Mục Lục
CÂU HỎI ÔN TẬP KỸ NGHỆ PHẦN MỀM NÂNG CAO
1. Chất lượng và đảm bảo chất lượng phần mềm
1.1. Khái niệm về đảm bảo chất lượng
Câu 1. Chất lượng của một sản phẩm phần được sản xuất là gì? Đối với
phần mềm định nghĩa này có đúng không? Làm thế nào để áp dụng định nghĩa đó?
- Chất lượng của sản phẩm được thể hiện bằng các đặc trưng phù hợp với các đặc tả của
nó.
- Định nghĩa này là chung cho mọi sản phẩm. Với phần mềm có một số vấn đề:
• Phần mềm có yêu cầu mà chưa có đặc tả
• Phần mềm có đặc tả nhưng lại mù mờ
• Có những yêu cầu tự nhiên nên không được đặc tả
- Chất lượng phần mềm là:
• việc tuân thủ các yêu cầu chức năng và sự hoàn thiện đã được phát biểu tường minh
• các chuẩn phát triển đã được tư liệu hoá tường minh
• các đặc trưng không tường minh được trông đợi từ tất cả các phần mềm đã được phát
triển theo cách chuyên nghiệp:
Theo quan điểm của người phát triển thì một phần mềm tốt là một phần mềm ít lỗi. Đó
chính là chất lượng của chương trình. Vấn đề là làm thế nào để chương trình chạy giống
như thiết kế. Chất lượng của phần mềm theo quan điểm này chính là quan điểm chất
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
1
lượng theo kiểu lập trình. Nguời ta cũng gọi chất luợng này là chất lượng theo nghĩa cần
thiết vì nó phản ánh cái bắt buộc phải làm có tính nguyên tắc mặc dù nói chung nguời ta
không đạt được.
Đã có một sự thay đổi lớn trong cách quan niệm chất lượng của phần mềm. Theo quan
điểm của khách hàng, phần mềm tốt là phần mềm đáp ứng tốt yêu cầu của khách hàng và
dễ dùng, dễ bảo trì. Đó là chất lượng theo quan điểm thiết kế. Vấn đề là làm thế nào để
thiết kế đáp ứng đúng nhu cầu của người sử dụng. Người ta cũng nói đó là chất lượng
theo nghĩa hấp dẫn vì nó hướng tới người dùng.
Còn một khía cạnh mới trong quan niệm chất lượng của phần mềm đó là độ tin cậy, được

Câu 4. Các nhân tố ảnh hưởng lên chất lượng phần mềm có mấy mức độ?
Những loại nhân tố nào ảnh hưởng đến chất lượng?
- Có 2 loại mức độ ảnh hưởng
• Nhân tố trực tiếp
• Nhân tố gián tiếp
- Có 3 loại nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng
• Đặc trưng chức năng
• Khả năng đương đầu với những thay đổi
• Khả năng thích nghi với môi trường mới.
Câu 5. Nêu các đặc trưng ảnh hưởng lên chất lượng của mỗi loại nhân tố:
đặc trưng chức năng, khả năng thích nghi với thay đổi, khả năng thích nghi với môi
trường?
• McCall đề xuất 11 nhân tố và phân thành 3 loại:
(1) đặc trư¬ng chức năng
(2) khả năng đ¬ương đầu với những thay đổi
(3) khả năng thích nghi với môi trư¬ờng mới.
• Loại 1: Các đặc trưng chức năng - (5)
σ (1) Tính đúng đắn
- Có làm đúng với cái tôi muốn hay không?
- Có thỏa mãn những điều đã được đặc tả chưa?
- Có thực hiện được những mục tiêu nhiệm vụ của khách hàng chưa?
Các độ đo liên quan:
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
3
o Độ đầy đủ
o Độ hòa hợp
o Độ lần vết được
σ (2) Tính tin tưởng được
- Có thể trông đợi vào sự thực hiện các chức năng dự kiến
- Mức chính xác được đòi hỏi

