới Việt Nam. Đây là những tập đoàn lớn với
khả năng cạnh tranh lớn, hứa hẹn sẽ mang đến cho thị trường Việt Nam
những thay đổi mạnh mẽ và làm cho thị trường bán lẻ Việt Nam thêm sôi
động.
Bên cạnh đó, Việt Nam đang có sự gia tăng đáng kể của các chủ sản xuất
và kinh doanh vào hệ thống phân phối: Với mục tiêu tăng trưởng bình quân
GDP thời kỳ 2001 – 2010 là 7 - 7.5%/năm thì quy mô về tổng mức lưu
chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ ở thị trường trong nước vào năm 2010 sẽ
ở mức 600 – 650 nghìn tỷ đồng. Theo dự báo, tỷ trọng bán lẻ theo thành
phần kinh tế đến năm 2010 : khu vực kinh tế trong nước chiếm khoảng 93%,
khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 7%. Đến năm 2020 tỷ trọng này

gian và từ chính người tiêu dùng… Các khó khăn có thể được nhắc tới hiện
nay gồm:
Một là, hệ thống mạng lưới phân phối bán lẻ ở nước ta ở trình độ chưa
cao do xuất phát điểm thấp bởi vì trong một thời gian dài, hệ thống siêu thị,
trung tâm thương mại, cửa hàng còn manh mún nhỏ lẻ, Việc chiếm lĩnh thị
trường còn yếu trong khi đó các tập đoàn nước ngoài khá thành công trong