TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC
Khoa Điện Tử Viễn Thông
Báo cáo: tìm hiểu về vòng bi và hộp số
Nhóm thực hiện: Nhóm 1
Bùi Đức Cường Trần Đình Phú
Trịnh Hồng Đức Hà Văn Thập
Nguyễn Văn Hoàng Vũ Viết Tùng
Nguyễn Công Khanh Nguyễn Thị Yến A
Hà Nội 5/2014
[Type text] Page 1
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số
MỤC LỤC
Trang
MỤC LỤC……………………………………………………………………………………. 1
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT……………………………………………………………… 2
DANH MỤC HÌNH ẢNH ………………………………………………………………… 3
DANH MỤC BẢNG BIỂU…………………………………………………………… 4
LỜI MỞ ĐẦU……………………………………………………………………………… 5
Chương 1: tổng quan về vòng bi và hộp số
1. Hộp số
2. Vòng bi
NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 2
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số
NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 5
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số

NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 5
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số
Lời Mở Đầu
Hiện nay, bài toán đặt ra cho việc nâng cao hiệu suất và hạ giá thành sản phẩm đang là yếu tố

• Các cụm chi tiết trong hộp số:
- vỏ hộp số: là chi tiết có nhiệm vụ chứa và bảo vệ cá trục chuyển động của hộp
số, bánh răng và chứa dầu bôi trơn. Ngoài ra còn chứa ổ bi của trục hộp số, có
nút xả dầu và tra dầu vào. Vỏ hộp số thường được làm bằng hợp kim nhôm,
gang
- trục hộp số: thường có 4 loại trục là trục sơ cấp, trục thứ cấp, trục trung gian
và trục số lùi , thường được làm bằng thép. Trên trục hộp số được lắp các bánh
răng, đặc biệt trên trục thứ cấp có lắp các bộ đồng tốc
- bánh răng: thường có 3 loại là bánh răng thẳng, bánh răng ngang và bánh răng
hình chữ V
- bộ đồng tốc: thường dùng để gài số
- cơ cấu điều khiển hộp số gồm có: cơ cấu sang số (gài số), cơ cấu định vị và cơ
cấu khóa hãm.
b. Công dụng cuả hộp số
- Thay đổi tỷ số truyền động giữa động cơ và bánh xe chủ động, để thay đổi vận tốc và
momen của bánh xe cho phù hợp với trọng tải của động cơ
- Thay đổi chiều của momen ở bánh xe chủ động để xe có thể chạy tiến hoặc lùi
NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 5
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số
- Cắt dòng truyề lực lâu dài giữa động cơ và hệ thống truyền lực trong trường hợp xe
chạy khởi động không tải
c. phân loại hộp số
Hộp số tay - còn gọi là số sàn do người điều khiển phải tự chuyển số bằng pê-đan côn
(li hợp) và cần số trên sàn xe.
Hình 1.4.hộp số tay
NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 5
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số
Hộp số tự động - là loại hộp số có thể tự động thay đổi tỷ số truyền động bằng cách sử
dụng áp suất dầu tác động tới từng li hợp hay đai bên trong.
Hình 1.5. Hộp số tự động

