Khu BTTTN Tây Yên Tử - Giải thưởng Môi trường tỉnh Bắc Giang – 2011: Khám phá sự kỳ
diệu ở Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử
Cách Hà Nội khoảng 150 km về phía Đông bắc, Khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) Tây Yên
Tử (Sơn Động - Bắc Giang) với tổng diện tích quản lý 13.020,4 ha rừng đặc dụng trong đó, rừng
tự nhiên là 11.710 ha; là một trong những điểm du lịch khá thú vị. Đến đây, du khách cũng như các
nhà nghiên cứu khoa học sẽ có cơ hội khám phá các cảnh quan thiên nhiên phong phú.
KBTTN Tây Yên Tử nằm ở sườn tây của dãy núi Yên Tử với đỉnh cao nhất là đỉnh núi Yên
Tử (1.068 m so với mặt nước biển), chứa đựng tiềm năng đa dạng sinh học cao, đặc trưng cho
vùng Đông bắc Việt Nam. Tại đây đã xác định được 5 kiểu thảm thực vật chính: Ở độ cao dưới
100 m: trảng cỏ và cây bụi; ở độ cao 100 - 200 m: trảng hóp xen cây gỗ nhỏ và tre nứa; ở độ cao
200 - 900 m: kiểu rừng kín thường xanh, cây lá rộng thường xen cây lá kim, mưa ẩm nhiệt đới;
trên 900 m: kiểu rừng cây gỗ lá rộng. Về hệ thực vật, theo kết quả khảo sát của Trường Đại học
Lâm nghiệp (1999) đã thống kê được 492 loài thực vật bậc cao có mạch, xếp theo 8 nhóm sử
dụng: Cho gỗ 32,3%; cây thuốc 20,9%; còn lại là các nhóm làm thức ăn cho người và động vật
nuôi, làm hàng mỹ nghệ và cây cảnh (chủ yếu là loài lan).... Trong số đó có trên 40% tổng số loài
cây đã thống kê được có khả năng làm dược liệu, nhiều loài cây thuốc quý: Ba kích, trầm hương,
thổ phục linh. Đặc biệt, có 4 loài thực vật quý hiếm gồm: Lim xanh, kim giao, sa nhân, vù hương
và đặc biệt quý hiếm như: Tùng la hán, hoàng đàn, trúc bụng phật, thông 2 lá dẹt. Hệ động vật
cũng rất đa dạng về thành phần, gồm 285 loài thuộc 91 họ, 27 bộ. Trong số đó có nhiều loài quý
hiếm bị đe dọa cấp quốc gia ghi trong Sách đỏ Việt Nam và cấp toàn cầu ghi trong Sách đỏ Liên
minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN): Cu li lớn, khỉ mặt đỏ, rùa hộp trán vàng, vọoc đen má
trắng... Đáng chú ý có hàng loạt loài mới được phát hiện như: Thằn lằn phê-nô tai lõm, thằn lằn
Yên Tử, cá cóc Việt Nam, ếch Yên Tử, thằn lằn cá sấu.
Theo đánh giá của các nhà khoa học trong và ngoài nước, rừng tự nhiên ở khu vực núi Yên
Tử không chỉ chứa đựng giá trị đa dạng sinh học cao mà còn có vai trò rất quan trọng trong việc
điều hoa khí hậu, cung cấp nước cho vùng hạ lưu thuộc Đông bắc Việt Nam. KBTTN Tây Yên Tử
có 7 suối lớn: Đồng Rì, Đồng Bài, Nước Trong, Nước Vàng, Đá Ngang, Khe Đin và Khe Rỗ. Diện
tích rừng của vùng thượng lưu giúp cho việc tích lũy nước thường xuyên cho các suối trên. Đây là
nguồn cung cấp nước chính cho sinh hoạt và sản xuất của người dân xã, thị trấn Thanh Sơn, Thanh
Luận, An Lạc, Tuấn Mậu (Sơn Động) và Lục Sơn (Lục Nam).
Mặt khác, KBTTN Tây Yên Tử còn có nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái. Trong đó

ha tại Đồng Thông với trên 100 loài đã xác định được tên và đặc tính sinh thái học; Gieo ươm thử
nghiệm một số loài thực vật bản địa như: Lim xanh, lát hoa, trám trắng; Phối hợp cùng Hội Đông
y tỉnh Bắc Giang xây dựng vườn thuốc Nam với trên 300 loài cây thuốc quý hiếm; Đầu tư xây
dựng khu nuôi nhốt cứu hộ thử nghiệm 2 loài động vật hoang dã là lợn rừng và nhím.
Như vậy, cùng với cảnh sắc thiên nhiên ban tặng và công sức của người dân cũng như BQL,
KBTTN Tây Yên Tư hứa hẹn là một địa điểm du lịch sinh thái lý tưởng và hấp dẫn mà trong tương
lai không xa, sẽ có nhiều du khách trong và ngoài nước đến đây thưởng ngoạn.
ĐỨC SINH
TCMT 07/2012