Các độ đo liên quan:
o Độ súc tích
o Độ hoà hợp
o Trang bị đồ nghề đủ
o Độ mođun hoá
o Độ tự cấp tài liệu
o Độ đơn giản - dễ hiểu
σ (2) Tính mềm dẻo: nỗ lực đòi hỏi để cải biên một chương trình là chấp nhận được
Các độ đo liên quan:
o Độ phức tạp
o Độ súc tích
o Độ hoà hợp
o Độ khuếch trương đư¬ợc
o Độ khái quát
o Độ đo mođun hoá
o Độ tự cấp tài liệu
o Độ đơn giản - dễ hiểu
σ (3) Tính kiểm thử đ¬ược: nỗ lực cần để kiểm thử một chương trình và bảo đảm rằng nó
thực hiện đúng chức năng được dự định là chấp nhận được.
Các độ đo liên quan:
o Độ kiểm toán đư¬ợc
o Độ phức tạp
o Trang bị đồ nghề đủ
o Độ mođun hoá
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
5
o Độ tự cấp tài liệu
o Độ đơn giản - dễ hiểu
• Loại 3: khả năng thích nghi với môi trư¬ờng mới - (3)
σ (1) Tính mang chuyển đ¬ược: nỗ lực đòi hỏi để chuyển nó từ một môi trường phần

Chính xác x
Tương đồng giao tiếp x
Đầy đủ X
Phức tạp x x x
Súc tích x x x
Hòa hợp X x x x
Tương đồng dữ liệu x
Dung thứ lỗi x
Hiệu quả thực hiện x
Khuyếch trương được x
Độc lập phần cứng x x
Trang bị đủ đồ nghề X x x
Đo Modul hóa x x x x x x x
Dễ thao tác x x
An ninh X
Tự tạo tài liệu x x x x x
Đơn giản - Dễ hiểu x x x x
Độc lập hệ thống phần mềm x x
Lần vết được X x
Khả năng huấn luyện x
Khái quát x x x x
Câu 6. Có thể đo trực tiếp chất lượng phần mềm không? Tại sao? Vậy phải
đo bằng cách nào?
Nhân tố trực tiếp: có thể trực tiếp đo như lỗi/KLOC/ đơn vị thời gian
Câu 7. Kể ra các độ đo đặc trưng chất lượng chính của McCall? Giải thích
nội dung của nó?
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
7
• McCall đề xuất 22 độ đo sau:
(1) Độ kiểm toán đư¬ợc: có thể kiểm tra dễ dàng về việc tuân thủ các chuẩn

(20) Độ độc lập hệ thống phần mềm: mức độ theo đó chương trình được độc lập với các
tính năng ngôn ngữ lập trình, các đặc trưng hệ điều hành và những ràng buộc môi trường
không chuẩn khác.
(21) Độ lần vết đư¬ợc: khả năng theo dõi các dấu vết của một biểu diễn thiết kế hay thành
phần của chương trình thực hiện so với yêu cầu
(22) Độ đo khả năng huấn luyện: Mức độ theo đó phần mềm trợ giúp làm cho người dùng
mới dùng được hệ thống.
Câu 8. Giải thích nội dung các thuộc tính chất lượng phần mềm sau đây và
nêu ra các độ đo liên quan được sử dụng để đo thuộc tính đó:
(1) Tính đúng đắn
- Làm đúng với khách hàng mong muốn
- Có thỏa mãn những điều đã được đặc tả (những yêu cầu của đối tượng khác)
Các độ đo liên quan:
o Độ đầy đủ
o Độ hòa hợp
o Độ lần vết được
(2) Tính tin cậy được
- Có thể trông đợi vào sự thực hiện các chức năng dự kiến
- mức chính xác được đòi hỏi
Các độ đo liên quan:
o Độ chính xác
o Độ phức tạp
o Độ hòa hợp
o Độ dung thứ lỗi
o Độ mođun hoá
o Độ đơn giản - dễ hiểu.
o Độ lần vết được
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
9
(3) Tính hiệu quả: tổng lượng nguồn lực tính toán và mã yêu cầu khi thực hiện các chức