- Kích thước chiều rộng nhỏ
- Mức độ tiêu chuẩn hóa cao, giá thành rẻ
 Nhược điểm của vòng bi:
- Kích thước hướng kính lớn
- Lắp gép tương đối khó khăn
- Làm việc có nhiều tiếng ồn, khả năng giảm chấn kém.
b. tổ chức,cấu trúc vật liệu dùng để chế tạo vòng bi
- Phần lớn vật liệu để làm nên vòng bi là thép có tỷ lệ cacbon hợp kim cao. Một yếu tố
quyết định tuổi thọ của vòng bi là độ sạch, độ tinh khiết của thép
- Thành phần chủ yếu trong thép chế tạo vòng bi là Crom và Mangan. Hai nguyên tố này
kết hợp với sắt làm tăng độ thấm tôi và cơ tính của thép.
c. Cấu tạo của vòng bi
NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 5
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số
Hình 1.9. Cấu tạo của vòng bi
 Vòng bi có 4 bộ phận
1.Vòng ngoài 3.con lăn
2. Vòng trong 4. vòng cách
- Vòng trong và vòng ngoài thường có rãnh, vòng trong lắp với ngõng trục,vòng ngoài
lắp với gối trục (vỏ máy, thân máy).
- Con lăn có thể là bi hoặc đũa, lăn trên rãnh lăn. Rãnh lăn có tác dụng làm giảm ứng suất
tiếp xúc của con lăn, hạn chế con lăn di chuyển dọc trục.
- Vòng cách có tác dụng phân bố đều các con lăn, không cho các con lăn tiếp xúc với
nhau.
d. phân loại vòng bi
Tùy theo khả năng chịu tải, có các loại:
- Ổ đỡ là ổ chỉ có khả năng chịu lực hướng tâm và một phần nhỏ lực dọc trục (hình
10 a,b,d,h).
- Ổ đỡ chặn là ổ vừa có khả năng chịu lực hướng tâm vừa có khả năng chịu lực dọc
trục (hình 10 c,e).

đầu và biến đổi đường kính, làm tang độ rộng khe hở. Ma sat lăn tang đáng
kể và có thể dẫn tới sự trượt ở mức độ cao, kết quả là bị hỏng hoàn toàn.
 Biến dạng méo:Đây có thể là kết quả của việc vòng bi tải quá mức trong
thời gian chịu chuyển động nhỏ. Nó là vết lõm của vòng bi như việc tải quá
mức gây ra biến dạng méo. Trong khi hoạt động, biến dạng sẽ làm vòng bi
xoay không đều sản sinh ra sự rung động dư thừa. Nếu ngừng hoạt động,
vùng bị hư hỏng sẽ lan nhanh hơn.
 Sự ăn mòn:Xảy ra khi nước, axit hay chất ô nhiễm khác trong dầu bôi trơn
trong cách lắp đặt vòng bi. Điều này gây ra bởi lỗi bít kín, chất bôi trơn có
tinh axit hay ngưng tụ do khi vòng bi được làm lạnh đột ngột trong lúc
đang hoạt động ở nhiệt độ cao và ở trong không khí ẩm. Kết quả là bề mặt
bị gỉ làm sản sinh ra hoạt động không đều và nhiễu như nhiễu gỉ riêng biệt
với sự bôi trơn và làm mịn hoạt động lăn. Vết gỉ cũng có ảnh hưởng mài
mòn và sinh ra ăn mòn. Các lỗ bị gỉ cũng là sự khởi đầu cho các vết nứt vỡ
và bong tróc bề mặt xảy ra sau đó.
 Bôi trơn:Bôi trơn không đầy đủ và đúng cách là một trong những nguyên
nhân phổ biến nhất gây ra lỗi ở vòng bi vì nó dẫn tới trơn trượt, tang ma sát
và tạo nhiệt. Lựa chọn chất bôi trơn không đúng cách hoăc chất bôi trơn
nghèo sẽ có hậu quả rất nghiêm trọng như nhiệt độ tăng làm cho giảm độ
cứng và vòng bi mệt mỏi cũng như làm giảm chất bôi trơn.
 Cài đặt bị lỗi:Việc này có thể là do cài đặt bị lệch chi tiết, lỏng lẻo. Nếu
phương pháp lắp không đúng cách được sử dụng trong việc lắp ráp các ổ bi
thì có thể gây ra nứt vỡ sớm.
NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 5
Trường đại học điện lực topic vòng bi và hộp số
2. Các lỗi thường gặp ở hộp số và cách sửa chữaHình 2.2: các lỗi trong hộp số
NHÓM 1_D6-DTVT2 Page 5