o Độ súc tích
o Độ hoà hợp
o Độ khuếch trương đư¬ợc
o Độ khái quát
o Độ mođun hoá
o Độ tự cấp tài liệu
o Độ đơn giản - dễ hiểu
(8) Tính kiểm thử đ¬ược: nỗ lực cần để kiểm thử một chương trình và bảo đảm rằng nó
thực hiện đúng chức năng dự định là chấp nhận được
Các độ đo liên quan:
o Độ kiểm toán đư¬ợc
o Độ phức tạp
o Trang bị đồ nghề đủ
o Độ đo mođun hoá
o Độ tự cấp tài liệu
o Độ đơn giản - dễ hiểu
(9) Tính mang chuyển đ¬ược: nỗ lực đòi hỏi để chuyển nó từ một môi trường phần
cứng/phần mềm này sang một môi trường phần cứng/phần mềm khác là chấp nhận được
Các độ đo liên quan:
o Độ khái quát
o Độ độc lập phần cứng
o Độ đo mođun hoá
o Độ tự cấp tài liệu
o Độ độc lập hệ thống phần mềm
(10) Tính sử dụng lại đ¬ược: khả năng chương trình (hoặc một phần của nó) có thể được
dùng lại trong một ứng dụng khác
Các độ đo liên quan:
o Độ khái quát
o Độ độc lập phần cứng
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)

Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
12
+ Thời gian đáp ứng
+ Độ sử dụng nguồn lực
+ Năng suất và hiệu năng
- Supportability - Nhân tố mang chuyển
Đánh giá bằng tổ hợp các khả năng:
+ Mở rộng chương trình
+ Độ thích nghi
+ Phục vụ được (bảo trì được)
+ Kiểm thử được
+ Sự tương hợp
+ Cấu hình được (khả năng tổ chức và khống chế các yếu tố của cấu hình phần mềm, để
dễ dàng cài đặt hệ thống và dễ dàng định vị các chỗ có vấn đề)
1.2. Tiến hóa của hoạt động đảm bảo chất lượng
Câu 10. Đảm bảo chất lượng phần mềm xuất phát từ đâu? Tiến triển của nó
như thế nào?
a) Đảm bảo chất lượng phần mềm xuất phát từ:
(1) Khi phần mềm trở thành sản phẩm có nhu cầu và đòi hỏi đảm bảo chất lượng:
• Từ nhu cầu của khách hàng (nhu cầu)
• Từ nhà sản xuất: đảm bảo tính đồng đều của sản phẩm, cải thiện chất lượng thường
xuyên
(2) Từ thực tiễn: Kinh nghiệm cho phép hoạtk động đảm bảo chất lượng phần mềm ngày
càng được hoàn thiện. Hiểu về vai trò của nó và tăng thêm các hoạt động đảm bảo chất
lượng.
b) Sự phát triển của SQA
• Bảo đảm chất lư¬ợng là một hoạt động cốt yếu trong bất kỳ một doanh nghiệp nào làm ra
sản phẩm đ¬ược ngư¬ời khác dùng
• Lịch sử bảo đảm chất lư¬ợng phần mềm (SQA) diễn ra song song với bảo đảm chất l-
ượng trong chế tạo phần cứng.

Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
14
Câu 13. Trong một tổ chức, những ai tham gia vào hoạt động đảm bảo chất
lượng? Vai trò và trách nhiệm của mỗi đối tượng đó là gì?
Những người trong tổ chức có trách nhiệm bảo đảm chất lượng phần mềm:
- Các kỹ sư¬ phần mềm,
- Các nhà quản lý dự án,
- Khách hàng,
- Ngư¬ời bán hàng,
- Thành viên trong nhóm SQA.
• Nhóm SQA đóng vai trò như đại diện của khách hàng - để xem chất lượng phần mềm với
quan điểm khách hàng
• Có đáp ứng được các nhân tố chất lượng không?
• Có tuân theo các chuẩn dự định trước không?
• Các thủ tục, phương pháp, kỹ thuật có thực sự đóng vai trò của chúng trong hoạt động
SQA?
Câu 14. Mục tiêu của SQA là gì? Các hoạt động chính đảm bảo chất lượng
phần mềm là những hoạt động nào?
Đảm bảo chất lượng phần mềm là các hoạt động nhằm mục tiêu là sản xuất ra phần mềm
có chất lượng cao.
• Có 7 hoạt động chính:
(1) Áp dụng công nghệ kĩ thuật hiệu quả (phương pháp, công cụ)
(2) Tiến hành rà soát kỹ thuật chính thức
(3) Thực hiện kiểm thử nhiều tầng
(4) Tuân theo các chuẩn phát triển
(5) Kiểm soát tài liệu Fm và thay đổi của chúng
(6) Thực hiện đo l¬ường
(7) Báo cáo và bảo quản lý các báo cáo.
Câu 15. Giải thích nội dung tóm tắt của mỗi hoạt động chính đảm bảo chất
lượng?

thay, kiểm thử và các hoạt động SQA khác.
- Người phát triển sử dụng theo quy tắc "cần-thì-biết" trong suốt quá trình dự án.
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
16
1.3. Rà soát phần mềm
Câu 16. Rà soát phần mềm được hiểu là gì (khái niệm, mục tiêu, cách thức
áp dụng)? Nêu các lợi ích của việc ra soát?Nếu không thực hiện rà soát thì sao?
• Khái niệm: Rà soát là việc xem xét, đánh giá sản phẩm được tiến hành mỗi giai đoạn để
phát hiện ra những khiếm khuyết cần sửa chữa trước khi sang giai đoạn sau.
• Mục tiêu:
• Chỉ ra các chỗ khiếm khuyết cần phải cải thiện
• Khẳng định những phần sản phẩm đạt yêu cầu
• Kiểm soát việc đạt chất lượng kỹ thuật tối thiểu của sản phẩm (có diện mạo không đổi, ổn
định)
• Cách thức áp dụng: Rà soát được áp dụng tại các thời điểm khác nhau trong quá trình
phát triển phầm mềm.
• Các lợi ích của việc ra soát:
• Lợi ích hiển nhiên của FTR là sớm phát hiện các "khiếm khuyết" phần mềm để có thể
chỉnh sửa từng khiếm khuyết một tr¬ước khi bước sang bư¬ớc tiếp theo của quá trình
phần mềm.
• Các nghiên cứu của công nghiệp phần mềm đã chỉ ra rằng: các hoạt động thiết kế tạo ra
đến 50%-60% tổng số các khiểm khuyết tạo ra trong phát triển phần mềm.
• Chi phí chỉnh sửa một khiếm khuyết tăng lên nhanh chóng sau mỗi giai đoạn. VD: Lỗi
không được phát hiện trong thiết kế tốn phí 1.0 để sửa chữa, trước kiểm kiểm thử: 6.5;
trong kiểm thử: 15 và sau khi phân phối sẽ là từ 60.0 đến 100.0
Câu 17. Các hình thức của hoạt động rà soát? trình bày khái niệm, mục tiêu
của rà soát kỹ thuật chính thức?
• Các kiểu rà soát:
• Họp xét duyệt không chính thức
• Họp chính thức trước với các thành viên: khách hàng, nhà quản lý, nhân viên kỹ thuật.

Câu 19. Trình bày nội dung cơ bản một cuộc họp rà soát: thành phần, thời
gian, công việc cần làm, phương châm?
Bất kể thế nào, mọi cuộc họp rà soát phải:
• Thành phần: Có từ 3 đến 5 ngư¬ời liên quan tới việc rà soát, gồm có:
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
18
• lãnh đạo rà soát
• tất cả các cá nhân rà soát
• người tạo ra sản phẩm được rà soát
• Thời gian:
• Phải có sự chuẩn bị trư¬ớc, tuy nhiên mỗi ng¬ười không quá 2 giờ chuẩn bị.
• Cuộc họp nên ít hơn 2 giờ. Mỗi cuộc họp rà soát chỉ hạn chế trong một phần nhỏ, cụ thể.

• Công việc cần làm:
• Trọng tâm của các cuộc họp rà soát là về sản phẩm: một thành phần (một thành phần
của đặc tả yêu cầu, một thiết kế modul chi tiết, một danh sách mã nguồn cho một modul)
• Cuối buổi phải đưa ra một trong 3 quyết định sau đây:
- Chấp nhận sản phẩm không cần chỉnh sửa
- Khước từ sản phẩm vì những lỗi nghiêm trọng
- Chấp nhận cho chỉnh sửa sản phẩm, sau khi chỉnh sửa phải có cuộc họp rà soát lại
• Mọi thành viên tham gia cuộc họp phải ký vào quyết định
• Phương châm rà soát:
• Cần thiết lập trước phương châm rà soát, phân phát cho những người làm nhiệm vụ rà
soát, thống nhất tán thành và tuân thủ. Một rà soát mà không khống chế được thì có thể
còn xấu hơn là không rà soát
• 10 điều tối thiểu trong phương châm rà soát kỹ thuật chính thức:
(1) Rà soát sản phẩm, không rà soát người làm nó
(2) Lập chương trình nghị sự và duy trì nó.
(3) Hạn chế tranh luận và bác bỏ: các vấn đề tranh luận nên để ghi nhớ cho các thảo luận
tiếp tục

thực sự
• Một văn bản tổng kết cuộc họp rà soát đó, văn bản này phải chỉ rõ
σ Rà soát cái gì?
σ Ai rà soát?
σ Tìm thấy cái gì? và kết luận
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
20
Câu 21. Khi nào tiến hành rà soát? Cần rà soát những sản phẩm gì
- Mọi sản phẩm tạo ra ở mỗi bước đều được rà soát (không chỉ sản phẩm cuối cùng)
- Rà soát được tiến hành suốt quá trình phát triển
- Tiến trình phát triển chung nhất gồm 4-5 giai đoạn:
σ Kỹ nghệ hệ thống (lập kế hoạch triển khai)
σ Phân tích, xác định yêu cầu phần mềm
σ Thiết kế phần mềm
σ Kiểm thử phần mềm
σ Bảo trì (với sản phẩm đặt hàng)
Rà soát bám theo các sản phẩm của rà soát này
Câu 22. Trình bày nội dung, danh mục rà soát
a) Rà soát trong kỹ nghệ hệ thống
Bảo đảm chất lượng mức này là đánh giá yêu cầu thẩm duyệt ở mức hệ thống: Một cuộc
họp lớn gồm đại diện các đơn vị liên quan.
(1) Các chức năng chủ yếu đã đư¬ợc xác định đủ và rõ ràng (không mơ hồ)?
(2) Các giao diện giữa các hệ con của hệ thống đã đư¬ợc xác định đủ và đúng hay
ch¬ưa?
(3) Các ràng buộc thực thi đã đ¬ược thiết lập cho toàn hệ thống và cho từng phần tử hay
ch¬ưa?
(4) Các ràng buộc thiết kế đã được thiết lập cho từng phần tử hay ch¬ưa?
(5) Khả năng chọn đã là đã tốt nhất ch¬ưa?
(6) Giải pháp này có khả thi kỹ thuật không?
(7) Có sự hoà hợp giữa các phần tử của hệ thống hay chư¬a?

thống; sự phù hợp và đúng đắn của mô hình phân tích.
- Với các hệ thống lớn thì cần tăng cường: các rà soát kĩ thuật chính thức; việc đánh giá
các nguyên mẫu cũng như các cuộc họp với khách hàng.
- Các yêu cầu của hệ thống phần mềm: yêu cầu chức năng, yêu cầu phi chức năng, yêu
cầu ngoại lai.
- Rà soát phân tích yêu cầu là phục vụ việc thẩm định và xác minh.
• Nội dung thẩm định yêu cầu phần mềm:
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
22
- Phải chỉ ra các nhu cầu người dùng được thoả mãn chưa
- Các yêu cầu phải nhất quán: không mâu thuẫn nhau
- Các yêu cầu phải đầy đủ: phải chứa mọi chức năng và mọi ràng buộc mà người dùng
nhắm đến.
- Các yêu cầu phải hiện thực: có khả năng thực hiện được.
- Sự tương hợp với mô hình hệ thống và kế hoạch triển khai
• Danh mục rà soát phân tích yêu cầu:
(1) Phân hoạch vấn đề (hệ con) có đầy đủ hay không?
(2) Các giao diện trong và ngoài đã thực sự đ¬ược xác định chưa?
(3) Phân tích lĩnh vực thông tin có đầy đủ, phi mâu thuẫn và chính xác hay không?
(4) Mô hình dữ liệu đã thực sự phản ánh các đối tượng dữ liệu, các thuộc tính và các quan
hệ?
(5) Tất cả các yêu cầu có thể lần vết đư¬ợc ở mức hệ thống không?
(6) Đã làm bản mẫu dành cho người sử dụng (khách hàng) chư¬a?
(7) Có thực hiện đ¬ược với những ràng buộc quy định bởi các phần tử hệ thống khác hay
không?
(8) Các yêu cầu có phù hợp với lịch biểu, nguồn lực và kinh phí hay không?
(9) Các chuẩn thẩm định có đầy đủ hay không?
d) Rà soát thiết kế phần mềm ( tương ứng với từng giai đoạn thiết kế)
• Mục tiêu: Hướng đến thiết kế đảm bảo hai yêu cầu
(1) Phản ánh đúng các yêu cầu đặc tả

(8) Khả năng bảo trì đã đư¬ợc xem xét chư¬a?
(9) Các nhân tố chất l¬ượng đã đ¬ược đánh giá rõ ràng chưa?
− Rà soát thiết kế toàn bộ
(1) Thuật toán có hoàn thành chức năng mong muốn không?
(2) Thuật toán có đúng đắn logic không?
(3) Giao diện có phù hợp với thiết kế kiến trúc không?
(4) Độ phức tạp logic có phải chăng hay không?
Đảm Bảo Chất Lượng Phần Mềm (HC)
24
(5) Sử lý sai đã đ¬ược đặc tả ch¬ưa?
(6) Cấu trúc dữ liệu cục bộ có thật sự đã đ¬ược xác định?
(7) Nguyên lý lập trình cấu trúc đã xuyên suốt ch¬ưa?
(8) Các chi tiết thiết kế đã tuân theo ngôn ngữ thực hiện chư¬a?
(9) Dùng hệ điều hành hay ldùng các đặc trưng độc lập ngôn ngữ?
(10) Có dùng logic component hoặc logic inverse?
(11) Khả năng bảo trì đã đ¬ược xét tới chưa
e) Rà soát lập mã phần mềm
• Mục tiêu: rà soát hướng đến mã nguồn đạt được
− Phản ánh đầy đủ, phù hợp với thiết kế
− Phù hợp với ngôn ngữ sử dụng (chuẩn, cú pháp, khai báo dữ liệu...)
− Văn bản chương trình tốt (không lỗi chính tả, có phong cách tốt: cấu trúc, nhất quán, định
dạng chuẩn...)
• Danh mục rà soát
(1) Thiết kế đã thực sự đ¬ược dịch thành mã chư¬a?
(2) Có các sai sót chính tả hoặc in ấn nào không?
(3) Có thực sự dùng các quy ư¬ớc ngôn ngữ hay không?
(4) Có phục tùng về các chuẩn mẫu lập mã đối với phong cách ngôn ngữ, ghi chú...
(5) Có ghi chú nào không đúng đắn hoặc mơ hồ?
(6) Kiểu dữ liệu và khai báo dữ liệu có chính xác hay không?
(7) Các hằng số vật lý có đúng đắn hay không?